Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 3
அதாதோ விஸர்பநாடீஸ்தநரோகசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧||
யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
ஸாத்யா விஸர்பாஸ்த்ரய ஆதிதோ யே ந ஸந்நிபாதக்ஷதஜௌ ஹி ஸாத்யௌ |௩|
View original
अथातो विसर्पनाडीस्तनरोगचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
साध्या विसर्पास्त्रय आदितो ये न सन्निपातक्षतजौ हि साध्यौ |३|
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ஸாத்யேஷு தத்பத்யகணைர்விதத்யாத்ததாநி ஸேகாஂஶ்ச ததோபதேஹாந் ||௩||
View original
साध्येषु तत्पथ्यगणैर्विदध्याद्धृतानि सेकांश्च तथोपदेहान् ||३||
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
முஸ்தாஶதாஹ்வாஸுரதாருகுஷ்டவாராஹிகுஸ்தும்புருகஷ்ணகந்தாஃ |
வாதாத்மகே சோஷ்ணகணாஃ ப்ரயோஜ்யாஃ ஸேகேஷு லேபேஷு ததா ஶதேஷு ||௪||
யத் பஞ்சமூலஂ கலு கண்டகாக்யமல்பஂ மஹச்சாப்யத வல்லிஜஂ ச |
தச்சோபயோஜ்யஂ பிஷஜா ப்ரதேஹே ஸேகே கதே சாபி ததைவ தைலே ||௫||
View original
मुस्ताशताह्वासुरदारुकुष्ठवाराहिकुस्तुम्बुरुकृष्णगन्धाः |
वातात्मके चोष्णगणाः प्रयोज्याः सेकेषु लेपेषु तथा शृतेषु ||४||
यत् पञ्चमूलं खलु कण्टकाख्यमल्पं महच्चाप्यथ वल्लिजं च |
तच्चोपयोज्यं भिषजा प्रदेहे सेके घृते चापि तथैव तैले ||५||
Adhikarana 4 (6-9) · Śloka 9
கஸேருஶங்காடகபத்மகுந்த்ராஃ ஸஶைவலாஃ ஸோத்பலகர்தமாஶ்ச |
வஸ்த்ராந்தராஃ பித்தகதே விஸர்பே லேபா விதேயாஃ ஸகதாஃ ஸுஶீதாஃ ||௬||
ஹ்ரீவேரலாமஜ்ஜகசந்தநாநி ஸ்ரோதோஜமுக்தாமணிகைரிகாஶ்ச |
க்ஷீரேண பிஷ்டாஃ ஸகதாஃ ஸுஶீதா லேபாஃ ப்ரயோஜ்யாஸ்தநவஃ ஸுகாய ||௭||
ப்ரபௌண்டரீகஂ மதுகஂ பயஸ்யா மஞ்ஜிஷ்டிகா பத்மகசந்தநே ச |
ஸுகந்திகா சேதி ஸுகாய லேபஃ பைத்தே விஸர்பே பிஷஜா ப்ரயோஜ்யஃ ||௮||
ந்யக்ரோதவர்கைஃ பரிஷேசநஂ ச கதஂ ச குர்யாத் ஸ்வரஸேந தஸ்ய |
ஶீதைஃ பயோபிஶ்ச மதூதகைஶ்ச ஸஶர்கரைரிக்ஷுரஸைஶ்ச ஸேகாந் ||௯||
View original
कसेरुशृङ्गाटकपद्मगुन्द्राः सशैवलाः सोत्पलकर्दमाश्च |
वस्त्रान्तराः पित्तकृते विसर्पे लेपा विधेयाः सघृताः सुशीताः ||६||
