Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ பஸ்திஸித்திஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேய||௨||
View original
अथातो बस्तिसिद्धिं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेय||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ பஸ்திஸித்திஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேய||௨||
अथातो बस्तिसिद्धिं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेय||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ஸித்தாநாஂ பஸ்தீநாஂ ஶஸ்தாநாஂ தேஷு தேஷு ரோகேஷு| ஶண்வக்நிவேஶ ! கததஃ ஸித்திஂ ஸித்திப்ரதாஂ பிஷஜாம்||௩||
सिद्धानां बस्तीनां शस्तानां तेषु तेषु रोगेषु| शृण्वग्निवेश ! गदतः सिद्धिं सिद्धिप्रदां भिषजाम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
பலதோஷகாலரோகப்ரகதீஃ ப்ரவிபஜ்ய யோஜிதாஃ ஸம்யக் ஸ்வைஃ ஸ்வைரௌஷதவர்கைஃ ஸ்வாந் ஸ்வாந் ரோகாந்நியச்சந்தி||௪|| கர்மாந்யத்பஸ்திஸமஂ ந வித்யதே ஶீக்ரஸுகவிஶோதித்வாத்| ஆஶ்வபதர்பணதர்பணயோகாச்ச நிரத்யயத்வாச்ச||௫||
बलदोषकालरोगप्रकृतीः प्रविभज्य योजिताः सम्यक् स्वैः स्वैरौषधवर्गैः स्वान् स्वान् रोगान्नियच्छन्ति||४|| कर्मान्यद्बस्तिसमं न विद्यते शीघ्रसुखविशोधित्वात्| आश्वपतर्पणतर्पणयोगाच्च निरत्ययत्वाच्च||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 8
ஸத்யபி தோஷஹரத்வே கடுதீக்ஷ்ணோஷ்ணாதி பேஷஜாதாநாத்| துஃகோத்காரோத்க்லேஶாஹத்யத்வகோஷ்டருஜா விரேகே ஸ்யுஃ||௬|| அவிரேச்யௌ ஶிஶுவத்தௌ தாவப்ராப்தப்ரஹீநதாதுபலௌ| ஆஸ்தாபநமேவ தயோஃ ஸர்வார்தகதுத்தமஂ கர்ம||௭|| பலவர்ணஹர்ஷமார்தவகாத்ரஸ்நேஹாந்நணாஂ ததாத்யாஶு|௮|
सत्यपि दोषहरत्वे कटुतीक्ष्णोष्णादि भेषजादानात्| दुःखोद्गारोत्क्लेशाहृद्यत्वकोष्ठरुजा विरेके स्युः||६|| अविरेच्यौ शिशुवृद्धौ तावप्राप्तप्रहीनधातुबलौ| आस्थापनमेव तयोः सर्वार्थकृदुत्तमं कर्म||७|| बलवर्णहर्षमार्दवगात्रस्नेहान्नृणां ददात्याशु|८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8-10) · Śloka 10
அநுவாஸநஂ நிரூஹஶ்சோத்தரபஸ்திஶ்ச ஸ த்ரிவிதஃ||௮|| ஶாகாவாதார்தாநாஂ ஸகுஞ்சிதஸ்தப்தபக்நருக்ணாநாம் | விட்ஸங்காத்மாநாருசிபரிகர்திருகாதிஷு ச ஶஸ்தஃ||௯|| உஷ்ணார்தாநாஂ ஶீதாஞ்சீதார்தாநாஂ ததா ஸுகோஷ்ணாஂஶ்ச| தத்யோக்யௌஷதயுக்தாந் பஸ்தீந் ஸந்தர்க்ய விநியுஜ்யாத்||௧௦||
