Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஶ்சிகித்ஸாப்ராபதீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातश्चिकित्साप्राभृतीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
பூர்வாத்யாயோக்தவமநவிரேசநயோர்விஸ்தரேண ஸம்யக்யோகாதிலக்ஷணஂ, ததா தத்ப்ரவத்திவிஷயபஹுதோஷபுருஷாத்யபிதாதுஂ சிகித்ஸாப்ராபதீயோऽபிதீயதே| சிகித்ஸா ப்ரபதரூபா ஸதா யத்நேந ஆதுரோபடௌகநீயத்வேந ச யஸ்ய வித்யதே ஸ சிகித்ஸாப்ராபதீயஃ||௧-௨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
சிகித்ஸாப்ராபதோ தீமாந் ஶாஸ்த்ரவாந் கர்மதத்பரஃ| நரஂ விரேசயதி யஂ ஸ யோகாத் ஸுகமஶ்நுதே||௩|| யஂ வைத்யமாநீ த்வபுதோ விரேசயதி மாநவம்| ஸோऽதியோகாதயோகாச்ச மாநவோ துஃகமஶ்நுதே||௪||
चिकित्साप्राभृतो धीमान् शास्त्रवान् कर्मतत्परः| नरं विरेचयति यं स योगात् सुखमश्नुते||३|| यं वैद्यमानी त्वबुधो विरेचयति मानवम्| सोऽतियोगादयोगाच्च मानवो दुःखमश्नुते||४||
🔊 Audio coming soon
யோகாத் ஸம்யக்யோகாத்| ஸுகம் ஆரோக்யம்| விரேசயதீத்யத்ர வாமயதீத்யபி போத்தவ்யஂ, விரேசநஶப்தஸ்ய வமநேऽபி ப்ரவத்தேஃ| ஸோऽதியோகாதித்யாதி| துஃகஂ விகாரஂ; யதுக்தஂ- “விகாரோ துஃகமேவ து” (ஸூ. ௯)| நநு வமநாதௌ கஸ்மாந்மித்யாயோகோ நோச்யதே, யாவதா யஸ்ய வஸ்துந உசிதோ யோகஃ ஸ யோகஃ, தஸ்ய ஸ்வல்போ வா யோகஃ ஸர்வதா வா அயோகோ அயோக உச்யதே, தஸ்யைவாதிமாத்ரயோகோ விகாரகரோऽதியோகஃ, அநுசிதஸம்பந்தேந து வஸ்துநோ மித்யாயோகஃ; தேநேஹாப்யுத்க்லிஷ்டஶ்லேஷ்மாதிதர்மப்ரயுக்தே புருஷே விரேசநஂ ஸர்வதாऽயௌகிகமேவ, தச்ச ப்ரயுக்தஂ ப்ரதீபகமநேநைவ யாதி, விரேசநே மித்யாயோகோऽயமுசிதஃ, ஏவஂ வமநாதிஷ்வபி ஜ்ஞேயம்| நைவம், ஏவம்பூதமித்யாயோகஸ்யாயோகேநைவ க்ரஹணாத், உக்தஂ ஹி- “ப்ராதிலோம்யேந தோஷாணாஂ ஹரணாத்தே ஹ்யகத்ஸ்நஶஃ| அயோகஸஞ்ஜ்ஞே கச்ச்ரேண யதா கச்சதி சால்பஶஃ” (ஸி. ௬) இதி| துஷ்டவிரேசநௌஷதஸ்ய ரஸநயோபயுஜ்யமாநஸ்ய ஹீநமாத்ரத்வாதிமாத்ரத்வாப்யாஂ விநா யத்வ்யாதிகரணத்வஂ தந்மித்யாயோகாதேவ பரஂ பவதி; யதுக்தஂ திஸ்ரைஷணீயே- “மித்யாயோகோ ராஶிவர்ஜேஷ்வாஹாரவிதிவிஶேஷாயதநேஷூபதேக்ஷ்யதே” (ஸூ. ௧௧) இதி| ஸத்யஂ பேஷஜஸ்ய மித்யாயோகோऽயஂ, வமநஸ்ய து தோஷஹரணரூபஸ்யாயோக இதி; ஏவஂ ச விரேசநாதாவபி ஜ்ஞேயம்| யத்யப்யத்ராபி மித்யாயோகஃ கதஞ்சித் பார்யதே கல்பயிதுஂ, ததாऽபி ப்ரயோஜநஶூந்யத்வாதாசார்யேண பதங்ந கதஃ, ஶப்தாதிஷு து மித்யாயோகிநாஂ ஸம்பந்தமாத்ரஸ்யாபி பரிஹாரார்தஂ பதக்கத இதி||௩-௪||