ह्रीवेरलामज्जकचन्दनानि स्रोतोजमुक्तामणिगैरिकाश्च |
क्षीरेण पिष्टाः सघृताः सुशीता लेपाः प्रयोज्यास्तनवः सुखाय ||७||
प्रपौण्डरीकं मधुकं पयस्या मञ्जिष्ठिका पद्मकचन्दने च |
सुगन्धिका चेति सुखाय लेपः पैत्ते विसर्पे भिषजा प्रयोज्यः ||८||
न्यग्रोधवर्गैः परिषेचनं च घृतं च कुर्यात् स्वरसेन तस्य |
शीतैः पयोभिश्च मधूदकैश्च सशर्करैरिक्षुरसैश्च सेकान् ||९||
Adhikarana 5 (10-13) · Śloka 13
கதஸ்ய கௌரீமதுகாரவிந்தரோத்ராம்புராஜாதநகைரிகேஷு |
ததர்ஷபே பத்மகஸாரிவாஸு காகோலிமேதாகுமுதோத்பலேஷு ||௧௦||
ஸசந்தநாயாஂ மதுஶர்கராயாஂ த்ராக்ஷாஸ்திராபஶ்நிஶதாஹ்வயாஸு |
கல்கீகதாஸூதகமத்ர தத்த்வா ந்யக்ரோதவர்கஸ்ய ததா ஸ்திராதேஃ ||௧௧||
கணஸ்ய பில்வாதிகபஞ்சமூல்யாஶ்சதுர்குணஂ க்ஷீரமதாபி தத்வத் |
ப்ரஸ்தஂ விபக்வஂ பரிஷேசநேந பைத்தீர்நிஹந்யாத்து விஸர்பநாடீஃ ||௧௨||
விஸ்போடதுஷ்டவ்ரணஶீர்ஷரோகாந் பாகஂ ததாऽऽஸ்யஸ்ய நிஹந்தி பாநாத் |
க்ரஹார்திதே ஶோஷிணி சாபி பாலே கதஂ ஹி கௌர்யாதிகமேததிஷ்டம் ||௧௩||
View original
घृतस्य गौरीमधुकारविन्दरोध्राम्बुराजादनगैरिकेषु |
तथर्षभे पद्मकसारिवासु काकोलिमेदाकुमुदोत्पलेषु ||१०||
सचन्दनायां मधुशर्करायां द्राक्षास्थिरापृश्निशताह्वयासु |
कल्कीकृतासूदकमत्र दत्त्वा न्यग्रोधवर्गस्य तथा स्थिरादेः ||११||
गणस्य बिल्वादिकपञ्चमूल्याश्चतुर्गुणं क्षीरमथापि तद्वत् |
प्रस्थं विपक्वं परिषेचनेन पैत्तीर्निहन्यात्तु विसर्पनाडीः ||१२||
विस्फोटदुष्टव्रणशीर्षरोगान् पाकं तथाऽऽस्यस्य निहन्ति पानात् |
ग्रहार्दिते शोषिणि चापि बाले घृतं हि गौर्यादिकमेतदिष्टम् ||१३||
Adhikarana 6 (14-15) · Śloka 15
அஜாऽஶ்வவகந்தா ஸரலா ஸகாலா ஸைகைஷிகா சாப்யதவாऽஜஶங்கீ |
கோமூத்ரபிஷ்டோ விஹிதஃ ப்ரதேஹோ ஹந்யாத்விஸர்பஂ கபஜஂ ஸ ஶீக்ரம் ||௧௪||
காலாநுஸார்யாகுருசோசகுஞ்ஜாராஸ்நாவசாஶீதஶிவேந்த்ரபர்ண்யஃ |
பாலிந்திமுஞ்ஜாதமஹீகதம்பா ஹிதா விஸர்பேஷு கபாத்மகேஷு ||௧௫||
View original
अजाऽश्ववगन्धा सरला सकाला सैकैषिका चाप्यथवाऽजशृङ्गी |
गोमूत्रपिष्टो विहितः प्रदेहो हन्याद्विसर्पं कफजं स शीघ्रम् ||१४||
कालानुसार्यागुरुचोचगुञ्जारास्नावचाशीतशिवेन्द्रपर्ण्यः |
पालिन्दिमुञ्जातमहीकदम्बा हिता विसर्पेषु कफात्मकेषु ||१५||
Adhikarana 7 (16) · Śloka 17
கணஸ்து யோஜ்யோ வருணப்ரவத்தஃ க்ரியாஸு ஸர்வாஸு விசக்ஷணேந |
ஸஂஶோதநஂ ஶோணிதமோக்ஷணஂ ச ஶ்ரேஷ்டஂ விஸர்பேஷு சிகித்ஸிதஂ ஹி ||௧௬||
ஸர்வாஂஶ்ச பக்வாந் பரிஶோத்ய தீமாந் வ்ரணக்ரமேணோபசரேத்யதோக்தம் |௧௭|
View original
गणस्तु योज्यो वरुणप्रवृत्तः क्रियासु सर्वासु विचक्षणेन |
संशोधनं शोणितमोक्षणं च श्रेष्ठं विसर्पेषु चिकित्सितं हि ||१६||
सर्वांश्च पक्वान् परिशोध्य धीमान् व्रणक्रमेणोपचरेद्यथोक्तम् |१७|
Adhikarana 8 (17-19) · Śloka 20
நாடீ த்ரிதோஷப்ரபவா ந ஸித்யேச்சேஷாஶ்சதஸ்நஃ கலு யத்நஸாத்யாஃ ||௧௭||
தத்ராநிலோத்தாமுபநாஹ்ய பூர்வமஶேஷதஃ பூயகதிஂ விதார்ய |
திலைரபாமார்கபலைஶ்ச பிஷ்ட்வா ஸஸைந்தவைர்பந்தநமத்ர குர்யாத் ||௧௮||
ப்ரக்ஷாலநே சாபி ஸதா வ்ரணஸ்ய யோஜ்யஂ மஹத்யத் கலு பஞ்சமூலம் |
ஹிஂஸ்ராஂ ஹரித்ராஂ கடுகாஂ பலாஂ ச கோஜிஹ்விகாஂ சாபி ஸபில்வமூலாம் ||௧௯||
ஸஂஹத்ய தைலஂ விபசேத்வ்ரணஸ்ய ஸஂஶோதநஂ பூரணரோபணஂ ச |௨௦|
View original
नाडी त्रिदोषप्रभवा न सिध्येच्छेषाश्चतस्नः खलु यत्नसाध्याः ||१७||
तत्रानिलोत्थामुपनाह्य पूर्वमशेषतः पूयगतिं विदार्य |
तिलैरपामार्गफलैश्च पिष्ट्वा ससैन्धवैर्बन्धनमत्र कुर्यात् ||१८||
प्रक्षालने चापि सदा व्रणस्य योज्यं महद्यत् खलु पञ्चमूलम् |
हिंस्रां हरिद्रां कटुकां बलां च गोजिह्विकां चापि सबिल्वमूलाम् ||१९||
संहृत्य तैलं विपचेद्व्रणस्य संशोधनं पूरणरोपणं च |२०|
Adhikarana 9 (20-21) · Śloka 21
பித்தாத்மிகாஂ ப்ராகுபநாஹ்ய தீமாநுத்காரிகாபிஃ ஸபயோகதாபிஃ ||௨௦||
நிபாத்ய ஶஸ்த்ரஂ திலநாகதந்தீயஷ்ட்யாஹ்வகல்கைஃ பரிபூரயேத்தாம் |
ப்ரக்ஷாலநே சாபி ஸஸோமநிம்பா நிஶா ப்ரயோஜ்யா குஶலேந நித்யம் ||௨௧||
View original
पित्तात्मिकां प्रागुपनाह्य धीमानुत्कारिकाभिः सपयोघृताभिः ||२०||
निपात्य शस्त्रं तिलनागदन्तीयष्ट्याह्वकल्कैः परिपूरयेत्ताम् |
प्रक्षालने चापि ससोमनिम्बा निशा प्रयोज्या कुशलेन नित्यम् ||२१||
