Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

21. śūkarōgacikitsitam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಶೂಕದೋಷಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

View original

अथातः शूकदोषचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಸಂಲಿಖ್ಯ ಸರ್ಷಪೀಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಕಷಾಯೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್ | ಕಷಾಯೇಷ್ವೇವ ತೈಲಂ ಚ ಕುರ್ವೀತ ವ್ರಣರೋಪಣಮ್ ||೩||

View original

संलिख्य सर्षपीं सम्यक् कषायैरवचूर्णयेत् | कषायेष्वेव तैलं च कुर्वीत व्रणरोपणम् ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ಅಷ್ಠೀಲಿಕಾಂ ಜಲೌಕೋಭಿರ್ಗ್ರಾಹಯೇಚ್ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ | ತಥಾ ಚಾನುಪಶಾಮ್ಯನ್ತೀಂ ಕಫಗ್ರನ್ಥಿವದುದ್ಧರೇತ್ ||೪||

View original

अष्ठीलिकां जलौकोभिर्ग्राहयेच्च पुनः पुनः | तथा चानुपशाम्यन्तीं कफग्रन्थिवदुद्धरेत् ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6

ಸ್ವೇದಯೇದ್ಗ್ರಥಿತಂ ಶಶ್ವನ್ನಾಡೀಸ್ವೇದೇನ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ | ಸುಖೋಷ್ಣೈರುಪನಾಹೈಶ್ಚ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧೈರುಪನಾಹಯೇತ್ ||೫|| ಕುಮ್ಭೀಕಾಂ ಪಾಕಮಾಪನ್ನಾಂ ಭಿನ್ದ್ಯಾಚ್ಛುದ್ಧಾಂ ತು ರೋಪಯೇತ್ | ತೈಲೇನ ತ್ರಿಫಲಾಲೋಧ್ರತಿನ್ದುಕಾಮ್ರಾತಕೇನ ತು ||೬||

View original

स्वेदयेद्ग्रथितं शश्वन्नाडीस्वेदेन बुद्धिमान् | सुखोष्णैरुपनाहैश्च सुस्निग्धैरुपनाहयेत् ||५|| कुम्भीकां पाकमापन्नां भिन्द्याच्छुद्धां तु रोपयेत् | तैलेन त्रिफलालोध्रतिन्दुकाम्रातकेन तु ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

ಗ್ರಾಹಯಿತ್ವಾ ಜಲೌಕೋಭಿರಲಜೀಂ ಸೇಚಯೇತ್ತತಃ | ಕಷಾಯೈಸ್ತೇಷು ಸಿದ್ಧಂ ಚ ತೈಲಂ ರೋಪಣಮಿಷ್ಯತೇ ||೭||

View original

ग्राहयित्वा जलौकोभिरलजीं सेचयेत्ततः | कषायैस्तेषु सिद्धं च तैलं रोपणमिष्यते ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

ಬಲಾತೈಲೇನ ಕೋಷ್ಣೇನ ಮೃದಿತಂ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್ | ಮಧುರೈಃ ಸರ್ಪಿಷಾ ಸ್ನಿಗ್ಧೈಃ ಸುಖೋಷ್ಣೈರುಪನಾಹಯೇತ್ ||೮||

View original

बलातैलेन कोष्णेन मृदितं परिषेचयेत् | मधुरैः सर्पिषा स्निग्धैः सुखोष्णैरुपनाहयेत् ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (9) · Śloka 9

ಸಮ್ಮೂಢಪಿಡಕಾಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಜಲೌಕೋಭಿರುಪಾಚರೇತ್ | ಭಿತ್ತ್ವಾ ಪರ್ಯಾಗತಾಂ ಚಾಪಿ ಲೇಪಯೇತ್ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿಷಾ ||೯||

View original

सम्मूढपिडकां क्षिप्रं जलौकोभिरुपाचरेत् | भित्त्वा पर्यागतां चापि लेपयेत् क्षौद्रसर्पिषा ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (10-12) · Śloka 12

ಅವಮನ್ಥೇ ಗತೇ ಪಾಕಂ ಭಿನ್ನೇ ತೈಲಂ ವಿಧೀಯತೇ | ಧವಾಶ್ವಕರ್ಣಪತ್ತಙ್ಗಸಲ್ಲಕೀತಿನ್ದುಕೀಕೃತಮ್ ||೧೦|| ಕ್ರಿಯಾಂ ಪುಷ್ಕರಿಕಾಯಾಂ ತು ಶೀತಾಂ ಸರ್ವಾಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ | ಜಲೌಕೋಭಿರ್ಹರೇಚ್ಚಾಸೃಕ್ ಸರ್ಪಿಷಾ ಚಾವಸೇಚಯೇತ್ ||೧೧|| ಸ್ಪರ್ಶಹಾನ್ಯಾಂ ಹರೇದ್ರಕ್ತಂ ಪ್ರದಿಹ್ಯಾನ್ಮಧುರೈರಪಿ | ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುರಸಸರ್ಪಿರ್ಭಿಃ ಸೇಚಯೇಚ್ಚ ಸುಶೀತಲೈಃ ||೧೨||

