Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋ ಗ್ರನ್ಥಪಚ್ಯರ್ಬುದಗಲಗಣ್ಡಾನಾಂ ನಿದಾನಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातो ग्रन्थपच्यर्बुदगलगण्डानां निदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ವಾತಾದಯೋ ಮಾಂಸಮಸೃಕ್ ಚ ದುಷ್ಟಾಃ ಸನ್ದೂಷ್ಯ ಮೇದಶ್ಚ ಕಫಾನುವಿದ್ಧಮ್ | ವೃತ್ತೋನ್ನತಂ ವಿಗ್ರಥಿತಂ ತು ಶೋಫಂ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯತೋ ಗ್ರನ್ಥಿರಿತಿ ಪ್ರದಿಷ್ಟಃ ||೩||
वातादयो मांसमसृक् च दुष्टाः सन्दूष्य मेदश्च कफानुविद्धम् | वृत्तोन्नतं विग्रथितं तु शोफं कुर्वन्त्यतो ग्रन्थिरिति प्रदिष्टः ||३||
🔊 Audio coming soon
ತೇಷಾಂ ಹೇತುಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಲಕ್ಷಣನಿರುಕ್ತೀರಾಹ- ವಾತಾದಯ ಇತ್ಯಾದಿ| ವಾತಾದಯೋ ದೋಷಾ ದುಷ್ಟಾ ಮಾಂಸಮಸೃಕ್ ಚ ಸನ್ದೂಷ್ಯ ಶೋಫಂ ಕುರ್ವನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಏತೇನ ತ್ರಯೋ ಗ್ರನ್ಥಯ ಉಕ್ತಾಃ| ಮೇದಶ್ಚ ಕಫಾನುವಿದ್ಧಂ ಕಫಸಂಸೃಷ್ಟಂ ವಾಯುದೂಷಿತತ್ವಾಚ್ಛೋಫಂ ಕರೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಭೋಜೇಽಪಿ ವಾತಕರ್ತೃತ್ವಂ ಮೇದೋಗ್ರನ್ಥಾವಭಿಹಿತಮ್| ತಥಾ ಚ,- “ವಾಯುರ್ಮೇದೋ ಯದಾ ಮಾಂಸೇ ಸಙ್ಕ್ಷಿಪೇದಥವಾ ತ್ವಚಿ| ತತ್ರ ಮೇದೋಭವೋ ಗ್ರನ್ಥಿಃ ಶ್ಯಾವೋ ಭವತಿ ಕಣ್ಡುಲಃ”- ಇತ್ಯಾದಿ| ಅಯಂ ಚತುರ್ಥೋ ಗ್ರನ್ಥಿಃ| ಚಕಾರಾತ್ ಸಿರಾಜೋ ಗ್ರನ್ಥಿಃ ಪಞ್ಚಮೋ ಗ್ರಾಹ್ಯಃ| ದುಷ್ಟಾ ವೃದ್ಧಿಂ ಗತಾ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ವೃತ್ತೋ ವರ್ತುಲಃ, ಉನ್ನತ ಉಚ್ಛ್ರಿತಃ| ವಿಗ್ರಥಿತೋಽತ್ಯರ್ಥಂ ಕಠಿನಃ| ವಾತಾದಯೋ ದುಷ್ಟಾ ಇತ್ಯನೇನ ಹೇತೂಪದೇಶಃ, ಮಾಂಸಮಸೃಕ್ ಚ ಸನ್ದೂಷ್ಯೇತಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಃ, ವೃತ್ತೋನ್ನತಂ ವಿಪ್ರಥಿತಂ ತು ಶೋಫಮಿತಿ ಲಕ್ಷಣೋಪದೇಶಃ, ಅತೋ ಗ್ರನ್ಥಿರಿತಿ ಪ್ರದಿಷ್ಟ ಇತಿ ನಿರುಕ್ತಿಃ||೩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಆಯಮ್ಯತೇ ವ್ಯಥ್ಯತ ಏತಿ ತೋದಂ ಪ್ರತ್ಯಸ್ಯತೇ ಕೃತ್ಯತ ಏತಿ ಭೇದಮ್ | ಕೃಷ್ಣೋಽಮೃದುರ್ಬಸ್ತಿರಿವಾತತಶ್ಚ ಭಿನ್ನಃ ಸ್ರವೇಚ್ಚಾನಿಲಜೋಽಸ್ರಮಚ್ಛಮ್ ||೪||
आयम्यते व्यथ्यत एति तोदं प्रत्यस्यते कृत्यत एति भेदम् | कृष्णोऽमृदुर्बस्तिरिवाततश्च भिन्नः स्रवेच्चानिलजोऽस्रमच्छम् ||४||
🔊 Audio coming soon
ತೇಷಾಂ ವಾತಾದಿಜಾನಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ವಿಶಿಷ್ಟಂ ಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಆಯಮ್ಯತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಆಯಮ್ಯತೇ ವಾಯೋರಾಕರ್ಷಣೇನ ದೀರ್ಘ ಇವ ಕ್ರಿಯತೇ, ‘ಗ್ರನ್ಥಿಃ’ ಇತಿ ಶೇಷಃ| ವ್ಯಥ್ಯತೇ ವಿಧೂಯತೇ| ಏತಿ ಗಚ್ಛತಿ| ತೋದಂ ವ್ಯಥಾಮ್| ಪ್ರತ್ಯಸ್ಯತೇ ಕ್ಷಿಪ್ಯತೇ| ಕೃತ್ಯತೇ ಛಿದ್ಯತೇ| ಏತಿ ಭೇದಮಿತಿ ಭೇದಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ| ಅಮೃದುಃ ಕರ್ಕಶಃ| ಬಸ್ತಿರಿವಾತತಶ್ಚೇತಿ ಮೂತ್ರಾಶಯವದ್ದೀರ್ಘಃ| ಅಸ್ರಂ ರುಧಿರಮ್||೪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ದನ್ದಹ್ಯತೇ ಧೂಪ್ಯತಿ ಚೂಷ್ಯತೇ ಚ ಪಾಪಚ್ಯತೇ ಪ್ರಜ್ವಲತೀವ ಚಾಪಿ | ರಕ್ತಃ ಸಪೀತೋಽಪ್ಯಥವಾಽಪಿ ಪಿತ್ತಾದ್ಭಿನ್ನಃ ಸ್ರವೇದುಷ್ಣಮತೀವ ಚಾಸ್ರಮ್ ||೫||
