Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஃ குஷ்டநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातः कुष्ठनिदानं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ப்ரமேஹமநு ப்ராகுத்பத்தௌ குஷ்டோத்பாதாத் குஷ்டநிதாநமுச்யதே| வசநஂ ஹி- “ஹவிஃப்ராஶாந்மேஹகுஷ்டயோஃ” (நி.அ.௮) இதி||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ஸப்த த்ரவ்யாணி குஷ்டாநாஂ ப்ரகதிர்விகதிமாபந்நாநி பவந்தி| தத்யதா- த்ரயோ தோஷா வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணஃ ப்ரகோபணவிகதாஃ, தூஷ்யாஶ்ச ஶரீரதாதவஸ்த்வங்மாஂஸஶோணிதலஸீகாஶ்சதுர்தா தோஷோபகாதவிகதா இதி| ஏதத் ஸப்தாநாஂ ஸப்ததாதுகமேவங்கதமாஜநநஂ குஷ்டாநாம், அதஃப்ரபவாண்யபிநிர்வர்தமாநாநி கேவலஂ ஶரீரமுபதபந்தி||௩||
सप्त द्रव्याणि कुष्ठानां प्रकृतिर्विकृतिमापन्नानि भवन्ति| तद्यथा- त्रयो दोषा वातपित्तश्लेष्माणः प्रकोपणविकृताः, दूष्याश्च शरीरधातवस्त्वङ्मांसशोणितलसीकाश्चतुर्धा दोषोपघातविकृता इति| एतत् सप्तानां सप्तधातुकमेवङ्गतमाजननं कुष्ठानाम्, अतःप्रभवाण्यभिनिर्वर्तमानानि केवलं शरीरमुपतपन्ति||३||
🔊 Audio coming soon
ஸப்த த்ரவ்யாணீதி த்ரயோ தோஷாஶ்சத்வாரி தூஷ்யாணி| ப்ரகதிரிதி காரணமித்யர்தஃ| ஸப்தத்ரவ்யாணாஂ விஶேஷணஂ- விகதிமாபந்நாநீதி| கிஂவா ‘ப்ரகதிவிகதிமாபந்நாநி’ இதி பாடஃ, ததா ப்ரகத்யா குஷ்டகாரணேந விகதிமாபந்நாநீத்யர்தஃ| ஏதேந ச யதா குஷ்டஜநகஹேதுவ்யதிரேகேண வாதாதீநாஂ விகதிர்பவதி ந ததா குஷ்டோத்பாதோ பவதி, கிந்து விஸர்போத்பாத இதி தர்ஶயதி; விஸர்பே ஹி “ரக்தஂ லஸீகா த்வங்மாஂஸஂ தூஷ்யஂ தோஷாஸ்த்ரயோ மலாஃ| ஸர்வ ஏவ ப்ரகுப்யந்தி விஸர்பாணாஂ ஸமுத்பவே” (சி. அ.௨௧) இதி வசநாதேத ஏவ ஸப்த விகதாஃ காரணமித்யுக்தம்| யத்யபி குஷ்டவிஸர்பயோர்தோஷதூஷ்யகதஂ ஸாம்யமஸ்தி, ததாऽபி விஸர்பணஶீலேந ரக்தப்ரதாநேந ச தோஷேண விஸர்பஜந்ம, அந்யதா து குஷ்டஜந்மேதி வ்யாதிபேதோத்பத்திஃ| அத ஏவ “விவிதஂ ஸர்பதி யதோ விஸர்பஸ்தேந ஸஞ்ஜ்ஞிதஃ” (சி. அ.௨௧) இத்யுக்தம்| ததா, விஶிஷ்டஶோணிததுஷ்டிவஶாதேவ விஸர்பே ப்ரபலா வேதநா பவதி, ததா ரக்தசிகித்ஸாயாஃ ப்ராதாந்யோபதேஶாச்ச ரக்தப்ராதாந்யஂ விஸர்பே ஜ்ஞேயம்| வசநஂ ஹி- “ஏகதஸ்தாநி ஸர்வாணி ரக்தமோக்ஷணமேகதஃ” (சி. அ.௨௧) இதி| அந்யே து ப்ருவதே- விஸர்பே நாவஶ்யஂ தோஷதூஷ்யஸப்தகதுஷ்டிஃ, கிந்து ஸப்தாநாஂ தத்ர துஷ்டிர்யோக்யதயா தர்ஶ்யதே, குஷ்டே து ஸர்வத்ர ப்ரதிநியமேந ஸப்தகதுஷ்டிரிதி| யதா குஷ்டாரம்பகா தோஷாஃ குப்யந்தி யதா ச தூஷ்யாணி, ததாஹ- தத்யதேத்யாதி| ப்ரகோபணவிகதா இதி குஷ்டநிதாநப்ரகோபணவிகதாஃ; அந்யதா ப்ரகோபணவசநமநர்தகஂ ஸ்யாத், விநா ப்ரகோபணஂ வ்யாதிஜநகவிகத்யபாவாத்| தோஷோபகாதவிகதா இத்யநேந தோஷோபகாதாதேவ தாதூநாஂ விகதிர்பவதீதி தர்ஶயதி, ந தோஷமந்தரா