Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 3
அதாதோ விஸர்பநாடீஸ்தநரோகசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨|| ஸாத்யா விஸர்பாஸ்த்ரய ஆதிதோ யே ந ஸந்நிபாதக்ஷதஜௌ ஹி ஸாத்யௌ |௩|
अथातो विसर्पनाडीस्तनरोगचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| साध्या विसर्पास्त्रय आदितो ये न सन्निपातक्षतजौ हि साध्यौ |३|
🔊 Audio coming soon
ஸாத்யா இத்யாதி| ஸாத்யாஸாத்யவிபாககரணஂ புநஶ்சிகித்ஸிதப்ரக்ரமாத்||௧-௨||-
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ஸாத்யேஷு தத்பத்யகணைர்விதத்யாத்ததாநி ஸேகாஂஶ்ச ததோபதேஹாந் ||௩||
साध्येषु तत्पथ्यगणैर्विदध्याद्धृतानि सेकांश्च तथोपदेहान् ||३||
🔊 Audio coming soon
தேஷாஂ ஸர்வேஷாமேவ ஸாமாந்யசிகித்ஸிதஸூத்ரஂ நிர்திஶந்நாஹ- ஸாத்யேஷ்வித்யாதி| தத்பத்யகணைர்யதாக்ரமஂ வாதபித்தகபஜேஷு வாதாதிதோஷஹரகணைஃ||௩||
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
முஸ்தாஶதாஹ்வாஸுரதாருகுஷ்டவாராஹிகுஸ்தும்புருகஷ்ணகந்தாஃ | வாதாத்மகே சோஷ்ணகணாஃ ப்ரயோஜ்யாஃ ஸேகேஷு லேபேஷு ததா ஶதேஷு ||௪|| யத் பஞ்சமூலஂ கலு கண்டகாக்யமல்பஂ மஹச்சாப்யத வல்லிஜஂ ச | தச்சோபயோஜ்யஂ பிஷஜா ப்ரதேஹே ஸேகே கதே சாபி ததைவ தைலே ||௫||
मुस्ताशताह्वासुरदारुकुष्ठवाराहिकुस्तुम्बुरुकृष्णगन्धाः | वातात्मके चोष्णगणाः प्रयोज्याः सेकेषु लेपेषु तथा शृतेषु ||४|| यत् पञ्चमूलं खलु कण्टकाख्यमल्पं महच्चाप्यथ वल्लिजं च | तच्चोपयोज्यं भिषजा प्रदेहे सेके घृते चापि तथैव तैले ||५||
🔊 Audio coming soon
முஸ்தேத்யாதி| கஷ்ணகந்தா ஶோபாஞ்ஜநகஃ, ஶமீத்யபரே| உஷ்ணகணா பத்ரதார்வாதயஃ பிப்பல்யாதயஶ்ச| யதித்யாதி தணாக்யஂ பஞ்சமூலமபஹாய ஶேஷாணி சத்வாரி பஞ்சமூலாநி க்ராஹ்யாணி||௪-௫||
Adhikarana 4 (6-9) · Śloka 9
கஸேருஶங்காடகபத்மகுந்த்ராஃ ஸஶைவலாஃ ஸோத்பலகர்தமாஶ்ச | வஸ்த்ராந்தராஃ பித்தகதே விஸர்பே லேபா விதேயாஃ ஸகதாஃ ஸுஶீதாஃ ||௬|| ஹ்ரீவேரலாமஜ்ஜகசந்தநாநி ஸ்ரோதோஜமுக்தாமணிகைரிகாஶ்ச | க்ஷீரேண பிஷ்டாஃ ஸகதாஃ ஸுஶீதா லேபாஃ ப்ரயோஜ்யாஸ்தநவஃ ஸுகாய ||௭|| ப்ரபௌண்டரீகஂ மதுகஂ பயஸ்யா மஞ்ஜிஷ்டிகா பத்மகசந்தநே ச | ஸுகந்திகா சேதி ஸுகாய லேபஃ பைத்தே விஸர்பே பிஷஜா ப்ரயோஜ்யஃ ||௮|| ந்யக்ரோதவர்கைஃ பரிஷேசநஂ ச கதஂ ச குர்யாத் ஸ்வரஸேந தஸ்ய | ஶீதைஃ பயோபிஶ்ச மதூதகைஶ்ச ஸஶர்கரைரிக்ஷுரஸைஶ்ச ஸேகாந் ||௯||
कसेरुशृङ्गाटकपद्मगुन्द्राः सशैवलाः सोत्पलकर्दमाश्च | वस्त्रान्तराः पित्तकृते विसर्पे लेपा विधेयाः सघृताः सुशीताः ||६|| ह्रीवेरलामज्जकचन्दनानि स्रोतोजमुक्तामणिगैरिकाश्च | क्षीरेण पिष्टाः सघृताः सुशीता लेपाः प्रयोज्यास्तनवः सुखाय ||७|| प्रपौण्डरीकं मधुकं पयस्या मञ्जिष्ठिका पद्मकचन्दने च | सुगन्धिका चेति सुखाय लेपः पैत्ते विसर्पे भिषजा प्रयोज्यः ||८|| न्यग्रोधवर्गैः परिषेचनं च घृतं च कुर्यात् स्वरसेन तस्य | शीतैः पयोभिश्च मधूदकैश्च सशर्करैरिक्षुरसैश्च सेकान् ||९||