Adhikarana 10 (22) · Śloka 22
ஶ்யாமாத்ரிபண்டீத்ரிபலாஸு ஸித்தஂ ஹரித்ரயோ ரோத்ரகவக்ஷயோஶ்ச |
கதஂ ஸதுக்தஂ வ்ரணதர்பணேந ஹந்யாத்கதிஂ கோஷ்டகதாऽபி யா ஸ்யாத் ||௨௨||
View original
श्यामात्रिभण्डीत्रिफलासु सिद्धं हरिद्रयो रोध्रकवृक्षयोश्च |
घृतं सदुग्धं व्रणतर्पणेन हन्याद्गतिं कोष्ठगताऽपि या स्यात् ||२२||
Adhikarana 11 (23-25) · Śloka 25
நாடீஂ கபோத்தாமுபநாஹ்ய ஸம்யக் குலத்தஸித்தார்தகஶக்துகிண்வைஃ |
மதூகதாமேஷ்ய கதிஂ விதித்வா நிபாதயேச்சஸ்த்ரமஶேஷகாரீ ||௨௩||
தத்யாத்வ்ரணே நிம்பதிலாந் ஸதந்தீந் ஸுராஷ்ட்ரஜாஸைந்தவஸம்ப்ரயுக்தாந் |
ப்ரக்ஷாலநே சாபி கரஞ்ஜநிம்ப ஜாத்யக்ஷபீலுஸ்வரஸாஃ ப்ரயோஜ்யாஃ ||௨௪||
ஸுவர்சிகாஸைந்தவசித்ரகேஷு நிகும்பதாலீதலரூபிகாஸு |
பலேஷ்வபாமார்கபவேஷு சைவ குர்யாத் ஸமூத்ரேஷு ஹிதாய தைலம் ||௨௫||
View original
नाडीं कफोत्थामुपनाह्य सम्यक् कुलत्थसिद्धार्थकशक्तुकिण्वैः |
मृदूकृतामेष्य गतिं विदित्वा निपातयेच्छस्त्रमशेषकारी ||२३||
दद्याद्व्रणे निम्बतिलान् सदन्तीन् सुराष्ट्रजासैन्धवसम्प्रयुक्तान् |
प्रक्षालने चापि करञ्जनिम्ब जात्यक्षपीलुस्वरसाः प्रयोज्याः ||२४||
सुवर्चिकासैन्धवचित्रकेषु निकुम्भतालीतलरूपिकासु |
फलेष्वपामार्गभवेषु चैव कुर्यात् समूत्रेषु हिताय तैलम् ||२५||
Adhikarana 12 (26-28) · Śloka 28
நாடீஂ து ஶல்யப்ரபவாஂ விதார்ய நிர்ஹத்ய ஶல்யஂ ப்ரவிஶோத்ய மார்கம் |
ஸஂஶோதயேத் க்ஷௌத்ரகதப்ரகாடைஸ்திலைஸ்ததோ ரோபணமாஶு குர்யாத் ||௨௬||
கும்பீககர்ஜூரகபித்தபில்வவநஸ்பதீநாஂ ச ஶலாடுவர்கைஃ |
கத்வா கஷாயஂ விபசேத்து தைலமாவாப்ய முஸ்தாஸரலாப்ரியங்கூஃ ||௨௭||
ஸுகந்திகாமோசரஸாஹிபுஷ்பஂ ரோத்ரஂ விதத்யாதபி தாதகீஂ ச |
ஏதேந ஶல்யப்ரபவா து நாடீ ரோஹேத்வ்ரணோ வா ஸுகமாஶு சைவ ||௨௮||
View original
नाडीं तु शल्यप्रभवां विदार्य निर्हृत्य शल्यं प्रविशोध्य मार्गम् |
संशोधयेत् क्षौद्रघृतप्रगाढैस्तिलैस्ततो रोपणमाशु कुर्यात् ||२६||
कुम्भीकखर्जूरकपित्थबिल्ववनस्पतीनां च शलाटुवर्गैः |
कृत्वा कषायं विपचेत्तु तैलमावाप्य मुस्तासरलाप्रियङ्गूः ||२७||