Adhikarana 3 (5-10) · Śloka 10
தௌர்பல்யஂ லாகவஂ க்லாநிர்வ்யாதீநாமணுதா ருசிஃ| ஹத்வர்ணஶுத்திஃ க்ஷுத்தஷ்ணா காலே வேகப்ரவர்தநம்||௫|| புத்தீந்த்ரியமநஃஶுத்திர்மாருதஸ்யாநுலோமதா| ஸம்யக்விரிக்தலிங்காநி காயாக்நேஶ்சாநுவர்தநம் ||௬|| ஷ்டீவநஂ ஹதயாஶுத்திருத்க்லேஶஃ ஶ்லேஷ்மபித்தயோஃ| ஆத்மாநமருசிஶ்சர்திரதௌர்பல்யமலாகவம்||௭|| ஜங்கோருஸதநஂ தந்த்ரா ஸ்தைமித்யஂ பீநஸாகமஃ| லக்ஷணாந்யவிரிக்தாநாஂ மாருதஸ்ய ச நிக்ரஹஃ||௮|| விட்பித்தகபவாதாநாமாகதாநாஂ யதாக்ரமம்| பரஂ ஸ்ரவதி யத்ரக்தஂ மேதோமாஂஸோதகோபமம்||௯|| நிஃஶ்லேஷ்மபித்தமுதகஂ ஶோணிதஂ கஷ்ணமேவ வா| தஷ்யதோ மாருதார்தஸ்ய ஸோऽதியோகஃ ப்ரமுஹ்யதஃ||௧௦||
दौर्बल्यं लाघवं ग्लानिर्व्याधीनामणुता रुचिः| हृद्वर्णशुद्धिः क्षुत्तृष्णा काले वेगप्रवर्तनम्||५|| बुद्धीन्द्रियमनःशुद्धिर्मारुतस्यानुलोमता| सम्यग्विरिक्तलिङ्गानि कायाग्नेश्चानुवर्तनम् ||६|| ष्ठीवनं हृदयाशुद्धिरुत्क्लेशः श्लेष्मपित्तयोः| आध्मानमरुचिश्छर्दिरदौर्बल्यमलाघवम्||७|| जङ्घोरुसदनं तन्द्रा स्तैमित्यं पीनसागमः| लक्षणान्यविरिक्तानां मारुतस्य च निग्रहः||८|| विट्पित्तकफवातानामागतानां यथाक्रमम्| परं स्रवति यद्रक्तं मेदोमांसोदकोपमम्||९|| निःश्लेष्मपित्तमुदकं शोणितं कृष्णमेव वा| तृष्यतो मारुतार्तस्य सोऽतियोगः प्रमुह्यतः||१०||
🔊 Audio coming soon
தௌர்பல்யமித்யாதீநி விரேசநஸ்ய ஸம்யக்யுக்தாயுக்தாதியுக்தஸ்ய லக்ஷணாநி| அதௌர்பல்யஂ ஸ்தௌல்யாநபகமஃ | யதாக்ரமமிதி படந் க்ரமேணைவேதி தர்ஶயதி; யதுக்தஂ- “ப்ராப்திஶ்ச விட்பித்தகபாநிலாநாஂ ஸம்யக்விரிக்தஸ்ய பவேத் க்ரமேண” (ஸி. ௧) இதி| ஆகதாநாஂ பரமூர்த்வமிதி யோஜநா||௫-௧௦||
Adhikarana 4 (11-12) · Śloka 12
வமநேऽதிகதே லிங்காந்யேதாந்யேவ பவந்தி ஹி| ஊர்த்வகா வாதரோகாஶ்ச வாக்க்ரஹஶ்சாதிகோ பவேத்||௧௧|| சிகித்ஸாப்ராபதஂ தஸ்மாதுபேயாச்சரணஂ நரஃ| யுஞ்ஜ்யாத் ய ஏநமத்யந்தமாயுஷா ச ஸுகேந ச||௧௨||
वमनेऽतिकृते लिङ्गान्येतान्येव भवन्ति हि| ऊर्ध्वगा वातरोगाश्च वाग्ग्रहश्चाधिको भवेत्||११|| चिकित्साप्राभृतं तस्मादुपेयाच्छरणं नरः| युञ्ज्याद् य एनमत्यन्तमायुषा च सुखेन च||१२||
