Adhikarana apasmArasamprAptiH, sAmAnyalakShaNaM ca (1) · Śloka 1
ਅਥਾਪਸ੍ਮਾਰਨਿਦਾਨਮ੍ | (ਚਿਨ੍ਤਾਸ਼ੋਕਾਦਿਭਿਰ੍ਦੋਸਾਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਹਤ੍ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾਃ | ਕਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮਤੇਰਪਧ੍ਵਂਸਮਪਸ੍ਮਾਰਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਤੇ) | ਤਮਃਪ੍ਰਵੇਸ਼ਃ ਸਂਰਮ੍ਭੋ ਦੋਸੋਦ੍ਰੇਕਹਤਸ੍ਮਤੇਃ | ਅਪਸ੍ਮਾਰ ਇਤਿ ਜ੍ਞੇਯੋ ਗਦੋ ਘੋਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ ||੧||
अथापस्मारनिदानम् | (चिन्ताशोकादिभिर्दोषाः क्रुद्धा हृत्स्रोतसि स्थिताः | कृत्वा स्मृतेरपध्वंसमपस्मारं प्रकुर्वते) | तमःप्रवेशः संरम्भो दोषोद्रेकहतस्मृतेः | अपस्मार इति ज्ञेयो गदो घोरश्चतुर्विधः ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apasmArapUrvarUpam (2) · Śloka 2
ਹਤ੍ਕਮ੍ਪਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਾ ਸ੍ਵੇਦੋ ਧ੍ਯਾਨਂ ਮੂਰ੍ਛਾ ਪ੍ਰਮੂਢਤਾ | ਨਿਦ੍ਰਾਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਭਵਿਸ੍ਯਤਿ ਭਵਤ੍ਯਥ ||੨|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੬੧) |
हृत्कम्पः शून्यता स्वेदो ध्यानं मूर्छा प्रमूढता | निद्रानाशश्च तस्मिंश्च भविष्यति भवत्यथ ||२|| (सु. उ. तं. अ. ६१) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikApasmAralakShaNam (3) · Śloka 3
ਕਮ੍ਪਤੇ ਪ੍ਰਦਸ਼ੇਦ੍ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਫੇਨੋਦ੍ਵਾਮੀ ਸ਼੍ਵਸਿਤ੍ਯਪਿ | ਪਰੁਸਾਰੁਣਕਸ੍ਣਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਰੂਪਾਣਿ ਚਾਨਿਲਾਤ੍ ||੩|| (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੧੦) |
कम्पते प्रदशेद्दन्तान् फेनोद्वामी श्वसित्यपि | परुषारुणकृष्णानि पश्येद्रूपाणि चानिलात् ||३|| (च. चि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikApasmAralakShaNam (4) · Śloka 4
ਪੀਤਫੇਨਾਙ੍ਗਵਕ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸਃ ਪੀਤਾਸਗ੍ਰੂਪਦਰ੍ਸ਼ਕਃ | ਸਤਸ੍ਣੋਸ੍ਣਾਨਲਵ੍ਯਾਪ੍ਤਲੋਕਦਰ੍ਸ਼ੀ ਚ ਪੈਤ੍ਤਿਕਃ ||੪|| (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੧੦) |
पीतफेनाङ्गवक्त्राक्षः पीतासृग्रूपदर्शकः | सतृष्णोष्णानलव्याप्तलोकदर्शी च पैत्तिकः ||४|| (च. चि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikApasmAralakShaNam (5) · Śloka 5
ਸ਼ੁਕ੍ਲਫੇਨਾਙ੍ਗਵਕ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸਃ ਸ਼ੀਤਹਸ੍ਟਾਙ੍ਗਜੋ ਗੁਰੁਃ | ਪਸ਼੍ਯੇਛੁਕ੍ਲਾਨਿ ਰੂਪਾਣਿ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਚਿਰਾਤ੍ ||੫|| (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੧੦) |
शुक्लफेनाङ्गवक्त्राक्षः शीतहृष्टाङ्गजो गुरुः | पश्येछुक्लानि रूपाणि श्लैष्मिको मुच्यते चिरात् ||५|| (च. चि. अ. १०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAnnipAtikApasmAralakShaNam apasmArasyAsAdhyalakShaNaM ca (6-7) · Śloka 7
ਸਰ੍ਵੈਰੇਤੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਲਿਙ੍ਗੈਰ੍ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤ੍ਰਿਦੋਸਜਃ | ਅਪਸ੍ਮਾਰਃ ਸ ਚਾਸਾਧ੍ਯੋ ਯਃ ਕ੍ਸੀਣਸ੍ਯਾਨਵਸ਼੍ਚ ਯਃ ||੬|| (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੧੦) | ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਂ ਬਹੁਸ਼ਃ ਕ੍ਸੀਣਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤਭ੍ਰੁਵਮ੍ | ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਕੁਰ੍ਵਾਣਮਪਸ੍ਮਾਰੋ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ ||੭||
सर्वैरेतैः समस्तैश्च लिङ्गैर्ज्ञेयस्त्रिदोषजः | अपस्मारः स चासाध्यो यः क्षीणस्यानवश्च यः ||६|| (च. चि. अ. १०) | प्रतिस्फुरन्तं बहुशः क्षीणं प्रचलितभ्रुवम् | नेत्राभ्यां च विकुर्वाणमपस्मारो विनाशयेत् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apasmAraprakopakAlaH (8-9) · Śloka 9
ਪਕ੍ਸਾਦ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹਾਦ੍ਵਾ ਮਾਸਾਦ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਾ ਮਲਾਃ | ਅਪਸ੍ਮਾਰਾਯ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਵੇਗਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਥਾਨ੍ਤਰਮ੍ ||੮|| (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੧੦) | ਦੇਵੇ ਵਰ੍ਸਤ੍ਯਪਿ ਯਥਾ ਭੂਮੌ ਬੀਜਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍ | ਸ਼ਰਦਿ ਪ੍ਰਤਿਰੋਹਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਧਿਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਯਾਃ ||੯|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੬੧) |
पक्षाद्वा द्वादशाहाद्वा मासाद्वा कुपिता मलाः | अपस्माराय कुर्वन्ति वेगं किञ्चिदथान्तरम् ||८|| (च. चि. अ. १०) | देवे वर्षत्यपि यथा भूमौ बीजानि कानिचित् | शरदि प्रतिरोहन्ति तथा व्याधिसमुच्छ्रयाः ||९|| (सु. उ. तं. अ. ६१) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 21
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇਪਸ੍ਮਾਰਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੨੧||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदानेऽपस्मारनिदानं समाप्तम् ||२१||
🔊 Audio coming soon