Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಶೂಕದೋಷಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातः शूकदोषचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ಶೂಕಾದಿದೋಷಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಿತಿ ಜ್ಞೇಯಮ್, ಆದಿಶಬ್ದಸ್ಯ ಲುಪ್ತತ್ವಾತ್; ತತ್ರಾದಿಶಬ್ದೇನ ನಿದಾನೋಕ್ತಾ ಅಭಿಘಾತನಿಮಿತ್ತಾ ದುರ್ಭಗನಿಮಿತ್ತಾಶ್ಚಾತ್ರ ಜ್ಞಾತವ್ಯಾಃ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಸಂಲಿಖ್ಯ ಸರ್ಷಪೀಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಕಷಾಯೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್ | ಕಷಾಯೇಷ್ವೇವ ತೈಲಂ ಚ ಕುರ್ವೀತ ವ್ರಣರೋಪಣಮ್ ||೩||
संलिख्य सर्षपीं सम्यक् कषायैरवचूर्णयेत् | कषायेष्वेव तैलं च कुर्वीत व्रणरोपणम् ||३||
🔊 Audio coming soon
ಸಂಲಿಖ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ಕಷಾಯೈರಿತಿ ಕಷಾಯವೃಕ್ಷಚೂರ್ಣೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್, ಕಷಾಯವೃಕ್ಷೈರ್ಮಿಶ್ರಕೋಕ್ತಶೋಧನಕಷಾಯಸಾಧನದ್ರವ್ಯೈಶ್ಚೂರ್ಣೀಕೃತೈರವಚೂರ್ಣಯೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ತೇಷು ರೋಪಣಕಷಾಯಸಾಧನದ್ರವ್ಯೇಷು ಪಾದಿಕೇಷು ಜಲಂ ಚತುರ್ಗುಣಂ ದತ್ತ್ವಾ ರೋಪಣಂ ತೈಲಂ ಕುರ್ಯಾತ್||೩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಅಷ್ಠೀಲಿಕಾಂ ಜಲೌಕೋಭಿರ್ಗ್ರಾಹಯೇಚ್ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ | ತಥಾ ಚಾನುಪಶಾಮ್ಯನ್ತೀಂ ಕಫಗ್ರನ್ಥಿವದುದ್ಧರೇತ್ ||೪||
अष्ठीलिकां जलौकोभिर्ग्राहयेच्च पुनः पुनः | तथा चानुपशाम्यन्तीं कफग्रन्थिवदुद्धरेत् ||४||
🔊 Audio coming soon
ಅಷ್ಠೀಲಿಕಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕಫಗ್ರನ್ಥೇರಿವ ಶಸ್ತ್ರೇಣೋದ್ಧರಣಮ್||೪||
Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6
ಸ್ವೇದಯೇದ್ಗ್ರಥಿತಂ ಶಶ್ವನ್ನಾಡೀಸ್ವೇದೇನ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ | ಸುಖೋಷ್ಣೈರುಪನಾಹೈಶ್ಚ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧೈರುಪನಾಹಯೇತ್ ||೫|| ಕುಮ್ಭೀಕಾಂ ಪಾಕಮಾಪನ್ನಾಂ ಭಿನ್ದ್ಯಾಚ್ಛುದ್ಧಾಂ ತು ರೋಪಯೇತ್ | ತೈಲೇನ ತ್ರಿಫಲಾಲೋಧ್ರತಿನ್ದುಕಾಮ್ರಾತಕೇನ ತು ||೬||
स्वेदयेद्ग्रथितं शश्वन्नाडीस्वेदेन बुद्धिमान् | सुखोष्णैरुपनाहैश्च सुस्निग्धैरुपनाहयेत् ||५|| कुम्भीकां पाकमापन्नां भिन्द्याच्छुद्धां तु रोपयेत् | तैलेन त्रिफलालोध्रतिन्दुकाम्रातकेन तु ||६||
🔊 Audio coming soon
ಸ್ವೇದಯೇದಿತ್ಯಾದಿ| ಶಶ್ವತ್ ಪ್ರತಿದಿನಮ್| ಸುಸ್ನಿಗ್ಧೈರಿತ್ಯುಪನಾಹವಿಶೇಷಣಮ್| ತೈಲೇನ ತ್ರಿಫಲಾದಿಕಲ್ಕಪಾದೇನ ಜಲಚತುರ್ಗುಣಸಿದ್ಧೇನ ರೋಪಯೇತ್||೫-೬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ಗ್ರಾಹಯಿತ್ವಾ ಜಲೌಕೋಭಿರಲಜೀಂ ಸೇಚಯೇತ್ತತಃ | ಕಷಾಯೈಸ್ತೇಷು ಸಿದ್ಧಂ ಚ ತೈಲಂ ರೋಪಣಮಿಷ್ಯತೇ ||೭||