🔊 Audio coming soon
பித்தவிஸர்பசிகித்ஸிதமாஹ- கஸேர்வித்யாதி| ஶங்காடகஂ ஜலமத்யே த்ரிகண்டகம்| குந்த்ரா பஹரகபேதஃ| ஸஶைவலாஃ ஶைவாலயுக்தா இத்யர்தஃ| கர்தமஃ பங்க இத்யர்தஃ| வஸ்த்ராந்தரா வஸ்த்ரேணாந்தரீகதாஃ, தே ஹி ஸுகேநாபநேதுஂ ஶக்யந்தே| ஹ்ரீவேரேத்யாதி ஹ்ரீவேரஃ வாலகம்| லாமஜ்ஜக உஶீரமூலம் | ஸ்ரோதோஜஂ ஸௌவீராஞ்ஜநம்| தநவஃ அச்சாஃ| ஸுகாயேதி தநுத்வாந்நோஷ்மாணமந்தஃ ப்ரவேஶயதீத்யர்தஃ| ஶ்ரீவாக்பட ஆஹ- “ஶ்லக்ஷ்ணஶுஷ்ககநோ லேபஶ்சந்தநஸ்யாபி தாஹகத்| த்வக்கதஸ்யோஷ்மணோ ரோதாச்சீதகச்சாந்யதாऽகுரோஃ”- இதி| ப்ரபௌண்டரீகமித்யாதி பயஸ்யா க்ஷீரவிதாரீ ; ஜேஜ்ஜடாசார்யஸ்து அர்கபுஷ்பீமாஹ| ஸுகந்திகா உத்பலஸாரிவா| ந்யக்ரோதேத்யாதி| மதூதகஂ மதுமிஶ்ரமுதகம்||௬-௯||
Adhikarana 5 (10-13) · Śloka 13
கதஸ்ய கௌரீமதுகாரவிந்தரோத்ராம்புராஜாதநகைரிகேஷு | ததர்ஷபே பத்மகஸாரிவாஸு காகோலிமேதாகுமுதோத்பலேஷு ||௧௦|| ஸசந்தநாயாஂ மதுஶர்கராயாஂ த்ராக்ஷாஸ்திராபஶ்நிஶதாஹ்வயாஸு | கல்கீகதாஸூதகமத்ர தத்த்வா ந்யக்ரோதவர்கஸ்ய ததா ஸ்திராதேஃ ||௧௧|| கணஸ்ய பில்வாதிகபஞ்சமூல்யாஶ்சதுர்குணஂ க்ஷீரமதாபி தத்வத் | ப்ரஸ்தஂ விபக்வஂ பரிஷேசநேந பைத்தீர்நிஹந்யாத்து விஸர்பநாடீஃ ||௧௨|| விஸ்போடதுஷ்டவ்ரணஶீர்ஷரோகாந் பாகஂ ததாऽऽஸ்யஸ்ய நிஹந்தி பாநாத் | க்ரஹார்திதே ஶோஷிணி சாபி பாலே கதஂ ஹி கௌர்யாதிகமேததிஷ்டம் ||௧௩||
घृतस्य गौरीमधुकारविन्दरोध्राम्बुराजादनगैरिकेषु | तथर्षभे पद्मकसारिवासु काकोलिमेदाकुमुदोत्पलेषु ||१०|| सचन्दनायां मधुशर्करायां द्राक्षास्थिरापृश्निशताह्वयासु | कल्कीकृतासूदकमत्र दत्त्वा न्यग्रोधवर्गस्य तथा स्थिरादेः ||११|| गणस्य बिल्वादिकपञ्चमूल्याश्चतुर्गुणं क्षीरमथापि तद्वत् | प्रस्थं विपक्वं परिषेचनेन पैत्तीर्निहन्यात्तु विसर्पनाडीः ||१२|| विस्फोटदुष्टव्रणशीर्षरोगान् पाकं तथाऽऽस्यस्य निहन्ति पानात् | ग्रहार्दिते शोषिणि चापि बाले घृतं हि गौर्यादिकमेतदिष्टम् ||१३||
🔊 Audio coming soon
கௌர்யாதிகதமாஹ- கதஸ்யேத்யாதி| கௌரீ ஹரித்ரா, கோரோசநேத்யந்யே| அரவிந்தஂ பத்மம்| அம்பு வாலகம்| ராஜாதநஂ க்ஷீரிகா| ஷபஃ கூர்சஶீர்ஷகஃ ஸ்வநாமப்ரஸித்தஃ| மதுநஃ ஶர்கரா மதுஶர்கரா| ஸ்திரா ஶாலபர்ணீ| கௌர்யாதிஶதாஹ்வாந்தாநாஂ கல்கீகதாநாஂ சத்வாரி பலாநி, ந்யக்ரோதாதேர்விதாரிகந்தாதேர்மஹதோऽபி பஞ்சமூலஸ்ய த்ரயாணாமுதகஂ க்வாதஂ சதுர்குணஂ கதஸ்ய, க்ஷீரமபி கவ்யஂ சதுர்குணமிதி; ப்ரஸ்தஂ கதஸ்யேதி த்வாத்ரிஂஶத்பலாநி த்ரவத்ரவ்யத்வாத்; அந்யே புநஃ கல்கமாநமஷ்டபலமாஹுஃ||௧௦-௧௩||
Adhikarana 6 (14-15) · Śloka 15
அஜாऽஶ்வவகந்தா ஸரலா ஸகாலா ஸைகைஷிகா சாப்யதவாऽஜஶங்கீ | கோமூத்ரபிஷ்டோ விஹிதஃ ப்ரதேஹோ ஹந்யாத்விஸர்பஂ கபஜஂ ஸ ஶீக்ரம் ||௧௪|| காலாநுஸார்யாகுருசோசகுஞ்ஜாராஸ்நாவசாஶீதஶிவேந்த்ரபர்ண்யஃ | பாலிந்திமுஞ்ஜாதமஹீகதம்பா ஹிதா விஸர்பேஷு கபாத்மகேஷு ||௧௫||