தாதவோ தூஷ்யந்தீத்யர்தஃ| கிஂவா, குஷ்டகாரணாநாஂ தாதூநாஂ க்ஷயவத்திமாத்ரரூபவிகதிஂ நிராகத்ய தோஷாபிஸம்பந்தரூபாஂ துஷ்டிஂ க்ராஹயதி| ஸப்ததாதுகஂ ஸப்ததாதுமேலகஃ| ஏவங்கதமிதி உக்தக்ரமேண விகதிஂ கதம்| ஆஜநநஂ காரணம்| அதஃப்ரபவாணீதி ஏதத்காரணபூதாநி| அபிநிர்வர்தமாநாநீதி அபிதஃ ப்ரஸர்பமாணாநி| கேவலஂ கத்ஸ்நஂ தூஷ்யசதுஷ்டயாதிரிக்தமபீத்யர்தஃ| ஏதேந, ப்ரதமோத்பத்தௌ குஷ்டே சதுர்தாதுதுஷ்டிநியமஃ , உத்பந்நஸ்ய த்வஸ்திஸிராதிதூஷணமபி பவதீதி தர்ஶயதி| தத்ர ஸுஶ்ருதே குஷ்டஸ்ய ப்ரதமஂ த்வகாஶ்ரயஸ்ய பஶ்சாதுத்தரோத்தரதாதூநாமநுகமநமுக்தம்- “ஏவஂ குஷ்டஂ ஸமுத்பந்நஂ த்வசி காலப்ரகர்ஷதஃ| க்ரமேண தாதூந் வ்யாப்நோதி” (ஸு. நி.அ.௫) இத்யாதிநா க்ரந்தேந, ததிஹாப்யவிருத்தமேவ| யேந, ஸர்வகுஷ்டேஷு ப்ரதமஂ த்வச்யேவ வைகதஂ பவதி விஶேஷேண, பஶ்சாத்வைஶேஷிகீ துஷ்டிஃ காலப்ரகர்ஷாத்ரக்தாதிஷு பவதி| சதுர்தாதுதுஷ்டிஶ்சேஹ குஷ்டோத்பாதே ஸாமாந்யதுஷ்ட்யபிப்ராயேணோக்தா, வைஶேஷிகீ து துஷ்டிஸ்தேஷாஂ க்ரமேணைவ பவதி| வைஶேஷிகதுஷ்டிஶ்சேஹ ‘கேவலஂ ஶரீரமுபதபந்தி’ இதி வசநாத்வ்யாக்யேயா| அத ஏவ ஸுஶ்ருதே வைஶேஷிகதுஷ்ட்யபிப்ராயேணைவ- “கண்டூர்விபூயகஶ்சைவ குஷ்டே ஶோணிதஸஂஶ்ரயே” (ஸு. நி.அ.௫) இத்யாதிநா விஶிஷ்டதுஷ்டிலக்ஷணமுக்தம்| இஹ து யா ஸாமாந்யேந சதுர்தாதுதுஷ்டிருக்தா ந ஸா தல்லக்ஷணயுக்தா, கிந்து குஷ்டோத்பாதமாத்ரஜ்ஞேயா; தேந ந விரோதஃ||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ந ச கிஞ்சிதஸ்தி குஷ்டமேகதோஷப்ரகோபநிமித்தம், அஸ்தி து கலு ஸமாநப்ரகதீநாமபி குஷ்டாநாஂ தோஷாஂஶாஂஶவிகல்பாநுபந்தஸ்தாநவிபாகேந வேதநாவர்ணஸஂஸ்தாநப்ரபாவநாமசிகித்ஸிதவிஶேஷஃ| ஸ ஸப்தவிதோऽஷ்டாதஶவிதோऽபரிஸங்க்யேயவிதோ வா பவதி| தோஷா ஹி விகல்பநைர்விகல்ப்யமாநா விகல்பயந்தி விகாராந், அந்யத்ராஸாத்யபாவாத்| தேஷாஂ விகல்பவிகாரஸங்க்யாநேऽதிப்ரஸங்கமபிஸமீக்ஷ்ய ஸப்தவிதமேவ குஷ்டவிஶேஷமுபதேக்ஷ்யாமஃ||௪||
न च किञ्चिदस्ति कुष्ठमेकदोषप्रकोपनिमित्तम्, अस्ति तु खलु समानप्रकृतीनामपि कुष्ठानां दोषांशांशविकल्पानुबन्धस्थानविभागेन वेदनावर्णसंस्थानप्रभावनामचिकित्सितविशेषः| स सप्तविधोऽष्टादशविधोऽपरिसङ्ख्येयविधो वा भवति| दोषा हि विकल्पनैर्विकल्प्यमाना विकल्पयन्ति विकारान्, अन्यत्रासाध्यभावात्| तेषां विकल्पविकारसङ्ख्यानेऽतिप्रसङ्गमभिसमीक्ष्य सप्तविधमेव कुष्ठविशेषमुपदेक्ष्यामः||४||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி த்ரிதோஷஜந்யத்வேऽபி ஸர்வகுஷ்டாநாஂ யதா வாதிகாதிவ்யபதேஶோ பவதி ததாஹ- ந ச கிஞ்சிதித்யாதி| ஸமாநப்ரகதீநாமிதி அவாந்தரவிகல்பரஹிததுல்யவாதாதிஸப்தகாரணாநாம், அவாந்தரபேதாபாவே ஹி காரணாநாஂ கார்யஸ்யாப்யேகரூபத்வமேவ ஸ்யாத்| தோஷாஂஶாஂஶவிகல்பஸ்ய ததா ஸ்தாநஸ்ய ச விபாகேந வேதநாவிஶேஷஃ குஷ்டே பவதீதி வாக்யார்தஃ| தோஷாணாமஂஶமஂஶஂ ப்ரதி விகல்போஂऽஶாஂஶவிகல்பஃ; க்வசித்வாயுஃ ஸ்வஸ்ய ரூக்ஷாஂஶேந ப்ரகுபிதோ பவதி, க்வசிச்சைத்யாஂஶேநேத்யாதி| ததா தோஷதூஷ்யரூபஸ்தாநவிபாகேந ச வேதநாவிஶேஷோ பவதி; வசநஂ ஹி- “தத்ர ரஸாதிஸ்தாநேஷு ப்ரகுபிதாநாஂ தோஷாணாஂ யஸ்மிந் யஸ்மிந் ஸ்தாநே யே யே வ்யாதயோ பவந்தி” (ஸூ.