दन्दह्यते धूप्यति चूष्यते च पापच्यते प्रज्वलतीव चापि | रक्तः सपीतोऽप्यथवाऽपि पित्ताद्भिन्नः स्रवेदुष्णमतीव चास्रम् ||५||
🔊 Audio coming soon
ದನ್ದಹ್ಯತೇ ಭೃಶಂ ದಹ್ಯತ ಇವ| ಧೂಪ್ಯತಿ ಚಾತಿಮಾತ್ರಮ್ ಅತಿಶಯೇನ ಸನ್ತಾಪಂ ಕರೋತಿ| ಪಾಪಚ್ಯತೇ ಭೃಶಂ ಪಚ್ಯತ ಇವ| ಪ್ರಜ್ವಲತೀವ ಭಸ್ಮೀಭವತೀವ||೫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ಶೀತೋಽವಿವರ್ಣೋಽಲ್ಪರುಜೋಽತಿಕಣ್ಡೂಃ ಪಾಷಾಣವತ್ ಸಂಹನನೋಪಪನ್ನಃ | ಚಿರಾಭಿವೃದ್ಧಿಶ್ಚ ಕಫಪ್ರಕೋಪಾದ್ಭಿನ್ನಃ ಸ್ರವೇಚ್ಛುಕ್ಲಘನಂ ಚ ಪೂಯಮ್ ||೬||
शीतोऽविवर्णोऽल्परुजोऽतिकण्डूः पाषाणवत् संहननोपपन्नः | चिराभिवृद्धिश्च कफप्रकोपाद्भिन्नः स्रवेच्छुक्लघनं च पूयम् ||६||
🔊 Audio coming soon
ಅವಿವರ್ಣ ಈಷದ್ವಿವರ್ಣಃ| ಪಾಷಾಣವತ್ ಪಾಷಾಣ ಇವ ‘ಕಠಿನ’ ಇತ್ಯಧ್ಯಾಹಾರಃ| ಸಂಹನನೋಪಪನ್ನಃ ಸಙ್ಘಾತಾನ್ವಿತೋ ಮಹಾನಿತ್ಯರ್ಥಃ||೬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ಶರೀರವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯವೃದ್ಧಿಹಾನಿಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೋ ಮಹಾನಲ್ಪರುಜೋಽತಿಕಣ್ಡೂಃ | ಮೇದಃಕೃತೋ ಗಚ್ಛತಿ ಚಾತ್ರ ಭಿನ್ನೇ ಪಿಣ್ಯಾಕಸರ್ಪಿಃಪ್ರತಿಮಂ ತು ಮೇದಃ ||೭||
शरीरवृद्धिक्षयवृद्धिहानिः स्निग्धो महानल्परुजोऽतिकण्डूः | मेदःकृतो गच्छति चात्र भिन्ने पिण्याकसर्पिःप्रतिमं तु मेदः ||७||
🔊 Audio coming soon
ಶರೀರವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯವೃದ್ಧಿಹಾನಿರಿತಿ ದೇಹಾಪ್ಯಾಯನಹ್ರಾಸಾಭ್ಯಾಮಾಪ್ಯಾಯನಹ್ರಾಸೌ ಯಸ್ಯ ಸ ತಥಾ| ಗಚ್ಛತಿ ಸ್ರವತಿ ಮೇದ ಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಅತ್ರ ಮೇದೋಗ್ರನ್ಥೌ ಭಿನ್ನೇ ಸತಿ, ಪಿಣ್ಯಾಕಸರ್ಪಿಃಪ್ರತಿಮಂ ತಿಲಕಲ್ಕಸ್ತ್ಯಾನಘೃತಸದೃಶಮ್||೭||
Adhikarana 7 (8-9) · Śloka 9
ವ್ಯಾಯಾಮಜಾತೈರಬಲಸ್ಯ ತೈಸ್ತೈರಾಕ್ಷಿಪ್ಯ ವಾಯುರ್ಹಿ ಸಿರಾಪ್ರತಾನಮ್ | ಸಮ್ಪೀಡ್ಯ ಸಙ್ಕೋಚ್ಯ ವಿಶೋಷ್ಯ ಚಾಪಿ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಕರೋತ್ಯುನ್ನತಮಾಶು ವೃತ್ತಮ್ ||೮|| ಗ್ರನ್ಥಿಃ ಸಿರಾಜಃ ಸ ತು ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯೋ ಭವೇದ್ಯದಿ ಸ್ಯಾತ್ ಸರುಜಶ್ಚಲಶ್ಚ | ಅರುಕ್ ಸ ಏವಾಪ್ಯಚಲೋ ಮಹಾಂಶ್ಚ ಮರ್ಮೋತ್ಥಿತಶ್ಚಾಪಿ ವಿವರ್ಜನೀಯಃ ||೯|| ಇತಿ ಗ್ರನ್ಥೀನಾಂ ನಿದಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ |
व्यायामजातैरबलस्य तैस्तैराक्षिप्य वायुर्हि सिराप्रतानम् | सम्पीड्य सङ्कोच्य विशोष्य चापि ग्रन्थिं करोत्युन्नतमाशु वृत्तम् ||८|| ग्रन्थिः सिराजः स तु कृच्छ्रसाध्यो भवेद्यदि स्यात् सरुजश्चलश्च | अरुक् स एवाप्यचलो महांश्च मर्मोत्थितश्चापि विवर्जनीयः ||९|| इति ग्रन्थीनां निदानं समाप्तम् |
🔊 Audio coming soon
ಸಿರಾಜಸ್ಯ ಗ್ರನ್ಥೇಃ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ವ್ಯಾಯಾಮಜಾತೈರಿತ್ಯಾದಿ| ವ್ಯಾಯಾಮಜಾತೈಃ ವ್ಯಾಯಾಮಸಮೂಹೈಃ| ಅಬಲಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯ| ಸಿರಾಪ್ರತಾನಂ ಸಿರಾವಿಸ್ತಾರಮ್| ಸಿರಾಜಸ್ಯ ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯತ್ವಮಾಹ- ಸ ತು ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ| ತಸ್ಯಾಸಾಧ್ಯತ್ವಮಾಹ- ಅರುಗಿತ್ಯಾದಿ| ಮಹಾಂಶ್ಚೇತಿ ಚಕಾರೇಣ ವಾತಾದಿಜಾ ಅಪ್ಯೇವಂರೂಪಾ ವರ್ಜನೀಯಾಃ| ಮರ್ಮೋತ್ಥಿತಶ್ಚೇತಿ ಚಕಾರೇಣ ಅರುಜೋಽಪಿ ವಿವರ್ಜನೀಯಃ| ಅನ್ಯೇ ಪುನರತ್ರ “ಮಾಂಸಾಸ್ರಜಂ ಚಾರ್ಬುದಲಕ್ಷಣೇನ ತುಲ್ಯಂ ಹಿ ದೃಷ್ಟಂ ತ್ವಥ ಲಕ್ಷಣಜ್ಞೈಃ”- ಇತಿ ಷಷ್ಠಂ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಪಠನ್ತಿ| ತನ್ನ, ಜೇಜ್ಜಟಾದಿಭಿಃ ಪರಿಹೃತತ್ವಾತ್||೮-೯||
Adhikarana 8 (10-12) · Śloka 12
ಹನ್ವಸ್ಥಿಕಕ್ಷಾಕ್ಷಕಬಾಹುಸನ್ಧಿಮನ್ಯಾಗಲೇಷೂಪಚಿತಂ ತು ಮೇದಃ | ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಸ್ಥಿರಂ ವೃತ್ತಮಥಾಯತಂ ವಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಕಫಶ್ಚಾಲ್ಪರುಜಂ ಕರೋತಿ ||೧೦|| ತಂ ಗ್ರನ್ಥಿಭಿಸ್ತ್ವಾಮಲಕಾಸ್ಥಿಮಾತ್ರೈರ್ಮತ್ಸ್ಯಾಣ್ಡಜಾಲಪ್ರತಿಮೈಸ್ತಥಾಽನ್ಯೈಃ | ಅನನ್ಯವರ್ಣೈರುಪಚೀಯಮಾನಂ ಚಯಪ್ರಕರ್ಷಾದಪಚೀಂ ವದನ್ತಿ ||೧೧|| ಕಣ್ಡೂಯುತಾಸ್ತೇಽಲ್ಪರುಜಃ ಪ್ರಭಿನ್ನಾಃ ಸ್ರವನ್ತಿ ನಶ್ಯನ್ತಿ ಭವನ್ತಿ ಚಾನ್ಯೇ | ಮೇದಃಕಫಾಭ್ಯಾಂ ಖಲು ರೋಗ ಏಷ ಸುದುಸ್ತರೋ ವರ್ಷಗಣಾನುಬನ್ಧೀ ||೧೨||
हन्वस्थिकक्षाक्षकबाहुसन्धिमन्यागलेषूपचितं तु मेदः | ग्रन्थिं स्थिरं वृत्तमथायतं वा स्निग्धं कफश्चाल्परुजं करोति ||१०|| तं ग्रन्थिभिस्त्वामलकास्थिमात्रैर्मत्स्याण्डजालप्रतिमैस्तथाऽन्यैः | अनन्यवर्णैरुपचीयमानं चयप्रकर्षादपचीं वदन्ति ||११|| कण्डूयुतास्तेऽल्परुजः प्रभिन्नाः स्रवन्ति नश्यन्ति भवन्ति चान्ये | मेदःकफाभ्यां खलु रोग एष सुदुस्तरो वर्षगणानुबन्धी ||१२||
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಮಪಚ್ಯಾಃ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯಾದೀನಾಹ- ಹನ್ವಸ್ಥೀತ್ಯಾದಿ| ಹನ್ವೋರಸ್ಥಿ ಹನ್ವಸ್ಥಿ; ಸನ್ಧಿಶಬ್ದೋ ಹನ್ವಸ್ಥ್ಯಾದಿಭಿರ್ಬಾಹ್ವನ್ತೈಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ; ಬಾಹುಸನ್ಧಿಶಬ್ದೇನ ಕೂರ್ಪಸನ್ಧಿರುಚ್ಯತೇ; ಅಕ್ಷಕಂ ಕೋಷ್ಠಕಂ ತಸ್ಯ ಸನ್ಧಿಃ, ಏತೇನ ಗ್ರೀವಾಗ್ರಕಸನ್ಧಿರುಚ್ಯತೇ ; ಮನ್ಯಾ ಗ್ರೀವಾಪಶ್ಚಿಮಭಾಗಸ್ಥಾ ಧಮನೀ| ಹನ್ವಸ್ಥೀತ್ಯಾದಿಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಃ, ಗ್ರನ್ಥಿಂ ಸ್ಥಿರಂ ವೃತ್ತಮಿತ್ಯಾದಿಲಕ್ಷಣಮ್| ತಂ ಗ್ರನ್ಥಿಭಿರಿತ್ಯಾದಿ ತಂ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ಗ್ರನ್ಥಿಮ್| ಅನನ್ಯವರ್ಣೈಃ ಸಮಾನವರ್ಣೈಃ| ಉಪಚೀಯಮಾನಂ ವರ್ಧಮಾನಮ್| ಚಯಪ್ರಕರ್ಷಾದಿತಿ ಉಪಚಯಾತಿಶಯಾದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಚಯಪ್ರಕರ್ಷಾದಪಚೀಮಿತಿ ನಿರುಕ್ತಿಃ| ಖಲುಶಬ್ದೋಽಪ್ಯರ್ಥಃ| ತೇನ ಮೇದಃಕಫೌ ವಾತಾದಿದೋಷಾನ್ತರಾನುವಿದ್ಧೌ ಜ್ಞೇಯೌ| ತಥಾಹಿ ಭೋಜಃ,- “ವಾತಪಿತ್ತಕಫಾ ವೃದ್ಧಾ ಮೇದಶ್ಚಾಪಿ ಸಮಾಚಿತಮ್| ಜಙ್ಘಯೋಃ ಕಣ್ಡರಾಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮತ್ಸ್ಯಾಣ್ಡಸದೃಶಾನ್ ಬಹೂನ್|| ಕುರ್ವನ್ತಿ ಗ್ರಥಿತಾಂಸ್ತೇಭ್ಯಃ ಪುನಃ ಪ್ರಕುಪಿತೋಽನಿಲಃ| ತಾನ್ ದೋಷಾನೂರ್ಧ್ವಗೋ ವಕ್ಷಃಕಕ್ಷಾಮನ್ಯಾಗಲಾಶ್ರಿತಃ|| ನಾನಾಪ್ರಕಾರಾನ್ ಕುರುತೇ ಗ್ರನ್ಥೀನ್ ಸಾ ತ್ವಪಚೀ ಸ್ಮೃತಾ| ವ್ಯಾಮಿಶ್ರದೋಷಜಾತಾ ಸಾ ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯಾ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ|| ತಾಸಾಂ ವಾತೋತ್ತರಾ ರೂಕ್ಷಾ ವಾತವೇದನಯಾಽನ್ವಿತಾ| ಕ್ಷಿಪ್ರಪಾಕಸಮುತ್ಥಾನಾ ದಾಹಯುಕ್ತಾ ತು ಪೈತ್ತಿಕೀ|| ಗೂಢಾ ವಾಽಪಾಕಕಠಿನಾ ಕಫಾತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಽಲ್ಪರುಕ್ಕರಾ| ಮೇದೋಽಧಿಕಾ ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕೀ ಚ ವಿಶೇಷಾದತಿಮಾರ್ದವಾ|| ಅಪಚೀ ಕಣ್ಠಮನ್ಯಾಸು ಕಕ್ಷಾವಙ್ಕ್ಷಣಸನ್ಧಿಸು| ತಾಂ ತು ಮಾಲಾಕೃತಿಂ ವಿದ್ಯಾತ್ ಕಣ್ಠಹೃದ್ಧನುಸನ್ಧಿಷು|| ಗಣ್ಡಮಾಲಾಂ ವಿಜಾನೀಯಾದಪಚೀತುಲ್ಯಲಕ್ಷಣಾಮ್”- ಇತಿ| ಚರಕೇ ಗಣ್ಡಮಾಲಾ ಗಣ್ಡೇ ಏವ ಪಠಿತಾ “ಮೇದಃಕಫಾಚ್ಛೋಣಿತಸಞ್ಚಯೋತ್ಥೋ ಗಣ್ಡಸ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಗಲಗಣ್ಡ ಏಕಃ| ಸ್ಯಾದ್ಗಣ್ಡಮಾಲಾ ಬಹುಭಿಸ್ತು ಗಣ್ಡೈರ್ದೀಪ್ತಾನಲೇ ಯೂನಿ ಬಲಾನ್ವಿತೇ ಚ|| ಸಾಧ್ಯಾ ಸ್ಮೃತಾ ಪೀನಸಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಕಾಸಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿಯುತಾ ತ್ವಸಾಧ್ಯಾ” (ಚ. ಚಿ. ೧೨)- ಇತಿ| ಅನ್ಯೇ ತು ‘ಮೇದಃಕಫಾಭ್ಯಾಂ ಪುನರೇಷ ರೋಗಃ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ; ಪುನಃಶಬ್ದಾದಧಿಕಾರ್ಥಾದ್ದೋಷಾನ್ತರಸಮ್ಬನ್ಧಃ ಸ್ಥಾಪಿತೋ ಭವತೀತಿ ಚ ವದನ್ತಿ| ತತ್ರಾಪಿ ಸ ಏವಾರ್ಥಃ| ವರ್ಷಗಣಾನುಬನ್ಧೀ ವರ್ಷಸಮೂಹಸಮ್ಬನ್ಧೀತ್ಯರ್ಥಃ| ಏತೇನ ದೀರ್ಘರೋಗಿತ್ವಂ ಸೂಚಿತಮ್| ಮೇದಃಕಫಾಭ್ಯಾಮಿತಿ ಹೇತೂದ್ದೇಶಃ||೧೦-೧೨||
Adhikarana 9 (13) · Śloka 14
ಗಾತ್ರಪ್ರದೇಶೇ ಕ್ವಚಿದೇವ ದೋಷಾಃ ಸಮ್ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾ ಮಾಂಸಮಭಿಪ್ರದೂಷ್ಯ | ವೃತ್ತಂ ಸ್ಥಿರಂ ಮನ್ದರುಜಂ ಮಹಾನ್ತಮನಲ್ಪಮೂಲಂ ಚಿರವೃದ್ಧ್ಯಪಾಕಮ್ ||೧೩|| ಕುರ್ವನ್ತಿ ಮಾಂಸೋಪಚಯಂ ತು ಶೋಫಂ ತಮರ್ಬುದಂ ಶಾಸ್ತ್ರವಿದೋ ವದನ್ತಿ |೧೪|