अजाऽश्ववगन्धा सरला सकाला सैकैषिका चाप्यथवाऽजशृङ्गी | गोमूत्रपिष्टो विहितः प्रदेहो हन्याद्विसर्पं कफजं स शीघ्रम् ||१४|| कालानुसार्यागुरुचोचगुञ्जारास्नावचाशीतशिवेन्द्रपर्ण्यः | पालिन्दिमुञ्जातमहीकदम्बा हिता विसर्पेषु कफात्मकेषु ||१५||
🔊 Audio coming soon
கபவிஸர்பசிகித்ஸாமாஹ- அஜேத்யாதி| அஜா அஜகந்தா ‘போபஈ’ இதி லோகே| ஸரலா த்ரிவத்| காலா காஸமர்தஃ | ஏகைஷிகா ஶதாவரீ , அந்யே த்ரிவத்பேதமாஹுஃ| அஜஶங்கீ சாகலவிஷாணிகா, ‘உத்தமாரணீ’ இதி லோகே; கயதாஸாசார்யேண கர்கடஶங்கீ வ்யாக்யாதா| காலாநுஸார்யேத்யாதி- காலாநுஸார்யா தகரஂ, சோசஃ த்வக், குஞ்ஜா சிரஹிண்டிகா, ஶீதஶிவஂ ஶதபுஷ்பாபேதஃ, இந்த்ரபர்ணீ இந்த்ரவாருணீ, அத்ர கயதாஸாசார்யேண இந்த்ரபுஷ்பீ படிதா வ்யாக்யாதா ச; இந்த்ரபுஷ்பீ லாங்கலகீ| பாலிந்திஃ காலவல்லீ, முஞ்ஜாத உத்தராபதஜஃ ஸ்வல்பகந்தஃ, மஹீகதம்போऽலம்புஷா முண்டிதிகேதி லோகே, ஜேஜ்ஜடாசார்யோ பூகதம்பமாஹ||௧௪-௧௫||
Adhikarana 7 (16) · Śloka 17
கணஸ்து யோஜ்யோ வருணப்ரவத்தஃ க்ரியாஸு ஸர்வாஸு விசக்ஷணேந | ஸஂஶோதநஂ ஶோணிதமோக்ஷணஂ ச ஶ்ரேஷ்டஂ விஸர்பேஷு சிகித்ஸிதஂ ஹி ||௧௬|| ஸர்வாஂஶ்ச பக்வாந் பரிஶோத்ய தீமாந் வ்ரணக்ரமேணோபசரேத்யதோக்தம் |௧௭|
गणस्तु योज्यो वरुणप्रवृत्तः क्रियासु सर्वासु विचक्षणेन | संशोधनं शोणितमोक्षणं च श्रेष्ठं विसर्पेषु चिकित्सितं हि ||१६|| सर्वांश्च पक्वान् परिशोध्य धीमान् व्रणक्रमेणोपचरेद्यथोक्तम् |१७|
🔊 Audio coming soon
கண இத்யாதி| வருணப்ரவத்தோ கணோ வருணாதிஃ| க்ரியாஸு ஸர்வாஸு பாநாதிகாஸு| ஆரம்பே ஸர்வேஷாஂ ஸாமாந்யசிகித்ஸிதே ஸஂஶமநமபிதாய ஸம்ப்ராப்தௌ ஸஂஶோதநமுத்திஶந்நாஹ- ஸஂஶோதநமித்யாதி| ரக்தாவஸேசநஂ ஜலௌகாபிஃ, ஸர்வேஷாமேவ ரக்தபித்தப்ரதாநத்வாதலாபுஶங்கயோஸ்தத்ர துரவசாரத்வாத்||௧௬||-
Adhikarana 8 (17-19) · Śloka 20
நாடீ த்ரிதோஷப்ரபவா ந ஸித்யேச்சேஷாஶ்சதஸ்நஃ கலு யத்நஸாத்யாஃ ||௧௭|| தத்ராநிலோத்தாமுபநாஹ்ய பூர்வமஶேஷதஃ பூயகதிஂ விதார்ய | திலைரபாமார்கபலைஶ்ச பிஷ்ட்வா ஸஸைந்தவைர்பந்தநமத்ர குர்யாத் ||௧௮|| ப்ரக்ஷாலநே சாபி ஸதா வ்ரணஸ்ய யோஜ்யஂ மஹத்யத் கலு பஞ்சமூலம் | ஹிஂஸ்ராஂ ஹரித்ராஂ கடுகாஂ பலாஂ ச கோஜிஹ்விகாஂ சாபி ஸபில்வமூலாம் ||௧௯|| ஸஂஹத்ய தைலஂ விபசேத்வ்ரணஸ்ய ஸஂஶோதநஂ பூரணரோபணஂ ச |௨௦|
नाडी त्रिदोषप्रभवा न सिध्येच्छेषाश्चतस्नः खलु यत्नसाध्याः ||१७|| तत्रानिलोत्थामुपनाह्य पूर्वमशेषतः पूयगतिं विदार्य | तिलैरपामार्गफलैश्च पिष्ट्वा ससैन्धवैर्बन्धनमत्र कुर्यात् ||१८|| प्रक्षालने चापि सदा व्रणस्य योज्यं महद्यत् खलु पञ्चमूलम् | हिंस्रां हरिद्रां कटुकां बलां च गोजिह्विकां चापि सबिल्वमूलाम् ||१९|| संहृत्य तैलं विपचेद्व्रणस्य संशोधनं पूरणरोपणं च |२०|
🔊 Audio coming soon
நாடீநாமவஸரஃ- நாடீத்யாதி| தத்ரேத்யாதி| உபநாஹ்ய பாசநத்ரவ்யைரவபத்த்வா; தந்நேச்சதி கயீ, கஸ்மாத்? நாடீவசநாத், நஹ்யபக்வே வ்ரணே நாடீதி; தஸ்மாத்வாதஹரத்ரவ்யைரேவோபநாஹஃ| ப்ரக்ஷாலந இத்யாதி| ஸஂஹத்ய ஏகீகத்ய| ஸ்நேஹசதுர்தாஂஶோ பேஷஜகல்கஃ, ஸ்நேஹாச்சதுர்குணோ த்ரவஃ, அநேந ந்யாயேந பக்தவ்யம்| த்ரவோऽத்ர ஜலம், “அநுக்தே த்ரவகார்யே து ஸர்வத்ர ஸலிலஂ ஸ்மதம்” (சி. ௩௧) இதி வசநாத்||௧௭-௧௯||-