அ.௨௮) இத்யாதி| ஸ்தாநஂ ச யத்யபி சதுர்விததூஷ்யரூபமிஹ நியதஂ, ததாऽப்யேஷ தோஷஸ்யைவ தூஷ்யே வ்யாப்த்யாதிகதஃ ஸ்தாநவிபாகோ ஜ்ஞேயஃ| தத்ர வேதநாவிஶேஷஃ- “காபாலஂ தோதபஹுலஂ” (சி.அ.௭) இத்யாதி, வர்ணவிஶேஷஃ- “யத் காகணந்திகாவர்ணஂ” (சி.அ.௭) இத்யாதி, ஸஂஸ்தாநவிஶேஷஃ- “யதஷ்யஜிஹ்வாஸஂஸ்தாநஂ” (சி.அ.௭) இத்யாதி, ப்ரபாவவிஶேஷஃ- ஸாத்யதாஸாத்யதாதி, நாமவிஶேஷஃ- காபால இத்யாதி| யதஶ்ச ஸமாநேऽபி ஹி காரணே தோஷாஂஶாஂஶபலவிகல்பஸ்தாநவிபாகேந வேதநாதிவிஶேஷஃ குஷ்டபேதகோऽஸ்தி, அதஃ ஸப்தவித இத்யாதி யோஜநீயம்| ஸப்தவித இதி அத்ரைவ வக்ஷ்யமாணமஹாகுஷ்டபேதேந, அஷ்டாதஶவிதஸ்து சிகித்ஸாவக்ஷ்யமாணபேதேந, அபரிஸங்க்யேயஸ்து வேதநாத்யவாந்தரபேதேந| குதோऽபரிஸங்க்யாதா ஏவ விகல்பா பவந்தீத்யாஹ- தோஷா ஹீத்யாதி| விகல்பநைரிதி விவிதபேதவிகல்பநைரஂஶாஂஶவிகல்பாதிபிஃ, விகல்ப்யமாநா பித்யமாநாஃ, விகல்பயந்தி பேதயந்தி; வ்யாதிகாரணதோஷபேதாத் கார்யஸ்யாபி வ்யாதேர்பேதோ பஹுவிதோ பவதீதி பாவஃ| ஸோऽயஂ தோஷபேதகதோ பேதோऽஸாத்யே வ்யாதௌ நேஹ க்ரியத இத்யாஹ- அந்யத்ரேத்யாதி| அஸாத்யமிஹ ப்ரத்யாக்யேயமபிப்ரேதஂ, யாப்யபேதோ ஹ்யஸாத்யஸ்ய க்ரியத ஏவ யாபநார்தம்| ஏவஂ மந்யதே- ப்ரத்யாக்யேயே வ்யாதௌ ஸந்நபி தோஷபேதகதோ பேதோऽசிகித்ஸ்யத்வேந சிகித்ஸாவிஶேஷாப்ரவர்தகத்வாந்நேஹ க்ரியதே, ஸாத்யே து சிகித்ஸாபேதார்தஂ க்ரியத இதி யுக்தம்| ஸம்ப்ரதீதரப்ரகாரத்யாகஂ ஸஹேதுகஂ தர்ஶயந் ஸப்தவிதாபிதாநஂ ப்ரதிஜாநீதே- தேஷாமித்யாதி| விகல்பைஃ ஸர்வைர்விகாரகதநஂ விகல்பவிகாரஸங்க்யாநம்| அதிப்ரஸங்கமிதி அத்யபிதாநதோஷப்ரஸங்கம்| நநு, யதி ஸப்தவிதகுஷ்டேऽபரைகாதஶசிகித்ஸாவக்ஷ்யமாணகுஷ்டாந்தர்பாவோ பவதி, ததா ஸப்தவிதத்வஂ ததாऽஷ்டாதஶவிதத்வஂ சேதி விதாத்வயஂ பவதி; யதா ஜ்வராணாமேகவிதத்வத்விவிதத்வாதி, அத்ர ஹி ஸர்வாஸ்வேவ விதாஸு ஸர்வாந்தர்பாவோऽஸ்தி; ந சேஹ ஸப்தமஹாகுஷ்டே க்ஷுத்ரகுஷ்டப்ரவேஶோऽஸ்தி, கிஞ்சைவஂ க்ஷுத்ரகுஷ்டாப்ரவேஶே கதமிஹாசார்யோ நிதாநே ஸப்தகுஷ்டாபிதாநேந கதீ ஸ்யாத்? உச்யதே- இஹ ஸப்தவிதகுஷ்டாபிதாநேநைகதோஷஜத்விதோஷஜத்ரிதோஷஜகுஷ்டாபிதாநஂ கதஂ- ‘வாதேऽதிகதரே காபாலகுஷ்டஂ’ இத்யாதிநா, ந சைதத்ப்ரகாரத்ரயாத் ப்ரகாராந்தரஂ க்ஷுத்ரகுஷ்டாநாமப்யஸ்தி; தேந க்ஷுத்ரகுஷ்டேஷு யத் குஷ்டஂ யத்தோஷஜஂ வக்தவ்யஂ தஸ்யேஹோக்ததத்தோஷலக்ஷணயுக்தத்வேநாவரோதோ வ்யாக்யேயஃ, பரஂ க்ஷுத்ரகுஷ்டே மஹாகுஷ்டோக்ததோஷலக்ஷணாநாமல்பத்வஂ பவதீதி ஜ்ஞேயம்| அத்ர “சர்மாக்யமேககுஷ்டஂ து கிடிமஂ ஸவிபாதிகம்| குஷ்டஂ த்வலஸகஂ ஜ்ஞேயஂ ப்ராயோ வாதகபாத்மகம்” (சி.அ.௭) இத்யாதி சிகித்ஸிதே வக்ஷ்யமாணக்ரந்தாநுரோதாத் க்ஷுத்ரகுஷ்டாந்தர்பாவோ வ்யாக்யேயஃ||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
