Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

6. pramēhanidānam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ ப்ரமேஹநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातः प्रमेहनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

அதாத இத்யாதி||௧-௨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

திவாஸ்வப்நாவ்யாயாமாலஸ்யப்ரஸக்தஂ ஶீதஸ்நிக்தமதுரமேத்யத்ரவாந்நபாநஸேவிநஂ புருஷஂ ஜாநியாத் ப்ரமேஹீ பவிஷ்யதீதி ||௩||

View original

दिवास्वप्नाव्यायामालस्यप्रसक्तं शीतस्निग्धमधुरमेद्यद्रवान्नपानसेविनं पुरुषं जानियात् प्रमेही भविष्यतीति ||३||

🔊 Audio coming soon

ப்ரமேஹஹேதுமாஹ- திவாஸ்வப்நேத்யாதி| ப்ரஸக்தஂ ப்ரகர்ஷேண ஸக்தமதிஶயேநாநுஷங்கிணம்| மேத்யஂ மேதுரஂ மேதோஜநகமித்யர்தஃ| புருஷஂ ஜாநீயாத் ப்ரமேஹீ பவிஷ்யதி; தத்ராஹுரேகே- ஸ்த்ரீணாஂ ப்ரமேஹா ந பவந்தி, ததா ச தந்த்ராந்தரே- “ரஜஃப்ரஸேகாந்நாரீணாஂ மாஸி மாஸி விஶுத்யதி| ஸர்வஂ ஶரீரஂ தோஷாஶ்ச ந ப்ரமேஹந்த்யதஃ ஸ்த்ரியஃ” இதி; ஏதத்து ந யுக்தஂ, ஸர்வதந்த்ராப்ரஸித்தேஃ ப்ரத்யக்ஷவிரோதாச்ச||௩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

தஸ்ய சைவம்ப்ரவத்தஸ்யாபரிபக்வா ஏவ வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணோ யதா மேதஸா ஸஹைகத்வமுபேத்ய மூத்ரவாஹிஸ்ரோதாஂஸ்யநுஸத்யாதோ கத்வா பஸ்தேர்முகமாஶ்ரித்ய நிர்பித்யந்தே ததா ப்ரமேஹாஞ்ஜநயந்தி ||௪||

View original

तस्य चैवम्प्रवृत्तस्यापरिपक्वा एव वातपित्तश्लेष्माणो यदा मेदसा सहैकत्वमुपेत्य मूत्रवाहिस्रोतांस्यनुसृत्याधो गत्वा बस्तेर्मुखमाश्रित्य निर्भिद्यन्ते तदा प्रमेहाञ्जनयन्ति ||४||

🔊 Audio coming soon

ஸம்ப்ராப்திஂ தர்ஶயந்நாஹ- தஸ்யேத்யாதி| அபரிபக்வா ஆமாஃ| மேதஸேதி அத்ராபிஶப்தோ லுப்தோ த்ரஷ்டவ்யஃ, தேந வஸாதயோ க்ராஹ்யாஃ; அந்யே தி ‘மேதஶ்சாபரிபக்வஂ’ இதி படந்தி, சகோரேணாநுக்தாநபி வஸாதீந் ஸமுச்சிந்வந்தி| உபேத்ய கத்வா| நிர்பித்யந்தே நிஃஸரந்தீத்யர்தஃ| அந்யே து ‘விநிர்பித்யாந்தே’ இதி படித்வா, ‘தத்ரைவ ஸ்திர்தி குர்வந்தி’ இதி து வ்யாக்யாநயந்தி; அபரே ‘அதித்ரவத்வஂ யாந்தி’ இத்யாஹுஃ||௪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

தேஷாஂ து பூர்வரூபாணி- ஹஸ்தபாததலதாஹஃ ஸ்நிக்தபிச்சிலகுருதா காத்ராணாஂ மதுரஶுக்லமூத்ரதா தந்த்ரா ஸாதஃ பிபாஸா துர்கந்தஶ்ச ஶ்வாஸஸ்தாலுகலஜிஹ்வாதந்தேஷு மலோத்பத்திர்ஜடிலீபாவஃ கேஶாநாஂ வத்திஶ்ச நகாநாம் ||௫||

View original

तेषां तु पूर्वरूपाणि- हस्तपादतलदाहः स्निग्धपिच्छिलगुरुता गात्राणां मधुरशुक्लमूत्रता तन्द्रा सादः पिपासा दुर्गन्धश्च श्वासस्तालुगलजिह्वादन्तेषु मलोत्पत्तिर्जटिलीभावः केशानां वृद्धिश्च नखानाम् ||५||

🔊 Audio coming soon

பூர்வரூபமாஹ- தேஷாமித்யாதி| கேஶாநாஂ ஜடிலீபாவோऽந்யோந்யமிலநஂ, ஸ்வேதமலபாஹுல்யாத்ரோகப்ரபாவாச்ச||௫||

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

தத்ராவிலப்ரபூதமூத்ரலக்ஷணாஃ ஸர்வ ஏவ ப்ரமேஹா பவந்தி ||௬||

View original

तत्राविलप्रभूतमूत्रलक्षणाः सर्व एव प्रमेहा भवन्ति ||६||

🔊 Audio coming soon

ப்ரமேஹாணாஂ ஸாமாந்யஂ லக்ஷணமாஹ- தத்ரேத்யாதி| ஆவிலஂ ஸமலம்||௬||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

ஸர்வ ஏவ ஸர்வதோஷஸமுத்தாஃ ஸஹ பிடகாபிஃ ||௭||

View original

सर्व एव सर्वदोषसमुत्थाः सह पिडकाभिः ||७||

🔊 Audio coming soon

தேஷாஂ ப்ரமேஹாணாஂ ப்ரமேஹபிடகாநாஂ ச தோஷஂ நிர்திஶந்நாஹ- ஸர்வ ஏவேத்யாதி| ஏதேந ப்ரமேஹாணாஂ ப்ரமேஹபிடகாநாஂ ச குஷ்டவத் ஸர்வதோஷஜத்வமுக்தம்||௭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

தத்ர, கபாதுதகேக்ஷுவாலிகாஸுராஸிகதாஶநைர்லவணபிஷ்டஸாந்த்ரஶுக்ரபேநமேஹா தஶ ஸாத்யாஃ, தோஷதூஷ்யாணாஂ ஸமக்ரியத்வாத்; பித்தாந்நீலஹரித்ராம்லக்ஷாரமஞ்ஜிஷ்டாஶோணிதமேஹாஃ ஷட் யாப்யாஃ, தோஷதூஷ்யாணாஂ விஷமக்தியத்வாத்; வாதாத் ஸர்பிர்வஸாக்ஷௌத்ரஹஸ்திமேஹாஶ்சத்வாரோऽஸாத்யதமாஃ, மஹாத்யயிகத்வாத் ||௮||

View original

तत्र, कफादुदकेक्षुवालिकासुरासिकताशनैर्लवणपिष्टसान्द्रशुक्रफेनमेहा दश साध्याः, दोषदूष्याणां समक्रियत्वात्; पित्तान्नीलहरिद्राम्लक्षारमञ्जिष्ठाशोणितमेहाः षड् याप्याः, दोषदूष्याणां विषमक्तियत्वात्; वातात् सर्पिर्वसाक्षौद्रहस्तिमेहाश्चत्वारोऽसाध्यतमाः, महात्ययिकत्वात् ||८||