ग्राहयित्वा जलौकोभिरलजीं सेचयेत्ततः | कषायैस्तेषु सिद्धं च तैलं रोपणमिष्यते ||७||
🔊 Audio coming soon
ಗ್ರಾಹಯಿತ್ವೇತ್ಯಾದಿ| ಕಷಾಯೈಃ ಕಷಾಯವೃಕ್ಷಕಷಾಯೈಃ, ಕಷಾಯವೃಕ್ಷಾಃ ಪ್ಲಕ್ಷಾದಯಃ||೭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ಬಲಾತೈಲೇನ ಕೋಷ್ಣೇನ ಮೃದಿತಂ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್ | ಮಧುರೈಃ ಸರ್ಪಿಷಾ ಸ್ನಿಗ್ಧೈಃ ಸುಖೋಷ್ಣೈರುಪನಾಹಯೇತ್ ||೮||
बलातैलेन कोष्णेन मृदितं परिषेचयेत् | मधुरैः सर्पिषा स्निग्धैः सुखोष्णैरुपनाहयेत् ||८||
🔊 Audio coming soon
ಬಲೇತ್ಯಾದಿ| ಮಧುರಾಣಿ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದೀನಿ||೮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ಸಮ್ಮೂಢಪಿಡಕಾಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಜಲೌಕೋಭಿರುಪಾಚರೇತ್ | ಭಿತ್ತ್ವಾ ಪರ್ಯಾಗತಾಂ ಚಾಪಿ ಲೇಪಯೇತ್ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿಷಾ ||೯||
सम्मूढपिडकां क्षिप्रं जलौकोभिरुपाचरेत् | भित्त्वा पर्यागतां चापि लेपयेत् क्षौद्रसर्पिषा ||९||
🔊 Audio coming soon
ಸಮ್ಮೂಢೇತ್ಯಾದಿ| ಪರ್ಯಾಗತಾ ಪಕ್ವಾ||೯||
Adhikarana 8 (10-12) · Śloka 12
ಅವಮನ್ಥೇ ಗತೇ ಪಾಕಂ ಭಿನ್ನೇ ತೈಲಂ ವಿಧೀಯತೇ | ಧವಾಶ್ವಕರ್ಣಪತ್ತಙ್ಗಸಲ್ಲಕೀತಿನ್ದುಕೀಕೃತಮ್ ||೧೦|| ಕ್ರಿಯಾಂ ಪುಷ್ಕರಿಕಾಯಾಂ ತು ಶೀತಾಂ ಸರ್ವಾಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ | ಜಲೌಕೋಭಿರ್ಹರೇಚ್ಚಾಸೃಕ್ ಸರ್ಪಿಷಾ ಚಾವಸೇಚಯೇತ್ ||೧೧|| ಸ್ಪರ್ಶಹಾನ್ಯಾಂ ಹರೇದ್ರಕ್ತಂ ಪ್ರದಿಹ್ಯಾನ್ಮಧುರೈರಪಿ | ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುರಸಸರ್ಪಿರ್ಭಿಃ ಸೇಚಯೇಚ್ಚ ಸುಶೀತಲೈಃ ||೧೨||
अवमन्थे गते पाकं भिन्ने तैलं विधीयते | धवाश्वकर्णपत्तङ्गसल्लकीतिन्दुकीकृतम् ||१०|| क्रियां पुष्करिकायां तु शीतां सर्वां प्रयोजयेत् | जलौकोभिर्हरेच्चासृक् सर्पिषा चावसेचयेत् ||११|| स्पर्शहान्यां हरेद्रक्तं प्रदिह्यान्मधुरैरपि | क्षीरेक्षुरससर्पिर्भिः सेचयेच्च सुशीतलैः ||१२||
🔊 Audio coming soon
ಅವಮನ್ಥೇತ್ಯಾದಿ| ಅಶ್ವಕರ್ಣಃ ಪೂರ್ವದೇಶೇ ‘ಗನ್ಧಮುಣ್ಡ’ ಇತಿ ಖ್ಯಾತೋಽಶ್ವತ್ಥಸದೃಶಃ| ಪತ್ತಙ್ಗಂ ರಕ್ತಚನ್ದನಮ್||೧೦-೧೨||
Adhikarana 9 (13) · Śloka 13
ಪಿಡಕಾಮುತ್ತಮಾಖ್ಯಾಂ ಚ ಬಡಿಶೇನೋದ್ಧರೇದ್ಭಿಷಕ್ | ಉದ್ಧೃತ್ಯ ಮಧುಸಂಯುಕ್ತೈಃ ಕಷಾಯೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್ ||೧೩||
पिडकामुत्तमाख्यां च बडिशेनोद्धरेद्भिषक् | उद्धृत्य मधुसंयुक्तैः कषायैरवचूर्णयेत् ||१३||
🔊 Audio coming soon
ಪಿಡಕಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕಷಾಯೈಃ ಚೂರ್ಣೈರಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಶೋಧನಕಾಲೇ ತು ಶೋಧನದ್ರವ್ಯೈಶ್ಚೂರ್ಣೀಕೃತೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್, ರೋಪಣಕಾಲೇ ತು ರೋಪಣೈರೇವ||೧೩||