இஹ வாதாதிஷு த்ரிஷு ப்ரகுபிதேஷு த்வகாதீஂஶ்சதுரஃ ப்ரதூஷயத்ஸு வாதேऽதிகதரே கபாலகுஷ்டமபிநிர்வர்ததே, பித்தே த்வௌதும்பரஂ, ஶ்லேஷ்மணி மண்டலகுஷ்டஂ, வாதபித்தயோரஷ்யஜிஹ்வஂ, பித்தஶ்லேஷ்மணோஃ புண்டரீகஂ, ஶ்லேஷ்மமாருதயோஃ ஸித்மகுஷ்டஂ, ஸர்வதோஷாபிவத்தௌ காகணகமபிநிர்வர்ததே; ஏவமேஷ ஸப்தவிதஃ குஷ்டவிஶேஷோ பவதி| ஸ சைஷ பூயஸ்தரதமதஃ ப்ரகதௌ விகல்ப்யமாநாயாஂ பூயஸீஂ விகாரவிகல்பஸங்க்யாமாபத்யதே||௫||
इह वातादिषु त्रिषु प्रकुपितेषु त्वगादींश्चतुरः प्रदूषयत्सु वातेऽधिकतरे कपालकुष्ठमभिनिर्वर्तते, पित्ते त्वौदुम्बरं, श्लेष्मणि मण्डलकुष्ठं, वातपित्तयोरृष्यजिह्वं, पित्तश्लेष्मणोः पुण्डरीकं, श्लेष्ममारुतयोः सिध्मकुष्ठं, सर्वदोषाभिवृद्धौ काकणकमभिनिर्वर्तते; एवमेष सप्तविधः कुष्ठविशेषो भवति| स चैष भूयस्तरतमतः प्रकृतौ विकल्प्यमानायां भूयसीं विकारविकल्पसङ्ख्यामापद्यते||५||
🔊 Audio coming soon
குஷ்டாநாஂ காபாலாதிஸஞ்ஜ்ஞாஃ கபாலாதிஸாதஶ்யப்ரயுக்தாஸ்ததா ஶாஸ்த்ரவ்யவஹாரஸித்தாஶ்ச போத்தவ்யாஃ; நஹி ஸித்மஸஞ்ஜ்ஞாயாமந்வயோऽஸ்தி, தேந ஶாஸ்த்ரவ்யவஹாரஸித்தைவ ஸித்மஸஞ்ஜ்ஞா| ப்ரகதௌ விகல்ப்யமாநாயாமிதி குஷ்டஜநககாரணே பித்யமாநே| விகல்பஸங்க்யா பேதரூபஸங்க்யா| இஹ ச க்ஷுத்ரகுஷ்டாநபிதாநமுக்தந்யாயேந மஹுகுஷ்டாந்தர்கதத்வாதேவேதி போத்தவ்யம்||௫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
தத்ரேதஂ ஸர்வகுஷ்டநிதாநஂ ஸமாஸேநோபதேக்ஷ்யாமஃ- ஶீதோஷ்ணவ்யத்யாஸமநாநுபூர்வ்யோபஸேவமாநஸ்ய ததா ஸந்தர்பணாபதர்பணாப்யவஹார்யவ்யத்யாஸஂ, மதுபாணிதமத்ஸ்யலகுசமூலககாகமாசீஃ ஸததமதிமாத்ரமஜீர்ணே ச ஸமஶ்நதஃ, சிலிசிமஂ ச பயஸா, ஹாயநகயவகசீநகோத்தாலககோரதூஷப்ராயாணி சாந்நாநி க்ஷீரததிதக்ரகோலகுலத்தமாஷாதஸீகுஸும்பஸ்நேஹவந்தி, ஏதைரேவாதிமாத்ரஂ ஸுஹிதஸ்ய ச வ்யவாயவ்யாயாமஸந்தாபாநத்யுபஸேவமாநஸ்ய, பயஶ்ரமஸந்தாபோபஹதஸ்ய ச ஸஹஸா ஶீதோதகமவதரதஃ, விதக்தஂ சாஹாரஜாதமநுல்லிக்ய விதாஹீந்யப்யவஹரதஃ, சர்திஂ ச ப்ரதிக்நதஃ, ஸ்நேஹாஂஶ்சாதிசரதஃ, த்ரயோ தோஷாஃ யுகபத் ப்ரகோபமாபத்யந்தே; த்வகாதயஶ்சத்வாரஃ ஶைதில்யமாபத்யந்தே; தேஷு ஶிதிலேஷு தோஷாஃ ப்ரகுபிதாஃ ஸ்தாநமதிகம்ய ஸந்திஷ்டமாநாஸ்தாநேவ த்வகாதீந் தூஷயந்தஃ குஷ்டாந்யபிநிர்வர்தயந்தி||௬||
