Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ க்ரந்தபச்யர்புதகலகண்டாநாஂ நிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातो ग्रन्थपच्यर्बुदगलगण्डानां निदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
அதாத இத்யாதி||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
வாதாதயோ மாஂஸமஸக் ச துஷ்டாஃ ஸந்தூஷ்ய மேதஶ்ச கபாநுவித்தம் | வத்தோந்நதஂ விக்ரதிதஂ து ஶோபஂ குர்வந்த்யதோ க்ரந்திரிதி ப்ரதிஷ்டஃ ||௩||
वातादयो मांसमसृक् च दुष्टाः सन्दूष्य मेदश्च कफानुविद्धम् | वृत्तोन्नतं विग्रथितं तु शोफं कुर्वन्त्यतो ग्रन्थिरिति प्रदिष्टः ||३||
🔊 Audio coming soon
தேஷாஂ ஹேதுஸம்ப்ராப்திலக்ஷணநிருக்தீராஹ- வாதாதய இத்யாதி| வாதாதயோ தோஷா துஷ்டா மாஂஸமஸக் ச ஸந்தூஷ்ய ஶோபஂ குர்வந்தீதி ஸம்பந்தஃ| ஏதேந த்ரயோ க்ரந்தய உக்தாஃ| மேதஶ்ச கபாநுவித்தஂ கபஸஂஸஷ்டஂ வாயுதூஷிதத்வாச்சோபஂ கரோதீதி ஸம்பந்தஃ| போஜேऽபி வாதகர்தத்வஂ மேதோக்ரந்தாவபிஹிதம்| ததா ச,- “வாயுர்மேதோ யதா மாஂஸே ஸங்க்ஷிபேததவா த்வசி| தத்ர மேதோபவோ க்ரந்திஃ ஶ்யாவோ பவதி கண்டுலஃ”- இத்யாதி| அயஂ சதுர்தோ க்ரந்திஃ| சகாராத் ஸிராஜோ க்ரந்திஃ பஞ்சமோ க்ராஹ்யஃ| துஷ்டா வத்திஂ கதா இத்யர்தஃ| வத்தோ வர்துலஃ, உந்நத உச்ச்ரிதஃ| விக்ரதிதோऽத்யர்தஂ கடிநஃ| வாதாதயோ துஷ்டா இத்யநேந ஹேதூபதேஶஃ, மாஂஸமஸக் ச ஸந்தூஷ்யேதி ஸம்ப்ராப்திஃ, வத்தோந்நதஂ விப்ரதிதஂ து ஶோபமிதி லக்ஷணோபதேஶஃ, அதோ க்ரந்திரிதி ப்ரதிஷ்ட இதி நிருக்திஃ||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ஆயம்யதே வ்யத்யத ஏதி தோதஂ ப்ரத்யஸ்யதே கத்யத ஏதி பேதம் | கஷ்ணோऽமதுர்பஸ்திரிவாததஶ்ச பிந்நஃ ஸ்ரவேச்சாநிலஜோऽஸ்ரமச்சம் ||௪||
आयम्यते व्यथ्यत एति तोदं प्रत्यस्यते कृत्यत एति भेदम् | कृष्णोऽमृदुर्बस्तिरिवाततश्च भिन्नः स्रवेच्चानिलजोऽस्रमच्छम् ||४||
🔊 Audio coming soon
தேஷாஂ வாதாதிஜாநாஂ ப்ரத்யேகஂ விஶிஷ்டஂ லக்ஷணமாஹ- ஆயம்யத இத்யாதி| ஆயம்யதே வாயோராகர்ஷணேந தீர்க இவ க்ரியதே, ‘க்ரந்திஃ’ இதி ஶேஷஃ| வ்யத்யதே விதூயதே| ஏதி கச்சதி| தோதஂ வ்யதாம்| ப்ரத்யஸ்யதே க்ஷிப்யதே| கத்யதே சித்யதே| ஏதி பேதமிதி பேதஂ ச கச்சதி| அமதுஃ கர்கஶஃ| பஸ்திரிவாததஶ்சேதி மூத்ராஶயவத்தீர்கஃ| அஸ்ரஂ ருதிரம்||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
