Adhikarana ashmarInidAnaM samprAptishca (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਸ਼੍ਮਰੀਨਿਦਾਨਮ੍ |
ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੈਸ੍ਤਿਸ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰਜਾਪਰਾ |
ਪ੍ਰਾਯਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਸ਼੍ਰਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਯਮੋਪਮਾਃ ||੧||
ਵਿਸ਼ੋਸਯੇਦ੍ਬਸ੍ਤਿਗਤਂ ਸਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਸਪਿਤ੍ਤਂ ਪਵਨਃ ਕਫਂ ਵਾ |
ਯਦਾ ਤਦਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯੁਪਜਾਯਤੇ ਤੁ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪਿਤ੍ਤੇਸ੍ਵਿਵ ਰੋਚਨਾ ਗੋਃ ||੨||
ਨੈਕਦੋਸਾਸ਼੍ਰਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ... |
(ਚ. ਚਿ. ਅ. ੨੬) |
View original
अथाश्मरीनिदानम् |
वातपित्तकफैस्तिस्रश्चतुर्थी शुक्रजाऽपरा |
प्रायः श्लेष्माश्रयाः सर्वा अश्मर्यः स्युर्यमोपमाः ||१||
विशोषयेद्बस्तिगतं सशुक्रं मूत्रं सपित्तं पवनः कफं वा |
यदा तदाऽश्मर्युपजायते तु क्रमेण पित्तेष्विव रोचना गोः ||२||
नैकदोषाश्रयाः सर्वाः... |
(च. चि. अ. २६) |
ਮੂਤ੍ਰਰੋਧਿਤ੍ਵਸਾਧਰ੍ਮ੍ਯਾਦਸ਼੍ਮਰੀਮਾਹ– ਵਾਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਸ਼੍ਰਯਾ ਇਤਿ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸਮਵਾਯਿਕਾਰਣਾਃ, ਸ਼ੁਕ੍ਰਜਾਂ ਵਿਨਾ; ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯੈਵ ਸਮਵਾਯਿਕਾਰਣਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਥਾਚ ਦਢਬਲਃ– “ਵਿਸ਼ੋਸਯੇਦ੍ਬਸ੍ਤਿਗਤਂ ਸਸ਼ੁਕ੍ਰਂ” (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੨੬) ਇਤ੍ਯਾਦਿ, ਏਤਚ੍ਚ ਸਾਮਾਨ੍ਯੋਕ੍ਤਮਪਿ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਯਥਾ– ਹਲ੍ਙ੍ਯਾਦਿਸੂਤ੍ਰੇ ‘ਦੀਰ੍ਘਾਤ੍’ ਇਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸਣਂ ਙ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ, ਨ ਤੁ ਹਲਾ| ਅਤ ਏਵਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਯੋਗ੍ਰਹਣਂ ਕਤਵਾਨ੍| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਮਪਿ ਕਫਕਾਰਣਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯੇਵ, ਵਿਰੋਧਾਭਾਵਾਤ੍| ਪ੍ਰਾਯਃਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ੇਸਾਰ੍ਥਃ| ਯਮੋਪਮਾ ਇਤਿ ਅਸਤਿ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਮਾਰਕਤ੍ਵਾਤ੍| ਵਿਸ਼ੋਸਯੇਦਿਤ੍ਯਾਦਿ ਪਿਤ੍ਤੇਸ੍ਵਿਵੇਤਿ ਵਾਤਸ਼ੋਸਿਤੇਸੁ| ਨੈਕਦੋਸਾਸ਼੍ਰਯ ਇਤਿ ਤ੍ਰਿਦੋਸਜਾਃ, ਉਦ੍ਗਤਦੋਸੇਣ ਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਃ||੧-੨||
Adhikarana ashmarIpUrvarUpam (3) · Śloka 3
... ਅਥਾਸਾਂ ਪੂਰ੍ਵਲਕ੍ਸਣਮ੍ |
ਬਸ੍ਤ੍ਯਾਧ੍ਮਾਨਂ ਤਦਾਸਨ੍ਨਦੇਸ਼ੇਸੁ ਪਰਿਤੋਤਿਰੁਕ੍ ||੩||