View original

अवमन्थे गते पाकं भिन्ने तैलं विधीयते | धवाश्वकर्णपत्तङ्गसल्लकीतिन्दुकीकृतम् ||१०|| क्रियां पुष्करिकायां तु शीतां सर्वां प्रयोजयेत् | जलौकोभिर्हरेच्चासृक् सर्पिषा चावसेचयेत् ||११|| स्पर्शहान्यां हरेद्रक्तं प्रदिह्यान्मधुरैरपि | क्षीरेक्षुरससर्पिर्भिः सेचयेच्च सुशीतलैः ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (13) · Śloka 13

ಪಿಡಕಾಮುತ್ತಮಾಖ್ಯಾಂ ಚ ಬಡಿಶೇನೋದ್ಧರೇದ್ಭಿಷಕ್ | ಉದ್ಧೃತ್ಯ ಮಧುಸಂಯುಕ್ತೈಃ ಕಷಾಯೈರವಚೂರ್ಣಯೇತ್ ||೧೩||

View original

पिडकामुत्तमाख्यां च बडिशेनोद्धरेद्भिषक् | उद्धृत्य मधुसंयुक्तैः कषायैरवचूर्णयेत् ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (14) · Śloka 15

ರಸಕ್ರಿಯಾ ವಿಧಾತವ್ಯಾ ಲಿಖಿತೇ ಶತಪೋನಕೇ | ಪೃಥಕ್ಪರ್ಣ್ಯಾದಿಸಿದ್ಧಂ ಚ ದೇಯಂ ತೈಲಮನನ್ತರಮ್ ||೧೪|| ಕ್ರಿಯಾಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಭಿಷಕ್ ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತ್ವಕ್ಪಾಕಸ್ಯ ವಿಸರ್ಪವತ್ |೧೫|

View original

रसक्रिया विधातव्या लिखिते शतपोनके | पृथक्पर्ण्यादिसिद्धं च देयं तैलमनन्तरम् ||१४|| क्रियां कुर्याद्भिषक् प्राज्ञस्त्वक्पाकस्य विसर्पवत् |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (15-18) · Śloka 18

ರಕ್ತವಿದ್ರಧಿವಚ್ಚಾಪಿ ಕ್ರಿಯಾ ಶೋಣಿತಜೇಽರ್ಬುದೇ ||೧೫|| ಕಷಾಯಕಲ್ಕಸರ್ಪೀಂಷಿ ತೈಲಂ ಚೂರ್ಣಂ ರಸಕ್ರಿಯಾಮ್ | ಶೋಧನಂ ರೋಪಣಂ ಚೈವ ವೀಕ್ಷ್ಯ ವೀಕ್ಷ್ಯಾವಚಾರಯೇತ್ ||೧೬|| ಹಿತಂ ಚ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪಾನಂ ಪಥ್ಯಂ ಚಾಪಿ ವಿರೇಚನಮ್ | ಹಿತಃ ಶೋಣಿತಮೋಕ್ಷಶ್ಚ ಯಚ್ಚಾಪಿ ಲಘು ಭೋಜನಮ್ ||೧೭|| ಅರ್ಬುದಂ ಮಾಂಸಪಾಕಂ ಚ ವಿದ್ರಧಿಂ ತಿಲಕಾಲಕಮ್ | ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಭಿಷಕ್ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಮ್ ||೧೮||

View original

रक्तविद्रधिवच्चापि क्रिया शोणितजेऽर्बुदे ||१५|| कषायकल्कसर्पींषि तैलं चूर्णं रसक्रियाम् | शोधनं रोपणं चैव वीक्ष्य वीक्ष्यावचारयेत् ||१६|| हितं च सर्पिषः पानं पथ्यं चापि विरेचनम् | हितः शोणितमोक्षश्च यच्चापि लघु भोजनम् ||१७|| अर्बुदं मांसपाकं च विद्रधिं तिलकालकम् | प्रत्याख्याय प्रकुर्वीत भिषक् सम्यक् प्रतिक्रियाम् ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 21

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ಶೂಕರೋಗಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮೈಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨೧||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने शूकरोगचिकित्सितं नामैकविंशोऽध्यायः ||२१||

🔊 Audio coming soon

21. śūkarōgacikitsitam — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi