Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோऽஷ்டோதரீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातोऽष्टोदरीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
பூர்வாத்யாயே ப்ரோக்தஂ “வ்யவஸ்தாகரணஂ தேஷாஂ யதாஸ்தூலேஷு ஸங்க்ரஹஃ” (ஸூ. ௧௮) இதி, ததநு ஜிஜ்ஞாஸாயாமஷ்டாவுதராணீத்யாதிஂ யதாஸ்தூலஂ ஸங்க்ரஹோऽபிதீயதே| அஷ்டோதரீய இதி சார்தபரா ஸஞ்ஜ்ஞா||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
இஹ கல்வஷ்டாவுதராணி, அஷ்டௌ மூத்ராகாதாஃ, அஷ்டௌ க்ஷீரதோஷாஃ, அஷ்டௌ ரேதோதோஷாஃ; ஸப்த குஷ்டாநி, ஸப்த பிடகாஃ, ஸப்த வீஸர்பாஃ; ஷடதீஸாராஃ, ஷடுதாவர்தாஃ; பஞ்ச குல்மாஃ, பஞ்ச ப்லீஹதோஷாஃ, பஞ்ச காஸாஃ, பஞ்ச ஶ்வாஸாஃ, பஞ்ச ஹிக்காஃ, பஞ்ச தஷ்ணாஃ, பஞ்ச சர்தயஃ, பஞ்ச பக்தஸ்யாநஶநஸ்தாநாநி, பஞ்ச ஶிரோரோகாஃ, பஞ்ச ஹத்ரோகாஃ, பஞ்ச பாண்டுரோகாஃ, பஞ்சோந்மாதாஃ, சத்வாரோऽபஸ்மாராஃ, சத்வாரோऽக்ஷிரோகாஃ, சத்வாரஃ கர்ணரோகாஃ, சத்வாரஃ ப்ரதிஶ்யாயாஃ, சத்வாரோ முகரோகாஃ, சத்வாரோ க்ரஹணீதோஷாஃ, சத்வாரோ மதாஃ, சத்வாரோ மூர்ச்சாயாஃ, சத்வாரஃ ஶோஷாஃ, சத்வாரி க்லைப்யாநி; த்ரயஃ ஶோபாஃ, த்ரீணி கிலாஸாநி, த்ரிவிதஂ லோஹிதபித்தஂ; த்வௌ ஜ்வரௌ, த்வௌ வ்ரணௌ, த்வாவாயாமௌ, த்வே கத்ரஸ்யௌ, த்வே காமலே, த்விவிதமாமஂ, த்விவிதஂ வாதரக்தஂ, த்விவிதாந்யர்ஶாஂஸி; ஏக ஊருஸ்தம்பஃ, ஏகஃ ஸந்ந்யாஸஃ, ஏகோ மஹாகதஃ; விஂஶதிஃ க்ரிமிஜாதயஃ, விஂஶதிஃ ப்ரமேஹாஃ, விஂஶதிர்யோநிவ்யாபதஃ; இத்யஷ்டசத்வாரிஂஶத்ரோகாதிகரணாந்யஸ்மிந் ஸங்க்ரஹே ஸமுத்திஷ்டாநி||௩||
इह खल्वष्टावुदराणि, अष्टौ मूत्राघाताः, अष्टौ क्षीरदोषाः, अष्टौ रेतोदोषाः; सप्त कुष्ठानि, सप्त पिडकाः, सप्त वीसर्पाः; षडतीसाराः, षडुदावर्ताः; पञ्च गुल्माः, पञ्च प्लीहदोषाः, पञ्च कासाः, पञ्च श्वासाः, पञ्च हिक्काः, पञ्च तृष्णाः, पञ्च छर्दयः, पञ्च भक्तस्यानशनस्थानानि, पञ्च शिरोरोगाः, पञ्च हृद्रोगाः, पञ्च पाण्डुरोगाः, पञ्चोन्मादाः, चत्वारोऽपस्माराः, चत्वारोऽक्षिरोगाः, चत्वारः कर्णरोगाः, चत्वारः प्रतिश्यायाः, चत्वारो मुखरोगाः, चत्वारो ग्रहणीदोषाः, चत्वारो मदाः, चत्वारो मूर्च्छायाः, चत्वारः शोषाः, चत्वारि क्लैब्यानि; त्रयः शोफाः, त्रीणि किलासानि, त्रिविधं लोहितपित्तं; द्वौ ज्वरौ, द्वौ व्रणौ, द्वावायामौ, द्वे गृध्रस्यौ, द्वे कामले, द्विविधमामं, द्विविधं वातरक्तं, द्विविधान्यर्शांसि; एक ऊरुस्तम्भः, एकः सन्न्यासः, एको महागदः; विंशतिः क्रिमिजातयः, विंशतिः प्रमेहाः, विंशतिर्योनिव्यापदः; इत्यष्टचत्वारिंशद्रोगाधिकरणान्यस्मिन् सङ्ग्रहे समुद्दिष्टानि||३||
🔊 Audio coming soon
உதராபிதாநமாதௌ பூர்வாத்யாயோக்தஶோதஸாமாந்யாத்; உதாராண்யுத்ஸேதஸாமாந்யாச்சோதப்ரபேதா ஏவ||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ஏதாநி யதோத்தேஶமபிநிர்தேக்ஷ்யாமஃ- அஷ்டாவுதராணீதி வாதபித்தகபஸந்நிபாதப்லீஹபத்தச்சித்ரதகோதராணி, அஷ்டௌ மூத்ராகாதா இதி வாதபித்தகபஸந்நிபாதாஶ்மரீஶர்கராஶுக்ரஶோணிதஜாஃ, அஷ்டௌ க்ஷீரதோஷா இதி வைவர்ண்யஂ வைகந்த்யஂ வைரஸ்யஂ பைச்சில்யஂ பேநஸங்காதோ ரௌக்ஷ்யஂ கௌரவமதிஸ்நேஹஶ்ச, அஷ்டௌ ரேதோதோஷா இதி தநு ஶுஷ்கஂ பேநிலமஶ்வேதஂ பூத்யதிபிச்சலமந்யதாதூபஹிதமவஸாதி ச (௧); ஸப்த குஷ்டாநீதி கபாலோதும்பரமண்டலர்ஷ்யஜிஹ்வபுண்டரீகஸித்மகாகணாநி, ஸப்த பிடகா இதி ஶராவிகா கச்சபிகா ஜாலிநீ ஸர்ஷப்யலஜீ விநதா வித்ரதீ ச, ஸப்த விஸர்பா இதி வாதபித்தகபாக்நிகர்தமகக்ரந்திஸந்நிபாதாக்யாஃ (௨); ஷடதீஸாரா இதி வாதபித்தகபஸந்நிபாதபயஶோகஜாஃ, ஷடுதாவர்தா இதி வாதமூத்ரபுரீஷஶுக்ரச்சர்திக்ஷவதுஜாஃ (௩); பஞ்ச குல்மா இதி வாதபித்தகபஸந்நிபாதஶோணிதஜாஃ, பஞ்ச ப்லீஹதோஷா இதி குல்மைர்வ்யாக்யாதாஃ, பஞ்ச காஸா இதி வாதபித்தகபக்ஷதக்ஷயஜாஃ, பஞ்ச ஶ்வாஸா இதி மஹோர்த்வச்சிந்நதமகக்ஷுத்ராஃ, பஞ்ச ஹிக்கா இதி மஹதீ கம்பீரா வ்யபேதா க்ஷுத்ராऽந்நஜா ச, பஞ்ச தஷ்ணா இதி வாதபித்தாமக்ஷயோபஸர்காத்மிகாஃ, பஞ்ச சர்தய இதி த்விஷ்டார்தஸஂயோகஜா வாதபித்தகபஸந்நிபாதோத்ரேகோத்தாஶ்ச , பஞ்ச பக்தஸ்யாநஶநஸ்தாநாநீதி வாதபித்தகபஸந்நிபாதத்வேஷாஃ, பஞ்ச ஶிரோரோகா இதி பூர்வோத்தேஶமபிஸமஸ்ய வாதபித்தகபஸந்நிபாதக்ரிமிஜாஃ, பஞ்ச ஹத்ரோகா இதி ஶிரோரோகைர்வ்யாக்யாதாஃ, பஞ்ச பாண்டுரோகா இதி வாதபித்தகபஸந்நிபாதமத்பக்ஷணஜாஃ, பஞ்சோந்மாதா இதி வாதபித்தகபஸந்நிபாதாகந்துநிமித்தாஃ (௪); சத்வாரோऽபஸ்மாரா இதி வாதபித்தகபஸந்நிபாதநிமித்தாஃ, சத்வாரோऽக்ஷிரோகாஶ்சத்வாரஃ கர்ணரோகாஶ்சத்வாரஃ ப்ரதிஶ்யாயாஶ்சத்வாரோ முகரோகாஶ்சத்வாரோ க்ரஹணீதோஷாஶ்சத்வாரோ மதாஶ்சத்வாரோ மூர்ச்சாயா இத்யபஸ்மாரைர்வ்யாக்யாதாஃ, சத்வாரஃ ஶோஷா இதி ஸாஹஸஸந்தாரணக்ஷயவிஷமாஶநஜாஃ, சத்வாரி க்லைப்யாநீதி பீஜோபகாதாத்த்வஜபங்காஜ்ஜராயாஃ ஶுக்ரக்ஷயாச்ச (௫); த்ரயஃ ஶோதா இதி வாதபித்தஶ்லேஷ்மநிமித்தாஃ, த்ரீணி கிலாஸாநீதி ரக்ததாம்ரஶுக்லாநி, த்ரிவிதஂ லோஹிதபித்தமிதி