गात्रप्रदेशे क्वचिदेव दोषाः सम्मूर्च्छिता मांसमभिप्रदूष्य | वृत्तं स्थिरं मन्दरुजं महान्तमनल्पमूलं चिरवृद्ध्यपाकम् ||१३|| कुर्वन्ति मांसोपचयं तु शोफं तमर्बुदं शास्त्रविदो वदन्ति |१४|
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಮರ್ಬುದಾದೀನಾಂ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯಾದೀನಾಹ- ಗಾತ್ರಪ್ರದೇಶೇ ಇತ್ಯಾದಿ| ಕ್ವಚಿದೇವ ಗಾತ್ರಪ್ರದೇಶೇ ದೋಷಾಃ ಶೋಫಂ ಕುರ್ವನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಸಮ್ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾ ವೃದ್ಧಿಂ ಗತಾಃ| ಕ್ವಚಿದೇವಾನಿಯತಪ್ರದೇಶೇ, ನ ಪುನರಪಚೀವದ್ಧನ್ವಸ್ಥ್ಯಾದಿಸನ್ಧಿಷ್ವೇವ| ಅಪಾಕಮ್ ಅವಿದ್ಯಮಾನಪಾಕಮ್| ಮಾಂಸೋಪಚಯಂ ಮಾಂಸಸಙ್ಘಾತಮ್| ಗಾತ್ರಪ್ರದೇಶೇ ಕ್ವಚಿದೇವೇತಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಃ| ಸಮ್ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾ ದೋಷಾ ಇತಿ ಹೇತುಃ| ವೃತ್ತಂ ಸ್ಥಿರಮಿತ್ಯಾದಿ ಸ್ವಲಕ್ಷಣಮ್| ಗಯೀ ತು ‘ಕುರ್ವನ್ತಿ ಮಾಂಸೋಚ್ಛ್ರಯಮತ್ಯಗಾಧಮ್’ ಇತಿ ಪಠತಿ||೧೩||-
Adhikarana 10 (14) · Śloka 15
ವಾತೇನ ಪಿತ್ತೇನ ಕಫೇನ ಚಾಪಿ ರಕ್ತೇನ ಮಾಂಸೇನ ಚ ಮೇದಸಾ ಚ ||೧೪|| ತಜ್ಜಾಯತೇ ತಸ್ಯ ಚ ಲಕ್ಷಣಾನಿ ಗ್ರನ್ಥೇಃ ಸಮಾನಾನಿ ಸದಾ ಭವನ್ತಿ |೧೫|
वातेन पित्तेन कफेन चापि रक्तेन मांसेन च मेदसा च ||१४|| तज्जायते तस्य च लक्षणानि ग्रन्थेः समानानि सदा भवन्ति |१५|
🔊 Audio coming soon
ತಜ್ಜಾಯತೇ ತದರ್ಬುದಂ ಭವತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ತಸ್ಯ ಚ ಲಕ್ಷಣಾನಿ ತಸ್ಯ ವಾತಪಿತ್ತಕಫಮೇದೋಜಸ್ಯ||೧೪||-
Adhikarana 11 (15-16) · Śloka 17
ದೋಷಃ ಪ್ರದುಷ್ಟೋ ರುಧಿರಂ ಸಿರಾಸ್ತು ಸಮ್ಪೀಡ್ಯ ಸಙ್ಕೋಚ್ಯ ಗತಸ್ತ್ವಪಾಕಮ್ ||೧೫|| ಸಾಸ್ರಾವಮುನ್ನಹ್ಯತಿ ಮಾಂಸಪಿಣ್ಡಂ ಮಾಂಸಾಙ್ಕುರೈರಾಚಿತಮಾಶುವೃದ್ಧಿಮ್ | ಸ್ರವತ್ಯಜಸ್ರಂ ರುಧಿರಂ ಪ್ರದುಷ್ಟಮಸಾಧ್ಯಮೇತದ್ರುಧಿರಾತ್ಮಕಂ ಸ್ಯಾತ್ ||೧೬|| ರಕ್ತಕ್ಷಯೋಪದ್ರವಪೀಡಿತತ್ವಾತ್ ಪಾಣ್ಡುರ್ಭವೇತ್ ಸೋಽರ್ಬುದಪೀಡಿತಸ್ತು |೧೭|
दोषः प्रदुष्टो रुधिरं सिरास्तु सम्पीड्य सङ्कोच्य गतस्त्वपाकम् ||१५|| सास्रावमुन्नह्यति मांसपिण्डं मांसाङ्कुरैराचितमाशुवृद्धिम् | स्रवत्यजस्रं रुधिरं प्रदुष्टमसाध्यमेतद्रुधिरात्मकं स्यात् ||१६|| रक्तक्षयोपद्रवपीडितत्वात् पाण्डुर्भवेत् सोऽर्बुदपीडितस्तु |१७|
🔊 Audio coming soon
ರಕ್ತಜಸ್ಯಾರ್ಬುದಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ದೋಷಃ ಪ್ರದುಷ್ಟ ಇತ್ಯಾದಿ| ಪ್ರದುಷ್ಟೋ ದೋಷಃ ಸಿರಾಸು ಗತೋ ರುಧಿರಂ ಸಮ್ಪೀಡ್ಯ ಸಙ್ಕೋಚ್ಯ ಮಾಂಸಪಿಣ್ಡಮುನ್ನಹ್ಯತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಉನ್ನಹ್ಯತಿ ಉದ್ಬಧ್ನಾತೀವ; ಅನ್ಯೇ ತು ‘ಪ್ರದುಷ್ಟೋ ದೋಷ ಉನ್ನಹ್ಯತಿ ಉಚ್ಛ್ರಿತೋ ಭವತಿ, ಮಾಂಸಪಿಣ್ಡಮಾಶುವೃದ್ಧಿಂ ಶೀಘ್ರವರ್ಧನಶೀಲಂ ಕರೋತಿ’ ಇತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ| ಅಪಾಕಮ್ ಈಷತ್ಪಾಕಮ್||೧೫-೧೬||-
Adhikarana 12 (17-18) · Śloka 19
ಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರಾದಿಭಿರರ್ದಿತೇಽಙ್ಗೇ ಮಾಂಸಂ ಪ್ರದುಷ್ಟಂ ಪ್ರಕರೋತಿ ಶೋಫಮ್ ||೧೭|| ಅವೇದನಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಮನನ್ಯವರ್ಣಮಪಾಕಮಶ್ಮೋಪಮಮಪ್ರಚಾಲ್ಯಮ್ | ಪ್ರದುಷ್ಟಮಾಂಸಸ್ಯ ನರಸ್ಯ ಬಾಢಮೇತದ್ಭವೇನ್ಮಾಂಸಪರಾಯಣಸ್ಯ ||೧೮|| ಮಾಂಸಾರ್ಬುದಂ ತ್ವೇತದಸಾಧ್ಯಮುಕ್ತಂ... |೧೯|
मुष्टिप्रहारादिभिरर्दितेऽङ्गे मांसं प्रदुष्टं प्रकरोति शोफम् ||१७|| अवेदनं स्निग्धमनन्यवर्णमपाकमश्मोपममप्रचाल्यम् | प्रदुष्टमांसस्य नरस्य बाढमेतद्भवेन्मांसपरायणस्य ||१८|| मांसार्बुदं त्वेतदसाध्यमुक्तं... |१९|
🔊 Audio coming soon
ಮಾಂಸಜಸ್ಯ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರಾದಿಭಿರಿತ್ಯಾದಿ| ಸಮುಪೈತಿ ಸಮ್ಯಗ್ಗಚ್ಛತಿ| ಬಾಢಮ್ ಅತಿಶಯೇನ| ಮಾಂಸಪರಾಯಣಸ್ಯ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಣಶೀಲಸ್ಯ| ‘ಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರಾದಿಭಿಃ’ ಇತ್ಯತ್ರ ಕೇಚಿತ್ ‘ಕಾಷ್ಠಪ್ರಹಾರಾದಿಭಿಃ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ||೧೭-೧೮||-
Adhikarana 13 (19-20) · Śloka 20
...ಸಾಧ್ಯೇಷ್ವಪೀಮಾನಿ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ತು | ಸಮ್ಪ್ರಸ್ರುತಂ ಮರ್ಮಣಿ ಯಚ್ಚ ಜಾತಂ ಸ್ರೋತಃಸು ವಾ ಯಚ್ಚ ಭವೇದಚಾಲ್ಯಮ್ ||೧೯|| ಯಜ್ಜಾಯತೇಽನ್ಯತ್ ಖಲು ಪೂರ್ವಜಾತೇ ಜ್ಞೇಯಂ ತದಧ್ಯರ್ಬುದಮರ್ಬುದಜ್ಞೈಃ | ಯದ್ದ್ವನ್ದ್ವಜಾತಂ ಯುಗಪತ್ ಕ್ರಮಾದ್ವಾ ದ್ವಿರರ್ಬುದಂ ತಚ್ಚ ಭವೇದಸಾಧ್ಯಮ್ ||೨೦||
...साध्येष्वपीमानि विवर्जयेत्तु | सम्प्रस्रुतं मर्मणि यच्च जातं स्रोतःसु वा यच्च भवेदचाल्यम् ||१९|| यज्जायतेऽन्यत् खलु पूर्वजाते ज्ञेयं तदध्यर्बुदमर्बुदज्ञैः | यद्द्वन्द्वजातं युगपत् क्रमाद्वा द्विरर्बुदं तच्च भवेदसाध्यम् ||२०||
🔊 Audio coming soon
ಸಾಧ್ಯೇಷ್ವಪೀತ್ಯಾದಿ| ಸಾಧ್ಯೇಷ್ವಪೀಮಾನಿ ವಿವರ್ಜಯೇದಿತಿ ಸಾಧ್ಯೇಷು ಮಧ್ಯೇ ಇಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾನಿ ವಿವರ್ಜಯೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅಧ್ಯರ್ಬುದಮಪಿ ದ್ವಿರರ್ಬುದಮೇವ, ಅನ್ಯೇ ‘ಅತ್ಯರ್ಬುದಂ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ| ಯದ್ದ್ವನ್ದ್ವಜಾತಮಿತ್ಯಾದಿ ದ್ವನ್ದ್ವೇನ ಯುಗ್ಮೇನ ಜಾತಂ ದ್ವನ್ದ್ವಜಾತಂ; ನ ಕೇವಲಮಧ್ಯರ್ಬುದಂ ದ್ವಿರರ್ಬುದಂ, ಯದ್ದ್ವನ್ದ್ವಜಾತಂ ತದಪಿ ದ್ವಿರರ್ಬುದಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಭೇದಶ್ಚ ತಯೋರುಪರಿಜಾತತ್ವೇನ ಪಾರ್ಶ್ವಜಾತತ್ವೇನ ಚ| ಏತೇನ ದ್ವಿರರ್ಬುದದ್ವಿತಯಮಪ್ಯಸಾಧ್ಯಮುಕ್ತಮ್||೧೯-೨೦||
Adhikarana 14 (21) · Śloka 21
ನ ಪಾಕಮಾಯಾನ್ತಿ ಕಫಾಧಿಕತ್ವಾನ್ಮೇದೋಬಹುತ್ವಾಚ್ಚ ವಿಶೇಷತಸ್ತು | ದೋಷಸ್ಥಿರತ್ವಾದ್ಗ್ರಥನಾಚ್ಚ ತೇಷಾಂ ಸರ್ವಾರ್ಬುದಾನ್ಯೇವ ನಿಸರ್ಗತಸ್ತು ||೨೧||
न पाकमायान्ति कफाधिकत्वान्मेदोबहुत्वाच्च विशेषतस्तु | दोषस्थिरत्वाद्ग्रथनाच्च तेषां सर्वार्बुदान्येव निसर्गतस्तु ||२१||
🔊 Audio coming soon
ತೇಷಾಂ ಪಾಕಾಭಾವೇ ಹೇತುಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ನ ಪಾಕಮಿತ್ಯಾದಿ| ಗ್ರನ್ಥ್ಯಾದಿಷ್ವಪಿ ಕಫಾದಯಶ್ಚತ್ವಾರೋ ಹೇತವಃ ಸನ್ತಿ, ಪರಮರ್ಬುದೇಷು ವಿಶೇಷತಃ ಕಫಸ್ಯ ಮೇದಸಶ್ಚಾಧಿಕ್ಯಂ ತಸ್ಮಾತ್, ತಥಾ ವಿಶೇಷತೋ ದೋಷಸ್ಥಿರತ್ವಾದ್ ದೋಷಕಾರ್ಯಸ್ಯ ಮಾಂಸೋಚ್ಛ್ರಯಸ್ಯ ತೇನೈವ ಸ್ವರೂಪೇಣ ಚಿರಕಾಲಾವಸ್ಥಿತಿಶೀಲತ್ವಾತ್, ತಥಾ ಗ್ರಥನಾದ್ ಗ್ರನ್ಥಿರೂಪತ್ವಾತ್ತೇಷಾಂ ಮೇದಃಪ್ರಭೃತೀನಾಂ; ನಿಸರ್ಗತಸ್ತ್ವಿತಿ ತುಶಬ್ದೋಽಪ್ಯರ್ಥಃ, ತೇನ ಸ್ವಭಾವಾದಪ್ಯರ್ಬುದಾನಿ ಪಾಕಂ ನ ಗಚ್ಛತೀತ್ಯರ್ಥಃ||೨೧||
Adhikarana 15 (22) · Śloka 22
ವಾತಃ ಕಫಶ್ಚೈವ ಗಲೇ ಪ್ರವೃದ್ಧೌ ಮನ್ಯೇ ತು ಸಂಸೃತ್ಯ ತಥೈವ ಮೇದಃ | ಕುರ್ವನ್ತಿ ಗಣ್ಡಂ ಕ್ರಮಶಃ ಸ್ವಲಿಙ್ಗೈಃ ಸಮನ್ವಿತಂ ತಂ ಗಲಗಣ್ಡಮಾಹುಃ ||೨೨||
वातः कफश्चैव गले प्रवृद्धौ मन्ये तु संसृत्य तथैव मेदः | कुर्वन्ति गण्डं क्रमशः स्वलिङ्गैः समन्वितं तं गलगण्डमाहुः ||२२||
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಗಲಗಣ್ಡಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ವಾತ ಇತ್ಯಾದಿ| ವಾತಾದಯೋ ಗಣ್ಡಂ ಕ್ರಮಶಃ ಕುರ್ವನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಕಿಂವಿಶಿಷ್ಟಂ ಗಣ್ಡಂ? ಸ್ವಲಿಙ್ಗೈಃ ಸಮನ್ವಿತಮ್| ವಾತೇನ ಕಫೇನ ಚ ಗಲಗಣ್ಡೋ ಭವತಿ, ನ ಪಿತ್ತೇನ; ಸ್ವಭಾವೇನ ಪಿತ್ತಜಸ್ಯ ಗಲಗಣ್ಡಸ್ಯಾಭಾವಾತ್||೨೨||
Adhikarana 16 (23-27) · Śloka 27
ತೋದಾನ್ವಿತಃ ಕೃಷ್ಣಸಿರಾವನದ್ಧಃ ಕೃಷ್ಣೋಽರುಣೋ ವಾ ಪವನಾತ್ಮಕಸ್ತು | ಮೇದೋನ್ವಿತಶ್ಚೋಪಚಿತಶ್ಚ ಕಾಲಾದ್ಭವೇದತಿಸ್ನಿಗ್ಧತರೋಽರುಜಶ್ಚ ||೨೩|| ಪಾರುಷ್ಯಯುಕ್ತಶ್ಚಿರವೃದ್ಧ್ಯಪಾಕೋ ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಪಾಕಮಿಯಾತ್ ಕದಾಚಿತ್ ವೈರಸ್ಯಮಾಸ್ಯಸ್ಯ ಚ ತಸ್ಯ ಜನ್ತೋರ್ಭವೇತ್ತಥಾ ತಾಲುಗಲಪ್ರಶೋಷಃ ||೨೪|| ಸ್ಥಿರಃ ಸವರ್ಣೋಽಲ್ಪರುಗುಗ್ರಕಣ್ಡೂಃ ಶೀತೋ ಮಹಾಂಶ್ಚಾಪಿ ಕಫಾತ್ಮಕಸ್ತು | ಚಿರಾಭಿವೃದ್ಧಿಂ ಕುರುತೇ ಚಿರಾಚ್ಚ ಪ್ರಪಚ್ಯತೇ ಮನ್ದರುಜಃ ಕದಾಚಿತ್ ||೨೫|| ಮಾಧುರ್ಯಮಾಸ್ಯಸ್ಯ ಚ ತಸ್ಯ ಜನ್ತೋರ್ಭವೇತ್ತಥಾ ತಾಲುಗಲಪ್ರಲೇಪಃ | ಸ್ನಿಗ್ಧೋ ಮೃದುಃ ಪಾಣ್ಡುರನಿಷ್ಟಗನ್ಧೋ ಮೇದಃಕೃತೋ ನೀರುಗಥಾತಿಕಣ್ಡೂಃ ||೨೬|| ಪ್ರಲಮ್ಬತೇಽಲಾಬುವದಲ್ಪಮೂಲೋ ದೇಹಾನುರೂಪಕ್ಷಯವೃದ್ಧಿಯುಕ್ತಃ | ಸ್ನಿಗ್ಧಾಸ್ಯತಾ ತಸ್ಯ ಭವೇಚ್ಚ ಜನ್ತೋರ್ಗಲೇಽನುಶಬ್ದಂ ಕುರುತೇ ಚ ನಿತ್ಯಮ್ ||೨೭||