तत्रेदं सर्वकुष्ठनिदानं समासेनोपदेक्ष्यामः- शीतोष्णव्यत्यासमनानुपूर्व्योपसेवमानस्य तथा सन्तर्पणापतर्पणाभ्यवहार्यव्यत्यासं, मधुफाणितमत्स्यलकुचमूलककाकमाचीः सततमतिमात्रमजीर्णे च समश्नतः, चिलिचिमं च पयसा, हायनकयवकचीनकोद्दालककोरदूषप्रायाणि चान्नानि क्षीरदधितक्रकोलकुलत्थमाषातसीकुसुम्भस्नेहवन्ति, एतैरेवातिमात्रं सुहितस्य च व्यवायव्यायामसन्तापानत्युपसेवमानस्य, भयश्रमसन्तापोपहतस्य च सहसा शीतोदकमवतरतः, विदग्धं चाहारजातमनुल्लिख्य विदाहीन्यभ्यवहरतः, छर्दिं च प्रतिघ्नतः, स्नेहांश्चातिचरतः, त्रयो दोषाः युगपत् प्रकोपमापद्यन्ते; त्वगादयश्चत्वारः शैथिल्यमापद्यन्ते; तेषु शिथिलेषु दोषाः प्रकुपिताः स्थानमधिगम्य सन्तिष्ठमानास्तानेव त्वगादीन् दूषयन्तः कुष्ठान्यभिनिर्वर्तयन्ति||६||
🔊 Audio coming soon
ஶீதோஷ்ணவ்யத்யாஸஂ ஶீதோஷ்ணபரிவர்தநம்| அநாநுபூர்வ்யேதி யதோக்தக்ரமத்யாகேந; க்ரமத்யாகஶ்சோஷ்ணஂ நிஷேவ்ய ஸஹஸா ஶீதஸேவா, தத்விபர்யயஶ்ச; ததா அநுசிதே காலே ஶீதோஷ்ணஸேவா| ஏவஂ ஸந்தர்பணாபதர்பணாப்யவஹார்யவ்யத்யாஸமபி அநாநுபூர்வ்யோபஸேவ்யமாநஸ்யேதி ஜ்ஞேயம்| சிலிசிமஸ்தந்த்ரகதாऽऽத்ரேயபத்ரகாப்யீயே தர்ஶிதோ ரோஹிதபேதஃ| ஸ்தாநமதிகம்யேதி குஷ்டஜநநாநுகுணஂ ஶிதிலத்வகாதிஸ்தாநஂ ப்ராப்ய; கிஂவா ஸ்தாநமிதி ஜநயிதவ்யகுஷ்டஶரீரதேஶஂ ப்ராப்யேத்யர்தஃ| ஸந்திஷ்டமாநா இதி வசநேந ஸ்திரா ஏவ தோஷாஃ குஷ்டஜநகா பவந்தி, ந ஹி ஸரணஶீலாஸ்து இதி தர்ஶயதி||௬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
தேஷாமிமாநி பூர்வரூபாணி பவந்தி; தத்யதா- அஸ்வேதநமதிஸ்வேதநஂ பாருஷ்யமதிஶ்லக்ஷ்ணதா வைவர்ண்யஂ கண்டூர்நிஸ்தோதஃ ஸுப்ததா பரிதாஹஃ பரிஹர்ஷோ லோமஹர்ஷஃ கரத்வமூஷ்மாயணஂ கௌரவஂ ஶ்வயதுர்வீஸர்பாகமநமபீக்ஷ்ணஂ ச காயே காயச்சித்ரேஷூபதேஹஃ பக்வதக்ததஷ்டபக்நக்ஷதோபஸ்கலிதேஷ்வதிமாத்ரஂ வேதநா ஸ்வல்பாநாமபி ச வ்ரணாநாஂ துஷ்டிரஸஂரோஹணஂ சேதி||௭||
तेषामिमानि पूर्वरूपाणि भवन्ति; तद्यथा- अस्वेदनमतिस्वेदनं पारुष्यमतिश्लक्ष्णता वैवर्ण्यं कण्डूर्निस्तोदः सुप्तता परिदाहः परिहर्षो लोमहर्षः खरत्वमूष्मायणं गौरवं श्वयथुर्वीसर्पागमनमभीक्ष्णं च काये कायच्छिद्रेषूपदेहः पक्वदग्धदष्टभग्नक्षतोपस्खलितेष्वतिमात्रं वेदना स्वल्पानामपि च व्रणानां दुष्टिरसंरोहणं चेति||७||
🔊 Audio coming soon
அஸ்வேதநாதிபூர்வரூபஂ ப்ரபாவாத்| பரிஹர்ஷோ ஜிநஜிநிகா ||௭||
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ததோऽநந்தரஂ குஷ்டாந்யபிநிர்வர்தந்தே, தேஷாமிதஂ வேதநாவர்ணஸஂஸ்தாநப்ரபாவநாமவிஶேஷவிஜ்ஞாநஂ பவதி; தத்யதா- ரூக்ஷாருணபருஷாணி விஷமவிஸதாநி கரபர்யந்தாநி தநூந்யுத்வத்தபஹிஸ்தநூநி ஸுப்தவத்ஸுப்தாநி ஹஷிதலோமாசிதாநி நிஸ்தோதபஹுலாந்யல்பகண்டூதாஹபூயலஸீகாந்யாஶுகதிஸமுத்தாநாந்யாஶுபேதீநி ஜந்துமந்தி கஷ்ணாருணகபாலவர்ணாநி ச கபாலகுஷ்டாநீதி வித்யாத்(௧); தாம்ராணி தாம்ரகரரோமராஜீபிரவநத்தாநி பஹலாநி பஹுபஹலபூயரக்தலஸீகாநி கண்டூக்லேதகோததாஹபாகவந்த்யாஶுகதிஸமுத்தாநபேதீநி ஸஸந்தாபக்ரிமீணி பக்வோதும்பரபலவர்ணாந்யௌதும்பரகுஷ்டாநீதி வித்யாத்(௨); ஸ்நிக்தாநி குரூண்யுத்ஸேதவந்தி ஶ்லக்ஷ்ணஸ்திரபீதபர்யந்தாநி ஶுக்லரக்தாவபாஸாநி ஶுக்லரோமராஜீஸந்தாநாநி பஹுபஹலஶுக்லபிச்சிலஸ்ராவீணி பஹுக்லேதகண்டூக்ரிமீணி ஸக்தகதிஸமுத்தாநபேதீநி பரிமண்டலாநி மண்டலகுஷ்டாநி வித்யாத்(௩); பருஷாண்யருணவர்ணாநி பஹிரந்தஃஶ்யாவாநி நீலபீததாம்ராவபாஸாந்யாஶுகதிஸமுத்தாநாந்யல்பகண்டூக்லேதக்ரிமீணி தாஹபேதநிஸ்தோத(பாக)பஹுலாநி ஶூகோபஹதோபமவேதநாந்யுத்ஸந்நமத்யாநி தநுபர்யந்தாநி கர்கஶபிடகாசிதாநி தீர்கபரிமண்டலாந்யஷ்யஜிஹ்வாகதீநி ஷ்யஜிஹ்வாநீதி வித்யாத் (௪); ஶுக்லரக்தாவபாஸாநி ரக்தபர்யந்தாநி ரக்தராஜீஸிராஸந்ததாந்யுத்ஸேதவந்தி பஹுபஹலரக்தபூயலஸீகாநி கண்டூக்ரிமிதாஹபாகவந்த்யாஶுகதிஸமுத்தாநபேதீநி புண்டரீகபலாஶஸங்காஶாநி புண்டரீகாணீதி வித்யாத் (௫); பருஷாருணாநி விஶீர்ணபஹிஸ்தநூந்யந்தஃஸ்நிக்தாநி ஶுக்லரக்தாவபாஸாநி பஹூந்யல்பவேதநாந்யல்பகண்டூதாஹபூயலஸீகாநி லகுஸமுத்தாநாந்யல்பபேதக்ரிமீண்யலாபுபுஷ்பஸங்காஶாநி ஸித்மகுஷ்டாநீதி வித்யாத் (௬); காகணந்திகாவர்ணாந்யாதௌ பஶ்சாத்து ஸர்வகுஷ்டலிங்கஸமந்விதாநி பாபீயஸா ஸர்வகுஷ்டலிங்கஸம்பவேநாநேகவர்ணாநி காகணாநீதி வித்யாத்| தாந்யஸாத்யாநி, ஸாத்யாநி புநரிதராணி||௮||
ततोऽनन्तरं कुष्ठान्यभिनिर्वर्तन्ते, तेषामिदं वेदनावर्णसंस्थानप्रभावनामविशेषविज्ञानं भवति; तद्यथा- रूक्षारुणपरुषाणि विषमविसृतानि खरपर्यन्तानि तनून्युद्वृत्तबहिस्तनूनि सुप्तवत्सुप्तानि हृषितलोमाचितानि निस्तोदबहुलान्यल्पकण्डूदाहपूयलसीकान्याशुगतिसमुत्थानान्याशुभेदीनि जन्तुमन्ति कृष्णारुणकपालवर्णानि च कपालकुष्ठानीति विद्यात्(१); ताम्राणि ताम्रखररोमराजीभिरवनद्धानि बहलानि बहुबहलपूयरक्तलसीकानि कण्डूक्लेदकोथदाहपाकवन्त्याशुगतिसमुत्थानभेदीनि ससन्तापक्रिमीणि पक्वोदुम्बरफलवर्णान्यौदुम्बरकुष्ठानीति विद्यात्(२); स्निग्धानि गुरूण्युत्सेधवन्ति श्लक्ष्णस्थिरपीतपर्यन्तानि शुक्लरक्तावभासानि शुक्लरोमराजीसन्तानानि बहुबहलशुक्लपिच्छिलस्रावीणि बहुक्लेदकण्डूक्रिमीणि सक्तगतिसमुत्थानभेदीनि परिमण्डलानि मण्डलकुष्ठानि विद्यात्(३); परुषाण्यरुणवर्णानि बहिरन्तःश्यावानि नीलपीतताम्रावभासान्याशुगतिसमुत्थानान्यल्पकण्डूक्लेदक्रिमीणि दाहभेदनिस्तोद(पाक)बहुलानि शूकोपहतोपमवेदनान्युत्सन्नमध्यानि तनुपर्यन्तानि कर्कशपिडकाचितानि दीर्घपरिमण्डलान्यृष्यजिह्वाकृतीनि ऋष्यजिह्वानीति विद्यात् (४); शुक्लरक्तावभासानि रक्तपर्यन्तानि रक्तराजीसिरासन्ततान्युत्सेधवन्ति बहुबहलरक्तपूयलसीकानि कण्डूक्रिमिदाहपाकवन्त्याशुगतिसमुत्थानभेदीनि पुण्डरीकपलाशसङ्काशानि पुण्डरीकाणीति विद्यात् (५); परुषारुणानि विशीर्णबहिस्तनून्यन्तःस्निग्धानि शुक्लरक्तावभासानि बहून्यल्पवेदनान्यल्पकण्डूदाहपूयलसीकानि लघुसमुत्थानान्यल्पभेदक्रिमीण्यलाबुपुष्पसङ्काशानि सिध्मकुष्ठानीति विद्यात् (६); काकणन्तिकावर्णान्यादौ पश्चात्तु सर्वकुष्ठलिङ्गसमन्वितानि पापीयसा सर्वकुष्ठलिङ्गसम्भवेनानेकवर्णानि काकणानीति विद्यात्| तान्यसाध्यानि, साध्यानि पुनरितराणि||८||