தந்தஹ்யதே தூப்யதி சூஷ்யதே ச பாபச்யதே ப்ரஜ்வலதீவ சாபி | ரக்தஃ ஸபீதோऽப்யதவாऽபி பித்தாத்பிந்நஃ ஸ்ரவேதுஷ்ணமதீவ சாஸ்ரம் ||௫||
दन्दह्यते धूप्यति चूष्यते च पापच्यते प्रज्वलतीव चापि | रक्तः सपीतोऽप्यथवाऽपि पित्ताद्भिन्नः स्रवेदुष्णमतीव चास्रम् ||५||
🔊 Audio coming soon
தந்தஹ்யதே பஶஂ தஹ்யத இவ| தூப்யதி சாதிமாத்ரம் அதிஶயேந ஸந்தாபஂ கரோதி| பாபச்யதே பஶஂ பச்யத இவ| ப்ரஜ்வலதீவ பஸ்மீபவதீவ||௫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ஶீதோऽவிவர்ணோऽல்பருஜோऽதிகண்டூஃ பாஷாணவத் ஸஂஹநநோபபந்நஃ | சிராபிவத்திஶ்ச கபப்ரகோபாத்பிந்நஃ ஸ்ரவேச்சுக்லகநஂ ச பூயம் ||௬||
शीतोऽविवर्णोऽल्परुजोऽतिकण्डूः पाषाणवत् संहननोपपन्नः | चिराभिवृद्धिश्च कफप्रकोपाद्भिन्नः स्रवेच्छुक्लघनं च पूयम् ||६||
🔊 Audio coming soon
அவிவர்ண ஈஷத்விவர்ணஃ| பாஷாணவத் பாஷாண இவ ‘கடிந’ இத்யத்யாஹாரஃ| ஸஂஹநநோபபந்நஃ ஸங்காதாந்விதோ மஹாநித்யர்தஃ||௬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ஶரீரவத்திக்ஷயவத்திஹாநிஃ ஸ்நிக்தோ மஹாநல்பருஜோऽதிகண்டூஃ | மேதஃகதோ கச்சதி சாத்ர பிந்நே பிண்யாகஸர்பிஃப்ரதிமஂ து மேதஃ ||௭||
शरीरवृद्धिक्षयवृद्धिहानिः स्निग्धो महानल्परुजोऽतिकण्डूः | मेदःकृतो गच्छति चात्र भिन्ने पिण्याकसर्पिःप्रतिमं तु मेदः ||७||
🔊 Audio coming soon
ஶரீரவத்திக்ஷயவத்திஹாநிரிதி தேஹாப்யாயநஹ்ராஸாப்யாமாப்யாயநஹ்ராஸௌ யஸ்ய ஸ ததா| கச்சதி ஸ்ரவதி மேத இதி ஸம்பந்தஃ| அத்ர மேதோக்ரந்தௌ பிந்நே ஸதி, பிண்யாகஸர்பிஃப்ரதிமஂ திலகல்கஸ்த்யாநகதஸதஶம்||௭||
Adhikarana 7 (8-9) · Śloka 9
வ்யாயாமஜாதைரபலஸ்ய தைஸ்தைராக்ஷிப்ய வாயுர்ஹி ஸிராப்ரதாநம் | ஸம்பீட்ய ஸங்கோச்ய விஶோஷ்ய சாபி க்ரந்திஂ கரோத்யுந்நதமாஶு வத்தம் ||௮|| க்ரந்திஃ ஸிராஜஃ ஸ து கச்ச்ரஸாத்யோ பவேத்யதி ஸ்யாத் ஸருஜஶ்சலஶ்ச | அருக் ஸ ஏவாப்யசலோ மஹாஂஶ்ச மர்மோத்திதஶ்சாபி விவர்ஜநீயஃ ||௯|| இதி க்ரந்தீநாஂ நிதாநஂ ஸமாப்தம் |
