Adhikarana karNashUlasya samprAptipUrvakaM lakShaNam (1) · Śloka 1
అథ కర్ణరోగనిదానం |
సమీరణః శ్రోత్రగతోऽన్యథాచరన్ సమంతతః శూలమతీవ కర్ణయోః |
కరోతి దోషైశ్చ యథాస్వమావృతః స కర్ణశూలః కథితో దురాచరః ||1||
(సు. ఉ. తం. అ. 20) |
View original
अथ कर्णरोगनिदानम् |
समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरन् समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः |
करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः ||१||
(सु. उ. तं. अ. २०) |
ముఖరోగే జిహ్వాశ్రయరోగోऽభిహితః, జిహ్వా చేంద్రియాధిష్ఠానం, అత ఇంద్రియాధిష్ఠానదుష్టిసామ్యాత్ కర్ణరోగనిదానముచ్యతే; కర్ణశబ్దేన చ కర్ణశష్కుల్యవచ్ఛిన్నమదృష్టోపగృహీతం శ్రోత్రముచ్యతే, తత్ర యద్యప్యేకదేశగతో రోగస్తథాऽప్యవయవేऽపి సముదాయోపచారతః కర్ణవ్యపదేశః| తత్ర కర్ణశూలం కష్టత్వాత్ ప్రాగాహ– సమీరణ ఇత్యాది| అత్రానయైవ సంప్రాప్త్యాऽర్థతో నిదానసంచయాద్యాక్షిప్తం; యతో నిదానాత్ సంచయః, సంచయాత్ ప్రకోపః, ప్రకోపాత్ ప్రసరః, ప్రసరాత్ స్థానసంశ్రయః, తతో వ్యక్తిః, తతో భేద ఇతి| కర్ణశూలస్య చ కష్టత్వం మూర్ఛాద్యుపద్రవయోగాత్| యదాహ విదేహః– “మూర్ఛా దాహో జ్వరః కాసో హృల్లాసో వమథుస్తథా| ఉపద్రవాః కర్ణశూలే భవంత్యేతే మరిష్యతః||” ఇతి| అన్యథాచరన్నితి ప్రతిలోమం చరన్| దోషైరితి కఫపిత్తరక్తైః; రక్తేऽపి రుజాకర్తృత్వాత్ సామాన్యేన దోషవ్యపదేశః| యథాస్వమావృత ఇతి స్వనిదానకుపితదోషైర్యథాస్వీయలక్షణైరావృతో న తు కోపితైర్వాయునా; “ఏకః ప్రకుపితో దోషః సర్వానేవ ప్రకోపయేత్” ఇతి న్యాయాత్; యతః స్వతంత్రకుపితా దోషాః సంసర్గభాజో భవంతి, పరతంత్రకుపితాస్త్వనుబంధరూపా భవంతి; అథవా యథాస్వమితి శూలవిశేషణం, యథాస్వీయమిత్యర్థః| దురాచార ఇతి దుఃఖేనాచర్యతే ఇతి దురాచరః||1||
Adhikarana karNanAda-bAdhiryalakShaNam (2-3) · Śloka 3
కర్ణస్రోతః స్థితే వాతే శృణోతి వివిధాన్ స్వరాన్ |
భేరీమృదంగశంఖానాం కర్ణనాదః స ఉచ్యతే ||2||
యదా శబ్దవహం వాయుః స్రోత ఆవృత్య తిష్ఠతి |
శుద్ధః శ్లేష్మాన్వితో వాऽపి బాధిర్యం తేన జాయతే ||3||
View original
कर्णस्रोतः स्थिते वाते शृणोति विविधान् स्वरान् |
भेरीमृदङ्गशङ्खानां कर्णनादः स उच्यते ||२||
यदा शब्दवहं वायुः स्रोत आवृत्य तिष्ठति |
शुद्धः श्लेष्मान्वितो वाऽपि बाधिर्यं तेन जायते ||३||
