Adhikarana ashmarInidAnaM samprAptishca (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਸ਼੍ਮਰੀਨਿਦਾਨਮ੍ |
ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੈਸ੍ਤਿਸ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰਜਾਪਰਾ |
ਪ੍ਰਾਯਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਸ਼੍ਰਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਯਮੋਪਮਾਃ ||੧||
ਵਿਸ਼ੋਸਯੇਦ੍ਬਸ੍ਤਿਗਤਂ ਸਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਸਪਿਤ੍ਤਂ ਪਵਨਃ ਕਫਂ ਵਾ |
ਯਦਾ ਤਦਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯੁਪਜਾਯਤੇ ਤੁ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪਿਤ੍ਤੇਸ੍ਵਿਵ ਰੋਚਨਾ ਗੋਃ ||੨||
ਨੈਕਦੋਸਾਸ਼੍ਰਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ... |
(ਚ. ਚਿ. ਅ. ੨੬) |
View original
अथाश्मरीनिदानम् |
वातपित्तकफैस्तिस्रश्चतुर्थी शुक्रजाऽपरा |
प्रायः श्लेष्माश्रयाः सर्वा अश्मर्यः स्युर्यमोपमाः ||१||
विशोषयेद्बस्तिगतं सशुक्रं मूत्रं सपित्तं पवनः कफं वा |
यदा तदाऽश्मर्युपजायते तु क्रमेण पित्तेष्विव रोचना गोः ||२||
नैकदोषाश्रयाः सर्वाः... |
(च. चि. अ. २६) |
Adhikarana ashmarIpUrvarUpam (3) · Śloka 3
... ਅਥਾਸਾਂ ਪੂਰ੍ਵਲਕ੍ਸਣਮ੍ |
ਬਸ੍ਤ੍ਯਾਧ੍ਮਾਨਂ ਤਦਾਸਨ੍ਨਦੇਸ਼ੇਸੁ ਪਰਿਤੋਤਿਰੁਕ੍ ||੩||
ਮੂਤ੍ਰੇ ਬਸ੍ਤਸਗਨ੍ਧਤ੍ਵਂ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਂ ਜ੍ਵਰੋਰੁਚਿਃ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
... अथासां पूर्वलक्षणम् |
बस्त्याध्मानं तदासन्नदेशेषु परितोऽतिरुक् ||३||
मूत्रे बस्तसगन्धत्वं मूत्रकृच्छ्रं ज्वरोऽरुचिः |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana ashmarIsAmAnyalakShaNam (4-5) · Śloka 5
ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਿਙ੍ਗਂ ਰੁਙ੍ਨਾਭਿਸੇਵਨੀਬਸ੍ਤਿਮੂਰ੍ਧਸੁ ||੪||
ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਧਾਰਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਯਾ ਮਾਰ੍ਗੇ ਨਿਰੋਧਿਤੇ |
ਤਦ੍ਵ੍ਯਪਾਯਾਤ੍ ਸੁਖਂ ਮੇਹੇਦਚ੍ਛਂ ਗੋਮੇਦਕੋਪਮਮ੍ ||੫||
ਤਤ੍ਸਙ੍ਕ੍ਸੋਭਾਤ੍ ਕ੍ਸਤੇ ਸਾਸ੍ਰਮਾਯਾਸਾਚ੍ਚਾਤਿਰੁਗ੍ਭਵੇਤ੍ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
सामान्यलिङ्गं रुङ्नाभिसेवनीबस्तिमूर्धसु ||४||
विशीर्णधारं मूत्रं स्यात्तया मार्गे निरोधिते |
तद्व्यपायात् सुखं मेहेदच्छं गोमेदकोपमम् ||५||
तत्सङ्क्षोभात् क्षते सास्रमायासाच्चातिरुग्भवेत् |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana vAtajAshmarIlakShaNam (6-7) · Śloka 7
ਤਤ੍ਰ ਵਾਤਾਦ੍ਭਸ਼ਂ ਚਾਰ੍ਤੋ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਖਾਦਤਿ ਵੇਪਤੇ ||੬||
ਗਹ੍ਣਾਤਿ ਮੇਹਨਂ ਨਾਭਿਂ ਪੀਡਯਤ੍ਯਨਿਸ਼ਂ ਕ੍ਵਣਨ੍ |
ਸਾਨਿਲਂ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ਸ਼ਕਨ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮੇਹਤਿ ਬਿਨ੍ਦੁਸ਼ਃ ||੭||
ਸ਼੍ਯਾਵਾਰੁਣਾਸ਼੍ਮਰੀ ਚਾਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਿਤਾ ਕਣ੍ਟਕੈਰਿਵ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
तत्र वाताद्भृशं चार्तो दन्तान् खादति वेपते ||६||
गृह्णाति मेहनं नाभिं पीडयत्यनिशं क्वणन् |
सानिलं मुञ्चति शकृन्मुहुर्मेहति बिन्दुशः ||७||
श्यावारुणाऽश्मरी चास्य स्याच्चिता कण्टकैरिव |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana pittajAshmarIlakShaNam (8) · Śloka 8
ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਦਹ੍ਯਤੇ ਬਸ੍ਤਿਃ ਪਚ੍ਯਮਾਨ ਇਵੋਸ੍ਮਵਾਨ੍ ||੮||
ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਸ੍ਥਿਸਂਸ੍ਥਾਨਾ ਰਕ੍ਤਪੀਤਾਸਿਤਾਸ਼੍ਮਰੀ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
पित्तेन दह्यते बस्तिः पच्यमान इवोष्मवान् ||८||
भल्लातकास्थिसंस्थाना रक्तपीताऽसिताऽश्मरी |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana shleShmajAshmarIlakShaNam (9) · Śloka 9
ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਨਿਸ੍ਤੁਦ੍ਯਤ ਇਵ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਸ਼ੀਤਲੋ ਗੁਰੁਃ ||੯||