🔊 Audio coming soon
அதியோகலக்ஷணஂ வமநேऽதிதிஶதி- வமந இத்யாதி| வமநாதியோகே விட்பித்தகபவாதாநாமிதி ந யோஜநீயஂ, யேந வமநப்ரயோகே கபபித்தாநிலாகமரூபஃ க்ரமோ பவேத்| யதுக்தஂ- “க்ரமாத் கபஃ பித்தமதாநிலஶ்ச யஸ்யைதி ஸம்யக்வமிதிஃ ஸ இஷ்டஃ” (ஸி. அ. ௧) இதி||௧௧-௧௨||
Adhikarana 5 (13-19) · Śloka 19
அவிபாகோऽருசிஃ ஸ்தௌல்யஂ பாண்டுதா கௌரவஂ க்லமஃ| பிடகாகோடகண்டூநாஂ ஸம்பவோऽரதிரேவ ச||௧௩|| ஆலஸ்யஶ்ரமதௌர்பல்யஂ தௌர்கந்த்யமவஸாதகஃ| ஶ்லேஷ்மபித்தஸமுத்க்லேஶோ நித்ராநாஶோऽதிநித்ரதா||௧௪|| தந்த்ரா க்லைப்யமபுத்தித்வமஶஸ்தஸ்வப்நதர்ஶநம்| பலவர்ணப்ரணாஶஶ்ச தப்யதோ பஂஹணைரபி||௧௫|| பஹுதோஷஸ்ய லிங்காநி தஸ்மை ஸஂஶோதநஂ ஹிதம்| ஊர்த்வஂ சைவாநுலோமஂ ச யதாதோஷஂ யதாபலம்||௧௬|| ஏவஂ விஶுத்தகோஷ்டஸ்ய காயாக்நிரபிவர்ததே| வ்யாதயஶ்சோபஶாம்யந்தி ப்ரகதிஶ்சாநுவர்ததே||௧௭|| இந்த்ரியாணி மநோபுத்திர்வர்ணஶ்சாஸ்ய ப்ரஸீததி| பலஂ புஷ்டிரபத்யஂ ச வஷதா சாஸ்ய ஜாயதே||௧௮|| ஜராஂ கச்ச்ரேண லபதே சிரஂ ஜீவத்யநாமயஃ| தஸ்மாத் ஸஂஶோதநஂ காலே யுக்தியுக்தஂ பிபேந்நரஃ||௧௯||
अविपाकोऽरुचिः स्थौल्यं पाण्डुता गौरवं क्लमः| पिडकाकोठकण्डूनां सम्भवोऽरतिरेव च||१३|| आलस्यश्रमदौर्बल्यं दौर्गन्ध्यमवसादकः| श्लेष्मपित्तसमुत्क्लेशो निद्रानाशोऽतिनिद्रता||१४|| तन्द्रा क्लैब्यमबुद्धित्वमशस्तस्वप्नदर्शनम्| बलवर्णप्रणाशश्च तृप्यतो बृंहणैरपि||१५|| बहुदोषस्य लिङ्गानि तस्मै संशोधनं हितम्| ऊर्ध्वं चैवानुलोमं च यथादोषं यथाबलम्||१६|| एवं विशुद्धकोष्ठस्य कायाग्निरभिवर्धते| व्याधयश्चोपशाम्यन्ति प्रकृतिश्चानुवर्तते||१७|| इन्द्रियाणि मनोबुद्धिर्वर्णश्चास्य प्रसीदति| बलं पुष्टिरपत्यं च वृषता चास्य जायते||१८|| जरां कृच्छ्रेण लभते चिरं जीवत्यनामयः| तस्मात् संशोधनं काले युक्तियुक्तं पिबेन्नरः||१९||
🔊 Audio coming soon
ஸஂஶோதநவிஷயபஹுதோஷலக்ஷணமாஹ- அவிபாக இத்யாதி| அநாயாஸகதஃ ஶ்ரமஃ க்லமஃ; ஶ்ரமஸ்த்விஹ ஸ்வல்பேநாயாஸேந ஜ்ஞேயஃ| அவஸாதகோ மநோऽவஸாதஃ| நித்ராநாஶோ வாதப்ரதாநேந தோஷேண; அதிநித்ரதா ஶ்லேஷ்மப்ரதாநேந||௧௩-௧௯||
Adhikarana 6 (20-21) · Śloka 21
தோஷாஃ கதாசித் குப்யந்தி ஜிதா லங்கநபாசநைஃ| ஜிதாஃ ஸஂஶோதநைர்யே து ந தேஷாஂ புநருத்பவஃ||௨௦|| தோஷாணாஂ ச த்ருமாணாஂ ச மூலேऽநுபஹதே ஸதி| ரோகாணாஂ ப்ரஸவாநாஂ ச கதாநாமாகதிர்த்ருவா||௨௧||