ਮੂਤ੍ਰੇ ਬਸ੍ਤਸਗਨ੍ਧਤ੍ਵਂ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਂ ਜ੍ਵਰੋਰੁਚਿਃ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
... अथासां पूर्वलक्षणम् |
बस्त्याध्मानं तदासन्नदेशेषु परितोऽतिरुक् ||३||
मूत्रे बस्तसगन्धत्वं मूत्रकृच्छ्रं ज्वरोऽरुचिः |
(वा. नि. अ. ९) |
ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਮਾਹ– ਅਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਬਸ੍ਤਸਗਨ੍ਧਤ੍ਵਂ ਬਸ੍ਤਸਮਾਨਗਨ੍ਧਤ੍ਵਮ੍||੩||–
Adhikarana ashmarIsAmAnyalakShaNam (4-5) · Śloka 5
ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਿਙ੍ਗਂ ਰੁਙ੍ਨਾਭਿਸੇਵਨੀਬਸ੍ਤਿਮੂਰ੍ਧਸੁ ||੪||
ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਧਾਰਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਯਾ ਮਾਰ੍ਗੇ ਨਿਰੋਧਿਤੇ |
ਤਦ੍ਵ੍ਯਪਾਯਾਤ੍ ਸੁਖਂ ਮੇਹੇਦਚ੍ਛਂ ਗੋਮੇਦਕੋਪਮਮ੍ ||੫||
ਤਤ੍ਸਙ੍ਕ੍ਸੋਭਾਤ੍ ਕ੍ਸਤੇ ਸਾਸ੍ਰਮਾਯਾਸਾਚ੍ਚਾਤਿਰੁਗ੍ਭਵੇਤ੍ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
सामान्यलिङ्गं रुङ्नाभिसेवनीबस्तिमूर्धसु ||४||
विशीर्णधारं मूत्रं स्यात्तया मार्गे निरोधिते |
तद्व्यपायात् सुखं मेहेदच्छं गोमेदकोपमम् ||५||
तत्सङ्क्षोभात् क्षते सास्रमायासाच्चातिरुग्भवेत् |
(वा. नि. अ. ९) |
ਤਾਸਾਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮਾਹ– ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਰੁਕ੍ ਸ਼ੂਲਂ, ਬਸ੍ਤਿਮੂਰ੍ਧਾ ਨਾਭੇਰਧੋਦੇਸ਼ਃ| ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਧਾਰਂ ਸਵਿਚ੍ਛੇਦਧਾਰਮ੍| ਤਯਾ ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾ| ਮਾਰ੍ਗੋ ਮੂਤ੍ਰਵਾਹਿਸ੍ਰੋਤਃ| ਤਦ੍ਵ੍ਯਪਾਯਾਤ੍ ਵਾਯੁਨਾ ਕਦਾਚਿਦਸ਼੍ਮਰੀਕਤਮਾਰ੍ਗਰੋਧਵ੍ਯਪਗਮਾਤ੍| ਮੇਹੇਤ੍ ਮੂਤ੍ਰਯੇਤ੍| ਅਚ੍ਛਮਨਾਵਿਲਮ੍| ਗੋਮੇਦਕੋਪਮਮਿਤਿ ਗੋਮੇਦਕੋ ਲੋਹਿਤਮਣਿਸ੍ਤਦ੍ਵਰ੍ਣਮ੍| ਤਤ੍ਸਙ੍ਕ੍ਸੋਭਾਤ੍ ਨਿਰੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪੀਡਨਾਦਸ਼੍ਮਰੀਸਮ੍ਪਾਤਾਦ੍ਵਾ ਕ੍ਸਤੇ ਜਾਤੇ ਮੂਤ੍ਰਵਹਾਦੌ, ਸਾਸ੍ਰਂ ਸਰਕ੍ਤਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ| ਆਯਾਸਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਾਹਣਾਦਿਜਨਿਤਕ੍ਲਮਾਤ੍||੪-੫||–
Adhikarana vAtajAshmarIlakShaNam (6-7) · Śloka 7
ਤਤ੍ਰ ਵਾਤਾਦ੍ਭਸ਼ਂ ਚਾਰ੍ਤੋ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਖਾਦਤਿ ਵੇਪਤੇ ||੬||
ਗਹ੍ਣਾਤਿ ਮੇਹਨਂ ਨਾਭਿਂ ਪੀਡਯਤ੍ਯਨਿਸ਼ਂ ਕ੍ਵਣਨ੍ |
ਸਾਨਿਲਂ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ਸ਼ਕਨ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮੇਹਤਿ ਬਿਨ੍ਦੁਸ਼ਃ ||੭||
ਸ਼੍ਯਾਵਾਰੁਣਾਸ਼੍ਮਰੀ ਚਾਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਿਤਾ ਕਣ੍ਟਕੈਰਿਵ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
तत्र वाताद्भृशं चार्तो दन्तान् खादति वेपते ||६||