కర్ణనాదమాహ– కర్ణస్రోతఃస్థిత ఇత్యాది| యదా కర్ణస్రోతసి వివిధప్రకారేణావస్థితో వాయుర్భవతి తదా తస్య వివిధాభిహననాదుక్తవివిధశబ్దశ్రవణం, భేరీమృదంగశంఖానామిత్యుపలక్షణం, తేన భృంగారాదిశబ్దశ్రవణం చ భవతి| యదుక్తం విదేహే– “శిరోగతో యదా వాయుః శ్రోత్రయోః ప్రతిపద్యతే| తదా తు వివిధాన్ శబ్దాన్ సమీరయతి కర్ణయోః|| భృంగారక్రౌంచనాదం వా మండూకకాకయోస్తథా| తంత్రీమృదంగశబ్దం వా సామతూర్యస్వనం తథా|| గీతాధ్యయనవంశానాం నిర్ఘోషం క్ష్వేడనం తథా| అపామివ పతంతీనాం శకటస్యేవ గచ్ఛతః|| శ్వసతామివ సర్పాణాం సదృశః శ్రూయతే స్వనః|” ఇతి||2-3||
Adhikarana karNakShveDalakShaNam (4) · Śloka 4
వాయుః పిత్తాదిభిర్యుక్తో వేణుఘోషోపమం స్వనం |
కరోతి కర్ణయోః క్ష్వేడం కర్ణక్ష్వేడః స ఉచ్యతే ||4||
View original
वायुः पित्तादिभिर्युक्तो वेणुघोषोपमं स्वनम् |
करोति कर्णयोः क्ष्वेडं कर्णक्ष्वेडः स उच्यते ||४||
కర్ణక్ష్వేడమాహ– వాయురిత్యాది| క్ష్వేడమేవ వ్యాకరోతి– వేణుఘోషోపమం స్వనమితి| నను, కర్ణనాదాత్ కథమస్య భేదః? ఉచ్యతే– కర్ణనాదే కేవలానిలజే నానాశబ్దాన్ శృణోతి, అత్ర తు వేణుశబ్దమేవ నియమేన; తథాऽయం పిత్తాదిసంసృష్టవాతజన్య ఇతి| తథాహ విదేహః– “మారుతః కఫపిత్తాభ్యాం సంసృష్టః శోణితేన చ| కర్ణక్ష్వేడం సంజనయేత్ క్ష్వేడనం వేణుఘోషవత్||” ఇతి||4||
Adhikarana karNasrAvalakShaNam (5) · Śloka 5
శిరోऽభిఘాతాదథవా నిమజ్జతో జలే ప్రపాకాదథవాऽపి విద్రధేః |
స్రవేద్ధి పూయం శ్రవణోऽనిలార్దితః స కర్ణసంస్రావ ఇతి ప్రకీర్తితః ||5||
(సు. ఉ. తం. అ. 20) |
View original
शिरोऽभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्रधेः |
स्रवेद्धि पूयं श्रवणोऽनिलार्दितः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः ||५||
(सु. उ. तं. अ. २०) |
కర్ణస్రావమాహ– శిరోऽభిఘాతాదిత్యాది| స్రవేద్ధి పూయమిత్యుపలక్షణం, తేన రక్తజలే చ స్రవత ఇతి మంతవ్యం, శిరోऽభిఘాతజలమజ్జనమాత్రేణ పూయస్యాసంభవాత్; అథవా ప్రపాకాదితి సర్వత్ర సంబధ్యతే; తర్హి న పాకాత్ పృథక్ స్రావ ఉక్తః, సర్వత్ర పాకస్యావిశిష్టత్వాదితి కార్తికః| నను, పాకాత్ విద్రధేః స్రావసంభవోऽస్తు, విద్రధౌ తు వాతేతరదోషస్యాపి సంభవాత్ కథమనిలార్దిత ఇత్యుక్తం? ఉచ్యతే– అతిస్రావేణాత్రానిలకోపాదనిలార్దితత్వం బోద్ధవ్యం||5||
Adhikarana karNagUthaka-karNapratinAhalakShaNam (6-7) · Śloka 7
మారుతః కఫసంయుక్తః కర్ణకండూం కరోతి చ |
పిత్తోష్మశోషితః శ్లేష్మా కురుతే కర్ణగూథకం ||6||
స కర్ణగూథో ద్రవతాం గతో యదా విలాయితో ఘ్రాణముఖం ప్రపద్యతే |
తదా స కర్ణప్రతినాహసంజ్ఞితో భవేద్వికారః శిరసోऽర్ధభేదకృత్ ||7||
(సు. ఉ. తం. అ. 20) |
View original