ஊர்த்வபாகமதோபாகமுபயபாகஂ ச (௬); த்வௌ ஜ்வராவிதி உஷ்ணாபிப்ராயஃ ஶீதஸமுத்தஶ்ச ஶீதாபிப்ராயஶ்சோஷ்ணஸமுத்தஃ, த்வௌ வ்ரணாவிதி நிஜஶ்சாகந்துஜஶ்ச, த்வாவாயாமாவிதி பாஹ்யஶ்சாப்யந்தரஶ்ச, த்வே கத்ரஸ்யாவிதி வாதாத்வாதகபாச்ச, த்வே காமலே இதி கோஷ்டாஶ்ரயா ஶாகாஶ்ரயா ச, த்விவிதமாமமிதி அலஸகோ விஸூசிகா ச, த்விவிதஂ வாதரக்தமிதி கம்பீரமுத்தாநஂ ச, த்விவிதாந்யர்ஶாஂஸீதி ஶுஷ்காண்யார்த்ராணி ச (௭); ஏக ஊருஸ்தம்ப இத்யாமத்ரிதோஷஸமுத்தஃ, ஏகஃ ஸந்ந்யாஸ இதி த்ரிதோஷாத்மகோ மநஃஶரீராதிஷ்டாநஃ, ஏகோ மஹாகத இதி அதத்த்வாபிநிவேஶஃ (௮); விஂஶதிஃ க்ரிமிஜாதய இதி யூகா பிபீலிகாஶ்சேதி த்விவிதா பஹிர்மலஜாஃ, கேஶாதா லோமாதா லோமத்வீபாஃ ஸௌரஸா ஔதும்பரா ஜந்துமாதரஶ்சேதி ஷட் ஶோணிதஜாஃ, அந்த்ராதா உதராவேஷ்டா ஹதயாதாஶ்சுரவோ தர்பபுஷ்பாஃ ஸௌகந்திகா மஹாகுதாஶ்சேதி ஸப்த கபஜாஃ, ககேருகா மகேருகா லேலிஹாஃ ஸஶூலகாஃ ஸௌஸுராதாஶ்சேதி பஞ்ச புரீஷஜாஃ; விஂஶதிஃ ப்ரமேஹா இத்யுதகமேஹஶ்சேக்ஷுபாலிகாரஸமேஹஶ்ச ஸாந்த்ரமேஹஶ்ச ஸாந்த்ரப்ரஸாதமேஹஶ்ச ஶுக்லமேஹஶ்ச ஶுக்ரமேஹஶ்ச ஶீதமேஹஶ்ச ஶநைர்மேஹஶ்ச ஸிகதாமேஹஶ்ச லாலாமேஹஶ்சேதி தஶ ஶ்லேஷ்மநிமித்தாஃ, க்ஷாரமேஹஶ்ச காலமேஹஶ்ச நீலமேஹஶ்ச லோஹிதமேஹஶ்ச மஞ்ஜிஷ்டாமேஹஶ்ச ஹரித்ராமேஹஶ்சேதி ஷட் பித்தநிமித்தாஃ, வஸாமேஹஶ்ச மஜ்ஜாமேஹஶ்ச ஹஸ்திமேஹஶ்ச மதுமேஹஶ்சேதி சத்வாரோ வாதநிமித்தாஃ, இதி விஂஶதிஃ ப்ரமேஹாஃ; விஂஶதிர்யோநிவ்யாபத இதி வாதிகீ பைத்திகீ ஶ்லேஷ்மிகீ ஸாந்நிபாதிகீ சேதி சதஸ்ரோ தோஷஜாஃ, தோஷதூஷ்யஸஂஸர்கப்ரகதிநிர்தேஶைரவஶிஷ்டாஃ ஷோடஶ நிர்திஶ்யந்தே, தத்யதா- ரக்தயோநிஶ்சாரஜஸ்கா சாசரணா சாதிசரணா ச ப்ராக்சரணா சோபப்லுதா ச பரிப்லுதா சோதாவர்திநீ ச கர்ணிநீ ச புத்ரக்நீ சாந்தர்முகீ ச ஸூசீமுகீ ச ஶுஷ்கா ச வாமிநீ ச ஷண்டயோநிஶ்ச மஹாயோநிஶ்சேதி விஂஶதிர்யோநிவ்யாபதோ பவந்தி (௯); கேவலஶ்சாயமுத்தேஶோ யதோத்தேஶமபிநிர்திஷ்டோ பவதி||௪||
एतानि यथोद्देशमभिनिर्देक्ष्यामः- अष्टावुदराणीति वातपित्तकफसन्निपातप्लीहबद्धच्छिद्रदकोदराणि, अष्टौ मूत्राघाता इति वातपित्तकफसन्निपाताश्मरीशर्कराशुक्रशोणितजाः, अष्टौ क्षीरदोषा इति वैवर्ण्यं वैगन्ध्यं वैरस्यं पैच्छिल्यं फेनसङ्घातो रौक्ष्यं गौरवमतिस्नेहश्च, अष्टौ रेतोदोषा इति तनु शुष्कं फेनिलमश्वेतं पूत्यतिपिच्छलमन्यधातूपहितमवसादि च (१); सप्त कुष्ठानीति कपालोदुम्बरमण्डलर्ष्यजिह्वपुण्डरीकसिध्मकाकणानि, सप्त पिडका इति शराविका