व्यायामजातैरबलस्य तैस्तैराक्षिप्य वायुर्हि सिराप्रतानम् | सम्पीड्य सङ्कोच्य विशोष्य चापि ग्रन्थिं करोत्युन्नतमाशु वृत्तम् ||८|| ग्रन्थिः सिराजः स तु कृच्छ्रसाध्यो भवेद्यदि स्यात् सरुजश्चलश्च | अरुक् स एवाप्यचलो महांश्च मर्मोत्थितश्चापि विवर्जनीयः ||९|| इति ग्रन्थीनां निदानं समाप्तम् |
🔊 Audio coming soon
ஸிராஜஸ்ய க்ரந்தேஃ ஸம்ப்ராப்திஂ தர்ஶயந்நாஹ- வ்யாயாமஜாதைரித்யாதி| வ்யாயாமஜாதைஃ வ்யாயாமஸமூஹைஃ| அபலஸ்ய புருஷஸ்ய| ஸிராப்ரதாநஂ ஸிராவிஸ்தாரம்| ஸிராஜஸ்ய கச்ச்ரஸாத்யத்வமாஹ- ஸ து கச்ச்ரஸாத்ய இத்யாதி| தஸ்யாஸாத்யத்வமாஹ- அருகித்யாதி| மஹாஂஶ்சேதி சகாரேண வாதாதிஜா அப்யேவஂரூபா வர்ஜநீயாஃ| மர்மோத்திதஶ்சேதி சகாரேண அருஜோऽபி விவர்ஜநீயஃ| அந்யே புநரத்ர “மாஂஸாஸ்ரஜஂ சார்புதலக்ஷணேந துல்யஂ ஹி தஷ்டஂ த்வத லக்ஷணஜ்ஞைஃ”- இதி ஷஷ்டஂ க்ரந்திஂ படந்தி| தந்ந, ஜேஜ்ஜடாதிபிஃ பரிஹதத்வாத்||௮-௯||
Adhikarana 8 (10-12) · Śloka 12
ஹந்வஸ்திகக்ஷாக்ஷகபாஹுஸந்திமந்யாகலேஷூபசிதஂ து மேதஃ | க்ரந்திஂ ஸ்திரஂ வத்தமதாயதஂ வா ஸ்நிக்தஂ கபஶ்சால்பருஜஂ கரோதி ||௧௦|| தஂ க்ரந்திபிஸ்த்வாமலகாஸ்திமாத்ரைர்மத்ஸ்யாண்டஜாலப்ரதிமைஸ்ததாऽந்யைஃ | அநந்யவர்ணைருபசீயமாநஂ சயப்ரகர்ஷாதபசீஂ வதந்தி ||௧௧|| கண்டூயுதாஸ்தேऽல்பருஜஃ ப்ரபிந்நாஃ ஸ்ரவந்தி நஶ்யந்தி பவந்தி சாந்யே | மேதஃகபாப்யாஂ கலு ரோக ஏஷ ஸுதுஸ்தரோ வர்ஷகணாநுபந்தீ ||௧௨||
हन्वस्थिकक्षाक्षकबाहुसन्धिमन्यागलेषूपचितं तु मेदः | ग्रन्थिं स्थिरं वृत्तमथायतं वा स्निग्धं कफश्चाल्परुजं करोति ||१०|| तं ग्रन्थिभिस्त्वामलकास्थिमात्रैर्मत्स्याण्डजालप्रतिमैस्तथाऽन्यैः | अनन्यवर्णैरुपचीयमानं चयप्रकर्षादपचीं वदन्ति ||११|| कण्डूयुतास्तेऽल्परुजः प्रभिन्नाः स्रवन्ति नश्यन्ति भवन्ति चान्ये | मेदःकफाभ्यां खलु रोग एष सुदुस्तरो वर्षगणानुबन्धी ||१२||
🔊 Audio coming soon
இதாநீமபச்யாஃ ஸம்ப்ராப்த்யாதீநாஹ- ஹந்வஸ்தீத்யாதி| ஹந்வோரஸ்தி ஹந்வஸ்தி; ஸந்திஶப்தோ ஹந்வஸ்த்யாதிபிர்பாஹ்வந்தைஃ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே; பாஹுஸந்திஶப்தேந கூர்பஸந்திருச்யதே; அக்ஷகஂ கோஷ்டகஂ தஸ்ய ஸந்திஃ, ஏதேந க்ரீவாக்ரகஸந்திருச்யதே ; மந்யா க்ரீவாபஶ்சிமபாகஸ்தா தமநீ| ஹந்வஸ்தீத்யாதிஸம்ப்ராப்திஃ, க்ரந்திஂ ஸ்திரஂ வத்தமித்யாதிலக்ஷணம்| தஂ க்ரந்திபிரித்யாதி தஂ பூர்வோக்தஂ க்ரந்திம்| அநந்யவர்ணைஃ ஸமாநவர்ணைஃ| உபசீயமாநஂ வர்தமாநம்| சயப்ரகர்ஷாதிதி உபசயாதிஶயாதித்யர்தஃ| சயப்ரகர்ஷாதபசீமிதி நிருக்திஃ| கலுஶப்தோऽப்யர்தஃ| தேந மேதஃகபௌ வாதாதிதோஷாந்தராநுவித்தௌ ஜ்ஞேயௌ| ததாஹி போஜஃ,- “வாதபித்தகபா வத்தா மேதஶ்சாபி ஸமாசிதம்| ஜங்கயோஃ கண்டராஃ ப்ராப்ய மத்ஸ்யாண்டஸதஶாந் பஹூந்|| குர்வந்தி க்ரதிதாஂஸ்தேப்யஃ புநஃ ப்ரகுபிதோऽநிலஃ| தாந் தோஷாநூர்த்வகோ வக்ஷஃகக்ஷாமந்யாகலாஶ்ரிதஃ|| நாநாப்ரகாராந் குருதே க்ரந்தீந் ஸா த்வபசீ ஸ்மதா| வ்யாமிஶ்ரதோஷஜாதா ஸா கச்ச்ரஸாத்யா ப்ரகீர்திதா|| தாஸாஂ வாதோத்தரா ரூக்ஷா வாதவேதநயாऽந்விதா| க்ஷிப்ரபாகஸமுத்தாநா தாஹயுக்தா து பைத்திகீ|| கூடா வாऽபாககடிநா கபாத் ஸ்நிக்தாऽல்பருக்கரா| மேதோऽதிகா ஶ்லைஷ்மிகீ ச விஶேஷாததிமார்தவா|| அபசீ கண்டமந்யாஸு கக்ஷாவங்க்ஷணஸந்திஸு| தாஂ து மாலாகதிஂ வித்யாத் கண்டஹத்தநுஸந்திஷு|| கண்டமாலாஂ விஜாநீயாதபசீதுல்யலக்ஷணாம்”- இதி| சரகே கண்டமாலா கண்டே ஏவ படிதா “மேதஃகபாச்சோணிதஸஞ்சயோத்தோ கண்டஸ்ய பார்ஶ்வே கலகண்ட ஏகஃ| ஸ்யாத்கண்டமாலா பஹுபிஸ்து கண்டைர்தீப்தாநலே யூநி பலாந்விதே ச|| ஸாத்யா ஸ்மதா பீநஸபார்ஶ்வஶூலகாஸஜ்வரச்சர்தியுதா த்வஸாத்யா” (ச. சி. ௧௨)- இதி| அந்யே து ‘மேதஃகபாப்யாஂ புநரேஷ ரோகஃ’ இதி படந்தி; புநஃஶப்தாததிகார்தாத்தோஷாந்தரஸம்பந்தஃ ஸ்தாபிதோ பவதீதி ச வதந்தி| தத்ராபி ஸ ஏவார்தஃ| வர்ஷகணாநுபந்தீ வர்ஷஸமூஹஸம்பந்தீத்யர்தஃ| ஏதேந தீர்கரோகித்வஂ ஸூசிதம்| மேதஃகபாப்யாமிதி ஹேதூத்தேஶஃ||௧௦-௧௨||
Adhikarana 9 (13) · Śloka 14
காத்ரப்ரதேஶே க்வசிதேவ தோஷாஃ ஸம்மூர்ச்சிதா மாஂஸமபிப்ரதூஷ்ய | வத்தஂ ஸ்திரஂ மந்தருஜஂ மஹாந்தமநல்பமூலஂ சிரவத்த்யபாகம் ||௧௩|| குர்வந்தி மாஂஸோபசயஂ து ஶோபஂ தமர்புதஂ ஶாஸ்த்ரவிதோ வதந்தி |௧௪|
गात्रप्रदेशे क्वचिदेव दोषाः सम्मूर्च्छिता मांसमभिप्रदूष्य | वृत्तं स्थिरं मन्दरुजं महान्तमनल्पमूलं चिरवृद्ध्यपाकम् ||१३|| कुर्वन्ति मांसोपचयं तु शोफं तमर्बुदं शास्त्रविदो वदन्ति |१४|
🔊 Audio coming soon