सुगन्धिकामोचरसाहिपुष्पं रोध्रं विदध्यादपि धातकीं च |
एतेन शल्यप्रभवा तु नाडी रोहेद्व्रणो वा सुखमाशु चैव ||२८||
Adhikarana 13 (29-33) · Śloka 33
கஶதுர்பலபீரூணாஂ நாடீ மர்மாஶ்ரிதா ச யா |
க்ஷாரஸூத்ரேண தாஂ ச்சிந்த்யாந்ந து ஶஸ்த்ரேண புத்திமாந் ||௨௯||
ஏஷண்யா கதிமந்விஷ்ய க்ஷாரஸூத்ராநுஸாரிணீம் |
ஸூசீஂ நிதத்யாத்கத்யந்தே ததோந்நம்யாஶு நிர்ஹரேத் ||௩௦||
ஸூத்ரஸ்யாந்தஂ ஸமாநீய காடஂ பந்தஂ ஸமாசரேத் |
ததஃ க்ஷாரபலஂ வீக்ஷ்ய ஸூத்ரமந்யத் ப்ரவேஶயேத் ||௩௧||
க்ஷாராக்தஂ மதிமாந் வைத்யோ யாவந்ந சித்யதே கதிஃ |
பகந்தரேऽப்யேஷ விதிஃ கார்யோ வைத்யேந ஜாநதா ||௩௨||
அர்புதாதிஷு சோத்க்ஷிப்ய மூலே ஸூத்ரஂ நிதாபயேத் |
ஸூசீபிர்யவவக்ராபிராசிதாந் வா ஸமந்ததஃ |
மூலே ஸூத்ரேண பத்நீயாச்சிந்நே சோபசரேத்வ்ரணம் ||௩௩||
View original
कृशदुर्बलभीरूणां नाडी मर्माश्रिता च या |
क्षारसूत्रेण तां च्छिन्द्यान्न तु शस्त्रेण बुद्धिमान् ||२९||
एषण्या गतिमन्विष्य क्षारसूत्रानुसारिणीम् |
सूचीं निदध्याद्गत्यन्ते तथोन्नम्याशु निर्हरेत् ||३०||
सूत्रस्यान्तं समानीय गाढं बन्धं समाचरेत् |
ततः क्षारबलं वीक्ष्य सूत्रमन्यत् प्रवेशयेत् ||३१||
क्षाराक्तं मतिमान् वैद्यो यावन्न छिद्यते गतिः |
भगन्दरेऽप्येष विधिः कार्यो वैद्येन जानता ||३२||
अर्बुदादिषु चोत्क्षिप्य मूले सूत्रं निधापयेत् |
सूचीभिर्यववक्राभिराचितान् वा समन्ततः |
मूले सूत्रेण बध्नीयाच्छिन्ने चोपचरेद्व्रणम् ||३३||
Adhikarana 14 (34-41) · Śloka 42
யா த்விவ்ரணீயேऽபிஹிதாஸ்து வர்த்யஸ்தாஃ ஸர்வநாடீஷு பிஷக்விதத்யாத் |
கோண்டாபலத்வக்லவணாநி லாக்ஷாபூகீபலஂ சாலவணஂ ச பத்ரம் ||௩௪||
ஸ்நுஹ்யர்கதுக்தேந து கல்க ஏஷ வர்தீகதோ ஹந்த்யசிரேண நாடீஃ |
பிபீதகாம்ராஸ்திவடப்ரவாலா ஹரேணுகாஶங்கிநிபீஜமஸ்யஃ ||௩௫||
வாராஹிகந்தஶ்ச ததா ப்ரதேயோ நாடீஷு தைலேந ச மிஶ்ரயித்வா ||௩௬||
தத்தூரஜஂ மதநகோத்ரவஜஂ ச பீஜஂ கோஶாதகீ ஶுகநஸா மகபோஜிநீ ச |
அங்கோடபீஜகுஸுமஂ கதிஷு ப்ரயோஜ்யஂ லாக்ஷோதகாஹதமலாஸு விகத்ய சூர்ணம் ||௩௭||
ததா ச கோமாஂஸமஸீஂ ஹிதாய கோஷ்டாஶ்ரிதஸ்யாதரதோ திஶந்தி |