कच्छपिका जालिनी सर्षप्यलजी विनता विद्रधी च, सप्त विसर्पा इति वातपित्तकफाग्निकर्दमकग्रन्थिसन्निपाताख्याः (२); षडतीसारा इति वातपित्तकफसन्निपातभयशोकजाः, षडुदावर्ता इति वातमूत्रपुरीषशुक्रच्छर्दिक्षवथुजाः (३); पञ्च गुल्मा इति वातपित्तकफसन्निपातशोणितजाः, पञ्च प्लीहदोषा इति गुल्मैर्व्याख्याताः, पञ्च कासा इति वातपित्तकफक्षतक्षयजाः, पञ्च श्वासा इति महोर्ध्वच्छिन्नतमकक्षुद्राः, पञ्च हिक्का इति महती गम्भीरा व्यपेता क्षुद्राऽन्नजा च, पञ्च तृष्णा इति वातपित्तामक्षयोपसर्गात्मिकाः, पञ्च छर्दय इति द्विष्टार्थसंयोगजा वातपित्तकफसन्निपातोद्रेकोत्थाश्च , पञ्च भक्तस्यानशनस्थानानीति वातपित्तकफसन्निपातद्वेषाः, पञ्च शिरोरोगा इति पूर्वोद्देशमभिसमस्य वातपित्तकफसन्निपातक्रिमिजाः, पञ्च हृद्रोगा इति शिरोरोगैर्व्याख्याताः, पञ्च पाण्डुरोगा इति वातपित्तकफसन्निपातमृद्भक्षणजाः, पञ्चोन्मादा इति वातपित्तकफसन्निपातागन्तुनिमित्ताः (४); चत्वारोऽपस्मारा इति वातपित्तकफसन्निपातनिमित्ताः, चत्वारोऽक्षिरोगाश्चत्वारः कर्णरोगाश्चत्वारः प्रतिश्यायाश्चत्वारो मुखरोगाश्चत्वारो ग्रहणीदोषाश्चत्वारो मदाश्चत्वारो मूर्च्छाया इत्यपस्मारैर्व्याख्याताः, चत्वारः शोषा इति साहससन्धारणक्षयविषमाशनजाः, चत्वारि क्लैब्यानीति बीजोपघाताद्ध्वजभङ्गाज्जरायाः शुक्रक्षयाच्च (५); त्रयः शोथा इति वातपित्तश्लेष्मनिमित्ताः, त्रीणि किलासानीति रक्तताम्रशुक्लानि, त्रिविधं लोहितपित्तमिति ऊर्ध्वभागमधोभागमुभयभागं च (६); द्वौ ज्वराविति उष्णाभिप्रायः शीतसमुत्थश्च शीताभिप्रायश्चोष्णसमुत्थः, द्वौ व्रणाविति निजश्चागन्तुजश्च, द्वावायामाविति बाह्यश्चाभ्यन्तरश्च, द्वे गृध्रस्याविति वाताद्वातकफाच्च, द्वे कामले इति कोष्ठाश्रया शाखाश्रया च, द्विविधमाममिति अलसको विसूचिका च, द्विविधं वातरक्तमिति गम्भीरमुत्तानं च, द्विविधान्यर्शांसीति शुष्काण्यार्द्राणि च (७); एक ऊरुस्तम्भ इत्यामत्रिदोषसमुत्थः, एकः सन्न्यास इति त्रिदोषात्मको मनःशरीराधिष्ठानः, एको महागद इति अतत्त्वाभिनिवेशः (८); विंशतिः क्रिमिजातय इति यूका पिपीलिकाश्चेति द्विविधा बहिर्मलजाः, केशादा लोमादा लोमद्वीपाः सौरसा औदुम्बरा जन्तुमातरश्चेति षट् शोणितजाः, अन्त्रादा उदरावेष्टा हृदयादाश्चुरवो दर्भपुष्पाः सौगन्धिका महागुदाश्चेति सप्त कफजाः, ककेरुका मकेरुका लेलिहाः