இதாநீமர்புதாதீநாஂ ஸம்ப்ராப்த்யாதீநாஹ- காத்ரப்ரதேஶே இத்யாதி| க்வசிதேவ காத்ரப்ரதேஶே தோஷாஃ ஶோபஂ குர்வந்தீதி ஸம்பந்தஃ| ஸம்மூர்ச்சிதா வத்திஂ கதாஃ| க்வசிதேவாநியதப்ரதேஶே, ந புநரபசீவத்தந்வஸ்த்யாதிஸந்திஷ்வேவ| அபாகம் அவித்யமாநபாகம்| மாஂஸோபசயஂ மாஂஸஸங்காதம்| காத்ரப்ரதேஶே க்வசிதேவேதி ஸம்ப்ராப்திஃ| ஸம்மூர்ச்சிதா தோஷா இதி ஹேதுஃ| வத்தஂ ஸ்திரமித்யாதி ஸ்வலக்ஷணம்| கயீ து ‘குர்வந்தி மாஂஸோச்ச்ரயமத்யகாதம்’ இதி படதி||௧௩||-
Adhikarana 10 (14) · Śloka 15
வாதேந பித்தேந கபேந சாபி ரக்தேந மாஂஸேந ச மேதஸா ச ||௧௪|| தஜ்ஜாயதே தஸ்ய ச லக்ஷணாநி க்ரந்தேஃ ஸமாநாநி ஸதா பவந்தி |௧௫|
वातेन पित्तेन कफेन चापि रक्तेन मांसेन च मेदसा च ||१४|| तज्जायते तस्य च लक्षणानि ग्रन्थेः समानानि सदा भवन्ति |१५|
🔊 Audio coming soon
தஜ்ஜாயதே ததர்புதஂ பவதீத்யர்தஃ| தஸ்ய ச லக்ஷணாநி தஸ்ய வாதபித்தகபமேதோஜஸ்ய||௧௪||-
Adhikarana 11 (15-16) · Śloka 17
தோஷஃ ப்ரதுஷ்டோ ருதிரஂ ஸிராஸ்து ஸம்பீட்ய ஸங்கோச்ய கதஸ்த்வபாகம் ||௧௫|| ஸாஸ்ராவமுந்நஹ்யதி மாஂஸபிண்டஂ மாஂஸாங்குரைராசிதமாஶுவத்திம் | ஸ்ரவத்யஜஸ்ரஂ ருதிரஂ ப்ரதுஷ்டமஸாத்யமேதத்ருதிராத்மகஂ ஸ்யாத் ||௧௬|| ரக்தக்ஷயோபத்ரவபீடிதத்வாத் பாண்டுர்பவேத் ஸோऽர்புதபீடிதஸ்து |௧௭|
दोषः प्रदुष्टो रुधिरं सिरास्तु सम्पीड्य सङ्कोच्य गतस्त्वपाकम् ||१५|| सास्रावमुन्नह्यति मांसपिण्डं मांसाङ्कुरैराचितमाशुवृद्धिम् | स्रवत्यजस्रं रुधिरं प्रदुष्टमसाध्यमेतद्रुधिरात्मकं स्यात् ||१६|| रक्तक्षयोपद्रवपीडितत्वात् पाण्डुर्भवेत् सोऽर्बुदपीडितस्तु |१७|
🔊 Audio coming soon
ரக்தஜஸ்யார்புதஸ்ய லக்ஷணமாஹ- தோஷஃ ப்ரதுஷ்ட இத்யாதி| ப்ரதுஷ்டோ தோஷஃ ஸிராஸு கதோ ருதிரஂ ஸம்பீட்ய ஸங்கோச்ய மாஂஸபிண்டமுந்நஹ்யதீதி ஸம்பந்தஃ| உந்நஹ்யதி உத்பத்நாதீவ; அந்யே து ‘ப்ரதுஷ்டோ தோஷ உந்நஹ்யதி உச்ச்ரிதோ பவதி, மாஂஸபிண்டமாஶுவத்திஂ ஶீக்ரவர்தநஶீலஂ கரோதி’ இதி வ்யாக்யாநயந்தி| அபாகம் ஈஷத்பாகம்||௧௫-௧௬||-
Adhikarana 12 (17-18) · Śloka 19