வர்தீகதஂ மாக்ஷிகஸம்ப்ரயுக்தஂ நாடீக்நமுக்தஂ லவணோத்தமஂ வா ||௩௮||
துஷ்டவ்ரணே யத்விஹிதஂ ச தைலஂ தத் ஸர்வநாடீஷு பிஷக்விதத்யாத் |
சூர்ணீகதைரத விமிஶ்ரிதமேபிரேவ தைலஂ ப்ரயுக்தமசிரேண கதிஂ நிஹந்தி ||௩௯||
ஏஷ்வேவ மூத்ரஸஹிதேஷு விதாய தைலஂ தத் ஸாதிதஂ கதிமபோஹதி ஸப்தராத்ராத் |
பிண்டீதகஸ்ய து வராஹவிபாவிதஸ்ய மூலேஷு கந்தஶகலேஷு ச ஸௌவஹேஷு ||௪௦||
தைலஂ கதஂ கதிமபோஹதி ஶீக்ரமேதத் கந்தேஷு சாமரவராயுதஸாஹ்வயேஷு |
பல்லாதகார்கமரிசைர்லவணோத்தமேந ஸித்தஂ விடங்கரஜநீத்வயசித்ரகைஶ்ச ||௪௧||
ஸ்யாந்மார்கவஸ்ய ச ரஸேந நிஹந்தி தைலஂ நாடீஂ கபாநிலகதாமபசீஂ வ்ரணாஂஶ்ச |௪௨|
View original
या द्विव्रणीयेऽभिहितास्तु वर्त्यस्ताः सर्वनाडीषु भिषग्विदध्यात् |
घोण्टाफलत्वग्लवणानि लाक्षापूगीफलं चालवणं च पत्रम् ||३४||
स्नुह्यर्कदुग्धेन तु कल्क एष वर्तीकृतो हन्त्यचिरेण नाडीः |
बिभीतकाम्रास्थिवटप्रवाला हरेणुकाशङ्खिनिबीजमस्यः ||३५||
वाराहिकन्दश्च तथा प्रदेयो नाडीषु तैलेन च मिश्रयित्वा ||३६||
धत्तूरजं मदनकोद्रवजं च बीजं कोशातकी शुकनसा मृगभोजिनी च |
अङ्कोटबीजकुसुमं गतिषु प्रयोज्यं लाक्षोदकाहृतमलासु विकृत्य चूर्णम् ||३७||
तथा च गोमांसमसीं हिताय कोष्ठाश्रितस्यादरतो दिशन्ति |
वर्तीकृतं माक्षिकसम्प्रयुक्तं नाडीघ्नमुक्तं लवणोत्तमं वा ||३८||
दुष्टव्रणे यद्विहितं च तैलं तत् सर्वनाडीषु भिषग्विदध्यात् |
चूर्णीकृतैरथ विमिश्रितमेभिरेव तैलं प्रयुक्तमचिरेण गतिं निहन्ति ||३९||
एष्वेव मूत्रसहितेषु विधाय तैलं तत् साधितं गतिमपोहति सप्तरात्रात् |
पिण्डीतकस्य तु वराहविभावितस्य मूलेषु कन्दशकलेषु च सौवहेषु ||४०||
तैलं कृतं गतिमपोहति शीघ्रमेतत् कन्देषु चामरवरायुधसाह्वयेषु |
भल्लातकार्कमरिचैर्लवणोत्तमेन सिद्धं विडङ्गरजनीद्वयचित्रकैश्च ||४१||
स्यान्मार्कवस्य च रसेन निहन्ति तैलं नाडीं कफानिलकृतामपचीं व्रणांश्च |४२|
Adhikarana 15 (42-44) · Śloka 45
ஸ்தந்யே கதே விகதிமாஶு பிஷக் து தாத்ரீஂ பீதாஂ கதஂ பரிணதேऽஹநி வாமயேத்து ||௪௨||
நிம்போதகேந மதுமாகதிகாயுதேந வாந்தாகதேऽஹநி ச முத்கரஸாஶநா ஸ்யாத் |