दोषाः कदाचित् कुप्यन्ति जिता लङ्घनपाचनैः| जिताः संशोधनैर्ये तु न तेषां पुनरुद्भवः||२०|| दोषाणां च द्रुमाणां च मूलेऽनुपहते सति| रोगाणां प्रसवानां च गतानामागतिर्ध्रुवा||२१||
🔊 Audio coming soon
ஸமூலதோஷாபஹாரகத்வஂ ஸஂஶோதநஸ்ய, லங்கநபாசநயோஸ்து தோஷாபஹரத்வே ஸத்யபி ந ஸஂஶோதநவத்தோஷஹந்தத்வமித்யாஹ- தோஷா இத்யாதி| கதாசிதிதி அந்யஹேதுப்ராப்த்யா| ந தேஷாஂ புநருத்பவ இதி பலவத்தோஷகாரணத்வஂ விநேதி மந்தவ்யம்| உக்தேऽர்தே தஷ்டாந்தமாஹ- தோஷாணாமித்யாதி| லங்கநபாசநாப்யாஂ ரோககாரணீபூததோஷப்ரகோபஹரணமாத்ரே கதே ரோகோ யோ நிவத்தஃ ஸ மூலபூதாஶயவ்யவஸ்திததோஷாநுச்சேதாத்யத்கிஞ்சிதநுகுணகாலாதிப்ராப்த்யா புநஃ குபிததோஷேண பவதீதி பாவஃ||௨௦-௨௧||
Adhikarana 7 (22-23) · Śloka 23
பேஷஜக்ஷபிதே பத்யமாஹாரைரேவ பஂஹணம்| கதமாஂஸரஸக்ஷீரஹத்யயூஷோபஸஂஹிதைஃ||௨௨|| அப்யங்கோத்ஸாதநைஃ ஸ்நாநைர்நிரூஹைஃ ஸாநுவாஸநைஃ| ததா ஸ லபதே ஶர்ம யுஜ்யதே சாயுஷா சிரம்||௨௩||
भेषजक्षपिते पथ्यमाहारैरेव बृंहणम्| घृतमांसरसक्षीरहृद्ययूषोपसंहितैः||२२|| अभ्यङ्गोत्सादनैः स्नानैर्निरूहैः सानुवासनैः| तथा स लभते शर्म युज्यते चायुषा चिरम्||२३||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி ஶோதநேந யதா தோஷக்ஷயஸ்ததா தாதுக்ஷயோऽபி பவதி, தேந தத்ர ப்ரதீகாரமாஹ- பேஷஜேத்யாதி| ஆஹாரைரேவேதி ஏவாவதாரணே; தேந பேஷஜேந பஂஹணஂ நிஷேததி, பேஷஜஸ்ய வீர்யப்ரதாநஸ்ய ததா துஃஸஹத்வாத்| ஸாநுவாஸநைரித்யத்ர சகாரோ போத்தவ்யஃ, தேநாப்யங்காதிபிஶ்ச பஂஹணஂ பத்யம்||௨௨-௨௩||
Adhikarana 8 (24-26) · Śloka 26
அதியோகாநுபத்தாநாஂ ஸர்பிஃபாநஂ ப்ரஶஸ்யதே| தைலஂ மதுரகைஃ ஸித்தமதவாऽப்யநுவாஸநம்||௨௪|| யஸ்ய த்வயோகஸ்தஂ ஸ்நிக்தஂ புநஃ ஸஂஶோதயேந்நரம்| மாத்ராகாலபலாபேக்ஷீ ஸ்மரந் பூர்வமநுக்ரமம்||௨௫|| ஸ்நேஹநே ஸ்வேதநே ஶுத்தௌ ரோகாஃ ஸஂஸர்ஜநே ச யே| ஜாயந்தேऽமார்கவிஹிதே தேஷாஂ ஸித்திஷு ஸாதநம்||௨௬||
अतियोगानुबद्धानां सर्पिःपानं प्रशस्यते| तैलं मधुरकैः सिद्धमथवाऽप्यनुवासनम्||२४|| यस्य त्वयोगस्तं स्निग्धं पुनः संशोधयेन्नरम्| मात्राकालबलापेक्षी स्मरन् पूर्वमनुक्रमम्||२५|| स्नेहने स्वेदने शुद्धौ रोगाः संसर्जने च ये| जायन्तेऽमार्गविहिते तेषां सिद्धिषु साधनम्||२६||
🔊 Audio coming soon