Adhikarana 9 (20-21) · Śloka 21
பித்தாத்மிகாஂ ப்ராகுபநாஹ்ய தீமாநுத்காரிகாபிஃ ஸபயோகதாபிஃ ||௨௦|| நிபாத்ய ஶஸ்த்ரஂ திலநாகதந்தீயஷ்ட்யாஹ்வகல்கைஃ பரிபூரயேத்தாம் | ப்ரக்ஷாலநே சாபி ஸஸோமநிம்பா நிஶா ப்ரயோஜ்யா குஶலேந நித்யம் ||௨௧||
पित्तात्मिकां प्रागुपनाह्य धीमानुत्कारिकाभिः सपयोघृताभिः ||२०|| निपात्य शस्त्रं तिलनागदन्तीयष्ट्याह्वकल्कैः परिपूरयेत्ताम् | प्रक्षालने चापि ससोमनिम्बा निशा प्रयोज्या कुशलेन नित्यम् ||२१||
🔊 Audio coming soon
பித்தேத்யாதி| உத்காரிகாபிஃ லப்ஸிகாபிஃ| நாகதந்தீ தந்தீ| ஸோமஃ ஸோமஸஞ்ஜ்ஞஃ , ஸோமலதேத்யந்யே; கட்பல இதி ஜேஜ்ஜடாசார்யஃ; தந்நேச்சதி கயீ, தஸ்ய தீக்ஷ்ணோஷ்ணத்வாத்||௨௦-௨௧||
Adhikarana 10 (22) · Śloka 22
ஶ்யாமாத்ரிபண்டீத்ரிபலாஸு ஸித்தஂ ஹரித்ரயோ ரோத்ரகவக்ஷயோஶ்ச | கதஂ ஸதுக்தஂ வ்ரணதர்பணேந ஹந்யாத்கதிஂ கோஷ்டகதாऽபி யா ஸ்யாத் ||௨௨||
श्यामात्रिभण्डीत्रिफलासु सिद्धं हरिद्रयो रोध्रकवृक्षयोश्च | घृतं सदुग्धं व्रणतर्पणेन हन्याद्गतिं कोष्ठगताऽपि या स्यात् ||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶ்யாமேத்யாதி|- ஶ்யாமா வத்ததாருகஃ| த்ரிபண்டீ த்ரிவத்| வக்ஷகஃ குடஜஃ||௨௨||
Adhikarana 11 (23-25) · Śloka 25
நாடீஂ கபோத்தாமுபநாஹ்ய ஸம்யக் குலத்தஸித்தார்தகஶக்துகிண்வைஃ | மதூகதாமேஷ்ய கதிஂ விதித்வா நிபாதயேச்சஸ்த்ரமஶேஷகாரீ ||௨௩|| தத்யாத்வ்ரணே நிம்பதிலாந் ஸதந்தீந் ஸுராஷ்ட்ரஜாஸைந்தவஸம்ப்ரயுக்தாந் | ப்ரக்ஷாலநே சாபி கரஞ்ஜநிம்ப ஜாத்யக்ஷபீலுஸ்வரஸாஃ ப்ரயோஜ்யாஃ ||௨௪|| ஸுவர்சிகாஸைந்தவசித்ரகேஷு நிகும்பதாலீதலரூபிகாஸு | பலேஷ்வபாமார்கபவேஷு சைவ குர்யாத் ஸமூத்ரேஷு ஹிதாய தைலம் ||௨௫||
नाडीं कफोत्थामुपनाह्य सम्यक् कुलत्थसिद्धार्थकशक्तुकिण्वैः | मृदूकृतामेष्य गतिं विदित्वा निपातयेच्छस्त्रमशेषकारी ||२३|| दद्याद्व्रणे निम्बतिलान् सदन्तीन् सुराष्ट्रजासैन्धवसम्प्रयुक्तान् | प्रक्षालने चापि करञ्जनिम्ब जात्यक्षपीलुस्वरसाः प्रयोज्याः ||२४|| सुवर्चिकासैन्धवचित्रकेषु निकुम्भतालीतलरूपिकासु | फलेष्वपामार्गभवेषु चैव कुर्यात् समूत्रेषु हिताय तैलम् ||२५||
🔊 Audio coming soon
நாடீமித்யாதி| கிண்வஃ ஸுராபீஜம்| அஶேஷகாரீ வைத்யஃ| தத்யாதித்யாதி| ஸுராஷ்ட்ரஜா துவரமத்திகா| ப்ரக்ஷாலநே இத்யாதி| நிகும்போ தந்தீ| தாலீதலஂ முஶலீமூலஂ ; நலமித்யந்யே படந்தி, தத்ர நலஃ ஶுஷிரபர்வா ஸ்வநாமப்ரஸித்தஃ| ரூபிகா ஶ்வேதார்கஃ| ‘நீலீபலரூபிகாபிஃ’ இதி கேசித் படந்தி; நீலீபலஂ ஶாரதஂ பலஂ, ஶ்ரீபலிகேதி லோகே||௨௩-௨௫||
Adhikarana 12 (26-28) · Śloka 28