முஷ்டிப்ரஹாராதிபிரர்திதேऽங்கே மாஂஸஂ ப்ரதுஷ்டஂ ப்ரகரோதி ஶோபம் ||௧௭|| அவேதநஂ ஸ்நிக்தமநந்யவர்ணமபாகமஶ்மோபமமப்ரசால்யம் | ப்ரதுஷ்டமாஂஸஸ்ய நரஸ்ய பாடமேதத்பவேந்மாஂஸபராயணஸ்ய ||௧௮|| மாஂஸார்புதஂ த்வேததஸாத்யமுக்தஂ... |௧௯|
मुष्टिप्रहारादिभिरर्दितेऽङ्गे मांसं प्रदुष्टं प्रकरोति शोफम् ||१७|| अवेदनं स्निग्धमनन्यवर्णमपाकमश्मोपममप्रचाल्यम् | प्रदुष्टमांसस्य नरस्य बाढमेतद्भवेन्मांसपरायणस्य ||१८|| मांसार्बुदं त्वेतदसाध्यमुक्तं... |१९|
🔊 Audio coming soon
மாஂஸஜஸ்ய ஸம்ப்ராப்திஂ தர்ஶயந்நாஹ- முஷ்டிப்ரஹாராதிபிரித்யாதி| ஸமுபைதி ஸம்யக்கச்சதி| பாடம் அதிஶயேந| மாஂஸபராயணஸ்ய மாஂஸபக்ஷணஶீலஸ்ய| ‘முஷ்டிப்ரஹாராதிபிஃ’ இத்யத்ர கேசித் ‘காஷ்டப்ரஹாராதிபிஃ’ இதி படந்தி||௧௭-௧௮||-
Adhikarana 13 (19-20) · Śloka 20
...ஸாத்யேஷ்வபீமாநி விவர்ஜயேத்து | ஸம்ப்ரஸ்ருதஂ மர்மணி யச்ச ஜாதஂ ஸ்ரோதஃஸு வா யச்ச பவேதசால்யம் ||௧௯|| யஜ்ஜாயதேऽந்யத் கலு பூர்வஜாதே ஜ்ஞேயஂ ததத்யர்புதமர்புதஜ்ஞைஃ | யத்த்வந்த்வஜாதஂ யுகபத் க்ரமாத்வா த்விரர்புதஂ தச்ச பவேதஸாத்யம் ||௨௦||
...साध्येष्वपीमानि विवर्जयेत्तु | सम्प्रस्रुतं मर्मणि यच्च जातं स्रोतःसु वा यच्च भवेदचाल्यम् ||१९|| यज्जायतेऽन्यत् खलु पूर्वजाते ज्ञेयं तदध्यर्बुदमर्बुदज्ञैः | यद्द्वन्द्वजातं युगपत् क्रमाद्वा द्विरर्बुदं तच्च भवेदसाध्यम् ||२०||
🔊 Audio coming soon
ஸாத்யேஷ்வபீத்யாதி| ஸாத்யேஷ்வபீமாநி விவர்ஜயேதிதி ஸாத்யேஷு மத்யே இமாநி வக்ஷ்யமாணாநி விவர்ஜயேதித்யர்தஃ| அத்யர்புதமபி த்விரர்புதமேவ, அந்யே ‘அத்யர்புதஂ’ இதி படந்தி| யத்த்வந்த்வஜாதமித்யாதி த்வந்த்வேந யுக்மேந ஜாதஂ த்வந்த்வஜாதஂ; ந கேவலமத்யர்புதஂ த்விரர்புதஂ, யத்த்வந்த்வஜாதஂ ததபி த்விரர்புதமித்யர்தஃ| பேதஶ்ச தயோருபரிஜாதத்வேந பார்ஶ்வஜாதத்வேந ச| ஏதேந த்விரர்புதத்விதயமப்யஸாத்யமுக்தம்||௧௯-௨௦||
Adhikarana 14 (21) · Śloka 21
ந பாகமாயாந்தி கபாதிகத்வாந்மேதோபஹுத்வாச்ச விஶேஷதஸ்து | தோஷஸ்திரத்வாத்க்ரதநாச்ச தேஷாஂ ஸர்வார்புதாந்யேவ நிஸர்கதஸ்து ||௨௧||
न पाकमायान्ति कफाधिकत्वान्मेदोबहुत्वाच्च विशेषतस्तु | दोषस्थिरत्वाद्ग्रथनाच्च तेषां सर्वार्बुदान्येव निसर्गतस्तु ||२१||
🔊 Audio coming soon