அதியோகாதிசிகித்ஸாமாஹ- அதியோகேத்யாதி| ஸ்மரந் பூர்வமநுக்ரமமித்யநேந யஃ பூர்வமயோகே ஹேதுபூதஸ்தஂ பரிஹரந்நிதி ஶிக்ஷயதி| அமார்கவிஹிதே அவிதிவிஹிதே| ஸாதநமித்யத்ர ‘வக்ஷ்யதே’ இதி ஶேஷஃ||௨௪-௨௬||
Adhikarana 9 (27) · Śloka 27
ஜாயந்தே ஹேதுவைஷம்யாத்விஷமா தேஹதாதவஃ| ஹேதுஸாம்யாத் ஸமாஸ்தேஷாஂ ஸ்வபாவோபரமஃ ஸதா||௨௭||
जायन्ते हेतुवैषम्याद्विषमा देहधातवः| हेतुसाम्यात् समास्तेषां स्वभावोपरमः सदा||२७||
🔊 Audio coming soon
ஸம்ப்ரதி யதேதத் ஸித்தௌ வக்ஷ்யமாணஂ ரோகாணஂ ஸாதநஂ ததநுஷங்கேண ச ஸர்வபேஷஜாநாமேவ க்ஷணபங்கிபாவே பக்ஷேऽபி ரோகஶமகத்வஂ ப்ரதிபாதயிதுஂ ப்ரகரணமாரபதே- ஜாயந்த இத்யாதி| தேஷாமிதி விஷமாணாஂ தாதூநாஂ ஸமாநாஂ ச| ஸ்வபாவாத் விநாஶகாரணநிரபேக்ஷாதுபரமோ விநாஶஃ ஸ்வபாவோபரமஃ| ஸதேதி அவிலம்பேந; தேநோத்பந்நமாத்ரா ஏவ விநஶ்யந்தீத்யர்தஃ||௨௭||
Adhikarana 10 (28) · Śloka 28
ப்ரவத்திஹேதுர்பாவாநாஂ ந நிரோதேऽஸ்தி காரணம்| கேசித்தத்ராபி மந்யந்தே ஹேதுஂ ஹேதோரவர்தநம்||௨௮||
प्रवृत्तिहेतुर्भावानां न निरोधेऽस्ति कारणम्| केचित्तत्रापि मन्यन्ते हेतुं हेतोरवर्तनम्||२८||
🔊 Audio coming soon
அத்ரைவார்தே உபபத்திமாஹ- ப்ரவத்தீத்யாதி| ப்ரவத்திஹேதுஃ உத்பத்திஹேதுர்பாவாநாமஸ்தி, நிரோதே விநாஶே ஹேதுர்பாவாநாஂ காரணஂ நாஸ்தி; யஸ்மாத் ஸர்வ ஏவ பாவாஃ ப்ரதீபார்சிர்வதுத்பத்தௌ காரணாபேக்ஷிணஃ, விநாஶே து த்விதீயக்ஷணாவித்யமாநத்வலக்ஷணே ஸஹஜஸித்தே ந ஹேத்வந்தரமபேக்ஷந்தே; யதோ ந ஸ்வாபாவிகரூபே ஹேத்வந்தராபேக்ஷா பவதி, நஹ்யுத்பந்நஃ கங்கஃ ஸ்வாபாவிகே லௌஹமயத்வே காரணாந்தரமபேக்ஷதே; ததேவஂ ஸர்வேஷாமேவ பாவாநாஂ ஸ்வாபாவிகே நாஶே விஷமதாதூநாமபி நாஶஃ ஸ்வாபாவிக ஏவேதி பாவஃ| வ்யாதிப்ரஶமே ச சிகித்ஸாபேக்ஷகஂ பக்ஷாந்தரமாஹ- கேசிதித்யாதி| தத்ராபி விநாஶேऽபி, ஹேதுஂ காரணஂ, ஹேதோரவர்தநமிதி உத்பாதகஹேதோரபாவஂ, மந்யந்த இதி யோஜநா| ஏவமபி ஹேதுபரம்பராயாஃ க்ஷணிகத்வேந தத்கார்யாணாமபி ஸ்வபாவாதேவ நித்யஂ ஸந்நிஹிதஸ்வஹேதுவிநாஶரூபவிநாஶஹேதூநாஂ ந விநாஶஹேதுசிகித்ஸாபேக்ஷேதி பாவஃ||௨௮||
Adhikarana 11 (29-30) · Śloka 30
ஏவமுக்தார்தமாசார்யமக்நிவேஶோऽப்யபாஷத| ஸ்வபாவோபரமே கர்ம சிகித்ஸாப்ராபதஸ்ய கிம்||௨௯|| பேஷஜைர்விஷமாந் தாதூந் காந் ஸமீகுருதே பிஷக்| கா வா சிகித்ஸா பகவந்! கிமர்தஂ வா ப்ரயுஜ்யதே||௩௦||