நாடீஂ து ஶல்யப்ரபவாஂ விதார்ய நிர்ஹத்ய ஶல்யஂ ப்ரவிஶோத்ய மார்கம் | ஸஂஶோதயேத் க்ஷௌத்ரகதப்ரகாடைஸ்திலைஸ்ததோ ரோபணமாஶு குர்யாத் ||௨௬|| கும்பீககர்ஜூரகபித்தபில்வவநஸ்பதீநாஂ ச ஶலாடுவர்கைஃ | கத்வா கஷாயஂ விபசேத்து தைலமாவாப்ய முஸ்தாஸரலாப்ரியங்கூஃ ||௨௭|| ஸுகந்திகாமோசரஸாஹிபுஷ்பஂ ரோத்ரஂ விதத்யாதபி தாதகீஂ ச | ஏதேந ஶல்யப்ரபவா து நாடீ ரோஹேத்வ்ரணோ வா ஸுகமாஶு சைவ ||௨௮||
नाडीं तु शल्यप्रभवां विदार्य निर्हृत्य शल्यं प्रविशोध्य मार्गम् | संशोधयेत् क्षौद्रघृतप्रगाढैस्तिलैस्ततो रोपणमाशु कुर्यात् ||२६|| कुम्भीकखर्जूरकपित्थबिल्ववनस्पतीनां च शलाटुवर्गैः | कृत्वा कषायं विपचेत्तु तैलमावाप्य मुस्तासरलाप्रियङ्गूः ||२७|| सुगन्धिकामोचरसाहिपुष्पं रोध्रं विदध्यादपि धातकीं च | एतेन शल्यप्रभवा तु नाडी रोहेद्व्रणो वा सुखमाशु चैव ||२८||
🔊 Audio coming soon
நாடீமித்யாதி| கும்பீகஃ ஸ்தலகும்பிகா, வநஸ்பதயோ வடாத்யாஃ, கும்பிகாதீநாஂ ஶலாடூநி கோமலபலாநி க்ராஹ்யாணி| ஸரலா த்ரிவத்| ஸுகந்திகா உத்பலஸாரிவா| மோசரஸஃ ஶால்மலீசும்பஃ| அஹிபுஷ்பஂ நாககேஶரம்||௨௬-௨௮||
Adhikarana 13 (29-33) · Śloka 33
கஶதுர்பலபீரூணாஂ நாடீ மர்மாஶ்ரிதா ச யா | க்ஷாரஸூத்ரேண தாஂ ச்சிந்த்யாந்ந து ஶஸ்த்ரேண புத்திமாந் ||௨௯|| ஏஷண்யா கதிமந்விஷ்ய க்ஷாரஸூத்ராநுஸாரிணீம் | ஸூசீஂ நிதத்யாத்கத்யந்தே ததோந்நம்யாஶு நிர்ஹரேத் ||௩௦|| ஸூத்ரஸ்யாந்தஂ ஸமாநீய காடஂ பந்தஂ ஸமாசரேத் | ததஃ க்ஷாரபலஂ வீக்ஷ்ய ஸூத்ரமந்யத் ப்ரவேஶயேத் ||௩௧|| க்ஷாராக்தஂ மதிமாந் வைத்யோ யாவந்ந சித்யதே கதிஃ | பகந்தரேऽப்யேஷ விதிஃ கார்யோ வைத்யேந ஜாநதா ||௩௨|| அர்புதாதிஷு சோத்க்ஷிப்ய மூலே ஸூத்ரஂ நிதாபயேத் | ஸூசீபிர்யவவக்ராபிராசிதாந் வா ஸமந்ததஃ | மூலே ஸூத்ரேண பத்நீயாச்சிந்நே சோபசரேத்வ்ரணம் ||௩௩||
कृशदुर्बलभीरूणां नाडी मर्माश्रिता च या | क्षारसूत्रेण तां च्छिन्द्यान्न तु शस्त्रेण बुद्धिमान् ||२९|| एषण्या गतिमन्विष्य क्षारसूत्रानुसारिणीम् | सूचीं निदध्याद्गत्यन्ते तथोन्नम्याशु निर्हरेत् ||३०|| सूत्रस्यान्तं समानीय गाढं बन्धं समाचरेत् | ततः क्षारबलं वीक्ष्य सूत्रमन्यत् प्रवेशयेत् ||३१|| क्षाराक्तं मतिमान् वैद्यो यावन्न छिद्यते गतिः | भगन्दरेऽप्येष विधिः कार्यो वैद्येन जानता ||३२|| अर्बुदादिषु चोत्क्षिप्य मूले सूत्रं निधापयेत् | सूचीभिर्यववक्राभिराचितान् वा समन्ततः | मूले सूत्रेण बध्नीयाच्छिन्ने चोपचरेद्व्रणम् ||३३||
🔊 Audio coming soon
கஶேத்யாதி| க்ஷாரஸூத்ரேண க்ஷாராக்தஸூத்ரேண| தத்ர க்ஷாரஸூத்ராவசாரணாப்ரகாரஂ நிர்திஶந்நாஹ- ஏஷண்யேத்யாதி| அர்புதாதிஷ்விதி ஆதிஶப்தாத்க்ரந்த்யாதீநாஂ க்ரஹணம்| தநுமூலேஷு அர்புதாதிஷு, உத்க்ஷிப்ய மூலே க்ஷாரஸூத்ரஂ நிதாபயேத்; விஶாலமூலாஂஶ்சார்புதாதீந் க்ஷாரஸூத்ரப்ரதிஷ்டாபநார்தே ஸர்வதஃ ஸூசீபிராவித்ய , மூலே க்ஷாரஸூத்ரேண பத்நீயாத்||௨௯-௩௩||
Adhikarana 14 (34-41) · Śloka 42