गृह्णाति मेहनं नाभिं पीडयत्यनिशं क्वणन् |
सानिलं मुञ्चति शकृन्मुहुर्मेहति बिन्दुशः ||७||
श्यावारुणाऽश्मरी चास्य स्याच्चिता कण्टकैरिव |
(वा. नि. अ. ९) |
ਵਾਤਜਾਮਾਹ– ਤਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕ੍ਵਣਨ੍ ਆਰ੍ਤਨਾਦਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍| ਸਾਨਿਲਂ ਸਸ਼ਬ੍ਦਂ ਮੂਤ੍ਰਪ੍ਰਵਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਤਾਤਿਕੁਨ੍ਥਨਾਤ੍| ਮੇਹਤਿ ਬਿਨ੍ਦੁਸ਼ ਇਤਿ ਬਿਨ੍ਦੁਂ ਬਿਨ੍ਦੁਂ ਮੂਤ੍ਰਯਤਿ, “ਬਹ੍ਵਲ੍ਪਾਰ੍ਥਾਚ੍ਛਸ੍ ਕਾਰਕਾਦਨ੍ਯਤਰਸ੍ਯਾਮ੍” ਇਤਿ ਅਲ੍ਪਾਰ੍ਥੇ ਸ਼ਸ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਃ| ਸ਼੍ਯਾਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾ ਆਕਾਰਕਥਨਮ੍; ਏਤਚ੍ਚਾਕਸ੍ਟਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸਸਂਵਾਦੇਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਾਮਾਣ੍ਯਖ੍ਯਾਪਨਾਰ੍ਥਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ, ਆਕਸ੍ਟਾਸੁ ਦੋਸੋਚਿਤਚਿਕਿਤ੍ਸਾਰ੍ਥਮਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ||੬-੭||–
Adhikarana pittajAshmarIlakShaNam (8) · Śloka 8
ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਦਹ੍ਯਤੇ ਬਸ੍ਤਿਃ ਪਚ੍ਯਮਾਨ ਇਵੋਸ੍ਮਵਾਨ੍ ||੮||
ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਸ੍ਥਿਸਂਸ੍ਥਾਨਾ ਰਕ੍ਤਪੀਤਾਸਿਤਾਸ਼੍ਮਰੀ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
पित्तेन दह्यते बस्तिः पच्यमान इवोष्मवान् ||८||
भल्लातकास्थिसंस्थाना रक्तपीताऽसिताऽश्मरी |
(वा. नि. अ. ९) |
ਪਿਤ੍ਤਜਾਮਾਹ– ਪਿਤ੍ਤੇਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਚ੍ਯਮਾਨਃ ਕ੍ਸਾਰੇਣੇਵ| ਊਸ੍ਮਵਾਨ੍ ਉਸ੍ਣਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ| ਅਸਿਤਾ ਕਸ੍ਣਾ||੮||–
Adhikarana shleShmajAshmarIlakShaNam (9) · Śloka 9
ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਨਿਸ੍ਤੁਦ੍ਯਤ ਇਵ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਸ਼ੀਤਲੋ ਗੁਰੁਃ ||੯||
ਅਸ਼੍ਮਰੀ ਮਹਤੀ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਾ ਮਧੁਵਰ੍ਣਾਥਵਾ ਸਿਤਾ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
बस्तिर्निस्तुद्यत इव श्लेष्मणा शीतलो गुरुः ||९||
अश्मरी महती श्लक्ष्णा मधुवर्णाऽथवा सिता |
(वा. नि. अ. ९) |
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜਾਮਾਹ– ਬਸ੍ਤਿਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਾ ਮਸਣਾ| ਮਧੁਵਰ੍ਣਾ ਈਸਤ੍ ਪਿਙ੍ਗਲਸ਼ੁਕ੍ਲਾ||੯||–
Adhikarana pUrvoktAshmarINAM sukhasAdhyalakShaNam (10) · Śloka 10
ਏਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਬਾਲਾਨਾਂ ਤੇਸਾਮੇਵ ਚ ਭੂਯਸਾ ||੧੦||