एवमुक्तार्थमाचार्यमग्निवेशोऽभ्यभाषत| स्वभावोपरमे कर्म चिकित्साप्राभृतस्य किम्||२९|| भेषजैर्विषमान् धातून् कान् समीकुरुते भिषक्| का वा चिकित्सा भगवन्! किमर्थं वा प्रयुज्यते||३०||
🔊 Audio coming soon
ஏவமுத்திதாயாஂ ஶங்காயாஂ குருஂ பச்சதி- ஏவமித்யாதி| கிமிதி ஆக்ஷேபே| கர்ம ஸாத்யஂ; ஸ்வபாவோபரமே ஸதி ந கிமபி ஸாத்யஂ பஶ்யாமீதி பாவஃ| காந் ஸமீகுருதே இதி விஷமாணாமஸ்திரத்வேந ஸாம்யஂ தத்ர கர்துஂ ந பார்யத இத்யாஶயஃ| கா வா சிகித்ஸேதி ரோகப்ரஶமஂ ப்ரத்யகாரணத்வேந சிகித்ஸா நாஸ்தீத்யர்தஃ| கிமர்தஂ வா ப்ரயுஜ்யத இதி யந்நிவத்த்யர்தஂ சிகித்ஸா ப்ரயுஜ்யதே தத்தாதுவைஷம்யஂ ஸ்வத ஏவ நிவத்தமிதி சிகித்ஸாப்ரயோஜநஂ நாஸ்தி||௨௯-௩௦||
Adhikarana 12 (31-32) · Śloka 33
தச்சிஷ்யவசநஂ ஶ்ருத்வா வ்யாஜஹார புநர்வஸுஃ| ஶ்ரூயதாமத்ர யா ஸோம்ய! யுக்திர்தஷ்டா மஹர்ஷிபிஃ||௩௧|| ந நாஶகாரணாபாவாத்பாவாநாஂ நாஶகாரணம்| ஜ்ஞாயதே நித்யகஸ்யேவ காலஸ்யாத்யயகாரணம்||௩௨|| ஶீக்ரகத்வாத்யதா பூதஸ்ததா பாவோ விபத்யதே|௩௩|
तच्छिष्यवचनं श्रुत्वा व्याजहार पुनर्वसुः| श्रूयतामत्र या सोम्य! युक्तिर्दृष्टा महर्षिभिः||३१|| न नाशकारणाभावाद्भावानां नाशकारणम्| ज्ञायते नित्यगस्येव कालस्यात्ययकारणम्||३२|| शीघ्रगत्वाद्यथा भूतस्तथा भावो विपद्यते|३३|
🔊 Audio coming soon
பூர்வோக்தஹேதுவிநாஶஂ தஷ்டாந்தேந ஹேதுமந்தமாஹ- ந நாஶேத்யாதி| பாவாநாஂ நாஶகாரணஂ ந ஜ்ஞாயதே, தத் கிமபாவாதேவ, யதா- ஶஶவிஷாணம், உத வா ஜ்ஞாநாயோக்யத்வாத் பதிவ்யாஂ நிகாதமூலகீலகாதிவத் ஸதபி ந ஜ்ஞாயதே, இத்யாஹ- நாஶகாரணாபாவாதிதி; ந ஜ்ஞாநாயோக்யத்வேந, கிந்தர்ஹ்யபாவாதேவேத்யர்தஃ| அத்ர தஷ்டாந்தமாஹ- நித்யகஸ்யேத்யாதி| நிமேஷாதிரூபத்வேந நித்யகஸ்ய| ஏவஂ மந்யதே- நித்யகஃ காலோ யதா விநஶ்வரத்வேந ந ஹேத்வந்தரஂ விநாஶேऽபேக்ஷதே, ததா ஸர்வ ஏவ பாவாஃ; யத்தி யஸ்ய ஹேத்வந்தராபேக்ஷஂ ந தஸ்ய ததவஶ்யம்பாவி, யதா- படஸ்ய ராகஃ; ஹேத்வந்தராபேக்ஷீ சேத்விநாஶஃ ஸ்யாத், நாவஶ்யம்பாவீ ஸ்யாத்; ஏதத்விபர்யயாச்சாநபேக்ஷத்வஂ விநாஶஸ்ய ஸித்தம்| ஸம்ப்ரத்யஹேதுகோ விநாஶ உத்பத்த்யநந்தரமேவ பவதி, பஶ்சாதஸ்திரத்வேந ஸஂஸ்காராதாநமபி பாவேஷு ந பார்யதே கர்துமித்யாஹ- ஶீக்ரகத்வாதித்யாதி| யதா பூத இதி யாதஶ உத்பந்நஃ, ததேதி தாதஶ ஏவ விபத்யதே; குதஃ? ஶீக்ரகத்வாத் அஸ்திரத்வாத்||௩௧-௩௨||