अनुवासनं निरूहश्चोत्तरबस्तिश्च स त्रिविधः||८|| शाखावातार्तानां सकुञ्चितस्तब्धभग्नरुग्णानाम् | विट्सङ्गाध्मानारुचिपरिकर्तिरुगादिषु च शस्तः||९|| उष्णार्तानां शीताञ्छीतार्तानां तथा सुखोष्णांश्च| तद्योग्यौषधयुक्तान् बस्तीन् सन्तर्क्य विनियुज्यात्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12
பஸ்தீந்ந பஂஹணீயாந் தத்யாத் வ்யாதிஷு விஶோதநீயேஷு| மேதஸ்விநோ விஶோத்யா யேऽபி நராஃ குஷ்டமேஹார்தாஃ||௧௧|| ந க்ஷீணக்ஷததுர்பலமூர்ச்சிதகஶஶுஷ்கதேஹாநாம்| யுஞ்ஜாத்விஶோதநீயாந் தோஷநிபத்தாயுஷோ யே ச||௧௨||
बस्तीन्न बृंहणीयान् दद्याद् व्याधिषु विशोधनीयेषु| मेदस्विनो विशोध्या येऽपि नराः कुष्ठमेहार्ताः||११|| न क्षीणक्षतदुर्बलमूर्च्छितकृशशुष्कदेहानाम्| युञ्जाद्विशोधनीयान् दोषनिबद्धायुषो ये च||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (13-14) · Śloka 14
வாஜீகரணேऽஸக்பித்தயோஶ்ச மதுகதபயோயுக்தாஃ| ஶஸ்தாஃ ஸதைலமூத்ராரநாலலவணாஶ்ச கபவாதே||௧௩|| யுஞ்ஜாத்த்ரவ்யாணி பஸ்திஷ்வம்லஂ மூத்ரஂ பயஃ ஸுராஂ க்வாதாந்| அவிரோதாத்தாதூநாஂ ரஸயோநித்வாச்ச ஜலமுஷ்ணம்||௧௪||
वाजीकरणेऽसृक्पित्तयोश्च मधुघृतपयोयुक्ताः| शस्ताः सतैलमूत्रारनाललवणाश्च कफवाते||१३|| युञ्जाद्द्रव्याणि बस्तिष्वम्लं मूत्रं पयः सुरां क्वाथान्| अविरोधाद्धातूनां रसयोनित्वाच्च जलमुष्णम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (15-17) · Śloka 17
ஸுரதாருஶதாஹ்வைலாகுஷ்டமதுகபிப்பலீமதுஸ்நேஹாஃ| ஊர்த்வாநுலோமபாகாஃ ஸஸர்ஷபாஃ ஶர்கரா லவணம்||௧௫|| ஆவாபா பஸ்தீநாமதஃ ப்ரயோஜ்யாநி யேஷு யாநி ஸ்யுஃ| யுக்தாநி ஸஹ கஷாயைஸ்தாந்யுத்தரதஃ ப்ரவக்ஷ்யாமி||௧௬|| சிரஜாதகடிநபலேஷு வ்யாதிஷு தீக்ஷ்ணா விபர்யயே மதவஃ| ஸப்ரதிவாபகஷாயா யோஜ்யாஸ்த்வநுவாஸநநிரூஹாஃ||௧௭||
सुरदारुशताह्वैलाकुष्ठमधुकपिप्पलीमधुस्नेहाः| ऊर्ध्वानुलोमभागाः ससर्षपाः शर्करा लवणम्||१५|| आवापा बस्तीनामतः प्रयोज्यानि येषु यानि स्युः| युक्तानि सह कषायैस्तान्युत्तरतः प्रवक्ष्यामि||१६|| चिरजातकठिनबलेषु व्याधिषु तीक्ष्णा विपर्यये मृदवः| सप्रतिवापकषाया योज्यास्त्वनुवासननिरूहाः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (18-24) · Śloka 24
அர்தஶ்லோகைரதஃ ஸித்தாந் நாநாவ்யாதிஷு ஸர்வஶஃ | பஸ்தீந் வீர்யஸமைர்பாகைர்யதார்ஹாலோடநாஞ்சணு||௧௮|| பில்வோऽக்நிமந்தஃ ஶ்யோநாகஃ காஶ்மர்யஃ பாடலிஸ்ததா| ஶாலபர்ணீ பஶ்நிபர்ணீ பஹத்யௌ வர்தமாநகஃ||௧௯|| யவாஃ குலத்தாஃ கோலாநி ஸ்திரா சேதி த்ரயோऽநிலே| ஶஸ்யந்தே ஸசதுஃஸ்நேஹாஃ பிஶிதஸ்ய ரஸாந்விதாஃ||௨௦|| நலவஞ்ஜுலவாநீரஶதபத்ராணி ஶைவலம்| மஞ்ஜிஷ்டா ஸாரிவாऽநந்தா பயஸ்யா மதுயஷ்டிகா||௨௧|| சந்தநஂ பத்மகோஶீரஂ துங்கஂ தே பைத்திகே த்ரயஃ| ஸஶர்கராக்ஷௌத்ரகதாஃ ஸக்ஷீரா பஸ்தயோ ஹிதாஃ||௨௨|| அர்கஸ்ததைவ சாலர்க ஏகாஷ்டீலா புநர்நவா| ஹரித்ரா த்ரிபலா முஸ்தஂ பீததாரு குடந்நடம்||௨௩|| பிப்பல்யஶ்சித்ரகஶ்சேதி த்ரயஸ்தே ஶ்லேஷ்மரோகிஷு | ஸக்ஷாரக்ஷௌத்ரகோமூத்ரா நாதிஸ்நேஹாந்விதா ஹிதாஃ||௨௪||