தேஷாஂ பாகாபாவே ஹேதுஂ தர்ஶயந்நாஹ- ந பாகமித்யாதி| க்ரந்த்யாதிஷ்வபி கபாதயஶ்சத்வாரோ ஹேதவஃ ஸந்தி, பரமர்புதேஷு விஶேஷதஃ கபஸ்ய மேதஸஶ்சாதிக்யஂ தஸ்மாத், ததா விஶேஷதோ தோஷஸ்திரத்வாத் தோஷகார்யஸ்ய மாஂஸோச்ச்ரயஸ்ய தேநைவ ஸ்வரூபேண சிரகாலாவஸ்திதிஶீலத்வாத், ததா க்ரதநாத் க்ரந்திரூபத்வாத்தேஷாஂ மேதஃப்ரபதீநாஂ; நிஸர்கதஸ்த்விதி துஶப்தோऽப்யர்தஃ, தேந ஸ்வபாவாதப்யர்புதாநி பாகஂ ந கச்சதீத்யர்தஃ||௨௧||
Adhikarana 15 (22) · Śloka 22
வாதஃ கபஶ்சைவ கலே ப்ரவத்தௌ மந்யே து ஸஂஸத்ய ததைவ மேதஃ | குர்வந்தி கண்டஂ க்ரமஶஃ ஸ்வலிங்கைஃ ஸமந்விதஂ தஂ கலகண்டமாஹுஃ ||௨௨||
वातः कफश्चैव गले प्रवृद्धौ मन्ये तु संसृत्य तथैव मेदः | कुर्वन्ति गण्डं क्रमशः स्वलिङ्गैः समन्वितं तं गलगण्डमाहुः ||२२||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ கலகண்டஸம்ப்ராப்திஂ தர்ஶயந்நாஹ- வாத இத்யாதி| வாதாதயோ கண்டஂ க்ரமஶஃ குர்வந்தீதி ஸம்பந்தஃ| கிஂவிஶிஷ்டஂ கண்டஂ? ஸ்வலிங்கைஃ ஸமந்விதம்| வாதேந கபேந ச கலகண்டோ பவதி, ந பித்தேந; ஸ்வபாவேந பித்தஜஸ்ய கலகண்டஸ்யாபாவாத்||௨௨||
Adhikarana 16 (23-27) · Śloka 27
தோதாந்விதஃ கஷ்ணஸிராவநத்தஃ கஷ்ணோऽருணோ வா பவநாத்மகஸ்து | மேதோந்விதஶ்சோபசிதஶ்ச காலாத்பவேததிஸ்நிக்ததரோऽருஜஶ்ச ||௨௩|| பாருஷ்யயுக்தஶ்சிரவத்த்யபாகோ யதச்சயா பாகமியாத் கதாசித் வைரஸ்யமாஸ்யஸ்ய ச தஸ்ய ஜந்தோர்பவேத்ததா தாலுகலப்ரஶோஷஃ ||௨௪|| ஸ்திரஃ ஸவர்ணோऽல்பருகுக்ரகண்டூஃ ஶீதோ மஹாஂஶ்சாபி கபாத்மகஸ்து | சிராபிவத்திஂ குருதே சிராச்ச ப்ரபச்யதே மந்தருஜஃ கதாசித் ||௨௫|| மாதுர்யமாஸ்யஸ்ய ச தஸ்ய ஜந்தோர்பவேத்ததா தாலுகலப்ரலேபஃ | ஸ்நிக்தோ மதுஃ பாண்டுரநிஷ்டகந்தோ மேதஃகதோ நீருகதாதிகண்டூஃ ||௨௬|| ப்ரலம்பதேऽலாபுவதல்பமூலோ தேஹாநுரூபக்ஷயவத்தியுக்தஃ | ஸ்நிக்தாஸ்யதா தஸ்ய பவேச்ச ஜந்தோர்கலேऽநுஶப்தஂ குருதே ச நித்யம் ||௨௭||
तोदान्वितः कृष्णसिरावनद्धः कृष्णोऽरुणो वा पवनात्मकस्तु | मेदोन्वितश्चोपचितश्च कालाद्भवेदतिस्निग्धतरोऽरुजश्च ||२३|| पारुष्ययुक्तश्चिरवृद्ध्यपाको यदृच्छया पाकमियात् कदाचित् वैरस्यमास्यस्य च तस्य जन्तोर्भवेत्तथा तालुगलप्रशोषः ||२४|| स्थिरः सवर्णोऽल्परुगुग्रकण्डूः शीतो महांश्चापि