मारुतः कफसंयुक्तः कर्णकण्डूं करोति च |
पित्तोष्मशोषितः श्लेष्मा कुरुते कर्णगूथकम् ||६||
स कर्णगूथो द्रवतां गतो यदा विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते |
तदा स कर्णप्रतिनाहसञ्ज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽर्धभेदकृत् ||७||
(सु. उ. तं. अ. २०) |
కర్ణప్రతినాహమాహ– స కర్ణగూథో ద్రవతామిత్యాది| విలాయిత ఇతి స్నేహస్వేదాభ్యాం విలీనీకృతః సన్| ఘ్రాణముఖమితి ద్వంద్వత్వాదేకవద్భావః, తేన ఘ్రాణం చ ముఖం చ ప్రతిపద్యతే ఇత్యర్థః| అన్యే ‘ఘ్రాణముఖాత్’ ఇతి పఠంతి, తదా ఘ్రాణముఖాత్ నాసాసకాశాత్ ప్రతిపద్యతే గచ్ఛతీత్యర్థః| అయం కఫజో వికారః; అథవా కర్ణగూథశోషే మారుతపిత్తవ్యాపారాత్త్రయాణామపి సంబంధోऽస్తి, తేన సన్నిపాతజోऽయం; తథాచ విదేహః– “కఫాద్వా మారుతాద్వాऽపి సన్నిపాతేన వా పునః|” ఇతి| శిరసోऽర్ధభేదకృదితి అర్ధావభేదశిరోరోగకృత్||6-7||
Adhikarana krimikarNakalakShaNam (8) · Śloka 8
యదా తు మూర్ఛంత్యథవాऽపి జంతవః సృజంత్యపత్యాన్యథవాऽపి మక్షికాః |
తద్వ్యంజనత్వాచ్ఛ్రవణో నిరుచ్యతే భిషగ్భిరాద్యైః క్రిమికర్ణకో గదః ||8||
(సు. ఉ. తం. అ. 20) |
View original
यदा तु मूर्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः |
तद्व्यञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः क्रिमिकर्णको गदः ||८||
(सु. उ. तं. अ. २०) |
క్రిమికర్ణకమాహ– యదా తు మూర్ఛంతీత్యాది| మూర్ఛంతి ఉచ్ఛ్రితా భవంతి| జంతవః క్రిమయః| క్రిమిమూర్ఛనం చ మాంసశోణితకోథే సతి జ్ఞేయం, తదంతరేణ క్రిమీణామసంభవాత్| అపత్యానీతి డింభకాన్| తద్వ్యంజనత్వాదితి క్రిమిలక్షణత్వాత్| శ్రవణో నిరుచ్యతే ఇతి క్రిమికర్ణకో గద ఇతి ఆశ్రయాశ్రితయోరభేదోపచారాచ్ఛ్రవణః క్రిమికర్ణకో గదో భణ్యతే| శ్రవణశబ్దః పుంలింగోऽప్యస్తీత్యస్మాదేవ నిర్దేశాత్ ప్రతీయతే| అయం వికారస్త్రిదోషజో మంతవ్యః| తథా చ నిమిః– “శ్లేష్మపిత్తజలోన్మిశ్రే కోథే శోణితమాంసజే| మూర్ఛంతి జంతవస్తత్ర కృష్ణాస్తామ్రాః సితారుణాః|| భక్షయంతీవ తే కర్ణం కుర్వంతో వివిధా రుజః| క్రిమికర్ణం తు తం విద్యాత్ సన్నిపాతప్రకోపజం||” ఇతి||8||
Adhikarana karNapraviShTapata~ggakITAdilakShaNam (9-10) · Śloka 10
పతంగాః శతపద్యశ్చ కర్ణస్రోతః ప్రవిశ్య హి |
అరతిం వ్యాకులత్వం చ భృశం కుర్వంతి వేదనాం ||9||
కర్ణో నిస్తుద్యతే తస్య తథా ఫరఫరాయతే |
కీటే చరతి రుక్ తీవ్రా నిష్పందే మందవేదనా ||10||
View original
पतङ्गाः शतपद्यश्च कर्णस्रोतः प्रविश्य हि |
अरतिं व्याकुलत्वं च भृशं कुर्वन्ति वेदनाम् ||९||