யா த்விவ்ரணீயேऽபிஹிதாஸ்து வர்த்யஸ்தாஃ ஸர்வநாடீஷு பிஷக்விதத்யாத் | கோண்டாபலத்வக்லவணாநி லாக்ஷாபூகீபலஂ சாலவணஂ ச பத்ரம் ||௩௪|| ஸ்நுஹ்யர்கதுக்தேந து கல்க ஏஷ வர்தீகதோ ஹந்த்யசிரேண நாடீஃ | பிபீதகாம்ராஸ்திவடப்ரவாலா ஹரேணுகாஶங்கிநிபீஜமஸ்யஃ ||௩௫|| வாராஹிகந்தஶ்ச ததா ப்ரதேயோ நாடீஷு தைலேந ச மிஶ்ரயித்வா ||௩௬|| தத்தூரஜஂ மதநகோத்ரவஜஂ ச பீஜஂ கோஶாதகீ ஶுகநஸா மகபோஜிநீ ச | அங்கோடபீஜகுஸுமஂ கதிஷு ப்ரயோஜ்யஂ லாக்ஷோதகாஹதமலாஸு விகத்ய சூர்ணம் ||௩௭|| ததா ச கோமாஂஸமஸீஂ ஹிதாய கோஷ்டாஶ்ரிதஸ்யாதரதோ திஶந்தி | வர்தீகதஂ மாக்ஷிகஸம்ப்ரயுக்தஂ நாடீக்நமுக்தஂ லவணோத்தமஂ வா ||௩௮|| துஷ்டவ்ரணே யத்விஹிதஂ ச தைலஂ தத் ஸர்வநாடீஷு பிஷக்விதத்யாத் | சூர்ணீகதைரத விமிஶ்ரிதமேபிரேவ தைலஂ ப்ரயுக்தமசிரேண கதிஂ நிஹந்தி ||௩௯|| ஏஷ்வேவ மூத்ரஸஹிதேஷு விதாய தைலஂ தத் ஸாதிதஂ கதிமபோஹதி ஸப்தராத்ராத் | பிண்டீதகஸ்ய து வராஹவிபாவிதஸ்ய மூலேஷு கந்தஶகலேஷு ச ஸௌவஹேஷு ||௪௦|| தைலஂ கதஂ கதிமபோஹதி ஶீக்ரமேதத் கந்தேஷு சாமரவராயுதஸாஹ்வயேஷு | பல்லாதகார்கமரிசைர்லவணோத்தமேந ஸித்தஂ விடங்கரஜநீத்வயசித்ரகைஶ்ச ||௪௧|| ஸ்யாந்மார்கவஸ்ய ச ரஸேந நிஹந்தி தைலஂ நாடீஂ கபாநிலகதாமபசீஂ வ்ரணாஂஶ்ச |௪௨|
या द्विव्रणीयेऽभिहितास्तु वर्त्यस्ताः सर्वनाडीषु भिषग्विदध्यात् | घोण्टाफलत्वग्लवणानि लाक्षापूगीफलं चालवणं च पत्रम् ||३४|| स्नुह्यर्कदुग्धेन तु कल्क एष वर्तीकृतो हन्त्यचिरेण नाडीः | बिभीतकाम्रास्थिवटप्रवाला हरेणुकाशङ्खिनिबीजमस्यः ||३५|| वाराहिकन्दश्च तथा प्रदेयो नाडीषु तैलेन च मिश्रयित्वा ||३६|| धत्तूरजं मदनकोद्रवजं च बीजं कोशातकी शुकनसा मृगभोजिनी च | अङ्कोटबीजकुसुमं गतिषु प्रयोज्यं लाक्षोदकाहृतमलासु विकृत्य चूर्णम् ||३७|| तथा च गोमांसमसीं हिताय कोष्ठाश्रितस्यादरतो दिशन्ति | वर्तीकृतं माक्षिकसम्प्रयुक्तं नाडीघ्नमुक्तं लवणोत्तमं वा ||३८|| दुष्टव्रणे यद्विहितं च तैलं तत् सर्वनाडीषु भिषग्विदध्यात् | चूर्णीकृतैरथ विमिश्रितमेभिरेव तैलं प्रयुक्तमचिरेण गतिं निहन्ति ||३९|| एष्वेव मूत्रसहितेषु विधाय तैलं तत् साधितं गतिमपोहति सप्तरात्रात् | पिण्डीतकस्य तु वराहविभावितस्य मूलेषु कन्दशकलेषु च सौवहेषु ||४०|| तैलं कृतं गतिमपोहति शीघ्रमेतत् कन्देषु चामरवरायुधसाह्वयेषु | भल्लातकार्कमरिचैर्लवणोत्तमेन सिद्धं विडङ्गरजनीद्वयचित्रकैश्च ||४१|| स्यान्मार्कवस्य च रसेन निहन्ति तैलं नाडीं कफानिलकृतामपचीं व्रणांश्च |४२|
🔊 Audio coming soon
ததஃ பரஂ ஸர்வநாடீநாஂ ஸாமாந்யவிதிமாஹ- யா இத்யாதி| மிஶ்ரகோக்தாதீதாவேக்ஷணேந த்விவ்ரணீயேऽபிஹிதா ‘அந்தஃஶல்யாநணுமுகாந்’ (சி. ௧) இத்யாதிவாக்யே வர்த்யஃ ஶோதநாஃ ப்ரயோஜ்யாஃ| இஹாபி வர்திஂ நிர்திஶந்நாஹ- கோண்டேத்யாதி| கோண்டாபலஂ பதரீபலஂ, தஸ்ய த்வக் வல்கலம்| லவணாநி ஸைந்தவாதீநி| அலவணா காகமர்தநிகா , தஸ்யா இதஂ பத்ரமாலவணம்| பிபீதகேத்யாதி ஶங்கிநீ யவதிக்தா| பிபீதகாம்ராஸ்த்யாதீநாஂ தாஹேந மஸ்யஃ க்ஷாரா இத்யர்தஃ| வாராஹிகந்தோ கஷ்டிகாகந்தஃ| ததேத்யாதி தேநைவ ப்ரகாரேண கோமாஂஸஸ்யாபி மஸீஂ கோஷ்டாஶ்ரிதாஸு நாடீஷு ஹிதாய ஆதரேண ப்ரதிபாதயந்தி| வர்தீகதமித்யாதி