🔊 Audio coming soon
உத்வத்தபஹிஸ்தநூநீதி உச்சலீகதபாஹ்யதேஹாநி| ஸுப்தவத் ஸுப்தாநி அத்யர்தாஸ்பர்ஶஜ்ஞாநீத்யர்தஃ| கபாலஃ ஸ்தால்யாதிகண்டஃ| ஸக்தாநி சிரபாவீநி கத்யாதீநி யேஷாஂ தே ததா| ஷ்யஜிஹ்வலக்ஷணே பஹிரிதி குஷ்டபர்யந்தே, அந்தரிதி விகதமத்யமுச்யதே | ஷ்யோ ஹரிணவிஶேஷஃ| புண்டரீகபலாஶஶப்தேந பத்மபுஷ்பதலமிஹ| விஶீர்ணபஹிஸ்தநூநீத்யத்ர தநுஶப்தஃ ப்ரதேஶே வர்ததே; தேந விஶீர்ணபர்யந்ததேஶாநீத்யர்தஃ| ஸித்மகுஷ்டஂ யதோக்தலக்ஷணஂ ஸித்மபுஷ்பிகாவ்யதிரிக்தமேவ ப்ருவதே; ஸித்மபுஷ்பிகாபிப்ராயேண ச ஸுஶ்ருதே ஸித்மகுஷ்டஂ க்ஷுத்ரகுஷ்டேஷு படிதம்| தத்ரு து ஸுஶ்ருதே மஹாகுஷ்டே படிதமபீஹ க்ஷுத்ரகுஷ்டே படிதமுத்தரோத்தரதாத்வநுப்ரவேஶாபாவாத் ததாऽத்யர்தபீடாரஹிதத்வாச்ச, ஸுஶ்ருதே து ததநுபந்தித்வப்ரகர்ஷாந்மஹாகுஷ்டே படிதம்| ஸர்வகுஷ்டலிங்கஸமந்விதாநீத்யேதேதாவதைவார்தே லப்தே புநஃ பாபீயஸா ஸர்வகுஷ்டலிங்கஸம்பவேநேதிவசநாத்யதேவ பாபீயஃ குஷ்டலிங்கஂ, ததேவ காகணகே பவதி நாந்யதிதி தர்ஶயதி| பாபீயஸேதி அத்யர்தபீடாகதா| கிஂவா பாபீயஸேத்யாதிபுநர்வசநேந ஸர்வகுஷ்டலிங்காநாஂ காகணகே பாபாரப்தத்வேநாஸாத்யதாமத்யர்தபீடாகர்ததாஂ ச தர்ஶயதி||௮||
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
தத்ர யதஸாத்யஂ ததஸாத்யதாஂ நாதிவர்ததே, ஸாத்யஂ புநஃ கிஞ்சித் ஸாத்யதாமதிவர்ததே கதாசிதபசாராத்| ஸாத்யாநி ஹி ஷட் காகணகவர்ஜ்யாந்யசிகித்ஸ்யமாநாந்யபசாரதோ வா தோஷைரபிஷ்யந்தமாநாந்யஸாத்யதாமுபயாந்தி||௯||
तत्र यदसाध्यं तदसाध्यतां नातिवर्तते, साध्यं पुनः किञ्चित् साध्यतामतिवर्तते कदाचिदपचारात्| साध्यानि हि षट् काकणकवर्ज्यान्यचिकित्स्यमानान्यपचारतो वा दोषैरभिष्यन्दमानान्यसाध्यतामुपयान्ति||९||
🔊 Audio coming soon
கதாசிதித்யநேநாக்ரே வக்ஷ்யமாணஸசிகித்ஸ்யமாநதாபக்ஷாந்தரஂ தர்ஶயதி| அபசாரதோ வேதி உத்பந்நேऽபி குஷ்டே நிதாநஸேவநாத்| அபிஷ்யந்தமாநாநீதி ஆபூர்யமாணாநி||௯||
Adhikarana 9 (10-11) · Śloka 11
ஸாத்யாநாமபி ஹ்யுபேக்ஷ்யமாணாநாஂ த்வங்மாஂஸஶோணிதலஸீகாகோதக்லேதஸஂஸ்வேதஜாஃ க்ரிமயோऽபிமூர்ச்சந்தி; தே பக்ஷயந்தஸ்த்வகாதீந் தோஷாஃ புநர்தூஷயந்த இமாநுபத்ரவாந் பதக் பதகுத்பாதயந்தி- தத்ர வாதஃ ஶ்யாவாருணவர்ணஂ பருஷதாமபி ச ரௌக்ஷ்யஶூலஶோஷதோதவேபதுஹர்ஷஸங்கோசாயாஸஸ்தம்பஸுப்திபேதபங்காந், பித்தஂ தாஹஸ்வேதக்லேதகோதஸ்ராவபாகராகாந், ஶ்லேஷ்மா த்வஸ்ய ஶ்வைத்யஶைத்யகண்டூஸ்தைர்யகௌரவோத்ஸேதோபஸ்நேஹோபலேபாந், க்ரிமயஸ்து த்வகாதீஂஶ்சதுரஃ ஸிராஃ ஸ்நாயூஶ்சாஸ்தீந்யபி ச தருணாந்யாதததே ||௧௦|| அஸ்யாஂ சைவாவஸ்தாயாமுபத்ரவாஃ குஷ்டிநஂ ஸ்பஶந்தி; தத்யதா- ப்ரஸ்ரவணமங்கபேதஃ பதநாந்யங்காவயவாநாஂ தஷ்ணாஜ்வராதீஸாரதாஹதௌர்பல்யாரோசகாவிபாகாஶ்ச, ததாவிதமஸாத்யஂ வித்யாதிதி||௧௧||