Adhikarana 13 (33) · Śloka 33
நிரோதே காரணஂ தஸ்ய நாஸ்தி நைவாந்யதாக்ரியா||௩௩||
निरोधे कारणं तस्य नास्ति नैवान्यथाक्रिया||३३||
🔊 Audio coming soon
பூர்வஸாதிதமஹேதுவிநாஶித்வஂ ததா ஶீக்ரகத்வஹேதுஸாதிதஂ சாஸஂஸ்கார்யத்வமுபஸஂஹரதி- நிரோத இத்யாதி| தஸ்யேதி பாவஸ்ய| அந்யதாக்ரியா அந்யதாகரணஂ, ஸஂஸ்காராதாநமிதி யாவத்; ஏதேந விஷமே தாதௌ ஸாம்யஂ ஸஂஸ்கார ஆதீயதாமித்யேவஂரூபாऽபி சிகித்ஸா நிரஸ்தா மந்தவ்யா||௩௩||
Adhikarana 14 (34-36) · Śloka 36
யாபிஃ க்ரியாபிர்ஜாயந்தே ஶரீரே தாதவஃ ஸமாஃ| ஸா சிகித்ஸா விகாராணாஂ கர்ம தத்பிஷஜாஂ ஸ்மதம்||௩௪|| கதஂ ஶரீரே தாதூநாஂ வைஷம்யஂ ந பவேதிதி| ஸமாநாஂ சாநுபந்தஃ ஸ்யாதித்யர்தஂ க்ரியதே க்ரியா||௩௫|| த்யாகாத்விஷமஹேதூநாஂ ஸமாநாஂ சோபஸேவநாத்| விஷமா நாநுபத்நந்தி ஜாயந்தே தாதவஃ ஸமாஃ||௩௬||
याभिः क्रियाभिर्जायन्ते शरीरे धातवः समाः| सा चिकित्सा विकाराणां कर्म तद्भिषजां स्मृतम्||३४|| कथं शरीरे धातूनां वैषम्यं न भवेदिति| समानां चानुबन्धः स्यादित्यर्थं क्रियते क्रिया||३५|| त्यागाद्विषमहेतूनां समानां चोपसेवनात्| विषमा नानुबध्नन्ति जायन्ते धातवः समाः||३६||
🔊 Audio coming soon
ஏவஂ வ்யவஸ்திதே பூர்வாக்ஷிப்தஂ சிகித்ஸிதஂ ஸமாதததி- யாபிரித்யாதி| ‘ஸா சிகித்ஸா’ இத்யநேந ‘கா வா சிகித்ஸா’ இத்யாக்ஷேபஃ பரிஹதஃ| ‘கர்ம தத்’ இத்யநேந ப்ரதமோத்திஷ்ட ஆக்ஷேபஃ பரிஹதஃ| ‘இத்யர்தஂ க்ரியதே க்ரியா’ இத்யநேந ‘கிமர்தஂ வா’ இத்யாக்ஷேபஃ பரிஹதஃ| ‘காந் ஸமீகுருதே’ இத்யாக்ஷேபஸ்து ‘ஸமைஸ்து ஹேதுபிர்யஸ்மாத்’ இத்யாதிநா பரிஹதஃ| விஷமேஷு தாதுஷு யாபிஃ க்ரியாபிஃ ஸாமா தாதவோ ஜந்யந்தே ஸா சிகித்ஸா| ஏவஂ மந்யதே- யத்யபி தாதுவைஷம்யஂ க்ஷணிகத்வேந விநஶ்வரஂ, ததாऽபி விநஶ்யதபி தத்தாதுவைஷம்யஂ ஸ்வகார்யஂ விஷமமேவ தாதுமாரபதே, ஏவஂ ஸோऽப்யபரஂ விஷமமிதி ந தாதுவைஷம்யஸந்தாநநிவத்திர்தாதுஸாம்யஜநகஹேதுஂ விநா; யதா து தாதுஸாம்யஹேதுருபயுக்தோ பவதி, ததா தேந ஸஹிதஂ வைஷம்யஸந்ததிபதிதமபி காரணஂ ஸமமேவ தாதுஸந்தாநமாரபதே, யதா- முத்கரப்ரஹாரஸஹிதோ கடபரமாணுஸந்தாநோ விஸதஶஂ கபாலஸந்தாநமாரபதே; ஏவஂ வ்யவஸ்திதே ‘கதஂ ஶரீரே’ இத்யாதிக்ரந்தோ வ்யாக்யேயஃ| வைஷம்யஂ ந பவேத் நோத்பத்யத இத்யர்தஃ| ஸமாநாஂ சாநுபந்த இதி ஸந்தத்யோத்பாதஃ| விஷமா நாநுபத்நந்தீதி ஹேத்வபாவாத்விஷமஸந்தாநஸ்யோத்பாதோ ந பவதி| ஸமாநாஂ சோபஸேவநாதிதி ஸமஹேதூநாஂ ஸேவநாத்||௩௪-௩௬||