பக்வமதுஸைந்தவவர்திரபி நாடீஹரா| துஷ்டேத்யாதி|- துஷ்டவ்ரணே யத்விஹிதஂ ச தைலமிதி ஸர்வவ்ரணே “த்ரவந்தீ சிரபில்வஂ” இத்யாதிநா வர்கேண “யதோபபத்தி கர்தவ்யஂ தைலமேதேஷு ஶோதநம்” (சி. ௨) இத்யபிஹிதம்| தத்தூரஜமித்யாதி தத்தூரஜஂ பீஜம்| மதோத்பாதகாஃ கோத்ரவா மதநகோத்ரவாஃ; அந்யே து வ்யாக்யாநயந்தி- மதநஂ கோத்ரவஜஂ பீஜஂ சேதி| கோஶாதகீ தேவதாலீ| ஶுகநஸா சர்மகாரவடஃ| மகபோஜிநீ இந்த்ரவாருணீ| அங்கோடபீஜபுஷ்பயுக்தைஃ கதஂ சூர்ணஂ கதிஷு தேயம்| லாக்ஷோதகாஹதமலாஸு லாக்ஷாதிகணக்வாதப்ரக்ஷாலநேந ஆஸமந்தாத் ஹதமலாஸு, தோஷாபநயநாச்சுத்தாஸ்வித்யர்தஃ; அந்யே து லாக்ஷோதகப்ரக்ஷாலநேந பேதநபீடநாப்யாஂ ச ஹதமலாஸு கதிஷு, தத்தூரமதநகோத்ரவாதிசூர்ணஂ விகத்யாலோட்ய லாக்ஷோதகேநைவ ப்ரயோஜ்யமிதி ஸம்பந்தஂ கதயந்தி| சூர்ணீகதைரித்யாதி| ஏபிரேவ தத்தூரகாதிபிஶ்சூர்ணீகதைர்மிஶ்ரீகத்ய தைலஂ ப்ரயுக்தமசிரேண கதிஂ நிஹந்தீதி ஜேஜ்ஜடஃ; கயீ து, ‘தைலஂ கதஂ கதிமபோஹதி ஶீக்ரமேவ’ இதி படித்வா கதக்ரஹணாத்தைலஂ ஸாமாந்யபாகபரிபாஷயா கதஂ ஸாதிதஂ கதிமபோஹதீதி வ்யாக்யாதி| ஏஷ்வித்யாதி|- ஏஷ்வேவ தத்தூரகாதிபீஜாதிஷ்வித்யர்தஃ| பிண்டீதகஸ்யேத்யாதி| வராஹபிண்டீதகமூலஸுவஹகாதிஶகலேஷு வஜ்ரகந்தேஷு ச ஸ்நேஹபாகஸாமாந்யபரிபாஷயா ஸித்தஂ தைலஂ நாடீஹரம்| விஸ்தரமாஹ- பிண்டீதகஸ்த்ரிவிதஃ கஷ்ணபுஷ்பஃ, ஶ்வேதபுஷ்பஃ, பீதபுஷ்பஶ்ச; தேஷ்வத்ர வராஹவர்ணபுஷ்பைர்விபாவ்யத இதி வராஹவிபாவிதஃ கஷ்ணபுஷ்போ க்ராஹ்யஃ; ஸுவஹா கந்தநாகுலீ நாபிணீதி லோகே, கோதாபதீத்யபரே, கந்தாலீத்யந்யே, தஸ்யாஃ கந்தஶகலேஷு கந்தகண்டேஷு; கதஂ ஸஂஸ்கதம்| ‘கந்தேஷு சாமரவராயுதஸாஹ்வயேஷு’ இத்யத்ர அமரவர இந்த்ரஸ்தஸ்யாயுதஂ வஜ்ரஂ தேந ஸமாந ஆஹ்வயஃ ஸஞ்ஜ்ஞா யேஷாஂ தே அமரவராயுதஸாஹ்வயா வஜ்ரகந்தாஸ்தேஷு| சகாராத் ‘தைலஂ கதம்’ இத்யநுவர்ததே| பல்லாதகேத்யாதி மார்கவரஸேந பங்கராஜரஸேந||௩௪-௪௧||-
Adhikarana 15 (42-44) · Śloka 45
ஸ்தந்யே கதே விகதிமாஶு பிஷக் து தாத்ரீஂ பீதாஂ கதஂ பரிணதேऽஹநி வாமயேத்து ||௪௨|| நிம்போதகேந மதுமாகதிகாயுதேந வாந்தாகதேऽஹநி ச முத்கரஸாஶநா ஸ்யாத் | ஏவஂ த்ர்யஹஂ சதுரஹஂ ஷடஹஂ வமேத்வா ஸர்பிஃ பிபேத்த்ரிபலயா ஸஹ ஸஂயுதஂ வா ||௪௩|| பார்கீஂ வசாமதிவிஷாஂ ஸுரதாரு பாடாஂ முஸ்தாதிகஂ மதுரஸாஂ கடுரோஹிணீஂ ச | தாத்ரீ பிபேத்து பயஸஃ பரிஶோதநார்த மாரக்வதாதிஷு வரஂ மதுநா கஷாயம் ||௪௪|| ஸாமாந்யமேததுபதிஷ்டமதோ விஶேஷாத்தோஷாந் பயோநிபதிதாந் ஶமயேத்யதாஸ்வம் |௪௫|
स्तन्ये गते विकृतिमाशु भिषक् तु धात्रीं पीतां घृतं परिणतेऽहनि वामयेत्तु ||४२|| निम्बोदकेन मधुमागधिकायुतेन वान्तागतेऽहनि च मुद्गरसाशना स्यात् | एवं त्र्यहं चतुरहं षडहं वमेद्वा सर्पिः पिबेत्त्रिफलया सह संयुतं वा ||४३|| भार्गीं वचामतिविषां सुरदारु पाठां मुस्तादिकं मधुरसां कटुरोहिणीं च | धात्री पिबेत्तु पयसः परिशोधनार्थ मारग्वधादिषु वरं मधुना कषायम् ||४४|| सामान्यमेतदुपदिष्टमतो विशेषाद्दोषान् पयोनिपतितान् शमयेद्यथास्वम् |४५|
🔊 Audio coming soon