सशूलकाः सौसुरादाश्चेति पञ्च पुरीषजाः; विंशतिः प्रमेहा इत्युदकमेहश्चेक्षुबालिकारसमेहश्च सान्द्रमेहश्च सान्द्रप्रसादमेहश्च शुक्लमेहश्च शुक्रमेहश्च शीतमेहश्च शनैर्मेहश्च सिकतामेहश्च लालामेहश्चेति दश श्लेष्मनिमित्ताः, क्षारमेहश्च कालमेहश्च नीलमेहश्च लोहितमेहश्च मञ्जिष्ठामेहश्च हरिद्रामेहश्चेति षट् पित्तनिमित्ताः, वसामेहश्च मज्जामेहश्च हस्तिमेहश्च मधुमेहश्चेति चत्वारो वातनिमित्ताः, इति विंशतिः प्रमेहाः; विंशतिर्योनिव्यापद इति वातिकी पैत्तिकी श्लेष्मिकी सान्निपातिकी चेति चतस्रो दोषजाः, दोषदूष्यसंसर्गप्रकृतिनिर्देशैरवशिष्टाः षोडश निर्दिश्यन्ते, तद्यथा- रक्तयोनिश्चारजस्का चाचरणा चातिचरणा च प्राक्चरणा चोपप्लुता च परिप्लुता चोदावर्तिनी च कर्णिनी च पुत्रघ्नी चान्तर्मुखी च सूचीमुखी च शुष्का च वामिनी च षण्ढयोनिश्च महायोनिश्चेति विंशतिर्योनिव्यापदो भवन्ति (९); केवलश्चायमुद्देशो यथोद्देशमभिनिर्दिष्टो भवति||४||
🔊 Audio coming soon
இஹைகாதி ஸங்க்யாபரித்யாகாதஷ்டஸங்க்யாக்ரஹணமாதௌ கதம், அஷ்டஸங்க்யாயா பஹுத்வேந ப்ராதாந்யாத்; விஂஶதிஸங்க்யமேஹாதீநாமூநவிஂஶத்யாத்யதஃஸங்க்யாநுபூர்வீப்ராப்த்யபாவாந்ந கதஃ ப்ரதமஂ நிவேஶஃ| யத்யபி சிகித்ஸிதேऽஷ்டாதஶ குஷ்டாநி, ததாऽபீஹ மஹாகுஷ்டாபிப்ராயேண ஸப்தோச்யந்தே| ஷடுதாவர்தா இத்யத்ர நவேகாந்தாரணீயோக்தந்யாயேநோச்சாராதிநிரோதஜாதய உதாவர்தா இஹோச்யந்தே| குல்மைர்வ்யாக்யாதா இதி யதா குல்மபேதாஸ்ததா ப்லீஹதோஷாஃ| பஞ்ச தஷ்ணேதி ஸம்போஜநஸ்நேஹாதிஜநிதாநாமபி வாதாதிஜாஸ்வேவாவரோதாத்| ஸ்தாநமிவ ஸ்தாநஂ காரணஂ; தேந, அநஶநஸ்தாநாந்யரோசகாநி; அநேந காரணேந கார்யாண்யரோசகாநி லக்ஷ்யந்தே ; தேந ரோகஸங்க்ரஹே காரணாபிதாநமந்யாய்யமிதி ந பவதி| பூர்வோத்தேஶமபிஸமஸ்யேதி கியந்தஃஶிரஸீயே விஸ்தரோக்தாந் ஸங்க்ஷிப்ய; கிஂவா கியந்தஃஶிரஸீய ஏவ “அர்தாவபேதகோ வா ஸ்யாத்” (ஸூ. ௧௭) இத்யாத்யுத்திஷ்டாநபிஸமஸ்ய பரித்யஜ்ய ஶிரஸ்யேவ ருஜாரூபா யே பஞ்ச த உச்யந்தே| ‘ஸாஹஸஂ ஸந்தாரணஂ க்ஷயோ விஷமாஶநம்’ இதி பாடே காரணேந கார்யஂ சதுர்விதஃ ஶோஷ உச்யதே| த்வௌ ஜ்வராவித்யாதௌ ஶீதஸமுத்தத்வேநைவோஷ்ணாபிப்ராயதா லப்தா, யதோ நிதாநவிபரீதமிச்சதி ஜ்வரீ; ததிஹோஷ்ணாபிப்ராயதாவிஶேஷணஂ ஶீதர்துஸமுத்தத்வேந பைத்திகஸ்யாபி ஜ்வரஸ்ய ஶீதஸமுத்தத்வநிராஸார்தம்; ஏவஂ ஶீதாபிப்ராயேऽபி வாச்யம்| த்விவிதமாமமிதி ஆமவிஷஸ்ய த்ரிவிதகுக்ஷீயே வக்ஷ்யமாணஸ்யாலஸக