साध्यानामपि ह्युपेक्ष्यमाणानां त्वङ्मांसशोणितलसीकाकोथक्लेदसंस्वेदजाः क्रिमयोऽभिमूर्च्छन्ति; ते भक्षयन्तस्त्वगादीन् दोषाः पुनर्दूषयन्त इमानुपद्रवान् पृथक् पृथगुत्पादयन्ति- तत्र वातः श्यावारुणवर्णं परुषतामपि च रौक्ष्यशूलशोषतोदवेपथुहर्षसङ्कोचायासस्तम्भसुप्तिभेदभङ्गान्, पित्तं दाहस्वेदक्लेदकोथस्रावपाकरागान्, श्लेष्मा त्वस्य श्वैत्यशैत्यकण्डूस्थैर्यगौरवोत्सेधोपस्नेहोपलेपान्, क्रिमयस्तु त्वगादींश्चतुरः सिराः स्नायूश्चास्थीन्यपि च तरुणान्याददते ||१०|| अस्यां चैवावस्थायामुपद्रवाः कुष्ठिनं स्पृशन्ति; तद्यथा- प्रस्रवणमङ्गभेदः पतनान्यङ्गावयवानां तृष्णाज्वरातीसारदाहदौर्बल्यारोचकाविपाकाश्च, तथाविधमसाध्यं विद्यादिति||११||
🔊 Audio coming soon
தோஷாஃ புநர்தூஷயந்த இதி த்வகாதீநேவ| தருணாநீதி கோமலாநி நாஸாஸ்த்யாதீநி| ஆதததே பக்ஷயந்தி||௧௦-௧௧||
Adhikarana 10 (12-16) · Śloka 16
பவந்தி சாத்ர- ஸாத்யோऽயமிதி யஃ பூர்வஂ நரோ ரோகமுபேக்ஷதே| ஸ கிஞ்சித்காலமாஸாத்ய மத ஏவாவபுத்யதே||௧௨|| யஸ்து ப்ராகேவ ரோகேப்யோ ரோகேஷு தருணேஷு வா| பேஷஜஂ குருதே ஸம்யக் ஸ சிரஂ ஸுகமஶ்நுதே||௧௩|| யதா ஹ்யல்பேந யத்நேந சித்யதே தருணஸ்தருஃ| ஸ ஏவாதிப்ரவத்தஸ்து சித்யதேऽதிப்ரயத்நதஃ||௧௪|| ஏவமேவ விகாரோऽபி தருணஃ ஸாத்யதே ஸுகம்| விவத்தஃ ஸாத்யதே கச்ச்ராதஸாத்யோ வாऽபி ஜாயதே||௧௫|| தத்ர ஶ்லோகஃ- ஸங்க்யா த்ரவ்யாணி தோஷாஶ்ச ஹேதவஃ பூர்வலக்ஷணம்| ரூபாண்யுபத்ரவாஶ்சோக்தாஃ குஷ்டாநாஂ கௌஷ்டிகே பதக்||௧௬||
भवन्ति चात्र- साध्योऽयमिति यः पूर्वं नरो रोगमुपेक्षते| स किञ्चित्कालमासाद्य मृत एवावबुध्यते||१२|| यस्तु प्रागेव रोगेभ्यो रोगेषु तरुणेषु वा| भेषजं कुरुते सम्यक् स चिरं सुखमश्नुते||१३|| यथा ह्यल्पेन यत्नेन छिद्यते तरुणस्तरुः| स एवातिप्रवृद्धस्तु छिद्यतेऽतिप्रयत्नतः||१४|| एवमेव विकारोऽपि तरुणः साध्यते सुखम्| विवृद्धः साध्यते कृच्छ्रादसाध्यो वाऽपि जायते||१५|| तत्र श्लोकः- सङ्ख्या द्रव्याणि दोषाश्च हेतवः पूर्वलक्षणम्| रूपाण्युपद्रवाश्चोक्ताः कुष्ठानां कौष्ठिके पृथक्||१६||
🔊 Audio coming soon
கிஞ்சித்காலமிதி அஸாத்யவ்யாதிகாலம்| மத ஏவேதி மரணோபகண்டகதஃ| அவபுத்யத இத்யத்ர ‘ஸாத்யவ்யாத்யுபேக்ஷாபலஂ மத்யும்’ இதி ஶேஷஃ||௧௨-௧௬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே நிதாநஸ்தாநே குஷ்டநிதாநஂ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते निदानस्थाने कुष्ठनिदानं नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ நிதாநஸ்தாநே குஷ்டநிதாநஂ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||