Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਸਰ੍ਪਦਸ੍ਟਵਿਸਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਕਲ੍ਪਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातः सर्पदष्टविषचिकित्सितं कल्पं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਾਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ਸਰ੍ਵੈਰੇਵਾਦਿਤਃ ਸਰ੍ਪੈਃ ਸ਼ਾਖਾਦਸ੍ਟਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨਃ | ਦਂਸ਼ਸ੍ਯੋਪਰਿ ਬਧ੍ਨੀਯਾਦਰਿਸ੍ਟਾਸ਼੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੇ ||੩|| ਪ੍ਲੋਤਚਰ੍ਮਾਨ੍ਤਵਲ੍ਕਾਨਾਂ ਮਦੁਨਾਨ੍ਯਤਮੇਨ ਵੈ | ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਵਿਸਂ ਦੇਹਮਰਿਸ੍ਟਾਭਿਰ੍ਨਿਵਾਰਿਤਮ੍ ||੪||
सर्वैरेवादितः सर्पैः शाखादष्टस्य देहिनः | दंशस्योपरि बध्नीयादरिष्टाश्चतुरङ्गुले ||३|| प्लोतचर्मान्तवल्कानां मृदुनाऽन्यतमेन वै | न गच्छति विषं देहमरिष्टाभिर्निवारितम् ||४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਪਦਸ੍ਟਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਚ; ਤਤ੍ਰ ਸਾਮਾਨ੍ਯਮੇਵ ਪ੍ਰਥਮਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਸਰ੍ਵੈਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ਾਖਾ ਹਸ੍ਤਪਾਦਕਮ੍| ਅਰਿਸ੍ਟਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੁਰਸ੍ਕਤੈਰ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਪ੍ਲੋਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪ੍ਲੋਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ, ਚਰ੍ਮਾਨ੍ਤਂ ਚਰ੍ਮੈਕਦੇਸ਼ਃ, ਵਲ੍ਕਂ ਵਕ੍ਸਾਦਿਤ੍ਵਕ੍, ਮਦੁਨਾ ਕੋਮਲੇਨ, ਅਨ੍ਯਤਮੇਨ ਏਕਤਮੇਨ, ਪ੍ਲੋਤੇਨ ਚਰ੍ਮਾਨ੍ਤੇਨ ਵਲ੍ਕਲੇਨ ਵੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੩-੪||
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ਦਹੇਦ੍ਦਂਸ਼ਮਥੋਤ੍ਕਤ੍ਯ ਯਤ੍ਰ ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਜਾਯਤੇ | ਆਚੂਸਣਚ੍ਛੇਦਦਾਹਾਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਤੁ ਪੂਜਿਤਾਃ ||੫||
दहेद्दंशमथोत्कृत्य यत्र बन्धो न जायते | आचूषणच्छेददाहाः सर्वत्रैव तु पूजिताः ||५||
🔊 Audio coming soon
ਅਰਿਸ੍ਟਾਮਭਿਧਾਯ ਦਾਹਮੁਦ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਦਹੇਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਉਤ੍ਕਤ੍ਯ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ| ਦਹੇਦਿਤਿ ਅਤ੍ਰ `ਮਣ੍ਡਲਿਦਂਸ਼ਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਨ ਜਾਯਤੇ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ| ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਹੇ| ਪੂਜਿਤਾਃ ਸ਼੍ਲਾਘਿਤਾਃ| ਦਾਹਸ੍ਯ ਪੁਨਰੁਪਾਦਾਨਮੁਤ੍ਕਰ੍ਤਨਮਨ੍ਤਰੇਣਾਪਿ ਦਾਹਵਿਧਾਨਾਰ੍ਥਮ੍||੫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ਪ੍ਰਤਿਪੂਰ੍ਯ ਮੁਖਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਹਿਤਮਾਚੂਸਣਂ ਭਵੇਤ੍ | ਸ ਦਸ੍ਟਵ੍ਯੋਥਵਾ ਸਰ੍ਪੋ ਲੋਸ੍ਟੋ ਵਾਪਿ ਹਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸਣਮ੍ ||੬||
प्रतिपूर्य मुखं वस्त्रैर्हितमाचूषणं भवेत् | स दष्टव्योऽथवा सर्पो लोष्टो वाऽपि हि तत्क्षणम् ||६||
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਤਿਪੂਰ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰਿਤ੍ਯੁਪਲਕ੍ਸਣਂ, ਤੇਨ ਕਸ੍ਣਵਲ੍ਮੀਕਮਤ੍ਪਾਂਸ਼ੁਨਾਪਿ ਪ੍ਰਤਿਪੂਰ੍ਯਾਚੂਸਣਂ ਹਿਤਂ, ਵਿਸਹਰਤ੍ਵਾਦ੍ਵਲ੍ਮੀਕਸ੍ਯ| ਸ ਦਸ੍ਟਵ੍ਯ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਦਸ੍ਟੇਨ ਪੁਰੁਸੇਣ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮੁਪਸਙ੍ਗਹ੍ਯ ਪੁਚ੍ਛੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਚ ਸਰ੍ਪਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਦਸ੍ਟਵ੍ਯਃ, ਤਦਭਾਵੇ ਲੋਸ੍ਟੋ ਵਾ ਦਸ੍ਟਵ੍ਯਃ| ਤਦ੍ਭਕ੍ਸਣਂ ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਙ੍ਕ੍ਰਮਣਹੇਤੁਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ਅਥ ਮਣ੍ਡਲਿਨਾ ਦਸ੍ਟਂ ਨ ਕਥਞ੍ਚਨ ਦਾਹਯੇਤ੍ | ਸ ਪਿਤ੍ਤਬਾਹੁਲ੍ਯਵਿਸਾਦ੍ਦਂਸ਼ੋ ਦਾਹਾਦ੍ਵਿਸਰ੍ਪਤੇ ||੭||
अथ मण्डलिना दष्टं न कथञ्चन दाहयेत् | स पित्तबाहुल्यविषाद्दंशो दाहाद्विसर्पते ||७||
🔊 Audio coming soon
ਕੇਨਚਿਦ੍ਦਸ੍ਟੇ ਦਾਹਨਿਸੇਧਮਾਹ- ਅਥ ਮਣ੍ਡਲਿਨਾ ਦਸ੍ਟਮਿਤ੍ਯਾਦਿ||੭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ਅਰਿਸ੍ਟਾਮਪਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਬਧ੍ਨੀਯਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਃ | ਸਾ ਤੁ ਰਜ੍ਜ੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਬਦ੍ਧਾ ਵਿਸਪ੍ਰਤਿਕਰੀ ਮਤਾ ||੮||
अरिष्टामपि मन्त्रैश्च बध्नीयान्मन्त्रकोविदः | सा तु रज्ज्वादिभिर्बद्धा विषप्रतिकरी मता ||८||
🔊 Audio coming soon
ਨ ਕੇਵਲਂ ਪ੍ਲੋਤਾਦਿਭਿਃ ਪਰਮਰਿਸ੍ਟੇਤ੍ਯਾਹ- ਅਰਿਸ੍ਟਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਨ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਃ ਪੁਰੁਸਃ| ਕੇਵਲੈਰਪਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰਰਿਸ੍ਟਾਂ ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍| ਨ ਪਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰੇਵਾਰਿਸ੍ਟੇਤ੍ਯਾਹ- ਸਾ ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਾ ਪੁਨਰਰਿਸ੍ਟਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਰਹਿਤੈਰਪਿ ਰਜ੍ਜ੍ਵਾਦਿਭਿਰ੍ਬਦ੍ਧਾ ਵਿਸਪ੍ਰਤਿਕਰੀ ਵਿਸਪ੍ਰਤੀਕਾਰਹੇਤੁਃ | ਏਤੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵਿਸਪ੍ਰਤੀਕਾਰਃ||੮||
Adhikarana 7 (9-10) · Śloka 10
ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਸਿਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸਤ੍ਯਤਪੋਮਯਾਃ | ਭਵਨ੍ਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਵਿਸਂ ਹਨ੍ਯੁਃ ਸੁਦੁਸ੍ਤਰਮ੍ ||੯|| ਵਿਸਂ ਤੇਜੋਮਯੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸਤ੍ਯਬ੍ਰਹ੍ਮਤਪੋਮਯੈਃ | ਯਥਾ ਨਿਵਾਰ੍ਯਤੇ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਨ ਤਥੌਸਧੈਃ ||੧੦||
देवब्रह्मर्षिभिः प्रोक्ता मन्त्राः सत्यतपोमयाः | भवन्ति नान्यथा क्षिप्रं विषं हन्युः सुदुस्तरम् ||९|| विषं तेजोमयैर्मन्त्रैः सत्यब्रह्मतपोमयैः | यथा निवार्यते क्षिप्रं प्रयुक्तैर्न तथौषधैः ||१०||
🔊 Audio coming soon
ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਸਿਭਿਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਦੇਵਰ੍ਸਿਵਿਹਿਤਤ੍ਵੇਨ ਸਤ੍ਯਮਯਾਃ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਸਿਵਿਹਿਤਤ੍ਵੇਨ ਤਪੋਮਯਾਃ| ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਕਥਿਤਾ ਨ ਤੁ ਕਤਾਃ, ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਨਿਤ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ `ਸਤ੍ਯਬ੍ਰਹ੍ਮਤਪੋਮਯਾ’ ਇਤਿ ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ- ਦੇਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦਯਃ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ, ਸਯਃ ਦੇਵਰ੍ਸਿ-ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਸਿ-ਰਾਜਰ੍ਸਯਃ| ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਕਤਤ੍ਵੇਨ ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਃ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਤਤ੍ਵੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਾਃ, ਤ੍ਰਿਵਿਧਰ੍ਸਿਕਤਤ੍ਵੇਨ ਤਪੋਮਯਾਃ; ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਕੁਰੁਕੁਲ੍ਲਾਭੇਰੁਣ੍ਡਾਦਯਃ ਪਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਭਿਹਿਤਾ ਇਹ ਨੋਪਦਿਸ੍ਟਾਃ||੯-੧੦||
Adhikarana 8 (11) · Śloka 12
ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਗ੍ਰਹਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਮਾਂਸਮਧੁਵਰ੍ਜਿਨਾ | ਮਿਤਾਹਾਰੇਣ ਸ਼ੁਚਿਨਾ ਕੁਸ਼ਾਸ੍ਤਰਣਸ਼ਾਯਿਨਾ ||੧੧|| ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯੋਪਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਬਲਿਭਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੇਵਤਾਃ | ਪੂਜਯੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਪਹੋਮੈਸ਼੍ਚ ਯਤ੍ਨਤਃ ||੧੨||
मन्त्राणां ग्रहणं कार्यं स्त्रीमांसमधुवर्जिना | मिताहारेण शुचिना कुशास्तरणशायिना ||११|| गन्धमाल्योपहारैश्च बलिभिश्चापि देवताः | पूजयेन्मन्त्रसिद्ध्यर्थं जपहोमैश्च यत्नतः ||१२||
🔊 Audio coming soon
ਮਨ੍ਤ੍ਰਗ੍ਰਹਣਵਿਧਾਨਮਾਹ- ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਤ੍ਰ ਮਧੁ ਮਦ੍ਯਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਚੋਭਯਮਪਿ ਵਰ੍ਜਨੀਯਮ੍| ਯਤਾਹਾਰੇਣ ਸਂਯਤਾਹਾਰੇਣ ਹਵਿਸ੍ਯੈਕਾਹਾਰੇਣੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ਼ੁਚਿਨਾ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਪਵਿਤ੍ਰੇਣ| ਮਾਲ੍ਯਂ ਮਾਲਾ, ਉਪਹਾਰੋ ਧੂਪਦੀਪਾਦਿਕਂ ਪੂਜੋਪਕਰਣਂ, ਬਲਿਃ ਸਪਸ਼ੁਨੈਵੈਦ੍ਯਮ੍| ਹੋਮਸ਼੍ਚੇਤਿ ਚਕਾਰੇਣ ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਪੀਤ੍ਯਨੁਕ੍ਤਂ ਸਮੁਚ੍ਚੀਯਤੇ||੧੧||੧੨||
Adhikarana 9 (13) · Śloka 13
ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਹੀਨਾ ਵਾ ਸ੍ਵਰਵਰ੍ਣਤਃ | ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੋਜ੍ਯੋਗਦਕ੍ਰਮਃ ||੧੩||
मन्त्रास्त्वविधिना प्रोक्ता हीना वा स्वरवर्णतः | यस्मान्न सिद्धिमायान्ति तस्माद्योज्योऽगदक्रमः ||१३||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਧਿਹੀਨਗਹੀਤਸ੍ਯ ਹੀਨਸ੍ਵਰਾਦੇਰ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸਿਦ੍ਧਾਵਗਦਕ੍ਰਮੋ ਯੋਜ੍ਯ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਵਿਧਿਨਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਮਾਂਸਮਧੁਵਰ੍ਜਨਾਦਿਵਿਧਿਂ ਵਿਨਾ; ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ `ਗੁਰੁਣਾ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ||੧੩||
Adhikarana 10 (14-16) · Śloka 16
ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸਿਰਾ ਦਂਸ਼ਾਦ੍ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍ਤੁ ਕੁਸ਼ਲੋ ਭਿਸਕ੍ | ਸ਼ਾਖਾਗ੍ਰੇ ਵਾ ਲਲਾਟੇ ਵਾ ਵ੍ਯਧ੍ਯਾਸ੍ਤਾ ਵਿਸਤੇ ਵਿਸੇ ||੧੪|| ਰਕ੍ਤੇ ਨਿਰ੍ਹ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਤੁ ਕਤ੍ਸ੍ਨਂ ਨਿਰ੍ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਵਿਸਮ੍ | ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸ੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਸਾ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਮਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ||੧੫|| ਸਮਨ੍ਤਾਦਗਦੈਰ੍ਦਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍ | ਚਨ੍ਦਨੋਸ਼ੀਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਵਾਰਿਣਾ ਪਰਿਸੇਚਯੇਤ੍ ||੧੬||
समन्ततः सिरा दंशाद्विध्येत्तु कुशलो भिषक् | शाखाग्रे वा ललाटे वा व्यध्यास्ता विसृते विषे ||१४|| रक्ते निर्ह्रियमाणे तु कृत्स्नं निर्ह्रियते विषम् | तस्माद्विस्रावयेद्रक्तं सा ह्यस्य परमा क्रिया ||१५|| समन्तादगदैर्दंशं प्रच्छयित्वा प्रलेपयेत् | चन्दनोशीरयुक्तेन वारिणा परिषेचयेत् ||१६||
🔊 Audio coming soon
ਯਤੋ ਰਕ੍ਤਮੇਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਸਂ ਵਿਕਾਰਕਾਰ੍ਯਤਸ੍ਤਦਪਕਰ੍ਸਣਾਯਾਹ- ਸਮਨ੍ਤਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ| ਵਾਸ਼ਬ੍ਦੋਤ੍ਰ ਸਮੁਚ੍ਚਯਾਰ੍ਥੇ| ਵਿਸਤੇ ਪ੍ਰਸਤੇ| ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਦ੍ ਰਕ੍ਤਸੇਚਨਾਵਸ਼ਿਸ੍ਟਵਿਪ੍ਰਸ਼ਮਾਯ ਮਹਾਗਦਾਦਿਭਿਃ| ਚਨ੍ਦਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਚਨ੍ਦਨੋਸ਼ੀਰਕ੍ਵਾਥੇਨੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਚਨ੍ਦਨੋਸ਼ੀਰਕਲ੍ਕਮਿਸ਼੍ਰਿਤਜਲੇਨੇਤ੍ਯਾਹੁਃ||੧੪-੧੬||
Adhikarana 11 (17) · Śloka 18
ਪਾਯਯੇਤਾਗਦਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਕ੍ਸੀਰਕ੍ਸੌਦ੍ਰਘਤਾਦਿਭਿਃ | ਤਦਲਾਭੇ ਹਿਤਾ ਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਸ੍ਣਾ ਵਲ੍ਮੀਕਮਤ੍ਤਿਕਾ ||੧੭|| ਕੋਵਿਦਾਰਸ਼ਿਰੀਸਾਰ੍ਕਕਟਭੀਰ੍ਵਾਪਿ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍ |੧੮|
पाययेतागदांस्तांस्तान् क्षीरक्षौद्रघृतादिभिः | तदलाभे हिता वा स्यात् कृष्णा वल्मीकमृत्तिका ||१७|| कोविदारशिरीषार्ककटभीर्वाऽपि भक्षयेत् |१८|
🔊 Audio coming soon
ਪਾਯਯੇਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਰਕ੍ਤਾਵਸੇਚਨਪੂਰ੍ਵਂ ਹਦਯਾਵਰਣਾਰ੍ਥਂ ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਮਹਾਗਦਾਦੀਨਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਾਪਰਿਮਿਤਾਨ੍ ਕ੍ਸੀਰਾਦਿਭਿਰ੍ਯਥਾਦੋਸਂ ਪਾਤੁਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦਾਦ੍ਦਧਿਤਕ੍ਰਯੋਰ੍ਗ੍ਰਹਣਮ੍| ਕੋਵਿਦਾਰਃ ਕਾਞ੍ਚਨਾਰਃ| ਕਟਭੀ ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਯਨ੍ਦਃ||੧੭||-
Adhikarana 12 (18-19) · Śloka 19
ਨ ਪਿਬੇਤ੍ਤੈਲਕੌਲਤ੍ਥਮਦ੍ਯਸੌਵੀਰਕਾਣਿ ਚ ||੧੮|| ਦ੍ਰਵਮਨ੍ਯਤ੍ਤੁ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਪੀਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਤਦੁਦ੍ਵਮੇਤ੍ | ਪ੍ਰਾਯੋ ਹਿ ਵਮਨੇਨੈਵ ਸੁਖਂ ਨਿਰ੍ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਵਿਸਮ੍ ||੧੯||
न पिबेत्तैलकौलत्थमद्यसौवीरकाणि च ||१८|| द्रवमन्यत्तु यत्किञ्चित् पीत्वा पीत्वा तदुद्वमेत् | प्रायो हि वमनेनैव सुखं निर्ह्रियते विषम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਸੇ ਕਾਨਪਿ ਦ੍ਰਵਾਨ੍ ਨਿਰਸ੍ਯਨ੍ਨਾਹ- ਨ ਪਿਬੇਤ੍ਤੈਲਕੌਲਤ੍ਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੁਲਤ੍ਥਾਨਾਮਯਂ ਕੌਲਤ੍ਥੋ ਯੂਸਃ, ਸੌਵੀਰਕਂ ਕਾਞ੍ਜਿਕਮ੍||੧੮-੧੯||
Adhikarana 13 (20-23) · Śloka 24
ਫਣਿਨਾਂ ਵਿਸਵੇਗੇ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮੇ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਹਰੇਤ੍ | ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪਾਯਯੇਤਾਗਦਂ ਭਿਸਕ੍ ||੨੦|| ਨਸ੍ਯਕਰ੍ਮਾਞ੍ਜਨੇ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਤਤੀਯੇ ਵਿਸਨਾਸ਼ਨੇ | ਵਾਨ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਂ ਯਵਾਗੂਮਥ ਦਾਪਯੇਤ੍ ||੨੧|| ਸ਼ੀਤੋਪਚਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾਦੌ ਭਿਸਕ੍ ਪਞ੍ਚਮਸਸ੍ਠਯੋਃ | ਪਾਯਯੇਚ੍ਛੋਧਨਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਯਵਾਗੂਂ ਚਾਪਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਮ੍ ||੨੨|| ਸਪ੍ਤਮੇ ਤ੍ਵਵਪੀਡੇਨ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇਨ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ | ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮੇਵਾਞ੍ਜਨਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍, ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚ ||੨੩|| ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਕਪਦਂ ਚਰ੍ਮ ਸਾਸਗ੍ਵਾ ਪਿਸ਼ਿਤਂ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍ |੨੪|
फणिनां विषवेगे तु प्रथमे शोणितं हरेत् | द्वितीये मधुसर्पिर्भ्यां पाययेतागदं भिषक् ||२०|| नस्यकर्माञ्जने युञ्ज्यात्तृतीये विषनाशने | वान्तं चतुर्थे पूर्वोक्तां यवागूमथ दापयेत् ||२१|| शीतोपचारं कृत्वाऽऽदौ भिषक् पञ्चमषष्ठयोः | पाययेच्छोधनं तीक्ष्णं यवागूं चापि कीर्तिताम् ||२२|| सप्तमे त्ववपीडेन शिरस्तीक्ष्णेन शोधयेत् | तीक्ष्णमेवाञ्जनं दद्यात्, तीक्ष्णशस्त्रेण मूर्ध्नि च ||२३|| कृत्वा काकपदं चर्म सासृग्वा पिशितं क्षिपेत् |२४|
🔊 Audio coming soon
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦਰ੍ਵੀਕਰਾਦਿਵੇਗਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਵੈਸ਼ੇਸਿਕਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮਾਹ- ਫਣਿਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਹਰੇਦਿਤਿ ਸਿਰਯਾ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨ ਸ਼ਙ੍ਗੇਣ ਵਾ| ਅਗਦਂ ਦਰ੍ਵੀਕਰਵਿਸੋਦਿਤਮ੍| ਵਾਨ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਥ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਮਨ ਮਿਹ ਸਾਰ੍ਵਕਾਰ੍ਮਿਕਾਦਿਭਿਰਗਦੈਃ| ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਂ ਯਵਾਗੂਮਿਤਿ ਸ੍ਥਾਵਰਵਿਸਵਿਸਯੇ ਕਤਵਮਨਾਦਿਕਰ੍ਮਣਾਂ ਕੋਸ਼ਾਤਕ੍ਯਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਕਤਾਮਨ੍ਨਸਂਸਰ੍ਜਨਾਰ੍ਥਮ੍| ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਮਸਸ੍ਠਯੋਃ ਸ਼ੋਧਨੇ ਕਤੇਨ੍ਨਸਂਸਰ੍ਜਨਾਰ੍ਥਂ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਂ ਯਵਾਗੂਮ੍| ਸਪ੍ਤਮੇ ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਵਪੀਡਨਾਦਿਕਮ੍||੨੦-੨੩||-
Adhikarana 14 (24-27) · Śloka 27
ਪੂਰ੍ਵੇ ਮਣ੍ਡਲਿਨਾਂ ਵੇਗੇ ਦਰ੍ਵੀਕਰਵਦਾਚਰੇਤ੍ ||੨੪|| ਅਗਦਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਪਾਯਯੇਤ ਚ | ਵਾਮਯਿਤ੍ਵਾ ਯਵਾਗੂਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਮਥ ਦਾਪਯੇਤ੍ ||੨੫|| ਤਤੀਯੇ ਸ਼ੋਧਿਤਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਯਵਾਗੂਂ ਪਾਯਯੇਦ੍ਧਿਤਾਮ੍ | ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਪਞ੍ਚਮੇ ਚਾਪਿ ਦਰ੍ਵੀਕਰਵਦਾਚਰੇਤ੍ ||੨੬|| ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦਿਰ੍ਹਿਤਃ ਸਸ੍ਠੇ ਪੇਯਸ਼੍ਚ ਮਧੁਰੋਗਦਃ | ਹਿਤੋਵਪੀਡੇ ਤ੍ਵਗਦਃ ਸਪ੍ਤਮੇ ਵਿਸਨਾਸ਼ਨਃ ||੨੭||
पूर्वे मण्डलिनां वेगे दर्वीकरवदाचरेत् ||२४|| अगदं मधुसर्पिर्भ्यां द्वितीये पाययेत च | वामयित्वा यवागूं च पूर्वोक्तामथ दापयेत् ||२५|| तृतीये शोधितं तीक्ष्णैर्यवागूं पाययेद्धिताम् | चतुर्थे पञ्चमे चापि दर्वीकरवदाचरेत् ||२६|| काकोल्यादिर्हितः षष्ठे पेयश्च मधुरोऽगदः | हितोऽवपीडे त्वगदः सप्तमे विषनाशनः ||२७||
🔊 Audio coming soon
ਪੂਰ੍ਵੇ ਮਣ੍ਡਲਿਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਪੂਰ੍ਵੇ ਮਣ੍ਡਲਿਨਾਂ ਵੇਗੇ ਦਰ੍ਵੀਕਰਵਦਿਤ੍ਯਨੇਨਾਤਿਦਿਸ੍ਟਂ ਸ਼ੋਣਿਤਮੋਕ੍ਸਣਂ ਜਲੌਕਾਭਿਃ| ਅਗਦਂ ਮਣ੍ਡਲਿਵਿਸੋਦਿਤਮੇਵ| ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਵਾਮਯਿਤ੍ਵੇਤਿ ਵਮਨਦ੍ਰਵ੍ਯਕ੍ਵਾਥੇਨ| ਸ਼ੋਧਿਤਂ ਵਿਰਿਕ੍ਤਂ, ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਃ ਵਿਰੇਚਨਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ| ਪੇਯਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਚਕਾਰੇਣ ਸ਼ੋਧਨਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਪਿ ਸਮੁਚ੍ਚੀਯਤੇ| ਮਧੁਰੋਗਦ ਇਤਿ ਮਹਾਗਦਾਦਿਸੁ ਯੋਤੀਕ੍ਸ੍ਣਃ ਸ ਪੇਯਃ| ਸਪ੍ਤਮੇ ਵੇਗੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯ ਵਿਸਪ੍ਰਤ੍ਯਨੀਕਾਗਦਾਵਪੀਡੇਨੋਪਚਰੇਤ੍||੨੪-੨੭||
Adhikarana 15 (28-29) · Śloka 30
ਪੂਰ੍ਵੇ ਰਾਜਿਮਤਾਂ ਵੇਗੇਲਾਬੁਭਿਃ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਹਰੇਤ੍ | ਅਗਦਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪਾਯਯੇਤ ਚ ||੨੮|| ਵਾਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਤ੍ਵਗਦਂ ਪਾਯਯੇਦ੍ਵਿਸਨਾਸ਼ਨਮ੍ | ਤਤੀਯਾਦਿਸੁ ਤ੍ਰਿਸ੍ਵੇਵਂ ਵਿਧਿਰ੍ਦਾਰ੍ਵੀਕਰੋ ਹਿਤਃ ||੨੯|| ਸਸ੍ਠੇਞ੍ਜਨਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤਮਮਵਪੀਡਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਮੇ |੩੦|
पूर्वे राजिमतां वेगेऽलाबुभिः शोणितं हरेत् | अगदं मधुसर्पिर्भ्यां संयुक्तं पाययेत च ||२८|| वान्तं द्वितीये त्वगदं पाययेद्विषनाशनम् | तृतीयादिषु त्रिष्वेवं विधिर्दार्वीकरो हितः ||२९|| षष्ठेऽञ्जनं तीक्ष्णतममवपीडश्च सप्तमे |३०|
🔊 Audio coming soon
ਪੂਰ੍ਵੇ ਰਾਜਿਮਤਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਵਪੀਡੋਤ੍ਰ ਸਾਰ੍ਵਕਾਰ੍ਮਿਕਾਗਦੇਨ| ਅਵਪੀਡਸ਼੍ਚੇਤਿ ਚਕਾਰੇਣ ਨਸ੍ਟਸਞ੍ਜ੍ਞਵਿਧਾਨਂ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਂ ਸੂਚ੍ਯਤੇ|||੨੮-੨੯||-
Adhikarana 16 (30) · Śloka 31
ਗਰ੍ਭਿਣੀਬਾਲਵਦ੍ਧਾਨਾਂ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਨਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ||੩੦|| ਵਿਸਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਯਥੋਦ੍ਦਿਸ੍ਟਂ ਵਿਧਾਨਂ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਮਦੁ |੩੧|
गर्भिणीबालवृद्धानां सिराव्यधनवर्जितम् ||३०|| विषार्तानां यथोद्दिष्टं विधानं शस्यते मृदु |३१|
🔊 Audio coming soon
ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਯ ਕ੍ਵਚਿਦੇਵ ਕਞ੍ਚਿਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਗਰ੍ਭਿਣੀਤ੍ਯਾਦਿ||੩੦||-
Adhikarana 17 (31) · Śloka 33
ਰਕ੍ਤਾਵਸੇਕਾਞ੍ਜਨਾਨਿ ਨਰਤੁਲ੍ਯਾਨ੍ਯਜਾਵਿਕੇ ||੩੧|| ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਮਹਿਸੇ ਸੋਸ੍ਟ੍ਰੇ ਗਵਾਸ਼੍ਵੇ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤੁ ਤਤ੍ | ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਤੁ ਨਾਗਾਨਾਂ,... |੩੩|
रक्तावसेकाञ्जनानि नरतुल्यान्यजाविके ||३१|| त्रिगुणं महिषे सोष्ट्रे गवाश्वे द्विगुणं तु तत् | चतुर्गुणं तु नागानां,... |३३|
🔊 Audio coming soon
ਸਪ੍ਤਵੇਗਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਪਸ਼ੁਵੇਗਵਿਸ਼ੇਸਸ੍ਯੋਕ੍ਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ ਮਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਰਕ੍ਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਰਕ੍ਤਾਵਸੇਕਸ੍ਯ ਮਹਤੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਪ੍ਰਮਾਣਾ; ਪ੍ਰਸ੍ਥਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਸਾਰ੍ਧਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਪਲਪ੍ਰਮਾਣਃ||੩੧||-
Adhikarana 18 (32-33) · Śloka 33
...ਕੇਵਲਂ ਸਰ੍ਵਪਕ੍ਸਿਣਾਮ੍ ||੩੨|| ਪਰਿਸੇਕਾਨ੍ ਪ੍ਰਦੇਹਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਸ਼ੀਤਾਨਵਚਾਰਯੇਤ੍ | ਮਾਸਕਂ ਤ੍ਵਞ੍ਜਨਸ੍ਯੇਸ੍ਟਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਨਸ੍ਯਤੋ ਹਿਤਮ੍ | ਪਾਨੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਪਥ੍ਯਂ ਵਮਨੇਸ੍ਟਗੁਣਂ ਪੁਨਃ ||੩੩||
...केवलं सर्वपक्षिणाम् ||३२|| परिषेकान् प्रदेहांश्च सुशीतानवचारयेत् | माषकं त्वञ्जनस्येष्टं द्विगुणं नस्यतो हितम् | पाने चतुर्गुणं पथ्यं वमनेऽष्टगुणं पुनः ||३३||
🔊 Audio coming soon
ਪਕ੍ਸਿਣਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਕੇਵਲਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਰਿਸੇਕਪ੍ਰਦੇਹੌ ਕੇਵਲਂ ਨਰਵਿਸਹਰਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਕਾਰ੍ਯੌ, ਨਤੁ ਰਕ੍ਤਾਵਸੇਕਾਞ੍ਜਨਾਨੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਞ੍ਜਨਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਮਾਹ- ਮਾਸਕਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਇਦਮਞ੍ਜਨਾਦਿਪ੍ਰਮਾਣਂ ਗਯਦਾਸਜੇਜ੍ਜਟਾਭ੍ਯਾਮਙ੍ਗੀਕਤਮ੍| ਵਯਂ ਤੁ ਵਦ੍ਧਵਾਗ੍ਭਟੋਕ੍ਤਸੁਸ਼੍ਰੁਤੋਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਞ੍ਜਨਾਦਿਸੁ ਵਿਸਵਿਸਯੇ ਮਹਤੀਂ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਮਨ੍ਯਾਮਹੇ| ਤਥਾ ਚ ਤਯੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮ੍,- “ਗੁਲ੍ਮੋਦਾਵਰ੍ਤਵੀਸਰ੍ਪਸਰ੍ਪਦਂਸ਼ਾਭਿਪੀਡਿਤੈਃ| ਉਨ੍ਮਤ੍ਤੈਃ ਕਚ੍ਛ੍ਰਮੂਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਮਹਤੀ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਸਾ”- ਇਤਿ; ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੇ ਚ,- “ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਦਸਨ੍ਦੁਸ੍ਟਾ ਯਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਪਰਿਜੀਰ੍ਯਤਿ| ਸਾ ਚ ਕੁਸ੍ਠਵਿਸੋਨ੍ਮਾਦਗ੍ਰਹਾਪਸ੍ਮਾਰਨਾਸ਼ਿਨੀ”- ਇਤਿ; ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇਪਿ- “ਵਿਸਜੁਸ੍ਟਹਤਾ ਯੇ ਚ ਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਹਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ| ਤਰੁਣਾ ਬਲਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਾਮਯੇਦੁਤ੍ਤਮੇਨ ਤਾਨ੍”- ਇਤਿ| ਏਤਦੁਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਕਲ੍ਕਾਦੀਨਾਂ ਮਹਤ੍ਯਾ ਮਾਤ੍ਰਯਾਤ੍ਰ ਯੁਕ੍ਤਿਰਵਸੀਯਤੇ| ਮਹਤ੍ਯਾ ਮਾਤ੍ਰਯਾ ਚ ਕਲ੍ਕਮੋਦਕਚੂਰ੍ਣਾਨਾਂ ਪਲਂ ਮਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਮਾਣਮ੍| ਤਥਾ ਚ,- ਕਲ੍ਕਮੋਦਕਚੂਰ੍ਣਾਨਾਂ ਕਰ੍ਸ(ਪਲ)ਮਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਲੇਹਤਃ| ਕਰ੍ਸਦ੍ਵਯਂ ਪਲਂ ਵਾਪਿ ਵਯੋਰੋਗਾਗ੍ਨ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ”- ਇਤਿ| ਕ੍ਵਾਥਸ੍ਯ ਪਲਚਤੁਸ੍ਟਯਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ; ਤਥਾ ਚ- “ਕ੍ਵਾਥਦ੍ਰਵ੍ਯਪਲੇ ਵਾਰਿ ਦ੍ਵਿਰਸ੍ਟਗੁਣਮਿਸ੍ਯਤੇ| ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਾਵਸ਼ੇਸਂ ਤੁ ਪੇਯਂ ਪਲਚਤੁਸ੍ਟਯਮ੍”- ਇਤਿ| ਵਮਨਵਿਸਯੇ ਕ੍ਵਾਥਸ੍ਯ ਨਵ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ; ਤਥਾ ਚ, “ਨਵ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾ ਤੁ ਜ੍ਯੇਸ੍ਠਾ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਧ੍ਯਮਾ ਸਟ੍ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ| ਨਿਸ੍ਕ੍ਵਾਥਸ੍ਯ ਤ੍ਰਯਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾ ਮਾਗਧਾਸ੍ਤੁ ਕਨੀਯਸੀ”- ਇਤਿ| ਵਮਨਵਿਸਯੇ ਕਲ੍ਕਸ੍ਯ ਪਲਤ੍ਰਯਂ ਪ੍ਰਮਾਣਮ੍| ਤਥਾ ਚ,- “ਤ੍ਰਿਪਲਂ ਜ੍ਯੇਸ੍ਠਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਕਨੀਯਸ੍ਤੁ ਪਲਂ ਭਵੇਤ੍| ਮਧ੍ਯਮਂ ਦ੍ਵੇ ਪਲੇ ਵਿਦ੍ਯਾਦਿਤਿ ਮੇ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾ ਮਤਿਃ”- ਇਤਿ| ਨਸ੍ਯਾਞ੍ਜਨਯੋਸ਼੍ਚ ਮਾਤ੍ਰਾ ਨਸ੍ਯਾਞ੍ਜਨਵਿਧਾਵੇਵ ਯਾ ਮਹਤੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤੇਤਿ||੩੨-੩੩||
Adhikarana 19 (34) · Śloka 34
ਦੇਸ਼ਪ੍ਰਕਤਿਸਾਤ੍ਮ੍ਯਰ੍ਤੁਵਿਸਵੇਗਬਲਾਬਲਮ੍ | ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਨਿਪੁਣਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤਤਃ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ||੩੪||
देशप्रकृतिसात्म्यर्तुविषवेगबलाबलम् | प्रधार्य निपुणं बुद्ध्या ततः कर्म समाचरेत् ||३४||
🔊 Audio coming soon
ਦੇਸ਼ੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਦੇਸ਼ੋ ਭੂਮਿਃ ਆਤੁਰਸ਼੍ਚ; ਤਤ੍ਰ ਭੂਦੇਸ਼ਃ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਦੇਵਤਾਯਤਨਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਦਿਕਃ, ਆਤੁਰਸ਼ਰੀਰੇ ਚ ਮਰ੍ਮਦੇਸ਼ਃ; ਪ੍ਰਕਤਿਃ ਕਾਯਿਕੀ ਮਾਨਸੀ ਚ; ਤਤ੍ਰ ਕਾਯਿਕੀ ਵਾਤਾਦਿਕਤਾ, ਮਾਨਸੀ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਦਿਜਾ| ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਆਲੋਚ੍ਯ, ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨਿਪੁਣਂ ਯਥਾ ਭਵਤ੍ਯੇਵਂ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍||੩੪||
Adhikarana 20 (35) · Śloka 35
ਵੇਗਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਕਰ੍ਮੋਕ੍ਤਮਿਦਂ ਵਿਸਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ | ਕਰ੍ਮਾਵਸ੍ਥਾਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਵਿਸਯੋਰੁਭਯੋਃ ਸ਼ਣੁ ||੩੫||
वेगानुपूर्व्या कर्मोक्तमिदं विषविनाशनम् | कर्मावस्थाविशेषेण विषयोरुभयोः शृणु ||३५||
🔊 Audio coming soon
ਵੇਗਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵੇਗਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਵੇਗਾਨਾਮਨੁਕ੍ਰਮੇਣੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਉਭਯੋਃ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਯੋਃ||੩੫||
Adhikarana 21 (36) · Śloka 36
ਵਿਵਰ੍ਣੇ ਕਠਿਨੇ ਸ਼ੂਨੇ ਸਰੁਜੇਙ੍ਗੇ ਵਿਸਾਨ੍ਵਿਤੇ | ਤੂਰ੍ਣਂ ਵਿਸ੍ਰਵਣਂ ਕਾਰ੍ਯਮੁਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਤਤਃ ||੩੬||
विवर्णे कठिने शूने सरुजेऽङ्गे विषान्विते | तूर्णं विस्रवणं कार्यमुक्तेन विधिना ततः ||३६||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਵਰ੍ਣੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਵਰਿਤਮ੍| ਵਿਸ੍ਰਾਵਣਂ ਰਕ੍ਤਮੋਕ੍ਸਣਮ੍||੩੬||
Adhikarana 22 (37) · Śloka 37
ਕ੍ਸੁਧਾਰ੍ਤਮਨਿਲਪ੍ਰਾਯਂ ਤਦ੍ਵਿਸਾਰ੍ਤਂ ਸਮਾਹਿਤਃ | ਪਾਯਯੇਤ ਰਸਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸ਼ੁਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤਥਾ ਦਧਿ ||੩੭||
क्षुधार्तमनिलप्रायं तद्विषार्तं समाहितः | पाययेत रसं सर्पिः शुक्तं क्षौद्रं तथा दधि ||३७||
🔊 Audio coming soon
ਕ੍ਸੁਧਾਰ੍ਤਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਦ੍ਵਿਸਾਰ੍ਤਮਿਤਿ ਵਾਤਾਧਿਕਵਿਸਵੇਦਨਾਰ੍ਤਮ੍| ਅਤ੍ਰ ਮਾਂਸਰਸਾਦਿਪਾਨਂ ਵਿਸਵੇਗਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਸਤ੍ਯਾਂ ਸੁਖੇਨ ਵਮਨਾਰ੍ਥਮ੍||੩੭||
Adhikarana 23 (38) · Śloka 38
ਤਡ੍ਦਾਹਘਰ੍ਮਸਮ੍ਮੋਹੇ ਪੈਤ੍ਤਂ ਪੈਤ੍ਤਵਿਸਾਤੁਰਮ੍ | ਸ਼ੀਤੈਃ ਸਂਵਾਹਨਸ੍ਨਾਨਪ੍ਰਦੇਹੈਃ ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ ||੩੮||
तृड्दाहघर्मसम्मोहे पैत्तं पैत्तविषातुरम् | शीतैः संवाहनस्नानप्रदेहैः समुपाचरेत् ||३८||
🔊 Audio coming soon
ਤਡ੍ਦਾਹੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਘਰ੍ਮ ਇਤ੍ਯੁਸ੍ਣਕਾਲੇ, ਸਮ੍ਮੋਹੇ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਯਾਮ੍| ਪੈਤ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਕਤਿਮ੍| ਪੈਤ੍ਤਂ ਪਿਤ੍ਤਜਨਕਂ ਵਿਸਮ੍| ਸਂਵਾਹਨਂ ਸੁਖਕਰਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ| ਪ੍ਰਦੇਹਃ ਪ੍ਰਲੇਪਃ||੩੮||
Adhikarana 24 (39) · Śloka 39
ਸ਼ੀਤੇ ਸ਼ੀਤਪ੍ਰਸੇਕਾਰ੍ਤਂ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕਂ ਕਫਕਦ੍ਵਿਸਮ੍ | ਵਾਮਯੇਦ੍ਵਮਨੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਸ੍ਤਥਾ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਦਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ||੩੯||
शीते शीतप्रसेकार्तं श्लैष्मिकं कफकृद्विषम् | वामयेद्वमनैस्तीक्ष्णैस्तथा मूर्च्छामदान्वितम् ||३९||
🔊 Audio coming soon
ਕਫਵਿਸਾਤੁਰਸ੍ਯ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ- ਸ਼ੀਤੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ੀਤੇ ਸ਼ੀਤਕਾਲੇ| ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕਂ ਪੁਰੁਸਮ੍||੩੯||
Adhikarana 25 (40) · Śloka 40
ਕੋਸ੍ਠਦਾਹਰੁਜਾਧ੍ਮਾਨਮੂਤ੍ਰਸਙ੍ਗਰੁਗਨ੍ਵਿਤਮ੍ | ਵਿਰੇਚਯੇਚ੍ਛਕਦ੍ਵਾਯੁਸਙ੍ਗਪਿਤ੍ਤਾਤੁਰਂ ਨਰਮ੍ ||੪੦||
कोष्ठदाहरुजाध्मानमूत्रसङ्गरुगन्वितम् | विरेचयेच्छकृद्वायुसङ्गपित्तातुरं नरम् ||४०||
🔊 Audio coming soon
ਆਮਾਸ਼ਯਗਤਸ੍ਯ ਕਫਸ੍ਯ ਵਮਨਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਪਚ੍ਯਮਾਨਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਗਤਯੋਃ ਪਿਤ੍ਤਵਾਤਯੋਰ੍ਵਿਰੇਚਨਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਿਰੇਕਬਸ੍ਤੀ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਕੋਸ੍ਠੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੋਸ੍ਠਦਾਹਾਦੌ ਤੁ ਵਿਰੇਚਨਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵਿਰੇਚਨ ਏਵ ਵਰ੍ਤਤੇ||੪੦||
Adhikarana 26 (41) · Śloka 41
ਸ਼ੂਨਾਕ੍ਸਿਕੂਟਂ ਨਿਦ੍ਰਾਰ੍ਤਂ ਵਿਵਰ੍ਣਾਵਿਲਲੋਚਨਮ੍ | ਵਿਵਰ੍ਣਂ ਚਾਪਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਮਞ੍ਜਨੈਃ ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ ||੪੧||
शूनाक्षिकूटं निद्रार्तं विवर्णाविललोचनम् | विवर्णं चापि पश्यन्तमञ्जनैः समुपाचरेत् ||४१||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ੂਨਾਕ੍ਸਿਕੂਟਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਕ੍ਸਿਕੂਟੋ ਭ੍ਰੁਵੋਰਧੋਭਾਗਃ| ਆਵਿਲਂ ਦੂਸਿਕਾਸ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਮਲਿਨਂ, ਵਿਵਰ੍ਣਂ ਵਿਵਿਧਵਰ੍ਣਮ੍||੪੧||
Adhikarana 27 (42-49) · Śloka 50
ਸ਼ਿਰੋਰੁਗ੍ਗੌਰਵਾਲਸ੍ਯਹਨੁਸ੍ਤਮ੍ਭਗਲਗ੍ਰਹੇ | ਸ਼ਿਰੋ ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਮਨ੍ਯਾਸ੍ਤਮ੍ਭੇ ਚ ਦਾਰੁਣੇ ||੪੨|| ਨਸ੍ਟਸਞ੍ਜ੍ਞਂ ਵਿਵਤ੍ਤਾਕ੍ਸਂ ਭਗ੍ਨਗ੍ਰੀਵਂ ਵਿਰੇਚਨੈਃ | ਚੂਰ੍ਣੈਃ ਪ੍ਰਧਮਨੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਵਿਸਾਰ੍ਤਂ ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ ||੪੩|| ਤਾਡਯੇਚ੍ਚ ਸਿਰਾਃ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਲਲਾਟਜਾਃ | ਤਾਸ੍ਵਪ੍ਰਸਿਚ੍ਯਮਾਨਾਸੁ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ ||੪੪|| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਕਪਦਾਕਾਰਂ ਵ੍ਰਣਮੇਵਂ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਤਾਃ | ਸਰਕ੍ਤਂ ਚਰ੍ਮ ਮਾਂਸਂ ਵਾ ਨਿਕ੍ਸਿਪੇਚ੍ਚਾਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ||੪੫|| ਚਰ੍ਮਵਕ੍ਸਕਸਾਯਂ ਵਾ ਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਕੁਸ਼ਲੋ ਭਿਸਕ੍ | ਵਾਦਯੇਚ੍ਚਾਗਦੈਰ੍ਲਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਨ੍ਦੁਭੀਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਃ ||੪੬|| ਲਬ੍ਧਸਞ੍ਜ੍ਞਂ ਪੁਨਸ਼੍ਚੈਨਮੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚਾਧਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ | ਨਿਃਸ਼ੇਸਂ ਨਿਰ੍ਹਰੇਚ੍ਚੈਵਂ ਵਿਸਂ ਪਰਮਦੁਰ੍ਜਯਮ੍ ||੪੭|| ਅਲ੍ਪਮਪ੍ਯਵਸ਼ਿਸ੍ਟਂ ਹਿ ਭੂਯੋ ਵੇਗਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ | ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਸਾਦਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਜ੍ਵਰਕਾਸਸ਼ਿਰੋਰੁਜਃ ||੪੮|| ਸ਼ੋਫਸ਼ੋਸਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਤਿਮਿਰਾਰੁਚਿਪੀਨਸਾਨ੍ | ਤੇਸੁ ਚਾਪਿ ਯਥਾਦੋਸਂ ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ ||੪੯|| ਵਿਸਾਰ੍ਤੋਪਦ੍ਰਵਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ |੫੦|
शिरोरुग्गौरवालस्यहनुस्तम्भगलग्रहे | शिरो विरेचयेत् क्षिप्रं मन्यास्तम्भे च दारुणे ||४२|| नष्टसञ्ज्ञं विवृत्ताक्षं भग्नग्रीवं विरेचनैः | चूर्णैः प्रधमनैस्तीक्ष्णैर्विषार्तं समुपाचरेत् ||४३|| ताडयेच्च सिराः क्षिप्रं तस्य शाखाललाटजाः | तास्वप्रसिच्यमानासु मूर्ध्नि शस्त्रेण शस्त्रवित् ||४४|| कुर्यात् काकपदाकारं व्रणमेवं स्रवन्ति ताः | सरक्तं चर्म मांसं वा निक्षिपेच्चास्य मूर्धनि ||४५|| चर्मवृक्षकषायं वा कल्कं वा कुशलो भिषक् | वादयेच्चागदैर्लिप्त्वा दुन्दुभींस्तस्य पार्श्वयोः ||४६|| लब्धसञ्ज्ञं पुनश्चैनमूर्ध्वं चाधश्च शोधयेत् | निःशेषं निर्हरेच्चैवं विषं परमदुर्जयम् ||४७|| अल्पमप्यवशिष्टं हि भूयो वेगाय कल्पते | कुर्याद्वा सादवैवर्ण्यज्वरकासशिरोरुजः ||४८|| शोफशोषप्रतिश्यायतिमिरारुचिपीनसान् | तेषु चापि यथादोषं प्रतिकर्म प्रयोजयेत् ||४९|| विषार्तोपद्रवांश्चापि यथास्वं समुपाचरेत् |५०|
🔊 Audio coming soon
ਨਸ੍ਟਸਞ੍ਜ੍ਞਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਿਵਤਾਕ੍ਸਂ ਵ੍ਯਾਵਰ੍ਤਿਤਨੇਤ੍ਰਮ੍| ਸਰਕ੍ਤਮਿਤਿ| ਸਰਕ੍ਤਂ ਹਿ ਮਾਂਸਾਦਿਕਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਨਿਕ੍ਸਿਪ੍ਤਂ ਵਿਸਸਙ੍ਕ੍ਰਾਮਣਂ ਭਵਤਿ| ਚਰ੍ਮਵਕ੍ਸਃ ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਨੌਵਕ੍ਸਃ| ਕਸਾਯੋਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਯਾਸਃ| ਅਸਾਵਪਿ ਪ੍ਰਯੋਗੋ ਵਿਸਸਙ੍ਕ੍ਰਮਣਹੇਤੁਃ| ਦੁਨ੍ਦੁਭੀਨ੍ ਨਿਃਸ੍ਵਾਨਾਨ੍| ਏਵਂ ਚ ਪਰਮਦੁਰ੍ਜਯਂ ਵਿਸਂ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍; ਕੁਤ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਅਲ੍ਪਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਭੂਯਃ ਪੁਨਰਪਿ ਵੇਗਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ ਵੇਗਾਰ੍ਥਂ ਭਵਤਿ| ਸਾਦਃ ਅਙ੍ਗਗ੍ਲਾਨਿਃ| ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਸ੍ਥਾਨੇ ਜੇਜ੍ਜਟਾਚਾਰ੍ਯਃ ਸ੍ਤੈਮਿਤ੍ਯਂ ਪਠਤਿ, ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਤੈਮਿਤ੍ਯਂ ਨਿਸ਼੍ਚਲਤਾ||੪੨-੪੯||-
Adhikarana 28 (50) · Śloka 51
ਅਥਾਰਿਸ੍ਟਾਂ ਵਿਮੁਚ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਚ੍ਛਯਿਤ੍ਵਾਙ੍ਕਿਤਂ ਤਯਾ ||੫੦|| ਦਹ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਸਂ ਸ੍ਕਨ੍ਨਂ ਭੂਯੋ ਵੇਗਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ |੫੧|
अथारिष्टां विमुच्याशु प्रच्छयित्वाऽङ्कितं तया ||५०|| दह्यात्तत्र विषं स्कन्नं भूयो वेगाय कल्पते |५१|
🔊 Audio coming soon
ਅਰਿਸ੍ਟਾਸ੍ਥਾਪਨਬਨ੍ਧਨਵਿਸਦੂਸਿਤਸ਼ੋਣਿਤਸ੍ਯ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਦੂਸ੍ਯਵਿਸਪ੍ਰਤ੍ਯਨੀਕਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਅਥਾਰਿਸ੍ਟਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਥ ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍| ਤਯਾ ਅਙ੍ਕਿਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਯਿਤ੍ਵਾ ਦਿਹ੍ਯਾਤ੍ `ਅਗਦੈਃ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ; ਅਨ੍ਯਥਾ ਤਤ੍ਰ ਵਿਸਂ ਸ੍ਕਨ੍ਨਂ ਸ੍ਤ੍ਯਾਨੀਭੂਤਂ ਭੂਯੋ ਵੇਗਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ ਪੁਨਰ੍ਵੇਗਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੫੦||-
Adhikarana 29 (51-54) · Śloka 54
ਏਵਮੌਸਧਿਭਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗੈਸ਼੍ਚ ਯਤ੍ਨਤਃ ||੫੧|| ਵਿਸੇ ਹਤਗੁਣੇ ਦੇਹਾਦ੍ਯਦਾ ਦੋਸਃ ਪ੍ਰਕੁਪ੍ਯਤਿ | ਤਦਾ ਪਵਨਮੁਦ੍ਵਤ੍ਤਂ ਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ਯੈਃ ਸਮੁਪਾਚਰੇਤ੍ ||੫੨|| ਤੈਲਮਤ੍ਸ੍ਯਕੁਲਤ੍ਥਾਮ੍ਲਵਰ੍ਜ੍ਯੈਰ੍ਵਿਸਹਰਾਯੁਤੈਃ | ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਹਰੈਃ ਪਿਤ੍ਤਂ ਕਸਾਯਸ੍ਨੇਹਬਸ੍ਤਿਭਿਃ ||੫੩|| ਕਫਮਾਰਗ੍ਵਧਾਦ੍ਯੇਨ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰੇਣ ਗਣੇਨ ਤੁ | ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਘ੍ਨੈਰਗਦੈਸ਼੍ਚੈਵ ਤਿਕ੍ਤੈ ਰੂਕ੍ਸੈਸ਼੍ਚ ਭੋਜਨੈਃ ||੫੪||
एवमौषधिभिर्मन्त्रैः क्रियायोगैश्च यत्नतः ||५१|| विषे हृतगुणे देहाद्यदा दोषः प्रकुप्यति | तदा पवनमुद्वृत्तं स्नेहाद्यैः समुपाचरेत् ||५२|| तैलमत्स्यकुलत्थाम्लवर्ज्यैर्विषहरायुतैः | पित्तज्वरहरैः पित्तं कषायस्नेहबस्तिभिः ||५३|| कफमारग्वधाद्येन सक्षौद्रेण गणेन तु | श्लेष्मघ्नैरगदैश्चैव तिक्तै रूक्षैश्च भोजनैः ||५४||
🔊 Audio coming soon
ਏਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਔਸਧਿਭਿਃ ਮਹਾਗਦਾਦਿਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਾਭਿਃ, ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਕੁਰੁਕੁਲ੍ਲਾਦਿਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟੈਃ, ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗੈਃ ਦੂਸ੍ਯਭੂਤਸ਼ੋਣਿਤਹਰਬਹਿਃਪਰਿਮਾਰ੍ਜਨਸੇਚਨਾਲੇਪਨਾਦਿਭਿਃ; ਤਥੈਵਾਨ੍ਤਃਪਰਿਮਾਰ੍ਜਨੈਰ੍ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਸ੍ਥਾਪਨਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਚਨਾਖ੍ਯੈਃ| ਵਿਸੇ ਹਤਗੁਣੇ ਅਪਹਤਵਿਸਾਦਜਨਨਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਦਿਗੁਣੇ| ਦੋਸਃ ਅਨਿਲਾਦਿਃ| ਉਦ੍ਵਤ੍ਤਮ੍ ਉਚ੍ਚਲਿਤਂ ਪਰਸ੍ਥਾਨਮਿਤਿ ਯਾਵਤ੍| ਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ਯੈਰਿਤਿ ਆਦ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦਾਨ੍ਮਦੁਸਂਸ਼ੋਧਨਸ੍ਵਾਦੁਭੋਜਨਾਙ੍ਗਵਿਮਰ੍ਦਨਾਦਿਭਿਃ| ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਹਰੈਰਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸਮੁਪਾਚਰੇਦਿਤ੍ਯਨੁਵਰ੍ਤਤੇ| ਕਫਮਾਰਗ੍ਵਧਾਦ੍ਯੇਨੇਤ੍ਯਾਦਿ||੫੧-੫੪||
Adhikarana 30 (55) · Śloka 55
ਵਕ੍ਸਪ੍ਰਪਾਤਵਿਸਮਪਤਿਤਂ ਮਤਮਮ੍ਭਸਿ | ਉਦ੍ਬਦ੍ਧਂ ਚ ਮਤਂ ਸਦ੍ਯਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸੇਨ੍ਨਸ੍ਟਸਞ੍ਜ੍ਞਵਤ੍ ||੫੫||
वृक्षप्रपातविषमपतितं मृतमम्भसि | उद्बद्धं च मृतं सद्यश्चिकित्सेन्नष्टसञ्ज्ञवत् ||५५||
🔊 Audio coming soon
ਵਕ੍ਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪ੍ਰਪਾਤੋ ਨਦੀਤਟਾਦਿਃ, ਵਿਸਮੋ ਨਿਮ੍ਨੋਨ੍ਨਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ਃ, ਵਕ੍ਸਾਦਿਪਤਿਤਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਂ; ਮਤਮਮ੍ਭਸਿ ਅਮ੍ਭਸਿ ਮਤਂ, ਉਦ੍ਬਦ੍ਧਮੁਲ੍ਲਮ੍ਬਿਤਂ ਚ ਮਤਂ, ਸਦ੍ਯੋ ਝਟਿਤਿ, ਨਸ੍ਟਸਞ੍ਜ੍ਞਵਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸੇਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਮਤਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਤ੍ਯੁਸਮੀਪੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਗਹ੍ਯਤੇ; ਨ ਪੁਨਰ੍ਮਤ ਏਵ, ਤਸ੍ਯ ਨਿਸ੍ਫਲਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਤ੍ਵਾਤ੍| ਕੇਚਿਦਾਚਾਰ੍ਯਾ ਅਮੁਂ ਪਾਠਂ ਨ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਯੇ ਤੁ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਨ੍ਮਤਾਨੁਸਾਰੇਣ ਲਿਖਿਤੋਯਮਿਤ੍ਯਦੋਸਃ||੫੫||
Adhikarana 31 (56) · Śloka 56
ਗਾਢਂ ਬਦ੍ਧੇਰਿਸ੍ਟਯਾ ਪ੍ਰਚ੍ਛਿਤੇ ਵਾ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਲੇਪੈਸ੍ਤਦ੍ਵਿਧੈਰ੍ਵਾਵਸ਼ਿਸ੍ਟੈਃ | ਸ਼ੂਨੇ ਗਾਤ੍ਰੇ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਮਤ੍ਯਰ੍ਥਪੂਤਿ ਜ੍ਞੇਯਂ ਮਾਂਸਂ ਤਦ੍ਵਿਸਾਤ੍ ਪੂਤਿ ਕਸ੍ਟਮ੍ ||੫੬||
गाढं बद्धेऽरिष्टया प्रच्छिते वा तीक्ष्णैर्लेपैस्तद्विधैर्वाऽवशिष्टैः | शूने गात्रे क्लिन्नमत्यर्थपूति ज्ञेयं मांसं तद्विषात् पूति कष्टम् ||५६||
🔊 Audio coming soon
ਗਾਢਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਗਾਢਮਰਿਸ੍ਟਯਾ ਬਦ੍ਧੇ, ਅਥਵਾ ਪ੍ਰਚ੍ਛਿਤੇ, ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਲੇਪੈਸ੍ਤਦ੍ਵਿਧੈਃ ਸ਼ਰੀਰਵਰ੍ਤਿਭਿਃ, ਅਵਸ਼ਿਸ੍ਟੈਃ ਅਨੁਦ੍ਧਤੈਃ, ਜ੍ਞੇਯਂ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਂ, ਤਨ੍ਮਾਂਸਂ , ਵਿਸਾਤ੍ ਪੂਤਿ ਪੂਤਿਸਞ੍ਜ੍ਞਕਂ, ਕਸ੍ਟਂ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯਮ੍||੫੬||
Adhikarana 32 (57) · Śloka 58
ਸਦ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਧਂ ਨਿਸ੍ਰਵੇਤ੍ ਕਸ੍ਣਰਕ੍ਤਂ ਪਾਕਂ ਯਾਯਾਦ੍ਦਹ੍ਯਤੇ ਚਾਪ੍ਯਭੀਕ੍ਸ੍ਣਮ੍ | ਕਸ੍ਣੀਭੂਤਂ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਮਤ੍ਯਰ੍ਥਪੂਤਿ ਸ਼ੀਰ੍ਣਂ ਮਾਂਸਂ ਯਾਤ੍ਯਜਸ੍ਰਂ ਕ੍ਸਤਾਚ੍ਚ ||੫੭|| ਤਸ੍ਣਾ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਦਾਹੌ ਜ੍ਵਰਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਂ ਦਿਗ੍ਧਵਿਦ੍ਧਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯੇਤ੍ |੫੮|
सद्यो विद्धं निस्रवेत् कृष्णरक्तं पाकं यायाद्दह्यते चाप्यभीक्ष्णम् | कृष्णीभूतं क्लिन्नमत्यर्थपूति शीर्णं मांसं यात्यजस्रं क्षताच्च ||५७|| तृष्णा मूर्च्छा भ्रान्तिदाहौ ज्वरश्च यस्य स्युस्तं दिग्धविद्धं व्यवस्येत् |५८|
🔊 Audio coming soon
ਸਦ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ, ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਮ੍ ਆਰ੍ਦ੍ਰੀਭੂਤਂ, ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪੂਤਿ ਅਤਿਸ਼ਯੇਨ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਂ, ਸ਼ੀਰ੍ਣਂ ਸ਼ਟਿਤਮ੍, ਅਜਸ੍ਰਮ੍ ਅਨਵਰਤਂ, ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਃ ਵਸ੍ਤੂਨਾਮਨ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਤੀਤਿਃ, ਸ੍ਯੁਃ ਭਵੇਯੁਃ, ਦਿਗ੍ਧਵਿਦ੍ਧਂ ਵਿਸਲਿਪ੍ਤਬਾਣਤਾਡਿਤਂ, ਵ੍ਯਵਸ੍ਯੇਤ੍ ਜਾਨੀਯਾਤ੍||੫੭||-
Adhikarana 33 (58) · Śloka 59
ਪੂਰ੍ਵੋਦ੍ਦਿਸ੍ਟਂ ਲਕ੍ਸਣਂ ਸਰ੍ਵਮੇਤਜ੍ਜੁਸ੍ਟਂ ਯਸ੍ਯਾਲਂ ਵਿਸੇਣ ਵ੍ਰਣਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ||੫੮|| ਲੂਤਾਦਸ੍ਟਾ ਦਿਗ੍ਧਵਿਦ੍ਧਾ ਵਿਸੈਰ੍ਵਾ ਜੁਸ੍ਟਾ ਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤੇ ਵ੍ਰਣਾਃ ਪੂਤਿਮਾਂਸਾਃ |੫੯|
पूर्वोद्दिष्टं लक्षणं सर्वमेतज्जुष्टं यस्यालं विषेण व्रणाः स्युः ||५८|| लूतादष्टा दिग्धविद्धा विषैर्वा जुष्टा प्रायस्ते व्रणाः पूतिमांसाः |५९|
🔊 Audio coming soon
ਪੂਰ੍ਵੋਦ੍ਦਿਸ੍ਟਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋਲਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਮਵਚਾਰਿਤੇਨ ਵਿਸੇਣ ਜੁਸ੍ਟਾ ਵ੍ਰਣਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਭਵੇਯੁਃ, ਤਸ੍ਯ ਏਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵੋਦ੍ਦਿਸ੍ਟਂ ਲਕ੍ਸਣਂ ਭਵਤਿ; ਕੁਤ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਲੂਤਾਦਸ੍ਟਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਯੇ ਵ੍ਰਣਾ ਲੂਤਾਦਸ੍ਟਦਿਗ੍ਧਵਿਦ੍ਧਾਦਯਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਯਃ ਪੂਤਿਮਾਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੫੮||-
Adhikarana 34 (59-60) · Śloka 60
ਤੇਸਾਂ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਤਿਮਾਂਸਾਨ੍ਯਪੋਹ੍ਯ ਵਾਰ੍ਯੋਕੋਭਿਃ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਚਾਪਹਤ੍ਯ ||੫੯|| ਹਤ੍ਵਾ ਦੋਸਾਨ੍ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਮੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤ੍ਵਧਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸਿਞ੍ਚੇਤ੍ ਕ੍ਸੀਰਿਣਾਂ ਤ੍ਵਕ੍ਕਸਾਯੈਃ | ਅਨ੍ਤਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦਾਪਯੇਚ੍ਚ ਪ੍ਰਦੇਹਾਨ੍ ਸ਼ੀਤੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰਾਜ੍ਯਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਿਸਘ੍ਨੈਃ ||੬੦||
तेषां युक्त्या पूतिमांसान्यपोह्य वार्योकोभिः शोणितं चापहृत्य ||५९|| हृत्वा दोषान् क्षिप्रमूर्ध्वं त्वधश्च सम्यक् सिञ्चेत् क्षीरिणां त्वक्कषायैः | अन्तर्वस्त्रं दापयेच्च प्रदेहान् शीतैर्द्रव्यैराज्ययुक्तैर्विषघ्नैः ||६०||
🔊 Audio coming soon
ਏਸਾਂ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ- ਤੇਸਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਾਰ੍ਯੋਕੋਭਿਃ ਜਲੌਕੋਭਿਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਕ੍ਸੀਰਿਣਾਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪ੍ਲਕ੍ਸਗਰ੍ਦਭਾਣ੍ਡਾਨਾਮ੍| ਸ਼ੀਤੈਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ੀਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਰ੍ਵਿਸਘ੍ਨੈਃ ਪਿਤ੍ਤਵਿਸਰ੍ਪੋਕ੍ਤੈਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਆਜ੍ਯਮਿਸ਼੍ਰੈਃ ਸ਼ਤਧੌਤਘਤਯੁਕ੍ਤੈਃ||੫੯-੬੦||
Adhikarana 35 (61) · Śloka 61
ਭਿਨ੍ਨੇ ਤ੍ਵਸ੍ਥ੍ਨਾ ਦੁਸ੍ਟਜਾਤੇਨ ਕਾਰ੍ਯਃ ਪੂਰ੍ਵੋ ਮਾਰ੍ਗਃ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਯੋ ਵਿਸੇ ਚ |੬੧|
भिन्ने त्वस्थ्ना दुष्टजातेन कार्यः पूर्वो मार्गः पैत्तिके यो विषे च |६१|
🔊 Audio coming soon
ਭਿਨ੍ਨੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਦੁਸ੍ਟਜਾਤੇਨ ਦੁਸ੍ਟਜੀਵਸਮ੍ਭੂਤੇਨ ਅਸ੍ਥਿਵਿਸਾਣਾਮਸ੍ਥ੍ਨੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਸ੍ਥ੍ਨਾ ਦੁਸ੍ਟਜਾਤੇਨੇਤ੍ਯੁਪਲਕ੍ਸਣਂ, ਤੇਨ ਤਤ੍ਸਦਸ਼ਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਪਰ੍ਦਨਗੁਦਾਸ੍ਥਿਸ਼ੂਕਸ਼ਵੈਃ ਸਵਿਸਕਣ੍ਟਕੈਰ੍ਵਸ਼੍ਚਿਕਕਣ੍ਟਕੈਸ਼੍ਚ ਕਤੇ ਵ੍ਰਣੇ| ਪੂਰ੍ਵੋ ਮਾਰ੍ਗਃ ਅਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਃ `ਤੇਸਾਂ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਤਿਮਾਂਸਾਨ੍ਯਪੋਹ੍ਯ’ ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਃ; ਨ ਪਰਂ ਦੁਸ੍ਟਾਸ੍ਥ੍ਯਾਦਿਭਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨੇ ਵ੍ਰਣੇ ਪੂਰ੍ਵੋ ਮਾਰ੍ਗਃ ਅਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤੋਪਿ ਯੋ ਵ੍ਰਣਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਪਿ ਪੂਰ੍ਵੋ ਮਾਰ੍ਗਃ ਕਾਰ੍ਯਃ|੬੧|-
Adhikarana 36 (61-62) · Śloka 63
ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਵਿਸ਼ਲ੍ਯੇ ਮਧੁਕਂ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਰਕ੍ਤਾ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਲਵਣਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਗਃ ||੬੧|| ਕਟੁਤ੍ਰਿਕਂ ਚੈਵ ਸੁਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨਿ ਸ਼ਙ੍ਗੇ ਨਿਦਧ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਸਂਯੁਤਾਨਿ | ਏਸੋਗਦੋ ਹਨ੍ਤਿ ਵਿਸਂ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਃ ਪਾਨਾਞ੍ਜਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਨਸ੍ਯਯੋਗੈਃ ||੬੨|| ਅਵਾਰ੍ਯਵੀਰ੍ਯੋ ਵਿਸਵੇਗਹਨ੍ਤਾ ਮਹਾਗਦੋ ਨਾਮ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵਃ |੬੩|
त्रिवृद्विशल्ये मधुकं हरिद्रे रक्ता नरेन्द्रो लवणश्च वर्गः ||६१|| कटुत्रिकं चैव सुचूर्णितानि शृङ्गे निदध्यान्मधुसंयुतानि | एषोऽगदो हन्ति विषं प्रयुक्तः पानाञ्जनाभ्यञ्जननस्ययोगैः ||६२|| अवार्यवीर्यो विषवेगहन्ता महागदो नाम महाप्रभावः |६३|
🔊 Audio coming soon
ਇਦਾਨੀਮਗਦਕੋਸ਼ਮਾਹ- ਤ੍ਰਿਵਦ੍ਵਿਸ਼ਲ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਾ ਕਾਸ੍ਠਪਾਟਲਾ, ਰਕ੍ਤਾ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ, ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕਿਰਮਾਲਕਃ| ਅਵਾਰ੍ਯਵੀਰ੍ਯਃ ਅਪ੍ਰਤਿਹਤਵੀਰ੍ਯਃ||੬੧-੬੨||-
Adhikarana 37 (63-64) · Śloka 65
ਵਿਡਙ੍ਗਪਾਠਤ੍ਰਿਫਲਾਜਮੋਦਾਹਿਙ੍ਗੂਨਿ ਵਕ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਕਟੂਨਿ ਚੈਵ ||੬੩|| ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਗੋ ਲਵਣਃ ਸੁਸੂਕ੍ਸ੍ਮਃ ਸਚਿਤ੍ਰਕਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤੋ ਨਿਧੇਯਃ | ਸ਼ਙ੍ਗੇ ਗਵਾਂ ਸ਼ਙ੍ਗਮਯੇਨ ਚੈਵ ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਿਤਃ ਪਕ੍ਸਮੁਪੇਕ੍ਸਿਤਸ਼੍ਚ ||੬੪|| ਏਸੋਗਦਃ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਾਨਾਂ ਜੇਤਾ ਵਿਸਾਣਾਮਜਿਤੋ ਹਿ ਨਾਮ੍ਨਾ |੬੫|
विडङ्गपाठत्रिफलाजमोदाहिङ्गूनि वक्रं त्रिकटूनि चैव ||६३|| सर्वश्च वर्गो लवणः सुसूक्ष्मः सचित्रकः क्षौद्रयुतो निधेयः | शृङ्गे गवां शृङ्गमयेन चैव प्रच्छादितः पक्षमुपेक्षितश्च ||६४|| एषोऽगदः स्थावरजङ्गमानां जेता विषाणामजितो हि नाम्ना |६५|
🔊 Audio coming soon
ਵਿਡਙ੍ਗਪਾਠੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਕ੍ਰਂ ਤਗਰਮ੍||੬੩-੬੪||-
Adhikarana 38 (65-67) · Śloka 68
ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਂ ਸੁਰਦਾਰੁ ਮੁਸ੍ਤਾ ਕਾਲਾਨੁਸਾਰ੍ਯਾ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ ਚ ||੬੫|| ਸ੍ਥੌਣੇਯਕਧ੍ਯਾਮਕਗੁਗ੍ਗੁਲੂਨਿ ਪੁਨ੍ਨਾਗਤਾਲੀਸ਼ਸੁਵਰ੍ਚਿਕਾਸ਼੍ਚ | ਕੁਟਨ੍ਨਟੈਲਾਸਿਤਸਿਨ੍ਧੁਵਾਰਾਃ ਸ਼ੈਲੇਯਕੁਸ੍ਠੇ ਤਗਰਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਃ ||੬੬|| ਰੋਧ੍ਰਂ ਜਲਂ ਕਾਞ੍ਚਨਗੈਰਿਕਂ ਚ ਸਮਾਗਧਂ ਚਨ੍ਦਨਸੈਨ੍ਧਵਂ ਚ | ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਣਿ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਸਮਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਗੇ ਨਿਦਧ੍ਯਾਨ੍ਮਧੁਸਂਯੁਤਾਨਿ ||੬੭|| ਏਸੋਗਦਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯ ਇਤਿ ਪ੍ਰਦਿਸ੍ਟੋ ਵਿਸਂ ਨਿਹਨ੍ਯਾਦਪਿ ਤਕ੍ਸਕਸ੍ਯ |੬੮|
प्रपौण्डरीकं सुरदारु मुस्ता कालानुसार्या कटुरोहिणी च ||६५|| स्थौणेयकध्यामकगुग्गुलूनि पुन्नागतालीशसुवर्चिकाश्च | कुटन्नटैलासितसिन्धुवाराः शैलेयकुष्ठे तगरं प्रियङ्गुः ||६६|| रोध्रं जलं काञ्चनगैरिकं च समागधं चन्दनसैन्धवं च | सूक्ष्माणि चूर्णानि समानि कृत्वा शृङ्गे निदध्यान्मधुसंयुतानि ||६७|| एषोऽगदस्तार्क्ष्य इति प्रदिष्टो विषं निहन्यादपि तक्षकस्य |६८|
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਾਲਾਨੁਸਾਰ੍ਯਾ ਕਾਲਾਨੁਸਾਰਿਵਾ| ਧ੍ਯਾਮਕਂ ਕਤ੍ਤਣਂ, ਕੁਟਨ੍ਨਟਃ ਸ਼੍ਯੋਨਾਕਃ, ਸਿਤਸਿਨ੍ਧੁਵਾਰਃ ਸ਼੍ਵੇਤਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀ||੬੫-੬੭||-
Adhikarana 39 (68-72) · Śloka 73
ਮਾਂਸੀਹਰੇਣੁਤ੍ਰਿਫਲਾਮੁਰਙ੍ਗੀਰਕ੍ਤਾਲਤਾਯਸ੍ਟਿਕਪਦ੍ਮਕਾਨਿ ||੬੮|| ਵਿਡਙ੍ਗਤਾਲੀਸ਼ਸੁਗਨ੍ਧਿਕੈਲਾਤ੍ਵਕ੍ਕੁਸ੍ਠਪਤ੍ਰਾਣਿ ਸਚਨ੍ਦਨਾਨਿ | ਭਾਰ੍ਗੀ ਪਟੋਲਂ ਕਿਣਿਹੀ ਸਪਾਠਾ ਮਗਾਦਨੀ ਕਰ੍ਕਟਿਕਾ ਪੁਰਸ਼੍ਚ ||੬੯|| ਪਾਲਿਨ੍ਦ੍ਯਸ਼ੋਕੌ ਕ੍ਰਮੁਕਂ ਸੁਰਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸੂਨਮਾਰੁਸ੍ਕਰਜਂ ਚ ਪੁਸ੍ਪਮ੍ | ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਨਿ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਸਮਾਨਿ ਸ਼ਙ੍ਗੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ਸਪਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਾਣਿ ||੭੦|| ਵਰਾਹਗੋਧਾਸ਼ਿਖਿਸ਼ਲ੍ਲਕੀਨਾਂ ਮਾਰ੍ਜਾਰਜਂ ਪਾਰ੍ਸਤਨਾਕੁਲੇ ਚ | ਯਸ੍ਯਾਗਦੋਯਂ ਸੁਕਤੋ ਗਹੇ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਾਮ੍ਨਰ੍ਸਭੋ ਨਾਮ ਨਰਰ੍ਸਭਸ੍ਯ ||੭੧|| ਨ ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਪਾਃ ਕੁਤ ਏਵ ਕੀਟਾਸ੍ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਵੀਰ੍ਯਾਣਿ ਵਿਸਾਣਿ ਚੈਵ | ਏਤੇਨ ਭੇਰ੍ਯਃ ਪਟਹਾਸ਼੍ਚ ਦਿਗ੍ਧਾ ਨਾਨਦ੍ਯਮਾਨਾ ਵਿਸਮਾਸ਼ੁ ਹਨ੍ਯੁਃ ||੭੨|| ਦਿਗ੍ਧਾਃ ਪਤਾਕਾਸ਼੍ਚ ਨਿਰੀਕ੍ਸ੍ਯ ਸਦ੍ਯੋ ਵਿਸਾਭਿਭੂਤਾ ਹ੍ਯਵਿਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ |੭੩|
मांसीहरेणुत्रिफलामुरङ्गीरक्तालतायष्टिकपद्मकानि ||६८|| विडङ्गतालीशसुगन्धिकैलात्वक्कुष्ठपत्राणि सचन्दनानि | भार्गी पटोलं किणिही सपाठा मृगादनी कर्कटिका पुरश्च ||६९|| पालिन्द्यशोकौ क्रमुकं सुरस्याः प्रसूनमारुष्करजं च पुष्पम् | सूक्ष्मानि चूर्णानि समानि शृङ्गे न्यसेत् सपित्तानि समाक्षिकाणि ||७०|| वराहगोधाशिखिशल्लकीनां मार्जारजं पार्षतनाकुले च | यस्यागदोऽयं सुकृतो गृहे स्यान्नाम्नर्षभो नाम नरर्षभस्य ||७१|| न तत्र सर्पाः कुत एव कीटास्त्यजन्ति वीर्याणि विषाणि चैव | एतेन भेर्यः पटहाश्च दिग्धा नानद्यमाना विषमाशु हन्युः ||७२|| दिग्धाः पताकाश्च निरीक्ष्य सद्यो विषाभिभूता ह्यविषा भवन्ति |७३|
🔊 Audio coming soon
ਮਾਂਸੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਮੁਰਙ੍ਗੀ ਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਕਃ, ਰਕ੍ਤਾ ਲਤਾ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ, ਸੁਗਨ੍ਧਿਕਾ ਸਰ੍ਪਗਨ੍ਧਿਕਾ, ਕਿਣਿਹੀ ਕਟਭੀ, ਮਗਾਦਨੀ ਕਰ੍ਕਟਿਕਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀਫਲਮਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ, ਪੁਰਃ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਃ, ਪਾਲਿਨ੍ਦੀ ਤ੍ਰਿਵਤ੍, ਕਾਲਵਲ੍ਲੀਤ੍ਯਪਰੇ, ਕ੍ਰਮੁਕਂ ਪੂਗਫਲਂ, ਰੁਬੁਕਮਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਪਠਨ੍ਤਿ ਸ ਚੈਰਣ੍ਡਃ, ਸੁਰਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸੂਨਂ ਤੁਲਸੀਪੁਸ੍ਪਂ, ਸ਼ਿਖੀ ਮਯੂਰਃ, ਕੁਕ੍ਕੁਟ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ, ਪਸਤਾਨਾਮਿਦਂ ਪਾਰ੍ਸਤਂ, ਪਸਤਃ ਚਿਤ੍ਤਲਃ| ਯਸ੍ਯ ਨਰਰ੍ਸਭਸ੍ਯ ਨਰਾਧਿਪਸ੍ਯ, ਗਹੇਯਮਗਦੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਞ੍ਜ੍ਞਯਾ, ਸਭੋ ਨਾਮ ਸਭ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ, ਸੁਕਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸ਼ੋਭਨੋ ਨਿਸ੍ਪਾਦਿਤੋ ਭਵੇਤ੍||੬੮-੭੨||-
Adhikarana 40 (73-74) · Śloka 75
ਲਾਕ੍ਸਾ ਹਰੇਣੁਰ੍ਨਲਦਂ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਃ ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਦ੍ਵਯਂ ਯਸ੍ਟਿਕਪਥ੍ਵਿਕਾਸ਼੍ਚ ||੭੩|| ਚੂਰ੍ਣੀਕਤੋਯਂ ਰਜਨੀਵਿਮਿਸ਼੍ਰੋ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਭ੍ਯਾਂ ਸਹਿਤੋ ਨਿਧੇਯਃ | ਸ਼ਙ੍ਗੇ ਗਵਾਂ ਪੂਰ੍ਵਵਦਾਪਿਧਾਨਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੋਞ੍ਜਨਨਸ੍ਯਪਾਨੈਃ ||੭੪|| ਸਞ੍ਜੀਵਨੋ ਨਾਮ ਗਤਾਸੁਕਲ੍ਪਾਨੇਸੋਗਦੋ ਜੀਵਯਤੀਹ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ |੭੫|
लाक्षा हरेणुर्नलदं प्रियङ्गुः शिग्रुद्वयं यष्टिकपृथ्विकाश्च ||७३|| चूर्णीकृतोऽयं रजनीविमिश्रो सर्पिर्मधुभ्यां सहितो निधेयः | शृङ्गे गवां पूर्ववदापिधानस्ततः प्रयोज्योऽञ्जननस्यपानैः ||७४|| सञ्जीवनो नाम गतासुकल्पानेषोऽगदो जीवयतीह मर्त्यान् |७५|
🔊 Audio coming soon
ਲਾਕ੍ਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਥ੍ਵਿਕਾ ਏਲਾ, ਹਿਙ੍ਗੁਪਤ੍ਰਿਕੇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਪੂਰ੍ਵਵਦਾਪਿਧਾਨਃ ਗੋਸ਼ਙ੍ਗਿਕਾਪਿਧਾਨਃ||੭੩-੭੪||-
Adhikarana 41 (75) · Śloka 76
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕੀਕਟ੍ਫਲਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗ੍ਯਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਗਿਰਿਹ੍ਵਾ ਕਿਣਿਹੀ ਸਿਤਾ ਚ ||੭੫|| ਸਤਣ੍ਡੁਲੀਯੋਗਦ ਏਸ ਮੁਖ੍ਯੋ ਵਿਸੇਸੁ ਦਰ੍ਵੀਕਰਰਾਜਿਲਾਨਾਮ੍ |੭੬|
श्लेष्मातकीकट्फलमातुलुङ्ग्यः श्वेता गिरिह्वा किणिही सिता च ||७५|| सतण्डुलीयोऽगद एष मुख्यो विषेषु दर्वीकरराजिलानाम् |७६|
🔊 Audio coming soon
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕੀ `ਬਹੁਵਾਰਃ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਕਟ੍ਫਲਂ ਕਾਸ਼੍ਮਰੀ, ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗੋ ਬੀਜਪੂਰਕਃ, ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਗਿਰਿਹ੍ਵਾ ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਯਨ੍ਦਾ, ਕਿਣਿਹੀ ਨੀਲਸ੍ਯਨ੍ਦਾ, ਸਿਤਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ| ਅਯਂ ਦਰ੍ਵੀਕਰਰਾਜਿਲਵਿਸਦਸ੍ਟਾਗਦਃ||੭੫||-
Adhikarana 42 (76-77) · Śloka 78
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ ਸੁਗਨ੍ਧਾ ਨਗਵਤ੍ਤਿਕਾ ਚ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਸਮਙ੍ਗਾ ਸਮਭਾਗਯੁਕ੍ਤਾ ||੭੬|| ਦੇਯੋ ਦ੍ਵਿਭਾਗਃ ਸੁਰਸਾਚ੍ਛਦਸ੍ਯ ਕਪਿਤ੍ਥਬਿਲ੍ਵਾਦਪਿ ਦਾਡਿਮਾਚ੍ਚ | ਤਥਾਰ੍ਧਭਾਗਃ ਸਿਤਸਿਨ੍ਧੁਵਾਰਾਦਙ੍ਕੋਠਮੂਲਾਦਪਿ ਗੈਰਿਕਾਚ੍ਚ ||੭੭|| ਏਸੋਗਦਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤੋ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਮਣ੍ਡਲਿਨਾਂ ਵਿਸਾਣਿ |੭੮|
द्राक्षा सुगन्धा नगवृत्तिका च श्वेता समङ्गा समभागयुक्ता ||७६|| देयो द्विभागः सुरसाच्छदस्य कपित्थबिल्वादपि दाडिमाच्च | तथाऽर्धभागः सितसिन्धुवारादङ्कोठमूलादपि गैरिकाच्च ||७७|| एषोऽगदः क्षौद्रयुतो निहन्ति विशेषतो मण्डलिनां विषाणि |७८|
🔊 Audio coming soon
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੁਗਨ੍ਧਾ ਸਰ੍ਪਸੁਗਨ੍ਧਾ ਨਾਕੁਲੀਤਿ ਯਾਵਤ੍, ਨਗਵਤ੍ਤਿਕਾ ਸ਼ਲ੍ਲਕੀ, ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਯਨ੍ਦਃ| ਦੇਯੋ ਦ੍ਵਿਭਾਗ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਰ੍ਧਭਾਗਃ ਅਰ੍ਧਪਲਂ ਸਿਨ੍ਧੁਵਾਰਾਦਿਭ੍ਯਃ| ਕੇਚਿਤ੍ਤੁ ਸੁਗਨ੍ਧਾ ਨਗਮਤ੍ਤਿਕੇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰਾਯਮਰ੍ਥਃ- ਸ਼ੋਭਨਗਨ੍ਧਵਤੀ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਮਤ੍ਤਿਕਾ, ਪਰ੍ਵਤਮਤ੍ਤਿਕਾਯਾਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯਤੋ ਵਿਸਹਰਤ੍ਵਾਤ੍| ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਸਹਰੋਯਮਗਦਃ, ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਮਣ੍ਡਲਿਵਿਸਹਰੋ ਭਵਤਿ| ਅਯਂ ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਿਵਿਸਹਰੋ ਨਾਮਾਗਦਃ||੭੬-੭੭||-
Adhikarana 43 (78-80) · Śloka 80
ਵਂਸ਼ਤ੍ਵਗਾਰ੍ਦ੍ਰਾਮਲਕਂ ਕਪਿਤ੍ਥਂ ਕਟੁਤ੍ਰਿਕਂ ਹੈਮਵਤੀ ਸਕੁਸ੍ਠਾ ||੭੮|| ਕਰਞ੍ਜਬੀਜਂ ਤਗਰਂ ਸ਼ਿਰੀਸਪੁਸ੍ਪਂ ਚ ਗੋਪਿਤ੍ਤਯੁਤਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ | ਵਿਸਾਣਿ ਲੂਤੋਨ੍ਦੁਰਪਨ੍ਨਗਾਨਾਂ ਕੈਟਂ ਚ ਲੇਪਾਞ੍ਜਨਨਸ੍ਯਪਾਨੈਃ ||੭੯|| ਪੁਰੀਸਮੂਤ੍ਰਾਨਿਲਗਰ੍ਭਸਙ੍ਗਾਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਵਰ੍ਤ੍ਯਞ੍ਜਨਨਾਭਿਲੇਪੈਃ | ਕਾਚਾਰ੍ਮਕੋਥਾਨ੍ ਪਟਲਾਂਸ਼੍ਚ ਘੋਰਾਨ੍ ਪੁਸ੍ਪਂ ਚ ਹਨ੍ਤ੍ਯਞ੍ਜਨਨਸ੍ਯਯੋਗੈਃ ||੮੦||
वंशत्वगार्द्राऽऽमलकं कपित्थं कटुत्रिकं हैमवती सकुष्ठा ||७८|| करञ्जबीजं तगरं शिरीषपुष्पं च गोपित्तयुतं निहन्ति | विषाणि लूतोन्दुरपन्नगानां कैटं च लेपाञ्जननस्यपानैः ||७९|| पुरीषमूत्रानिलगर्भसङ्गान्निहन्ति वर्त्यञ्जननाभिलेपैः | काचार्मकोथान् पटलांश्च घोरान् पुष्पं च हन्त्यञ्जननस्ययोगैः ||८०||
🔊 Audio coming soon
ਵਂਸ਼ਤ੍ਵਗਾਰ੍ਦ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਂਸ਼ਤ੍ਵਗਾਰ੍ਦ੍ਰਾ ਆਰ੍ਦ੍ਰਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਤ੍ਵਕ੍, ਹੈਮਵਤੀ ਵਚਾ| ਕੋਥਃ ਪੂਤਿਭਾਵਃ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਾਦਿਸੁ| ਅਯਂ ਤੁ ਸਾਰ੍ਵਕਾਰ੍ਮਿਕੋਗਦਃ||੭੮-੮੦||
Adhikarana 44 (81) · Śloka 81
ਸਮੂਲਪੁਸ੍ਪਾਙ੍ਕੁਰਵਲ੍ਕਬੀਜਾਤ੍ ਕ੍ਵਾਥਃ ਸ਼ਿਰੀਸਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਕਟੁਪ੍ਰਗਾਢਃ | ਸਲਾਵਣਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤੋਥ ਪੀਤੋ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ਕੀਟਵਿਸਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ||੮੧||
समूलपुष्पाङ्कुरवल्कबीजात् क्वाथः शिरीषात् त्रिकटुप्रगाढः | सलावणः क्षौद्रयुतोऽथ पीतो विशेषतः कीटविषं निहन्ति ||८१||
🔊 Audio coming soon
ਸਮੂਲਪੁਸ੍ਪਾਙ੍ਕੁਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਙ੍ਕੁਰੋ ਨਵਪਤ੍ਰਾਙ੍ਕੁਰਃ, ਪ੍ਰਵਾਲ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸਹ ਲਾਵਣੇਨ ਲਵਣਸਮੂਹੇਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ਇਤਿ ਸਲਾਵਣਃ| ਕੇਚਿਦੀਦਸ਼ਂ ਪਠਨ੍ਤਿ- `ਤ੍ਵਕ੍ਪਤ੍ਰਪੁਸ੍ਪਾਣਿ ਫਲਂ ਸਮੂਲਂ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੀਸਸ੍ਯ ਕਟੁਤ੍ਰਿਕਂ ਚ| ਸਲਾਵਣਂ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤਂ ਵਿਲੀਢਂ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ਕੀਟਵਿਸਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ’| ਅਯਮਗਦਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਿਰੀਸਨਾਮਾ||੮੧||
Adhikarana 45 (82-83) · Śloka 83
ਕੁਸ੍ਠਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਂ ਦਾਰ੍ਵੀ ਮਧੁਕਂ ਲਵਣਦ੍ਵਯਮ੍ | ਮਾਲਤੀ ਨਾਗਪੁਸ੍ਪਂ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮਧੁਰਾਣਿ ਚ ||੮੨|| ਕਪਿਤ੍ਥਰਸਪਿਸ੍ਟੋਯਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਂਯੁਤਃ | ਵਿਸਂ ਹਨ੍ਤ੍ਯਗਦਃ ਸਰ੍ਵਂ ਮੂਸਿਕਾਣਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ ||੮੩||
कुष्ठं त्रिकटुकं दार्वी मधुकं लवणद्वयम् | मालती नागपुष्पं च सर्वाणि मधुराणि च ||८२|| कपित्थरसपिष्टोऽयं शर्कराक्षौद्रसंयुतः | विषं हन्त्यगदः सर्वं मूषिकाणां विशेषतः ||८३||
🔊 Audio coming soon
ਕੁਸ੍ਠਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਲਵਣਦ੍ਵਯਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਸੌਵਰ੍ਚਲਂ ਚ| ਮਾਲਤੀ ਜਾਤੀ, ਨਾਗਪੁਸ੍ਪਂ ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਂ, ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮਧੁਰਾਣਿ ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦੀਨਿ| ਅਯਮਪਿ ਸਾਰ੍ਵਕਾਮਿਕਨਾਮਾਗਦਃ||੮੨-੮੩||
Adhikarana 46 (84-86) · Śloka 86
ਸੋਮਰਾਜੀਫਲਂ ਪੁਸ੍ਪਂ ਕਟਭੀ ਸਿਨ੍ਧੁਵਾਰਕਃ | ਚੋਰਕੋ ਵਰੁਣਃ ਕੁਸ੍ਠਂ ਸਰ੍ਪਗਨ੍ਧਾ ਸਸਪ੍ਤਲਾ ||੮੪|| ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ ਸ਼ਿਰੀਸਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਪਮਾਰਗ੍ਵਧਾਰ੍ਕਜਮ੍ | ਸ਼੍ਯਾਮਾਮ੍ਬਸ੍ਠਾ ਵਿਡਙ੍ਗਾਨਿ ਤਥਾਮ੍ਰਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਾਨਿ ਚ ||੮੫|| ਭੂਮੀ ਕੁਰਬਕਸ਼੍ਚੈਵ ਗਣ ਏਕਸਰਃ ਸ੍ਮਤਃ | ਏਕਸ਼ੋ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਸ਼ੋ ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਿਸਾਪਹਃ ||੮੬||
सोमराजीफलं पुष्पं कटभी सिन्धुवारकः | चोरको वरुणः कुष्ठं सर्पगन्धा ससप्तला ||८४|| पुनर्नवा शिरीषस्य पुष्पमारग्वधार्कजम् | श्यामाऽम्बष्ठा विडङ्गानि तथाऽम्राश्मन्तकानि च ||८५|| भूमी कुरबकश्चैव गण एकसरः स्मृतः | एकशो द्वित्रिशो वाऽपि प्रयोक्तव्यो विषापहः ||८६||
🔊 Audio coming soon
ਸੋਮਰਾਜੀਫਲਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੋਮਰਾਜੀ ਬਾਕੁਚੀ, ਸਿਨ੍ਧੁਵਾਰਃ ਸ਼੍ਵੇਤਪੁਸ੍ਪਾ ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀ, ਚੋਰਕੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪਰ੍ਣਾਨੁਕਾਰੀ, ਸਰ੍ਪਗਨ੍ਧਾ ਨਾਕੁਲੀ, ਸਪ੍ਤਲਾ ਯਵਤਿਕ੍ਤਾਭੇਦਃ, ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਸ਼੍ਯਾਮਲਤਾ, ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਰਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ, ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾ ਪਾਠਾ, ਅਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕੋ ਵਕ੍ਸੋਮ੍ਲੋਟਕਾਨੁਸਾਰੀ, ਭੂਮਿਃ ਕਸ੍ਣਮਤ੍ਤਿਕਾ, ਕੁਰਬਕਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਪਤ੍ਰਃ ਸਿਤਕੁਸੁਮਃ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ| ਗਣ ਏਕਸਰਃ ਸ੍ਮਤ ਇਤਿ ਅਯਮੌਸਧਗਣ ਏਕਸਰਃ ਏਕਸਰਸਞ੍ਜ੍ਞਕਃ ਸ੍ਮਤਃ| ਏਕਸ਼ੋ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਸ਼ੋ ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਿਸਾਪਹ ਇਤਿ ਸ ਚੌਸਧਗਣ ਏਕੈਕਸ਼ਃ ਏਕਮੇਕਂ ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਵੌ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਃ, ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸਾਪਹੋ ਭਵਤਿ||੮੪-੮੬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨੇ ਸਰ੍ਪਦਸ੍ਟਵਿਸਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੫||
इति सुश्रुतसंहितायां कल्पस्थाने सर्पदष्टविषचिकित्सितं नाम पञ्चमोऽध्यायः ||५||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਕਲ੍ਪਸ੍ਥਾਨੇ ਪਞ੍ਚਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੫||