Adhikarana karNashUlasya samprAptipUrvakaM lakShaNam (1) · Śloka 1
అథ కర్ణరోగనిదానం | సమీరణః శ్రోత్రగతోऽన్యథాచరన్ సమంతతః శూలమతీవ కర్ణయోః | కరోతి దోషైశ్చ యథాస్వమావృతః స కర్ణశూలః కథితో దురాచరః ||1|| (సు. ఉ. తం. అ. 20) |
अथ कर्णरोगनिदानम् | समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरन् समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः | करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः ||१|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNanAda-bAdhiryalakShaNam (2-3) · Śloka 3
కర్ణస్రోతః స్థితే వాతే శృణోతి వివిధాన్ స్వరాన్ | భేరీమృదంగశంఖానాం కర్ణనాదః స ఉచ్యతే ||2|| యదా శబ్దవహం వాయుః స్రోత ఆవృత్య తిష్ఠతి | శుద్ధః శ్లేష్మాన్వితో వాऽపి బాధిర్యం తేన జాయతే ||3||
कर्णस्रोतः स्थिते वाते शृणोति विविधान् स्वरान् | भेरीमृदङ्गशङ्खानां कर्णनादः स उच्यते ||२|| यदा शब्दवहं वायुः स्रोत आवृत्य तिष्ठति | शुद्धः श्लेष्मान्वितो वाऽपि बाधिर्यं तेन जायते ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNakShveDalakShaNam (4) · Śloka 4
వాయుః పిత్తాదిభిర్యుక్తో వేణుఘోషోపమం స్వనం | కరోతి కర్ణయోః క్ష్వేడం కర్ణక్ష్వేడః స ఉచ్యతే ||4||
वायुः पित्तादिभिर्युक्तो वेणुघोषोपमं स्वनम् | करोति कर्णयोः क्ष्वेडं कर्णक्ष्वेडः स उच्यते ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNasrAvalakShaNam (5) · Śloka 5
శిరోऽభిఘాతాదథవా నిమజ్జతో జలే ప్రపాకాదథవాऽపి విద్రధేః | స్రవేద్ధి పూయం శ్రవణోऽనిలార్దితః స కర్ణసంస్రావ ఇతి ప్రకీర్తితః ||5|| (సు. ఉ. తం. అ. 20) |
शिरोऽभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्रधेः | स्रवेद्धि पूयं श्रवणोऽनिलार्दितः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः ||५|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNagUthaka-karNapratinAhalakShaNam (6-7) · Śloka 7
మారుతః కఫసంయుక్తః కర్ణకండూం కరోతి చ | పిత్తోష్మశోషితః శ్లేష్మా కురుతే కర్ణగూథకం ||6|| స కర్ణగూథో ద్రవతాం గతో యదా విలాయితో ఘ్రాణముఖం ప్రపద్యతే | తదా స కర్ణప్రతినాహసంజ్ఞితో భవేద్వికారః శిరసోऽర్ధభేదకృత్ ||7|| (సు. ఉ. తం. అ. 20) |
मारुतः कफसंयुक्तः कर्णकण्डूं करोति च | पित्तोष्मशोषितः श्लेष्मा कुरुते कर्णगूथकम् ||६|| स कर्णगूथो द्रवतां गतो यदा विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते | तदा स कर्णप्रतिनाहसञ्ज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽर्धभेदकृत् ||७|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krimikarNakalakShaNam (8) · Śloka 8
యదా తు మూర్ఛంత్యథవాऽపి జంతవః సృజంత్యపత్యాన్యథవాऽపి మక్షికాః | తద్వ్యంజనత్వాచ్ఛ్రవణో నిరుచ్యతే భిషగ్భిరాద్యైః క్రిమికర్ణకో గదః ||8|| (సు. ఉ. తం. అ. 20) |
यदा तु मूर्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः | तद्व्यञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः क्रिमिकर्णको गदः ||८|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapraviShTapata~ggakITAdilakShaNam (9-10) · Śloka 10
పతంగాః శతపద్యశ్చ కర్ణస్రోతః ప్రవిశ్య హి | అరతిం వ్యాకులత్వం చ భృశం కుర్వంతి వేదనాం ||9|| కర్ణో నిస్తుద్యతే తస్య తథా ఫరఫరాయతే | కీటే చరతి రుక్ తీవ్రా నిష్పందే మందవేదనా ||10||
पतङ्गाः शतपद्यश्च कर्णस्रोतः प्रविश्य हि | अरतिं व्याकुलत्वं च भृशं कुर्वन्ति वेदनाम् ||९|| कर्णो निस्तुद्यते तस्य तथा फरफरायते | कीटे चरति रुक् तीव्रा निष्पन्दे मन्दवेदना ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNavidradhilakShaNam (11) · Śloka 11
క్షతాభిఘాతప్రభవస్తు విద్రధిర్భవేత్తథా దోషకృతోऽపరః పునః | సరక్తపీతారుణమస్రమాస్రవేత్ ప్రతోదధూమాయనదాహచోషవాన్ ||11|| (సు. ఉ. తం. అ. 20) |
क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्रधिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः | सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान् ||११|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapAkalakShaNam (12) · Śloka 12
కర్ణపాకస్తు పిత్తేన కోథవిక్లేదకృద్భవేత్ | కర్ణవిద్రధిపాకాద్వా జాయతే చాంబుపూరణాత్ ||12||
कर्णपाकस्तु पित्तेन कोथविक्लेदकृद्भवेत् | कर्णविद्रधिपाकाद्वा जायते चाम्बुपूरणात् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUtikarNalakShaNam (13) · Śloka 13
పూయం స్రవతి పూతి వా స జ్ఞేయః పూతికర్ణకః |13|
पूयं स्रवति पूति वा स ज्ञेयः पूतिकर्णकः |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNagatashothArbudArshasAM lakShaNam (13) · Śloka 13
కర్ణశోథార్బుదార్శాంసి జానీయాదుక్తలక్షణైః ||13||
कर्णशोथार्बुदार्शांसि जानीयादुक्तलक्षणैः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNarogasya vAtajAdibhedena lakShaNAni (14-15) · Śloka 15
నాదోऽతిరుక్ కర్ణమలస్య శోషః స్రావస్తనుశ్చాశ్రవణం చ వాతాత్ | శోథః సరాగో దరణం విదాహః సపీతపూతిస్రవణం చ పిత్తాత్ ||14|| వైశ్రుత్యకండూస్థిరశోథశుక్లస్నిగ్ధస్రుతిః స్వల్పరుజః కఫాచ్చ | సర్వాణి రూపాణి చ సన్నిపాతాత్ స్రావశ్చ తత్రాధికదోషవర్ణః ||15|| (చ. చి. అ. 26) |
नादोऽतिरुक् कर्णमलस्य शोषः स्रावस्तनुश्चाश्रवणं च वातात् | शोथः सरागो दरणं विदाहः सपीतपूतिस्रवणं च पित्तात् ||१४|| वैश्रुत्यकण्डूस्थिरशोथशुक्लस्निग्धस्रुतिः स्वल्परुजः कफाच्च | सर्वाणि रूपाणि च सन्निपातात् स्रावश्च तत्राधिकदोषवर्णः ||१५|| (च. चि. अ. २६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paripoTakalakShaNam (16) · Śloka 16
సౌకుమార్యాచ్చిరోత్సృష్టే సహసాऽతిప్రవర్ధితే | కర్ణశోథో భవేత్ పాల్యాం సరుజః పరిపోటవాన్ | కృష్ణారుణనిభః స్తబ్ధః స వాతాత్ పరిపోటకః ||16|| (సు. చి. అ. 25) |
सौकुमार्याच्चिरोत्सृष्टे सहसाऽतिप्रवर्धिते | कर्णशोथो भवेत् पाल्यां सरुजः परिपोटवान् | कृष्णारुणनिभः स्तब्धः स वातात् परिपोटकः ||१६|| (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpAtalakShaNam (17) · Śloka 17
గుర్వాభరణసంయోగాత్తాడనాద్ఘర్షణాదపి | శోథః పాల్యాం భవేచ్ఛ్యావో దాహపాకరుజాన్వితః ||17|| రక్తో వా రక్తపిత్తాభ్యాముత్పాతః స గదో మతః | (సు. చి. అ. 25) |
गुर्वाभरणसंयोगात्ताडनाद्घर्षणादपि | शोथः पाल्यां भवेच्छ्यावो दाहपाकरुजान्वितः ||१७|| रक्तो वा रक्तपित्ताभ्यामुत्पातः स गदो मतः | (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmanthakalakShaNam (18-20) · Śloka 20
కర్ణం బలాద్వర్ధయతః పాల్యాం వాయుః ప్రకుప్యతి ||18|| కఫం సంగృహ్య కురుతే శోథం స్తబ్ధమవేదనం | ఉన్మంథకః సకండూకో వికారః కఫవాతజః ||19|| సంవర్ధ్యమానే దుర్విద్ధే కండూపాకరుజాన్వితః | శోథో భవతి పాకశ్చ త్రిదోషో దుఃఖవర్ధనః ||20|| (సు. చి. అ. 25) |
कर्णं बलाद्वर्धयतः पाल्यां वायुः प्रकुप्यति ||१८|| कफं सङ्गृह्य कुरुते शोथं स्तब्धमवेदनम् | उन्मन्थकः सकण्डूको विकारः कफवातजः ||१९|| संवर्ध्यमाने दुर्विद्धे कण्डूपाकरुजान्वितः | शोथो भवति पाकश्च त्रिदोषो दुःखवर्धनः ||२०|| (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parilehIlakShaNam (21-22) · Śloka 22
కఫాసృక్క్రిమయః క్రుద్ధాః సర్షపాభా విసర్పిణః | కుర్వంతి పాల్యాం పిడకాః కండూదాహరుజాన్వితాః ||21|| కఫాసృక్క్రిమిసంభూతః స విసర్పన్నితస్తతః | లిహేత్ సశష్కులీం పాలీం పరిలేహీతి స స్మృతః ||22|| (సు. చి. అ. 25) |
कफासृक्क्रिमयः क्रुद्धाः सर्षपाभा विसर्पिणः | कुर्वन्ति पाल्यां पिडकाः कण्डूदाहरुजान्विताः ||२१|| कफासृक्क्रिमिसम्भूतः स विसर्पन्नितस्ततः | लिहेत् सशष्कुलीं पालीं परिलेहीति स स्मृतः ||२२|| (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 57
ఇతి శ్రీమాధవకరవిరచితే మాధవనిదానే కర్ణరోగనిదానం సమాప్తం ||57||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने कर्णरोगनिदानं समाप्तम् ||५७||
🔊 Audio coming soon