तोदान्वितः कृष्णसिरावनद्धः कृष्णोऽरुणो वा पवनात्मकस्तु | मेदोन्वितश्चोपचितश्च कालाद्भवेदतिस्निग्धतरोऽरुजश्च ||२३|| पारुष्ययुक्तश्चिरवृद्ध्यपाको यदृच्छया पाकमियात् कदाचित् वैरस्यमास्यस्य च तस्य जन्तोर्भवेत्तथा तालुगलप्रशोषः ||२४|| स्थिरः सवर्णोऽल्परुगुग्रकण्डूः शीतो महांश्चापि कफात्मकस्तु | चिराभिवृद्धिं कुरुते चिराच्च प्रपच्यते मन्दरुजः कदाचित् ||२५|| माधुर्यमास्यस्य च तस्य जन्तोर्भवेत्तथा तालुगलप्रलेपः | स्निग्धो मृदुः पाण्डुरनिष्टगन्धो मेदःकृतो नीरुगथातिकण्डूः ||२६|| प्रलम्बतेऽलाबुवदल्पमूलो देहानुरूपक्षयवृद्धियुक्तः | स्निग्धास्यता तस्य भवेच्च जन्तोर्गलेऽनुशब्दं कुरुते च नित्यम् ||२७||
🔊 Audio coming soon
ತಸ್ಯೈವ ವಾತಾದಿವಿಶೇಷಲಿಙ್ಗಾನಿ ನಿರ್ದಿಶನ್ನಾಹ- ತೋದಾನ್ವಿತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಅರುಜ ಇತಿ ಸೋಽಪಿ ವಾತಗಲಗಣ್ಡೋ ಯದಾ ಕಾಲಾತ್ ಕಾಲೇನ ಕೃತ್ವಾ ಮೇದೋಽನ್ವಿತೋ ಭವತಿ, ತದಾ ಅರುಜೋ ಭವತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಅಜ್ಞಾತಹೇತುನಿಯಮೇನ, ಪಾಕಮಿಯಾತ್ ಗಚ್ಛೇತ್| ಕದಾಚಿತ್ ನ ಸರ್ವಕಾಲಮ್| ವಾತಜಂ ಕಫಜಂ ಚೋಕ್ತ್ವಾ ಮೇದೋಜಮಾಹ- ಸ್ನಿಗ್ಧ ಇತ್ಯಾದಿ| ಗಲೇಽನುಶಬ್ದಮನುನಾದಂ ಪ್ರತಿಶಬ್ದಮಿತ್ಯರ್ಥಃ||೨೩-೨೭||
Adhikarana 17 (28) · Śloka 28
ಕೃಚ್ಛ್ರಾಚ್ಛ್ವಸನ್ತಂ ಮೃದುಸರ್ವಗಾತ್ರಂ ಸಂವತ್ಸರಾತೀತಮರೋಚಕಾರ್ತಮ್ | ಕ್ಷೀಣಂ ಚ ವೈದ್ಯೋ ಗಲಗಣ್ಡಿನಂ ತು ಭಿನ್ನಸ್ವರಂ ಚೈವ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ತು ||೨೮||
कृच्छ्राच्छ्वसन्तं मृदुसर्वगात्रं संवत्सरातीतमरोचकार्तम् | क्षीणं च वैद्यो गलगण्डिनं तु भिन्नस्वरं चैव विवर्जयेत्तु ||२८||
🔊 Audio coming soon
ಇದಾನೀಂ ಗಲಗಣ್ಡಸ್ಯಾಸಾಧ್ಯತಾಮಾಹ- ಕೃಚ್ಛ್ರಾದಿತ್ಯಾದಿ||೨೮||
Adhikarana 18 (29) · Śloka 29
ನಿಬದ್ಧಃ ಶ್ವಯಥುರ್ಯಸ್ಯ ಮುಷ್ಕವಲ್ಲಮ್ಬತೇ ಗಲೇ | ಮಹಾನ್ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಹ್ರಸ್ವೋ ಗಲಗಣ್ಡಂ ತಮಾದಿಶೇತ್ ||೨೯||
निबद्धः श्वयथुर्यस्य मुष्कवल्लम्बते गले | महान् वा यदि वा ह्रस्वो गलगण्डं तमादिशेत् ||२९||
🔊 Audio coming soon
ನ ಸರ್ವ ಏವ ಗಲಾಶ್ರಯೋ ಗಣ್ಡೋ ಗಲಗಣ್ಡಃ, ಕಿಂ ತರ್ಹಿ ಕಶ್ಚಿದೇವ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಸ್ವರೂಪ ಇತಿ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ನಿಬದ್ಧ ಇತ್ಯಾದಿ| ನಿಯಮೇನ ಬದ್ಧೋ ನಿಬದ್ಧಃ| ಮುಷ್ಕವತ್ ಅಣ್ಡವತ್||೨೯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 11
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ನಿದಾನಸ್ಥಾನೇ ಗಲಗಣ್ಡಗಣ್ಡಮಾಲಾಪಚ್ಯರ್ಬುದನಿದಾನಂ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೧೧||
इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने गलगण्डगण्डमालापच्यर्बुदनिदानं नामैकादशोऽध्यायः ||११||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ನಿದಾನಸ್ಥಾನೇ ಏಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೧||