Adhikarana 15 (37-38) · Śloka 38
ஸமைஸ்து ஹேதுபிர்யஸ்மாத்தாதூந் ஸஞ்ஜநயேத் ஸமாந்| சிகித்ஸாப்ராபதஸ்தஸ்மாத்தாதா தேஹஸுகாயுஷாம்||௩௭|| தர்மஸ்யார்தஸ்ய காமஸ்ய நலோகஸ்யோபயஸ்ய ச| தாதா ஸம்பத்யதே வைத்யோ தாநாத்தேஹஸுகாயுஷாம்||௩௮||
समैस्तु हेतुभिर्यस्माद्धातून् सञ्जनयेत् समान्| चिकित्साप्राभृतस्तस्माद्दाता देहसुखायुषाम्||३७|| धर्मस्यार्थस्य कामस्य नृलोकस्योभयस्य च| दाता सम्पद्यते वैद्यो दानाद्देहसुखायुषाम्||३८||
🔊 Audio coming soon
தேஹஸுகாயுஷாஂ தாநாத் தர்மாதீநாஂ தாதா பவதி, தேஹஸம்பத்திஸாத்யத்வாத்தர்மாதீநாமிதி பாவஃ||௩௭-௩௮||
Adhikarana 16 (39-41) · Śloka 41
தத்ர ஶ்லோகாஃ- சிகித்ஸாப்ராபதகுணோ தோஷோ யஶ்சேதராஶ்ரயஃ| யோகாயோகாதியோகாநாஂ லக்ஷணஂ ஶுத்திஸஂஶ்ரயம்||௩௯|| பஹுதோஷஸ்ய லிங்காநி ஸஂஶோதநகுணாஶ்ச யே| சிகித்ஸாஸூத்ரமாத்ரஂ ச ஸித்திவ்யாபத்திஸஂஶ்ரயம்||௪௦|| யா ச யுக்திஶ்சிகித்ஸாயாஂ யஂ சார்தஂ குருதே பிஷக்| சிகித்ஸாப்ராபதேऽத்யாயே தத் ஸர்வமவதந்முநிஃ||௪௧||
तत्र श्लोकाः- चिकित्साप्राभृतगुणो दोषो यश्चेतराश्रयः| योगायोगातियोगानां लक्षणं शुद्धिसंश्रयम्||३९|| बहुदोषस्य लिङ्गानि संशोधनगुणाश्च ये| चिकित्सासूत्रमात्रं च सिद्धिव्यापत्तिसंश्रयम्||४०|| या च युक्तिश्चिकित्सायां यं चार्थं कुरुते भिषक्| चिकित्साप्राभृतेऽध्याये तत् सर्वमवदन्मुनिः||४१||
🔊 Audio coming soon
ஸங்க்ரஹே ஸித்திஸஂஶ்ரயஂ ச வ்யாபத்திஸஂஶ்ரயஂ ச ஸித்திவ்யாபத்திஸஂஶ்ரயஂ; தத்ர ஸித்திஸஂஶ்ரயஂ ஸித்திஸ்தாநஸஂஶ்ரயேண , வ்யாபத்திஸஂஶ்ரயஂ ‘அதியோகாநுபத்தாநாஂ’ இத்யாதிநோக்தம்||௩௯-௪௧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 4
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே ஶ்லோகஸ்தாநே சிகித்ஸாப்ராபதீயோ நாம ஷோடஶோऽத்யாயஃ||௧௬|| ஸமாப்தஃ கல்பநாசதுஷ்கஃ||௪||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते श्लोकस्थाने चिकित्साप्राभृतीयो नाम षोडशोऽध्यायः||१६|| समाप्तः कल्पनाचतुष्कः||४||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே சதுர்தே கல்பநாசதுஷ்கே சிகித்ஸாப்ராபதீயோ நாம ஷோடஶோऽத்யாயஃ||௧௬||