ਆਸ਼੍ਰਯੋਪਚਯਾਲ੍ਪਤ੍ਵਾਦ੍ਗ੍ਰਹਣਾਹਰਣੇ ਸੁਖਾਃ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
एता भवन्ति बालानां तेषामेव च भूयसा ||१०||
आश्रयोपचयाल्पत्वाद्ग्रहणाहरणे सुखाः |
(वा. नि. अ. ९) |
ਏਤਾ ਇਤਿ ਤ੍ਰਿਦੋਸਜਾ ਬਾਲਾਨਾਂ ਸ੍ਯੁਃ, ਤੇਸਾਂ ਤਨ੍ਨਿਦਾਨਾਭ੍ਯਾਸਾਤ੍| ਭੂਯਸਾ ਪ੍ਰਾਯੇਣ, ਤੇਨ ਮਹਤਾਮਪਿ ਤ੍ਰਿਦੋਸਜਾ ਭਵਨ੍ਤਿ| ਤੇਸਾਮੇਵ ਬਾਲਾਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਾਹਰਣੇ ਸੁਖਾ ਇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਆਸ਼੍ਰਯੋਪਚਯਾਲ੍ਪਤ੍ਵਾਦਿਤਿ ਆਸ਼੍ਰਯੋ ਬਸ੍ਤਿਃ, ਉਪਚਯਃ ਸ੍ਥੌਲ੍ਯਂ, ਤਯੋਰਲ੍ਪਤ੍ਵਂ; ਤਚ੍ਚ ਤਦ੍ਦੇਹਾਲ੍ਪਤ੍ਵਾਤ੍| ਆਹਰਣਂ ਪਾਟਨਾਦਿਪੂਰ੍ਵਕਮਾਕਰ੍ਸਣਂ, ਗ੍ਰਹਣਂ ਤਦਰ੍ਥਮੇਵਾਙ੍ਗੁਲਿਭ੍ਯਾਂ ਧਾਰਣਮ੍| ਉਕ੍ਤਂ ਹਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੇ– “ਪ੍ਰਾਯੇਣੈਤਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋਸ਼੍ਮਰ੍ਯੋ ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਸਮਸ਼ਨਾਧ੍ਯਸ਼ਨਸ਼ੀਤਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਧੁਰਾਹਾਰਪ੍ਰਿਯਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਬਾਲਾਨਾਂ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਾਮੇਵਾਲ੍ਪਬਸ੍ਤਿਕਾਯਤ੍ਵਾਦਲ੍ਪਮਾਂਸੋਪਚਯਾਚ੍ਚ ਬਸ੍ਤੇਃ ਸੁਖਗ੍ਰਹਣਾਹਰਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ|” (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੩) ਇਤਿ||੧੦||–
Adhikarana shukrAshmaryA nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (11-13) · Śloka 13
ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰੀ ਤੁ ਮਹਤਾਂ ਜਾਯਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਧਾਰਣਾਤ੍ ||੧੧||
ਸ੍ਥਾਨਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਮਮੁਕ੍ਤਂ ਹਿ ਮੁਸ੍ਕਯੋਰਨ੍ਤਰੇਨਿਲਃ |
ਸ਼ੋਸਯਤ੍ਯੁਪਸਙ੍ਗਹ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਤਚ੍ਛੁਕ੍ਰਮਸ਼੍ਮਰੀ ||੧੨||
ਬਸ੍ਤਿਰੁਙ੍ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਤ੍ਵਮੁਸ੍ਕਸ਼੍ਵਯਥੁਕਾਰਿਣੀ |
ਤਸ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮੇਤਿ ਵਿਲੀਯਤੇ ||੧੩||
ਪੀਡਿਤੇ ਤ੍ਵਵਕਾਸ਼ੇਸ੍ਮਿਨ੍... |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
शुक्राश्मरी तु महतां जायते शुक्रधारणात् ||११||
स्थानाच्च्युतममुक्तं हि मुष्कयोरन्तरेऽनिलः |
शोषयत्युपसङ्गृह्य शुक्रं तच्छुक्रमश्मरी ||१२||
बस्तिरुङ्मूत्रकृच्छ्रत्वमुष्कश्वयथुकारिणी |
तस्यामुत्पन्नमात्रायां शुक्रमेति विलीयते ||१३||
पीडिते त्ववकाशेऽस्मिन्... |
(वा. नि. अ. ९) |
ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰੀਮਾਹ– ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤੁਸ਼ਬ੍ਦੋਵਧਾਰਣੇ; ਤੇਨ ਮਹਤਾਮੇਵ ਨਤੁ ਬਾਲਾਨਾਂ, ਤੇਸਾਂ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਰਭਾਵਾਤ੍; ਨ ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਭਾਵਾਤ੍, ਅਨ੍ਯਥਾ ਸਡ੍ਧਾਤੁਕਤ੍ਵਂ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਸ਼ੁਕ੍ਰਧਾਰਣਾਦੁਪਸ੍ਥਿਤਸ਼ੁਕ੍ਰਵੇਗਸ੍ਯ ਮੈਥੁਨਾਕਰਣਾਤ੍| ਮੁਸ੍ਕਯੋਰਨ੍ਤਰੇ ‘ਮੇਢ੍ਰੇਣ ਸਹ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੇ ਹਿ ‘ਮੇਢ੍ਰਵਸਣਯੋਰਨ੍ਤਰੇ’ (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੩) ਇਤ੍ਯੇਵੋਕ੍ਤਮ੍| ਮੇਢ੍ਰਵਸਣਮਧ੍ਯਗਤਬਸ੍ਤਿਮੁਖ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵਹਸ੍ਰੋਤਸੋ ਬਸ੍ਤਿਮੁਖੇਨ ਸਹ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਤ੍| ਤਥਾਭੂਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮੇਵਾਸ਼੍ਮਰੀਤਿ| ਬਸ੍ਤਿਰੁਕ੍ ਬਸ੍ਤਿਸ਼ੂਲਂ, ਮੁਸ੍ਕਸ਼੍ਵਯਥੁਕਾਰਿਣੀ ਵਸਣਯੋਃ ਸ਼ੋਥਕਾਰਿਣੀ| ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਮ੍| ਏਤਿ ਵਰ੍ਤਤੇ| ਤੁਸ਼ਬ੍ਦੋਵਧਾਰਣੇ| ਅਵਕਾਸ਼ੇਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਤਿ ਮੇਢ੍ਰਵਸਣਯੋਰਨ੍ਤਰੇ| ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਪੀਡਿਤੇ ਸਤਿ ਵਿਲੀਯਤੇ ਪ੍ਰਵਿਲਯਮਾਪਦ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਤ ਏਵ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਃ– “ਪੀਡਿਤਮਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵਾਵਕਾਸ਼ੇ ਪ੍ਰਵਿਲਯਮਾਪਦ੍ਯਤੇ|” (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੩) ਇਤਿ||੧੧-੧੩||–
Adhikarana sharkarAlakShaNam (14) · Śloka 14
...ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯੇਵ ਚ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ |੧੪|
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
...अश्मर्येव च शर्करा |१४|
(वा. नि. अ. ९) |
ਸੈਵਾਵਸ੍ਥਾਭੇਦਾਦਸ਼੍ਮਰੀ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ, ਪਞ੍ਚਮੀ ਨ ਭਵਤੀਤ੍ਯਾਹ– ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯੇਵ ਚੇਤਿ| ਚਕਾਰਾਤ੍ ਸਿਕਤਾਪਿ ਭਵਤੀਤਿ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਅਤ ਏਵ ‘ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਸਿਕਤਾਨ੍ਵਿਤਾ’ ਇਤਿ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤਿ| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸਿਕਤਯੋਸ਼੍ਚ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਲ੍ਪਤ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਭੇਦਃ|੧੪|–
Adhikarana ashmaryupadravAH (14-16) · Śloka 16
ਅਣੁਸ਼ੋ ਵਾਯੁਨਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨੁਲੋਮਗੇ ||੧੪||
ਨਿਰੇਤਿ ਸਹ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮੇ ਨਿਰੁਧ੍ਯਤੇ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰੋਤਃਪ੍ਰਵਤ੍ਤਾ ਸਾ ਸਕ੍ਤਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਪਦ੍ਰਵਾਨ੍ ||੧੫||
ਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਂ ਸਦਨਂ ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਂ ਕੁਕ੍ਸਿਸ਼ੂਲਮਥਾਰੁਚਿਮ੍ |
ਪਾਣ੍ਡੁਤ੍ਵਮੁਸ੍ਣਵਾਤਂ ਚ ਤਸ੍ਣਾਂ ਹਤ੍ਪੀਡਨਂ ਵਮਿਮ੍ ||੧੬||
(ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੩) |
View original
अणुशो वायुना भिन्ना सा तस्मिन्ननुलोमगे ||१४||
निरेति सह मूत्रेण प्रतिलोमे निरुध्यते |
(वा. नि. अ. ९) |
मूत्रस्रोतःप्रवृत्ता सा सक्ता कुर्यादुपद्रवान् ||१५||
दौर्बल्यं सदनं कार्श्यं कुक्षिशूलमथारुचिम् |
पाण्डुत्वमुष्णवातं च तृष्णां हृत्पीडनं वमिम् ||१६||
(सु. नि. अ. ३) |
ਕਥਮਸ਼੍ਮਰੀ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ ਭਵਤੀਤ੍ਯਾਹ– ਅਣੁਸ਼ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਣੁਸ਼ੋਲ੍ਪਸ਼ਃ| ਅਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਃ– ‘ਪਵਨੇਨੁਗੁਣੇ ਸਾ ਤੁ ਨਿਰੇਤ੍ਯਲ੍ਪਾ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਸਾ ਭਿਨ੍ਨਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਵਾਤੇਨ ਸ਼ਰ੍ਕਰੇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ||’ (ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੬) ਇਤਿ| ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰੋਤਃਪ੍ਰਵਤ੍ਤਾ ਸਾ ਸਕ੍ਤੇਤਿ ਮੂਤ੍ਰਮਾਰ੍ਗਗਾ ਸਤੀ ਸਂਲਗ੍ਨੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੧੪-੧੬||
Adhikarana ashmaryA asAdhyalakShaNam (17) · Śloka 17
ਪ੍ਰਸ਼ੂਨਨਾਭਿਵਸਣਂ ਬਦ੍ਧਮੂਤ੍ਰਂ ਰੁਜਾਤੁਰਮ੍ |
ਅਸ਼੍ਮਰੀ ਕ੍ਸਪਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਿਕਤਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨ੍ਵਿਤਾ ||੧੭||
(ਸੁ. ਸੂ. ਅ. ੩੩) |
View original
प्रशूननाभिवृषणं बद्धमूत्रं रुजातुरम् |
अश्मरी क्षपयत्याशु सिकता शर्करान्विता ||१७||
(सु. सू. अ. ३३) |
ਅਸਾਧ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮਾਹ– ਪ੍ਰਸ਼ੂਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਰੁਜਾਤੁਰਂ ਸ਼ੂਲਪੀਡਿਤਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੧੭||
Adhikarana puShpikA · Śloka 32
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇਸ਼੍ਮਰੀਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੩੨||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदानेऽश्मरीनिदानं समाप्तम् ||३२||
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜਯਰਕ੍ਸਿਤਕਤਾਯਾਂ ਮਧੁਕੋਸ਼ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਮਸ਼੍ਮਰੀਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍||੩੨||