ஏவாந்தர்பாவாத்; அந்யே த்வாமவிஷஸ்ய விஷத்வேநாந்யவிஷதந்த்ரவிஷயத்வாதிஹாக்ரஹணமிதி ப்ருவதே| அதத்த்வாபிநிவேஶோ மாநஸோ விகாரஃ, ஸ ச ஸர்வஸஂஸாரிதுஃகஹேதுதயா கத இத்யுச்யதே| க்ரிமீணாஂ ஸஞ்ஜ்ஞா ப்ராயோ ரூடா ஜ்ஞாதவ்யா| பிபீலிகா லிக்யாஃ| தோஷஸ்ய தூஷ்யேண ரக்தாதிநா ஸஂஸர்கோ தோஷதூஷ்யஸஂஸர்கஃ, ப்ரகதிஃ காரணம்; தத்ர தோஷதூஷ்யஸஂஸர்கநிர்தேஶேந ரக்தயோந்யாதயஃ, ப்ரகதிநிர்தேஶேந ப்ராக்சரணாதயோ யோநிவ்யாபத்திசிகித்ஸிதஂ வீக்ஷ்ய வ்யாகர்தவ்யாஃ| அத்ர மதா ஏவ மதாத்யயரூபதாஂ யாந்தீதி கத்வா மதாத்யயாஃ பதங்நோக்தாஃ| இஹ சோக்தாநாஂ ரோகாணாஂ யத்யபி ப்ரகாராந்தரேணாந்யதாऽபி ஸங்க்யா பவதி; ததா ஹி- அஷ்டௌ ஜ்வராஃ, த்வாவுந்மாதௌ நிஜாகந்துகபேதேநேத்யாதி, ததாऽபி ப்ரதாநவிவக்ஷயா ஏத ஏவ பேதா கஹீதாஃ; ப்ராதாந்யஂ ச ஸ்வாதிகாரே ரோகாணாமநுஸரணீயம்||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ஸர்வ ஏவ நிஜா விகாரா நாந்யத்ர வாதபித்தகபேப்யோ நிர்வர்தந்தே, யதாஹி- ஶகுநிஃ ஸர்வஂ திவஸமபி பரிபதந் ஸ்வாஂ சாயாஂ நாதிவர்ததே, ததா ஸ்வதாதுவைஷம்யநிமித்தாஃ ஸர்வே விகாரா வாதபித்தகபாந்நாதிவர்தந்தே| வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ புநஃ ஸ்தாநஸஂஸ்தாநப்ரகதிவிஶேஷாநபிஸமீக்ஷ்ய ததாத்மகாநபி ச ஸர்வவிகாராஂ ஸ்தாநேவோபதிஶந்தி புத்திமந்தஃ||௫||
सर्व एव निजा विकारा नान्यत्र वातपित्तकफेभ्यो निर्वर्तन्ते, यथाहि- शकुनिः सर्वं दिवसमपि परिपतन् स्वां छायां नातिवर्तते, तथा स्वधातुवैषम्यनिमित्ताः सर्वे विकारा वातपित्तकफान्नातिवर्तन्ते| वातपित्तश्लेष्मणां पुनः स्थानसंस्थानप्रकृतिविशेषानभिसमीक्ष्य तदात्मकानपि च सर्वविकारां स्तानेवोपदिशन्ति बुद्धिमन्तः||५||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரத்யஷ்டோதராதீநாஂ ததா வக்ஷ்யமாணாநாஂ மஹாரோகே ததாऽநுக்தாநாமிஹ தந்த்ரே ரோகாணாஂ நிஜாநாஂ வாதபித்தஶ்லேஷ்மாண ஏவ வ்யஸ்தாஃ ஸமஸ்தா வா காரணஂ பவந்தீத்யேதத்ரூபஂ ரோகாணாஂ சிகித்ஸோபயோகி ஸூத்ரஂ தர்ஶயிதுமாஹ- ஸர்வ இத்யாதி| ஸர்வ இத்யுக்தா அநுக்தாஶ்ச| யத்யப்யாகந்துஷ்வபி தோஷஸம்பந்தோ ந வ்யபிசரதி, ததாऽப்யாகந்தௌ ரோகே தோஷாபேக்ஷயா ந சிகித்ஸேத்யாகந்துவ்யுதாஸார்தஂ நிஜா இத்யுக்தம்| ஸ்வஶப்தேநாகந்துகதஂ தாதுவைஷம்யஂ நிராகரோதி| நநு, யதி வாதாதிஜந்யா ஏவ ஸர்வவிகாராஸ்தத் கிமர்தமந்யதாऽப்யுதராதயஃ ப்லீஹஜத்வாதிபிர்நிர்திஶ்யந்த இத்யாஹ- வாதபித்தேத்யாதி| ஸ்தாநஂ ரஸாதயோ பஸ்த்யாதயஶ்ச, ஸஂஸ்தாநம் ஆகதிர்லக்ஷணமிதி யாவத், ப்ரகதிஃ காரணம், ஏஷாஂ விஶேஷாநபிஸமீக்ஷ்ய தாஂஸ்தாநுபதிஶந்தீதி ‘அஷ்டாவுதராணி’ இத்யேவம்மாத்யுபதிஶந்தி| ததாத்மகாநபீதி வாதாதிஜநிதாநபி| தத்ர, ஸ்தாநவிஶேஷாதுபதேஶோ யதா- ஊருஸ்தம்பரக்தயோநிகாமலாப்ரபதயஃ; ஸஂஸ்தாநவிஶேஷாத் பிடகாகுல்மப்ரபதயஃ; ப்ரகதிவிஶேஷாச்ச்லேஷ்மப்லீஹோதரப்ரபதயஃ| அந்யே து வ்யாக்யாநயந்தி- யதஸ்தாநேவேதி வாதாதிஜாநேவேதி வ்யபதிஶந்தி; ததாத்மகாநபீதி யதோக்தாஷ்டாதிஸங்க்யாயுக்தாநபி| யத்யபி ப்லீஹாதிகாரணாந்தரேண பிந்நா அபி ரோகாஸ்ததாऽபி வாதாதிஸ்தாநஜந்யத்வேந ததா வாதாதிலக்ஷணயுக்தத்வேந ததா வாதாதிகாரணஜாதத்வேந வாதாதிஜா ஏவ ஸர்வவிகாரா இதி வாக்யார்தஃ||௫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
பவதஶ்சாத்ர- ஸ்வதாதுவைஷம்யநிமித்தஜா யே விகாரஸங்கா பஹவஃ ஶரீரே| ந தே பதக் பித்தகபாநிலேப்ய ஆகந்தவஸ்த்வேவ ததோ விஶிஷ்டாஃ||௬||
भवतश्चात्र- स्वधातुवैषम्यनिमित्तजा ये विकारसङ्घा बहवः शरीरे| न ते पृथक् पित्तकफानिलेभ्य आगन्तवस्त्वेव ततो विशिष्टाः||६||
🔊 Audio coming soon
அமுமேவார்தஂ ஶ்லோகேநாஹ- ஸ்வதாத்வித்யாதி| ஸ்வஶப்தோऽக்ரே வக்ஷ்யமாணஶரீராபேக்ஷஃ; தேந ஶரீரதாதுவைஷம்யஂ கஹ்யதே, மாநஸஂ து ப்ரதிக்ஷிப்யதே| தாதவஶ்ச ந ஸ்வரூபேண ரோககாரணமிதி வைஷம்யபதஂ கதம்| ஆகந்தவோ ஹி ரோகா அபிகாதஜ்வராதயோ தாதுவைஷம்யஜா பவந்தி, அதஸ்தஹ்யுதாஸார்தஂ நிமித்தபதம்; ஆகந்துஷு வைஷம்யஂ வித்யமாநமபி காரணத்வேந ந வ்யபதிஶ்யதே, அப்ரதாநத்வாத்; கிந்த்வாகந்துரேவ லகுடாதிப்ரஹாரஸ்தத்ர சிகித்ஸாவிஶேஷப்ரயோஜகஃ காரணஂ, நிஜே து வைஷம்யமேவ சிகித்ஸாப்ரயோஜகம்| நிமித்தஜா இதி ச ஸ்வதாதுவைஷம்யபதஸ்ய கர்மதாரயத்வேந, பஹுவ்ரீஹிபக்ஷே த்வநர்தகமேவ ஸ்யாத்| விகாரஸங்கா இதி ‘அஷ்டாவுதராணி’ இத்யாதயஃ| பஹுவசநேநைவ பஹுத்வே லப்தே புநஃ ‘பஹவஃ’ இதி வசநஂ பஹுவசநஸ்ய த்ரித்வமாத்ரேணைவ சரிதார்தத்வநிஷேதார்தம்| ந தே பித்தகபாநிலேப்யஃ பதகிதி பித்தகபாநிலா ஏவ தே தூஷ்யாதிவிஶேஷபாஜ இத்யர்தஃ| இஹ பித்தமாதௌ கதஂ சந்தோऽநுரோதாத்; கிஂவா ப்ராதாந்யாநியமஜ்ஞாபநார்தஂ கதம்| அத்ர ச தாதுவைஷம்யமாத்ரஂ விகாரோ நோக்தஃ, தஸ்ய வாதாதிவைஷம்யரூபத்வேந ஸித்தத்வாதேவ; யஸ்து தாதுவைஷம்யவிஶேஷோ தாதுவைஷம்யஜாதோ ஜ்வராதிரூபஃ, ஸ இஹ ஶிஷ்யஂ ப்ரதி விகதவாதாத்யபேதேந ப்ரதிபாத்யதே| தத இதி பூர்வோக்தவிகாரஸங்காத்| விஶிஷ்டா இதி பித்தகபாநிலவ்யதிரிக்தாஃ||௬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ஆகந்துரந்வேதி நிஜஂ விகாரஂ நிஜஸ்ததாऽऽகந்துமபி ப்ரவத்தஃ| தத்ராநுபந்தஂ ப்ரகதிஂ ச ஸம்யக் ஜ்ஞாத்வா ததஃ கர்ம ஸமாரபேத||௭||