कर्णो निस्तुद्यते तस्य तथा फरफरायते |
कीटे चरति रुक् तीव्रा निष्पन्दे मन्दवेदना ||१०||
కర్ణప్రవిష్టపతంగకీటాదిలింగమాహ– పతంగా ఇత్యాది| శతపద్య ఇతి కారండికాః| నిష్పందే ఇతి స్థిరే||9-10||
Adhikarana karNavidradhilakShaNam (11) · Śloka 11
క్షతాభిఘాతప్రభవస్తు విద్రధిర్భవేత్తథా దోషకృతోऽపరః పునః |
సరక్తపీతారుణమస్రమాస్రవేత్ ప్రతోదధూమాయనదాహచోషవాన్ ||11||
(సు. ఉ. తం. అ. 20) |
View original
क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्रधिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः |
सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान् ||११||
(सु. उ. तं. अ. २०) |
కర్ణవిద్రధిమాహ– క్షతాభిఘాతప్రభవస్త్విత్యాది| క్షతప్రభవోऽభిఘాతప్రభవశ్చ, క్షతాభిఘాతప్రభవయోరాగంతుకత్వాదేకత్వం, ఏవం వాతాదిజస్యాపి దోషజత్వాదేకత్వం| సరక్తపీతారుణమస్రమాస్రవేదితి అస్రమాస్రావం, సరక్తపీతారుణవర్ణత్వం చాస్రావస్య వాతపిత్తకఫసంభవాత్||11||
Adhikarana karNapAkalakShaNam (12) · Śloka 12
కర్ణపాకస్తు పిత్తేన కోథవిక్లేదకృద్భవేత్ |
కర్ణవిద్రధిపాకాద్వా జాయతే చాంబుపూరణాత్ ||12||
View original
कर्णपाकस्तु पित्तेन कोथविक्लेदकृद्भवेत् |
कर्णविद्रधिपाकाद्वा जायते चाम्बुपूरणात् ||१२||
కర్ణపాకలక్షణమాహ– కర్ణపాక ఇత్యాది| కోథవిక్లేదకృదితి కోథః పూతిభావః, విక్లేద ఆర్ద్రతా| నను, కర్ణగూథలక్షణే పిత్తేన శోషణముక్తం, తత్కథమార్ద్రతా? నైవం, ఏవంవికారజనకకర్మసహకారిణా ద్రవాంశోద్రిక్తేన పిత్తేనార్ద్రతా, తత్ర త్వేతద్విపరీతత్వేన శోషః||12||
Adhikarana pUtikarNalakShaNam (13) · Śloka 13
పూయం స్రవతి పూతి వా స జ్ఞేయః పూతికర్ణకః |13|
View original
पूयं स्रवति पूति वा स ज्ञेयः पूतिकर्णकः |१३|
పూతికర్ణలక్షణమాహ– పూయమిత్యాది| పూయం స్రవతి వా పూతీతి క్రియావిశేషణం, వాశబ్దోऽత్ర సముచ్చయే; తేనావేదనత్వం, సవేదనత్వం వా, ఘనస్రావిత్వం చ సముచ్చీయతే| ఘనస్రావనియమాచ్చ కర్ణస్రావాదస్య భేదః| తథాచోక్తం సుశ్రుతే– “స్రోతఃస్థితే శ్లేష్మణి పిత్తతేజసా విలీయమానే భృశసంప్రతాపితే| అవేదనో వాऽథ సవేదనో వా ఘనం స్రవేత్ పూతి చ పూతికర్ణః||” ఇతి| (సు. ఉ. తం. అ. 20)| పూతిమాన్ కర్ణః పూతికర్ణః|13|–
Adhikarana karNagatashothArbudArshasAM lakShaNam (13) · Śloka 13
కర్ణశోథార్బుదార్శాంసి జానీయాదుక్తలక్షణైః ||13||
View original
कर्णशोथार्बुदार्शांसि जानीयादुक्तलक्षणैः ||१३||