कफात्मकस्तु | चिराभिवृद्धिं कुरुते चिराच्च प्रपच्यते मन्दरुजः कदाचित् ||२५|| माधुर्यमास्यस्य च तस्य जन्तोर्भवेत्तथा तालुगलप्रलेपः | स्निग्धो मृदुः पाण्डुरनिष्टगन्धो मेदःकृतो नीरुगथातिकण्डूः ||२६|| प्रलम्बतेऽलाबुवदल्पमूलो देहानुरूपक्षयवृद्धियुक्तः | स्निग्धास्यता तस्य भवेच्च जन्तोर्गलेऽनुशब्दं कुरुते च नित्यम् ||२७||
🔊 Audio coming soon
தஸ்யைவ வாதாதிவிஶேஷலிங்காநி நிர்திஶந்நாஹ- தோதாந்வித இத்யாதி| அருஜ இதி ஸோऽபி வாதகலகண்டோ யதா காலாத் காலேந கத்வா மேதோऽந்விதோ பவதி, ததா அருஜோ பவதீத்யர்தஃ| யதச்சயா அஜ்ஞாதஹேதுநியமேந, பாகமியாத் கச்சேத்| கதாசித் ந ஸர்வகாலம்| வாதஜஂ கபஜஂ சோக்த்வா மேதோஜமாஹ- ஸ்நிக்த இத்யாதி| கலேऽநுஶப்தமநுநாதஂ ப்ரதிஶப்தமித்யர்தஃ||௨௩-௨௭||
Adhikarana 17 (28) · Śloka 28
கச்ச்ராச்ச்வஸந்தஂ மதுஸர்வகாத்ரஂ ஸஂவத்ஸராதீதமரோசகார்தம் | க்ஷீணஂ ச வைத்யோ கலகண்டிநஂ து பிந்நஸ்வரஂ சைவ விவர்ஜயேத்து ||௨௮||
कृच्छ्राच्छ्वसन्तं मृदुसर्वगात्रं संवत्सरातीतमरोचकार्तम् | क्षीणं च वैद्यो गलगण्डिनं तु भिन्नस्वरं चैव विवर्जयेत्तु ||२८||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ கலகண்டஸ்யாஸாத்யதாமாஹ- கச்ச்ராதித்யாதி||௨௮||
Adhikarana 18 (29) · Śloka 29
நிபத்தஃ ஶ்வயதுர்யஸ்ய முஷ்கவல்லம்பதே கலே | மஹாந் வா யதி வா ஹ்ரஸ்வோ கலகண்டஂ தமாதிஶேத் ||௨௯||
निबद्धः श्वयथुर्यस्य मुष्कवल्लम्बते गले | महान् वा यदि वा ह्रस्वो गलगण्डं तमादिशेत् ||२९||
🔊 Audio coming soon
ந ஸர்வ ஏவ கலாஶ்ரயோ கண்டோ கலகண்டஃ, கிஂ தர்ஹி கஶ்சிதேவ வக்ஷ்யமாணஸ்வரூப இதி தர்ஶயந்நாஹ- நிபத்த இத்யாதி| நியமேந பத்தோ நிபத்தஃ| முஷ்கவத் அண்டவத்||௨௯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 11
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ நிதாநஸ்தாநே கலகண்டகண்டமாலாபச்யர்புதநிதாநஂ நாமைகாதஶோऽத்யாயஃ ||௧௧||
इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने गलगण्डगण्डमालापच्यर्बुदनिदानं नामैकादशोऽध्यायः ||११||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ நிதாநஸ்தாநே ஏகாதஶோऽத்யாயஃ||௧௧||