अर्धश्लोकैरतः सिद्धान् नानाव्याधिषु सर्वशः | बस्तीन् वीर्यसमैर्भागैर्यथार्हालोडनाञ्छृणु||१८|| बिल्वोऽग्निमन्थः श्योनाकः काश्मर्यः पाटलिस्तथा| शालपर्णी पृश्निपर्णी बृहत्यौ वर्धमानकः||१९|| यवाः कुलत्थाः कोलानि स्थिरा चेति त्रयोऽनिले| शस्यन्ते सचतुःस्नेहाः पिशितस्य रसान्विताः||२०|| नलवञ्जुलवानीरशतपत्राणि शैवलम्| मञ्जिष्ठा सारिवाऽनन्ता पयस्या मधुयष्टिका||२१|| चन्दनं पद्मकोशीरं तुङ्गं ते पैत्तिके त्रयः| सशर्कराक्षौद्रघृताः सक्षीरा बस्तयो हिताः||२२|| अर्कस्तथैव चालर्क एकाष्ठीला पुनर्नवा| हरिद्रा त्रिफला मुस्तं पीतदारु कुटन्नटम्||२३|| पिप्पल्यश्चित्रकश्चेति त्रयस्ते श्लेष्मरोगिषु | सक्षारक्षौद्रगोमूत्रा नातिस्नेहान्विता हिताः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (25-27) · Śloka 27
பலஜீமூதகேக்ஷ்வாகுதாமார்கவகவத்ஸகாஃ | ஶ்யாமா ச த்ரிபலா சைவ ஸ்திரா தந்தீ த்ரவந்த்யபி||௨௫|| ப்ரகீர்யா சோதகீர்யா ச நீலிநீ க்ஷீரிணீ ததா| ஸப்தலா ஶங்கிநீ லோத்ரஂ பலஂ கம்பில்லகஸ்ய ச||௨௬|| சத்வாரோ மூத்ரஸித்தாஸ்தே பக்வாஶயவிஶோதநாஃ| (வ்யஸ்தைரபி ஸமஸ்தைஶ்ச சதுர்யோகா உதாஹதாஃ )||௨௭||
फलजीमूतकेक्ष्वाकुधामार्गवकवत्सकाः | श्यामा च त्रिफला चैव स्थिरा दन्ती द्रवन्त्यपि||२५|| प्रकीर्या चोदकीर्या च नीलिनी क्षीरिणी तथा| सप्तला शङ्खिनी लोध्रं फलं कम्पिल्लकस्य च||२६|| चत्वारो मूत्रसिद्धास्ते पक्वाशयविशोधनाः| (व्यस्तैरपि समस्तैश्च चतुर्योगा उदाहृताः )||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (28-29) · Śloka 29
காகோலீ க்ஷீரகாகோலீ முத்கபர்ணீ ஶதாவரீ| விதாரீ மதுயஷ்ட்யாஹ்வா ஶங்காடககஶேருகே||௨௮|| ஆத்மகுப்தாபலஂ மாஷாஃ ஸகோதூமா யவாஸ்ததா| ஜலஜாநூபஜஂ மாஂஸமித்யேதே ஶுக்ரமாஂஸலாஃ ||௨௯||
काकोली क्षीरकाकोली मुद्गपर्णी शतावरी| विदारी मधुयष्ट्याह्वा शृङ्गाटककशेरुके||२८|| आत्मगुप्ताफलं माषाः सगोधूमा यवास्तथा| जलजानूपजं मांसमित्येते शुक्रमांसलाः ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (30-31) · Śloka 31
ஜீவந்தீ சாக்நிமந்தஶ்ச தாதகீபுஷ்பவத்ஸகௌ| ப்ரக்ரஹஃ கதிரஃ குஷ்டஂ ஶமீ பிண்டீதகோ யவாஃ||௩௦|| ப்ரியங்கூ ரக்தமூலீ ச தருணீ ஸ்வர்ணயூதிகா| வடாத்யாஃ கிஂஶுகஂ லோத்ரமிதி ஸாங்க்ராஹிகா மதாஃ||௩௧||