ఇదానీం సంఖ్యాపూరణార్థం కర్ణగతశోథార్బుదార్శసామతిదేశేన లక్షణమాహ– కర్ణశోథేత్యాది| కర్ణశోథాశ్చత్వారో వాతపిత్తకఫరక్తజత్వేన; ఏవమర్శశ్చతుర్విధం, సహజసన్నిపాతజార్శసోః సన్నిపాతాగంతుజశోథయోశ్చాత్రాసంభూతిరాధారప్రభావాత్| అర్బుదం చ సప్తవిధం వాతపిత్తకఫరక్తమాంసమేదఃసిరానిమిత్తభేదాత్; సిరాజస్య వాతజావరుద్ధస్యాత్ర పృథగ్గణనం శాలాక్యసిద్ధాంతసంవాదాదితి కార్తికః| యథా సుశ్రుతే ఏవ కర్ణరోగానంతరం– “దోషైస్త్రిభిస్తైః పృథగేకశశ్చ బ్రూయాత్తథాऽర్శాంసి తథైవ శోథాన్| శాలాక్యసిద్ధాంతమవేక్ష్య చాపి సర్వాత్మకం సప్తమమర్బుదం తు||” (సు. ఉ. తం. అ. 22) ఇతి| నాసారోగేऽభిధాస్యతి, తథేహాపి యుజ్యతే; తేన రక్తజస్య పిత్తసమానలింగత్వాత్ పిత్తజేऽంతర్భావః, తథాऽऽగంతుజస్యాపి రక్తపిత్తలింగత్వాత్ పిత్తజ ఏవాంతర్భావః; తేన శోథః సన్నిపాతజోऽత్ర అగణనీయః, ఏవం సహజరక్తజయోర్దోషజ ఏవాంతర్భావాత్ సన్నిపాతజమర్శోऽపృథగ్గణనీయం, అర్బుదం చ సన్నిపాతజం సప్తమితి, ఏవమేభిః సహాష్టావింశతిః సుశ్రుతోక్తాః కర్ణరోగా భవంతి||13||
Adhikarana karNarogasya vAtajAdibhedena lakShaNAni (14-15) · Śloka 15
నాదోऽతిరుక్ కర్ణమలస్య శోషః స్రావస్తనుశ్చాశ్రవణం చ వాతాత్ |
శోథః సరాగో దరణం విదాహః సపీతపూతిస్రవణం చ పిత్తాత్ ||14||
వైశ్రుత్యకండూస్థిరశోథశుక్లస్నిగ్ధస్రుతిః స్వల్పరుజః కఫాచ్చ |
సర్వాణి రూపాణి చ సన్నిపాతాత్ స్రావశ్చ తత్రాధికదోషవర్ణః ||15||
(చ. చి. అ. 26) |
View original
नादोऽतिरुक् कर्णमलस्य शोषः स्रावस्तनुश्चाश्रवणं च वातात् |
शोथः सरागो दरणं विदाहः सपीतपूतिस्रवणं च पित्तात् ||१४||
वैश्रुत्यकण्डूस्थिरशोथशुक्लस्निग्धस्रुतिः स्वल्परुजः कफाच्च |
सर्वाणि रूपाणि च सन्निपातात् स्रावश्च तत्राधिकदोषवर्णः ||१५||
(च. चि. अ. २६) |
ఇదానీం చరకోక్తం కర్ణరోగచతుష్టయం వాతపిత్తకఫసన్నిపాతజభేదాదాహ– నాదోऽతిరుగిత్యాది| అశ్రవణమితి అశబ్దశ్రుతిః| వైశ్రుత్యమితి విరుద్ధశ్రవణం||14-15||
Adhikarana paripoTakalakShaNam (16) · Śloka 16
సౌకుమార్యాచ్చిరోత్సృష్టే సహసాऽతిప్రవర్ధితే |
కర్ణశోథో భవేత్ పాల్యాం సరుజః పరిపోటవాన్ |
కృష్ణారుణనిభః స్తబ్ధః స వాతాత్ పరిపోటకః ||16||
(సు. చి. అ. 25) |
View original
सौकुमार्याच्चिरोत्सृष्टे सहसाऽतिप्रवर्धिते |
कर्णशोथो भवेत् पाल्यां सरुजः परिपोटवान् |
कृष्णारुणनिभः स्तब्धः स वातात् परिपोटकः ||१६||
(सु. चि. अ. २५) |
కర్ణావయవత్వాత్ కర్ణపాల్యాస్తద్వికారానాహ– సౌకుమార్యాదిత్యాది| సౌకుమార్యాద్ధేతోశ్చిరం వర్ధనేన త్యక్తే సహసా చ వర్ధయితుమారబ్ధే కర్ణే శోథః, పరిపోటవాన్ మనాక్త్వగవదరణవానిత్యర్థః||16||