ਅਸ਼੍ਮਰੀ ਮਹਤੀ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਾ ਮਧੁਵਰ੍ਣਾਥਵਾ ਸਿਤਾ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
बस्तिर्निस्तुद्यत इव श्लेष्मणा शीतलो गुरुः ||९||
अश्मरी महती श्लक्ष्णा मधुवर्णाऽथवा सिता |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana pUrvoktAshmarINAM sukhasAdhyalakShaNam (10) · Śloka 10
ਏਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਬਾਲਾਨਾਂ ਤੇਸਾਮੇਵ ਚ ਭੂਯਸਾ ||੧੦||
ਆਸ਼੍ਰਯੋਪਚਯਾਲ੍ਪਤ੍ਵਾਦ੍ਗ੍ਰਹਣਾਹਰਣੇ ਸੁਖਾਃ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
एता भवन्ति बालानां तेषामेव च भूयसा ||१०||
आश्रयोपचयाल्पत्वाद्ग्रहणाहरणे सुखाः |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana shukrAshmaryA nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (11-13) · Śloka 13
ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਮਰੀ ਤੁ ਮਹਤਾਂ ਜਾਯਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਧਾਰਣਾਤ੍ ||੧੧||
ਸ੍ਥਾਨਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਮਮੁਕ੍ਤਂ ਹਿ ਮੁਸ੍ਕਯੋਰਨ੍ਤਰੇਨਿਲਃ |
ਸ਼ੋਸਯਤ੍ਯੁਪਸਙ੍ਗਹ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਤਚ੍ਛੁਕ੍ਰਮਸ਼੍ਮਰੀ ||੧੨||
ਬਸ੍ਤਿਰੁਙ੍ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਤ੍ਵਮੁਸ੍ਕਸ਼੍ਵਯਥੁਕਾਰਿਣੀ |
ਤਸ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮੇਤਿ ਵਿਲੀਯਤੇ ||੧੩||
ਪੀਡਿਤੇ ਤ੍ਵਵਕਾਸ਼ੇਸ੍ਮਿਨ੍... |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
शुक्राश्मरी तु महतां जायते शुक्रधारणात् ||११||
स्थानाच्च्युतममुक्तं हि मुष्कयोरन्तरेऽनिलः |
शोषयत्युपसङ्गृह्य शुक्रं तच्छुक्रमश्मरी ||१२||
बस्तिरुङ्मूत्रकृच्छ्रत्वमुष्कश्वयथुकारिणी |
तस्यामुत्पन्नमात्रायां शुक्रमेति विलीयते ||१३||
पीडिते त्ववकाशेऽस्मिन्... |
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana sharkarAlakShaNam (14) · Śloka 14
...ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯੇਵ ਚ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ |੧੪|
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
View original
...अश्मर्येव च शर्करा |१४|
(वा. नि. अ. ९) |
Adhikarana ashmaryupadravAH (14-16) · Śloka 16
ਅਣੁਸ਼ੋ ਵਾਯੁਨਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨੁਲੋਮਗੇ ||੧੪||
ਨਿਰੇਤਿ ਸਹ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮੇ ਨਿਰੁਧ੍ਯਤੇ |
(ਵਾ. ਨਿ. ਅ. ੯) |
ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਰੋਤਃਪ੍ਰਵਤ੍ਤਾ ਸਾ ਸਕ੍ਤਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਪਦ੍ਰਵਾਨ੍ ||੧੫||
ਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਂ ਸਦਨਂ ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਂ ਕੁਕ੍ਸਿਸ਼ੂਲਮਥਾਰੁਚਿਮ੍ |
ਪਾਣ੍ਡੁਤ੍ਵਮੁਸ੍ਣਵਾਤਂ ਚ ਤਸ੍ਣਾਂ ਹਤ੍ਪੀਡਨਂ ਵਮਿਮ੍ ||੧੬||
(ਸੁ. ਨਿ. ਅ. ੩) |
View original
अणुशो वायुना भिन्ना सा तस्मिन्ननुलोमगे ||१४||
निरेति सह मूत्रेण प्रतिलोमे निरुध्यते |
(वा. नि. अ. ९) |
मूत्रस्रोतःप्रवृत्ता सा सक्ता कुर्यादुपद्रवान् ||१५||
दौर्बल्यं सदनं कार्श्यं कुक्षिशूलमथारुचिम् |
पाण्डुत्वमुष्णवातं च तृष्णां हृत्पीडनं वमिम् ||१६||
(सु. नि. अ. ३) |
Adhikarana ashmaryA asAdhyalakShaNam (17) · Śloka 17
ਪ੍ਰਸ਼ੂਨਨਾਭਿਵਸਣਂ ਬਦ੍ਧਮੂਤ੍ਰਂ ਰੁਜਾਤੁਰਮ੍ |
ਅਸ਼੍ਮਰੀ ਕ੍ਸਪਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਿਕਤਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨ੍ਵਿਤਾ ||੧੭||
(ਸੁ. ਸੂ. ਅ. ੩੩) |
View original
प्रशूननाभिवृषणं बद्धमूत्रं रुजातुरम् |
अश्मरी क्षपयत्याशु सिकता शर्करान्विता ||१७||
(सु. सू. अ. ३३) |
Adhikarana puShpikA · Śloka 32
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇਸ਼੍ਮਰੀਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੩੨||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदानेऽश्मरीनिदानं समाप्तम् ||३२||