जीवन्ती चाग्निमन्थश्च धातकीपुष्पवत्सकौ| प्रग्रहः खदिरः कुष्ठं शमी पिण्डीतको यवाः||३०|| प्रियङ्गू रक्तमूली च तरुणी स्वर्णयूथिका| वटाद्याः किंशुकं लोध्रमिति साङ्ग्राहिका मताः||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (32) · Śloka 32
பரிஸ்ராவே ஶதஂ க்ஷீரஂ ஸவஶ்சீரபுநர்நவம்| ஆகுபர்ணிகயா வாऽபி தண்டுலீயகயுக்தயா||௩௨||
परिस्रावे शृतं क्षीरं सवृश्चीरपुनर्नवम्| आखुपर्णिकया वाऽपि तण्डुलीयकयुक्तया||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (33) · Śloka 33
காலங்கதககாண்டேக்ஷுதர்பபோடகலேக்ஷுபிஃ | தாஹக்நஃ ஸகதக்ஷீரோ த்விதீயஶ்சோத்பலாதிபிஃ||௩௩||
कालङ्कतककाण्डेक्षुदर्भपोटगलेक्षुभिः | दाहघ्नः सघृतक्षीरो द्वितीयश्चोत्पलादिभिः||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (34-35) · Śloka 35
கர்புதாராடகீநீபவிதுலைஃ க்ஷீரஸாதிதைஃ| பஸ்திஃ ப்ரதேயோ பிஷஜா ஶீதஃ ஸமதுஶர்கரஃ||௩௪|| பரிகர்தே ததா வந்தைஃ ஶ்ரீபர்ணீகோவிதாரஜைஃ| (தேயோ பஸ்திஃ ஸுவைத்யைஸ்து யதாவத்விதிதக்ரியைஃ )||௩௫||
कर्बुदाराढकीनीपविदुलैः क्षीरसाधितैः| बस्तिः प्रदेयो भिषजा शीतः समधुशर्करः||३४|| परिकर्ते तथा वृन्तैः श्रीपर्णीकोविदारजैः| (देयो बस्तिः सुवैद्यैस्तु यथावद्विदितक्रियैः )||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (36) · Śloka 36
பஸ்திஃ ஶால்மலிவந்தாநாஂ க்ஷீரஸித்தோ கதாந்விதஃ| ஹிதஃ ப்ரவாஹணே தத்வத்வேஷ்டைஃ ஶால்மலிகஸ்ய ச||௩௬||
बस्तिः शाल्मलिवृन्तानां क्षीरसिद्धो घृतान्वितः| हितः प्रवाहणे तद्वद्वेष्टैः शाल्मलिकस्य च||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (37) · Śloka 38
அஶ்வாவரோஹிகாகாகநாஸாராஜகஶேருகைஃ| ஸித்தாஃ க்ஷீரேऽதியோகே ஸ்யுஃ க்ஷௌத்ராஞ்ஜநகதைர்யுதாஃ||௩௭|| ந்யக்ரோதாத்யைஶ்சதுர்பிஶ்ச தேநைவ விதிநா பரஃ|௩௮|
अश्वावरोहिकाकाकनासाराजकशेरुकैः| सिद्धाः क्षीरेऽतियोगे स्युः क्षौद्राञ्जनघृतैर्युताः||३७|| न्यग्रोधाद्यैश्चतुर्भिश्च तेनैव विधिना परः|३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (38-42) · Śloka 42
பஹதீ க்ஷீரகாகோலீ பஶ்நிபர்ணீ ஶதாவரீ||௩௮|| காஶ்மர்யபதரீதூர்வாஸ்ததோஶீரப்ரியங்கவஃ| ஜீவாதாநே ஶதௌ க்ஷீரே த்வௌ கதாஞ்ஜநஸஂயுதௌ||௩௯|| பஸ்தீ ப்ரதேயௌ பிஷஜா ஶீதௌ ஸமதுஶர்கரௌ| கோऽவ்யஜாமஹிஷீக்ஷீரைர்ஜீவநீயயுதைஸ்ததா||௪௦|| ஶஶைணதக்ஷமார்ஜாரமஹிஷாவ்யஜஶோணிதைஃ| ஸத்யஸ்கைர்மதிதைர்பஸ்திர்ஜீவாதாநே ப்ரஶஸ்யதே||௪௧|| மதூகமதுகத்ராக்ஷாதூர்வாகாஶ்மர்யசந்தநைஃ| தேநைவ விதிநா பஸ்திர்தேயஃ ஸக்ஷௌத்ரஶர்கரஃ||௪௨||