Adhikarana utpAtalakShaNam (17) · Śloka 17
గుర్వాభరణసంయోగాత్తాడనాద్ఘర్షణాదపి |
శోథః పాల్యాం భవేచ్ఛ్యావో దాహపాకరుజాన్వితః ||17||
రక్తో వా రక్తపిత్తాభ్యాముత్పాతః స గదో మతః |
(సు. చి. అ. 25) |
View original
गुर्वाभरणसंयोगात्ताडनाद्घर्षणादपि |
शोथः पाल्यां भवेच्छ्यावो दाहपाकरुजान्वितः ||१७||
रक्तो वा रक्तपित्ताभ्यामुत्पातः स गदो मतः |
(सु. चि. अ. २५) |
ఉత్పాతలక్షణమాహ– గుర్విత్యాది| శ్యావత్వం వ్యాధిప్రభావాత్, పిత్తరక్తయోః శ్యావత్వాజనకత్వాత్; కింవా వాతానుబంధాదత్ర శ్యావత్వం||17||–
Adhikarana unmanthakalakShaNam (18-20) · Śloka 20
కర్ణం బలాద్వర్ధయతః పాల్యాం వాయుః ప్రకుప్యతి ||18||
కఫం సంగృహ్య కురుతే శోథం స్తబ్ధమవేదనం |
ఉన్మంథకః సకండూకో వికారః కఫవాతజః ||19||
సంవర్ధ్యమానే దుర్విద్ధే కండూపాకరుజాన్వితః |
శోథో భవతి పాకశ్చ త్రిదోషో దుఃఖవర్ధనః ||20||
(సు. చి. అ. 25) |
View original
कर्णं बलाद्वर्धयतः पाल्यां वायुः प्रकुप्यति ||१८||
कफं सङ्गृह्य कुरुते शोथं स्तब्धमवेदनम् |
उन्मन्थकः सकण्डूको विकारः कफवातजः ||१९||
संवर्ध्यमाने दुर्विद्धे कण्डूपाकरुजान्वितः |
शोथो भवति पाकश्च त्रिदोषो दुःखवर्धनः ||२०||
(सु. चि. अ. २५) |
ఉన్మంథకమాహ– కర్ణమిత్యాది| స్తబ్ధత్వం వాతకృతం, కండూః కఫాత్, ఇతి వాతకఫలింగం||18-20||
Adhikarana parilehIlakShaNam (21-22) · Śloka 22
కఫాసృక్క్రిమయః క్రుద్ధాః సర్షపాభా విసర్పిణః |
కుర్వంతి పాల్యాం పిడకాః కండూదాహరుజాన్వితాః ||21||
కఫాసృక్క్రిమిసంభూతః స విసర్పన్నితస్తతః |
లిహేత్ సశష్కులీం పాలీం పరిలేహీతి స స్మృతః ||22||
(సు. చి. అ. 25) |
View original
कफासृक्क्रिमयः क्रुद्धाः सर्षपाभा विसर्पिणः |
कुर्वन्ति पाल्यां पिडकाः कण्डूदाहरुजान्विताः ||२१||
कफासृक्क्रिमिसम्भूतः स विसर्पन्नितस्ततः |
लिहेत् सशष्कुलीं पालीं परिलेहीति स स्मृतः ||२२||
(सु. चि. अ. २५) |
పరిలేహీమాహ– కఫాసృగిత్యాది| స విసర్పన్నితి స ఇతి పిడకాత్మకో వికార; ‘విసర్పాన్వితః’ ఇతి పాఠాంతరే విసర్పేణాన్వితః| లిహేదితి నిర్మాంసీం కరోతి ఆచ్ఛాదయేద్వా||21-22||
Adhikarana puShpikA · Śloka 57
ఇతి శ్రీమాధవకరవిరచితే మాధవనిదానే కర్ణరోగనిదానం సమాప్తం ||57||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने कर्णरोगनिदानं समाप्तम् ||५७||
ఇతి శ్రీకంఠదత్తకృతాయాం మధుకోశవ్యాఖ్యాయాం కర్ణరోగనిదానం సమాప్తం||57||