ஏவஂ த்ர்யஹஂ சதுரஹஂ ஷடஹஂ வமேத்வா ஸர்பிஃ பிபேத்த்ரிபலயா ஸஹ ஸஂயுதஂ வா ||௪௩||
பார்கீஂ வசாமதிவிஷாஂ ஸுரதாரு பாடாஂ முஸ்தாதிகஂ மதுரஸாஂ கடுரோஹிணீஂ ச |
தாத்ரீ பிபேத்து பயஸஃ பரிஶோதநார்த மாரக்வதாதிஷு வரஂ மதுநா கஷாயம் ||௪௪||
ஸாமாந்யமேததுபதிஷ்டமதோ விஶேஷாத்தோஷாந் பயோநிபதிதாந் ஶமயேத்யதாஸ்வம் |௪௫|
View original
स्तन्ये गते विकृतिमाशु भिषक् तु धात्रीं पीतां घृतं परिणतेऽहनि वामयेत्तु ||४२||
निम्बोदकेन मधुमागधिकायुतेन वान्तागतेऽहनि च मुद्गरसाशना स्यात् |
एवं त्र्यहं चतुरहं षडहं वमेद्वा सर्पिः पिबेत्त्रिफलया सह संयुतं वा ||४३||
भार्गीं वचामतिविषां सुरदारु पाठां मुस्तादिकं मधुरसां कटुरोहिणीं च |
धात्री पिबेत्तु पयसः परिशोधनार्थ मारग्वधादिषु वरं मधुना कषायम् ||४४||
सामान्यमेतदुपदिष्टमतो विशेषाद्दोषान् पयोनिपतितान् शमयेद्यथास्वम् |४५|
Adhikarana 16 (45-47) · Śloka 47
ரோகஂ ஸ்தநோத்திதமவேக்ஷ்ய பிஷக்விதத்யா த்யத்வித்ரதாவபிஹிதஂ பஹுஶோ விதாநம் ||௪௫||
ஸம்பச்யமாநமபி தஂ து விநோபநாஹைஃ ஸம்போஜநேந கலு பாசயிதுஂ யதேத |
ஶீக்ரஂ ஸ்தநோ ஹி மதுமாஂஸதயோபநத்தஃ ஸர்வஂ ப்ரகோதமுபயாத்யவதீர்யதே ச ||௪௬||
பக்வே து துக்தஹரிணீஃ பரிஹத்ய நாடீஃ கஷ்ணஂ ச சூசுகயுகஂ விததீத ஶஸ்த்ரம் |
ஆமே விதாஹிநி ததைவ கதே ச பாகஂ தாத்ர்யாஃ ஸ்தநௌ ஸததமேவ ச நிர்துஹீத ||௪௭||
View original
रोगं स्तनोत्थितमवेक्ष्य भिषग्विदध्या द्यद्विद्रधावभिहितं बहुशो विधानम् ||४५||
सम्पच्यमानमपि तं तु विनोपनाहैः सम्भोजनेन खलु पाचयितुं यतेत |
शीघ्रं स्तनो हि मृदुमांसतयोपनद्धः सर्वं प्रकोथमुपयात्यवदीर्यते च ||४६||
पक्वे तु दुग्धहरिणीः परिहृत्य नाडीः कृष्णं च चूचुकयुगं विदधीत शस्त्रम् |
आमे विदाहिनि तथैव गते च पाकं धात्र्याः स्तनौ सततमेव च निर्दुहीत ||४७||
Adhikarana puShpikA · Śloka 17
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே விஸர்பநாடீஸ்தநரோகசிகித்ஸிதஂ நாம ஸப்ததஶோऽத்யாயஃ ||௧௭||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने विसर्पनाडीस्तनरोगचिकित्सितं नाम सप्तदशोऽध्यायः ||१७||