Adhikarana 10 (14) · Śloka 15
ರಸಕ್ರಿಯಾ ವಿಧಾತವ್ಯಾ ಲಿಖಿತೇ ಶತಪೋನಕೇ | ಪೃಥಕ್ಪರ್ಣ್ಯಾದಿಸಿದ್ಧಂ ಚ ದೇಯಂ ತೈಲಮನನ್ತರಮ್ ||೧೪|| ಕ್ರಿಯಾಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಭಿಷಕ್ ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತ್ವಕ್ಪಾಕಸ್ಯ ವಿಸರ್ಪವತ್ |೧೫|
रसक्रिया विधातव्या लिखिते शतपोनके | पृथक्पर्ण्यादिसिद्धं च देयं तैलमनन्तरम् ||१४|| क्रियां कुर्याद्भिषक् प्राज्ञस्त्वक्पाकस्य विसर्पवत् |१५|
🔊 Audio coming soon
ರಸಕ್ರಿಯೇತ್ಯಾದಿ| ರಸಕ್ರಿಯಾ ಫಾಣಿತಾಕೃತಿಃ, ಶೋಧನಕಾಲೇ ಶೋಧನದ್ರವ್ಯಕಷಾಯಕೃತಾ, ರೋಪಣಕಾಲೇ ರೋಪಣದ್ರವ್ಯಕಷಾಯಕೃತಾ| ಪೃಥಕ್ಪರ್ಣ್ಯಾದಿಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಸಾಮಾನ್ಯಸ್ನೇಹಪರಿಭಾಷಾಕಲ್ಪೇನ; ಪೃಥಕ್ಪರ್ಣ್ಯಾದೀನಿ ಮಿಶ್ರಕೇ ರೋಪಣಘೃತಪಠಿತಾನಿ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿವರ್ಜಿತಾನಿ| ವಿಸರ್ಪವತ್ ಪಿತ್ತವಿಸರ್ಪವದಿತ್ಯರ್ಥಃ||೧೪||-
Adhikarana 11 (15-18) · Śloka 18
ರಕ್ತವಿದ್ರಧಿವಚ್ಚಾಪಿ ಕ್ರಿಯಾ ಶೋಣಿತಜೇಽರ್ಬುದೇ ||೧೫|| ಕಷಾಯಕಲ್ಕಸರ್ಪೀಂಷಿ ತೈಲಂ ಚೂರ್ಣಂ ರಸಕ್ರಿಯಾಮ್ | ಶೋಧನಂ ರೋಪಣಂ ಚೈವ ವೀಕ್ಷ್ಯ ವೀಕ್ಷ್ಯಾವಚಾರಯೇತ್ ||೧೬|| ಹಿತಂ ಚ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪಾನಂ ಪಥ್ಯಂ ಚಾಪಿ ವಿರೇಚನಮ್ | ಹಿತಃ ಶೋಣಿತಮೋಕ್ಷಶ್ಚ ಯಚ್ಚಾಪಿ ಲಘು ಭೋಜನಮ್ ||೧೭|| ಅರ್ಬುದಂ ಮಾಂಸಪಾಕಂ ಚ ವಿದ್ರಧಿಂ ತಿಲಕಾಲಕಮ್ | ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಭಿಷಕ್ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಮ್ ||೧೮||
रक्तविद्रधिवच्चापि क्रिया शोणितजेऽर्बुदे ||१५|| कषायकल्कसर्पींषि तैलं चूर्णं रसक्रियाम् | शोधनं रोपणं चैव वीक्ष्य वीक्ष्यावचारयेत् ||१६|| हितं च सर्पिषः पानं पथ्यं चापि विरेचनम् | हितः शोणितमोक्षश्च यच्चापि लघु भोजनम् ||१७|| अर्बुदं मांसपाकं च विद्रधिं तिलकालकम् | प्रत्याख्याय प्रकुर्वीत भिषक् सम्यक् प्रतिक्रियाम् ||१८||
🔊 Audio coming soon
ರಕ್ತೇತ್ಯಾದಿ| ಶೋಣಿತಜೇ ಅರ್ಬುದೇ ಲಿಙ್ಗಜೇ ರಕ್ತಾರ್ಬುದೇ| ವೀಕ್ಷ್ಯ ವೀಕ್ಷ್ಯೇತಿ ದ್ವಿವ್ರಣೀಯೋಕ್ತಾಮವಸ್ಥಾಂ ಸಮ್ಯಕ್ ನಿರೂಪ್ಯೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಅವಚಾರಯೇತ್ ಕಷಾಯಾದೀನೀತ್ಯರ್ಥಃ||೧೫-೧೮||
Adhikarana puShpikA · Śloka 21
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ಶೂಕರೋಗಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮೈಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨೧||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने शूकरोगचिकित्सितं नामैकविंशोऽध्यायः ||२१||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ಏಕವಿಂಶತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೧||