ஸ்தந்ய இத்யாதி| ஸ்தந்யே தோஷௌர்விகதிஂ கதே பரிகதே| பரிணதேऽஹநி ஸாயங்கால , பீதாஂ கதஂ ஸஂஶமநமேவ கதஂ பீதவதீஂ, ஏதச்ச ப்ரதப்தகநகநிகரபீதலோஹிதே ஸவிதரி ஸ்நேஹபாநகல்பஸ்யாபவாதஃ| ஸாமாந்யோக்தமபி கபக்நத்ரவ்யஸஂஸ்கதஂ கதம்| ஜேஜ்ஜடாதயஸ்து பரிணதே நிஷ்பந்நே ஸ்நேஹபலே ஸதி ஸ்நிக்தாமித்யர்தஃ, அஹநி தஸ்மிந்நேவ திவஸே| தந்நேச்சதி கயீ, ஸாமாந்யவாக்யேநைவ ஸ்நிக்தாய வமநஸ்ய விஹிதத்வாத்| ஸ்வேதஸ்ய பூர்வகர்மத்வாத் ஸ்விந்நாஂ, நிம்போதகேந நிம்பக்வாதேந வாமயேத்| வாந்தாகதேऽஹநி ச முத்கரஸாஶநா ஸ்யாத் நது வமநதிவஸே போஜயேதித்யர்தஃ| தத்ர ப்ரதமவமநேந கபஸ்ய நிஃஶேஷமநபஹதத்வாதஶுத்ததேஹாஂ ஸ்நேஹஸ்வேதாவந்தராऽந்தரா ஸேவயித்வா ஷடஹஂ வா சதுரஹஂ த்ர்யஹஂ வா யாவத்விஶுத்திரிதி, ஶுத்ததேஹாயாஸ்து புநர்வமநஂ த்யாஜ்யம், அந்யதா க்லாநிஃ ஸ்தந்யக்ஷயஶ்ச| தஸ்மாச்சுத்ததேஹா வாதபித்தாநுபந்தே ஸ்நேஹபாகபரிபாஷயா த்ரிபலாஸித்தஂ ஸர்பிஃ பிபேதேவேதி வாஶப்தாத்வ்யவஸ்திதார்தால்லப்யதே| ஸஂஶோதநமபிதாய ஸஂஶமநமாஹ- பார்கீமித்யாதி| முஸ்தாதிகஂ த்ரவ்யஸங்க்ரஹணீயோக்தம்| மதுரஸா மூர்வா ‘சோரஸ்நாயுஃ’ இதி லோகே| பார்க்யாதிபிஃ ஸஹ முஸ்தாதேர்கணஸ்ய கஷாயபாநஂ வரஂ ஶ்ரேஷ்டம்| பயோநிபதிதாந் ஸ்தந்யநிபதிதாந்| ஶமயேத்யதாஸ்வமிதி யஸ்ய யதாத்மகஂ ப்ரத்யநீகஂ தேந ஶமயேதிதி||௪௨-௪௪||-
Adhikarana 16 (45-47) · Śloka 47
ரோகஂ ஸ்தநோத்திதமவேக்ஷ்ய பிஷக்விதத்யா த்யத்வித்ரதாவபிஹிதஂ பஹுஶோ விதாநம் ||௪௫|| ஸம்பச்யமாநமபி தஂ து விநோபநாஹைஃ ஸம்போஜநேந கலு பாசயிதுஂ யதேத | ஶீக்ரஂ ஸ்தநோ ஹி மதுமாஂஸதயோபநத்தஃ ஸர்வஂ ப்ரகோதமுபயாத்யவதீர்யதே ச ||௪௬|| பக்வே து துக்தஹரிணீஃ பரிஹத்ய நாடீஃ கஷ்ணஂ ச சூசுகயுகஂ விததீத ஶஸ்த்ரம் | ஆமே விதாஹிநி ததைவ கதே ச பாகஂ தாத்ர்யாஃ ஸ்தநௌ ஸததமேவ ச நிர்துஹீத ||௪௭||
रोगं स्तनोत्थितमवेक्ष्य भिषग्विदध्या द्यद्विद्रधावभिहितं बहुशो विधानम् ||४५|| सम्पच्यमानमपि तं तु विनोपनाहैः सम्भोजनेन खलु पाचयितुं यतेत | शीघ्रं स्तनो हि मृदुमांसतयोपनद्धः सर्वं प्रकोथमुपयात्यवदीर्यते च ||४६|| पक्वे तु दुग्धहरिणीः परिहृत्य नाडीः कृष्णं च चूचुकयुगं विदधीत शस्त्रम् | आमे विदाहिनि तथैव गते च पाकं धात्र्याः स्तनौ सततमेव च निर्दुहीत ||४७||
🔊 Audio coming soon
ஸம்போஜநேநேதி யதேஷ்டபோஜநேநேத்யர்தஃ| உபநாஹோ ஹ்யத்யர்தஂ பாககாரி, தஸ்மாதுபநாஹநிஷேதமாஹ- ஶீக்ரமித்யாதி| ஹி ஸ்புடஂ, ப்ரகோதஂ பூதிமாஂஸதாம்| ஆமேத்யாதி ஆமே விதக்ததாபரிஹாராய, விதாஹிநி விபாகபரிஹாராய, பக்வே நாடீவ்ரணபரிஹாராய, ஸ்தநௌ நிர்துஹீத||௪௫-௪௭||
Adhikarana puShpikA · Śloka 17
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே விஸர்பநாடீஸ்தநரோகசிகித்ஸிதஂ நாம ஸப்ததஶோऽத்யாயஃ ||௧௭||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने विसर्पनाडीस्तनरोगचिकित्सितं नाम सप्तदशोऽध्यायः ||१७||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே ஸப்ததஶோऽத்யாயஃ||௧௭||