आगन्तुरन्वेति निजं विकारं निजस्तथाऽऽगन्तुमपि प्रवृद्धः| तत्रानुबन्धं प्रकृतिं च सम्यग् ज्ञात्वा ततः कर्म समारभेत||७||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி பிந்நயோர்நிஜாகந்த்வோஃ ஸம்பந்தமாஹ- ஆகந்துரித்யாதி| நிஜஂ ப்ரதமஸமுத்பந்நஂ விகாரமாகந்துர்பூதாதிஜந்யோ விகாரஃ அந்வேதி அநுகதோ பவதி, யதா- தோஷஜ ஏவ ஜ்வரே உந்மாதே வா பஶ்சாத்பூதநிவேஶோऽபி பவதி; ததாऽऽகந்துமுத்பந்நமபிகாதஜஂ ஜ்வரஂ பூதஜஂ சோந்மாதஂ பஶ்சாத்தேதுமாஸாத்ய நிஜோऽபி தத்ர தோஷலக்ஷணலக்ஷிதோ கதோ பவதி| ‘அபி ப்ரவத்தஃ’ இதி வசநேந ஆகந்த்வவஸ்தாயாமபி நிஜதோஷோ வத்தோऽஸ்த்யேவ, பரஂ ப்ரவத்தோऽஸௌ ந பவதி ஸ்வலக்ஷணாகர்தத்வேநேதி தர்ஶயதி| அபிஶப்தேந நிஜஸ்ய நிஜேந ததாऽகந்தோரப்யாகந்துநாऽநுபந்தஃ ஸூச்யதே| அத்ர நிஜாகந்த்வோரநுபந்தே கார்யமாஹதத்ரேத்யாதி| அநுபந்தஃ பஶ்சாத்காலஜாதஃ| ப்ரகதிஃ மூலபூதஃ| ஸம்யக்ஜ்ஞாத்வேதி பலவத்த்வாபலவத்த்வாதிநா; கிஂவா, அநுபந்தஃ அப்ரதாநஃ; ப்ரகதிஃ அநுபந்த்யஃ ப்ரதாநமித்யர்தஃ| யதுக்தஂ- “ஸ்வதந்த்ரோ வ்யக்தலிங்கோ யதோக்தஸமுத்தாநப்ரஶமோ பவத்யநுபந்த்யஃ, அதோ விபரீதஸ்த்வநுபந்தஃ” (வி. ௬) இதி||௭||
Adhikarana 7 (8-9) · Śloka 9
தத்ர ஶ்லோகௌ- விஂஶகாஶ்சைககாஶ்சைவ த்ரிகாஶ்சோக்தாஸ்த்ரயஸ்த்ரயஃ| த்விகாஶ்சாஷ்டௌ, சதுஷ்காஶ்ச தஶ, த்வாதஶ பஞ்சகாஃ||௮|| சத்வாரஶ்சாஷ்டகா வர்காஃ, ஷட்கௌ த்வௌ, ஸப்தகாஸ்த்ரயஃ| அஷ்டோதரீயே ரோகாணாஂ ரோகாத்யாயே ப்ரகாஶிதாஃ||௯||
तत्र श्लोकौ- विंशकाश्चैककाश्चैव त्रिकाश्चोक्तास्त्रयस्त्रयः| द्विकाश्चाष्टौ, चतुष्काश्च दश, द्वादश पञ्चकाः||८|| चत्वारश्चाष्टका वर्गाः, षट्कौ द्वौ, सप्तकास्त्रयः| अष्टोदरीये रोगाणां रोगाध्याये प्रकाशिताः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 19
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே ஶ்லோகஸ்தாநேऽஷ்டோதரீயோ நாமோநவிஂஶோऽத்யாயஃ||௧௯||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थानेऽष्टोदरीयो नामोनविंशोऽध्यायः||१९||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யவ்யாக்யாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ரோகசதுஷ்கேऽஷ்டோதரீயோ நாமோநவிஂஶோऽத்யாயஃ||௧௯||