बृहती क्षीरकाकोली पृश्निपर्णी शतावरी||३८|| काश्मर्यबदरीदूर्वास्तथोशीरप्रियङ्गवः| जीवादाने शृतौ क्षीरे द्वौ घृताञ्जनसंयुतौ||३९|| बस्ती प्रदेयौ भिषजा शीतौ समधुशर्करौ| गोऽव्यजामहिषीक्षीरैर्जीवनीययुतैस्तथा||४०|| शशैणदक्षमार्जारमहिषाव्यजशोणितैः| सद्यस्कैर्मृदितैर्बस्तिर्जीवादाने प्रशस्यते||४१|| मधूकमधुकद्राक्षादूर्वाकाश्मर्यचन्दनैः| तेनैव विधिना बस्तिर्देयः सक्षौद्रशर्करः||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (43) · Śloka 43
மஞ்ஜிஷ்டாஸாரிவாநந்தாபயஸ்யாமதுகைஸ்ததா| ஶர்கராசந்தநத்ராக்ஷாமதுதாத்ரீபலோத்பலைஃ| ரக்தபித்தே, ப்ரமேஹே து கஷாயஃ ஸோமவல்கஜஃ||௪௩||
मञ्जिष्ठासारिवानन्तापयस्यामधुकैस्तथा| शर्कराचन्दनद्राक्षामधुधात्रीफलोत्पलैः| रक्तपित्ते, प्रमेहे तु कषायः सोमवल्कजः||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (44-45) · Śloka 45
குல்மாதிஸாரோதாவர்தஸ்தம்பஸங்குசிதாதிஷு| ஸர்வாங்கைகாங்கரோகேஷு ரோகேஷ்வேவஂவிதேஷு ச||௪௪|| யதாஸ்வைரௌஷதைஃ ஸித்தாந் பஸ்தீந் தத்யாத்விசக்ஷணஃ| பூர்வோக்தேந விதாநேந குர்வந் யோகாந் பதக்விதாந்||௪௫||
गुल्मातिसारोदावर्तस्तम्भसङ्कुचितादिषु| सर्वाङ्गैकाङ्गरोगेषु रोगेष्वेवंविधेषु च||४४|| यथास्वैरौषधैः सिद्धान् बस्तीन् दद्याद्विचक्षणः| पूर्वोक्तेन विधानेन कुर्वन् योगान् पृथग्विधान्||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (46-48) · Śloka 48
தத்ர ஶ்லோகாஃ- த்ரிகாஸ்த்ரயோऽநிலாதீநாஂ சதுஷ்காஶ்சாபரே த்ரயஃ| பக்வாஶயவிஶுத்த்யர்தஂ வஷ்யாஃ ஸாங்க்ராஹிகாஸ்ததா||௪௬|| பரிஸ்ராவே ததா தாஹே பரிகர்தே ப்ரவாஹணே| ஸாதியோகே மதௌ த்வௌ த்வௌ ஜீவாதாநே ததா த்ரயஃ||௪௭|| த்வௌ ரக்தபித்தே மேஹே ச ஏகத்ரிஂஶச்ச ஸப்த தே| ஸுலபால்பௌஷதக்லேஶா பஸ்தயோ குணவத்தமாஃ||௪௮||
तत्र श्लोकाः- त्रिकास्त्रयोऽनिलादीनां चतुष्काश्चापरे त्रयः| पक्वाशयविशुद्ध्यर्थं वृष्याः साङ्ग्राहिकास्तथा||४६|| परिस्रावे तथा दाहे परिकर्ते प्रवाहणे| सातियोगे मतौ द्वौ द्वौ जीवादाने तथा त्रयः||४७|| द्वौ रक्तपित्ते मेहे च एकत्रिंशच्च सप्त ते| सुलभाल्पौषधक्लेशा बस्तयो गुणवत्तमाः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 10
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே ஸித்திஸ்தாநே பஸ்திஸித்திர்நாம தஶமோऽத்யாயஃ||௧௦||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते सिद्धिस्थाने बस्तिसिद्धिर्नाम दशमोऽध्यायः||१०||
🔊 Audio coming soon