🔊 Audio coming soon

ஸர்வேஷாஂ ஸர்வதோஷஜத்வேऽப்யுத்கர்ஷதோ தோஷக்ரஹணஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி| உதகமேஹஃ, இக்ஷுவாலிகாமேஹஃ , ஸுராமேஹஃ, ஸிகதாமேஹஃ, ஶநைர்மேஹஃ, லவணமேஹஃ, பிஷ்டமேஹஃ, ஸாந்த்ரமேஹஃ, ஶுக்ரமேஹஃ, பேநமேஹஶ்சேதி தஶ ப்ரமேஹாஃ ஸாத்யா யத்யதிஶயேந மேதோ தூஷிதஂ ந பவதி| தோஷதூஷ்யாணாஂ ஸமக்ரியத்வாதிதி அத்ர தோஷஃ ஶ்லேஷ்மா, தூஷ்யாணி ரஸமாஂஸமேதோமஜ்ஜாஶுக்ரலஸீகௌஜாஂஸி, ஏஷாஂ கடுதிக்தகஷாயாதிபிஃ ஸமைவ க்ரியா| பித்தாதித்யாதி| யாப்யா இதி அத்ராபி யத்யதிஶயேந பேதோ தூஷிதஂ ந பவதி| தோஷதூஷ்யாணாஂ விஷமக்ரியத்வாதிதி அத்ர தோஷஃ பித்தஂ, தூஷ்யாணி ரஸமாஂஸாதீநி, ஏதேஷாஂ து விஷமா க்ரியா பித்தஹந்த்ரீ ரஸமாஂஸாத்யுத்பாதிகேதி| வாதாதித்யாதி| மஹாத்யயிகத்வாதிதி ஶீக்ரஂ விநாஶகாரித்வாத், மஹாத்யயிகத்வஂ புநரேஷாமுத்தரோத்தரஸாரதரதாதுஸ்ராவகரத்வாத்; விஷமக்ரியத்வாச்சேத்யத்ராபி ஸம்பத்யதே||௮||

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

தத்ர வாதபித்தமேதோபிரந்விதஃ ஶ்லேஷ்மா ஶ்லேஷ்மப்ரமேஹாஞ்ஜநயதி, வாதகபஶோணிதமேதோபிரந்விதஂ பித்தஂ பித்தப்ரமேஹாந், கபபித்தவஸாமஜ்ஜமேதோபிரந்விதோ வாயுர்வாதப்ரமேஹாந் ||௯||

View original

तत्र वातपित्तमेदोभिरन्वितः श्लेष्मा श्लेष्मप्रमेहाञ्जनयति, वातकफशोणितमेदोभिरन्वितं पित्तं पित्तप्रमेहान्, कफपित्तवसामज्जमेदोभिरन्वितो वायुर्वातप्रमेहान् ||९||

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ ஸர்வேஷாமேவ ஸர்வஜத்வஂ ப்ரகடயந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி||௯||

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

தத்ர, ஶ்வேதமவேதநமுதகஸதஶமுதகமேஹீ மேஹதி; இக்ஷுரஸதுல்யமிக்ஷுவாலிகாமேஹீ; ஸுராதுல்யஂ ஸுராமேஹீ; ஸருஜஂ ஸிகதாநுவித்தஂ ஸிகதாமேஹீ; ஶநைஃ ஸகபஂ மத்ஸ்நஂ ஶநைர்மேஹீ; விஶதஂ லவணதுல்யஂ லவணமேஹீ; ஹஷ்டரோமா பிஷ்டரஸதுல்யஂ பிஷ்டமேஹீ; ஆவிலஂ ஸாந்த்ரஂ ஸாந்த்ரமேஹீ; ஶுக்ரதுல்யஂ ஶுக்ரமேஹீ; ஸ்தோகஂ ஸ்தோகஂ ஸபேநமச்சஂ பேநமேஹீ மேஹதி ||௧௦||

View original

तत्र, श्वेतमवेदनमुदकसदृशमुदकमेही मेहति; इक्षुरसतुल्यमिक्षुवालिकामेही; सुरातुल्यं सुरामेही; सरुजं सिकतानुविद्धं सिकतामेही; शनैः सकफं मृत्स्नं शनैर्मेही; विशदं लवणतुल्यं लवणमेही; हृष्टरोमा पिष्टरसतुल्यं पिष्टमेही; आविलं सान्द्रं सान्द्रमेही; शुक्रतुल्यं शुक्रमेही; स्तोकं स्तोकं सफेनमच्छं फेनमेही मेहति ||१०||

🔊 Audio coming soon

கபஜாநாமநுக்ரமேண லக்ஷணஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி| ஸிகதாநுவித்தஂ வாலுகாமிஶ்ரம்| மத்ஸ்நஂ பிச்சிலம்| லவணதுல்யஂ லவணாம்புதுல்யம்| ஹஷ்டரோமா ப்ராப்தரோமஞ்சஃ| புஷ்டரஸதுல்யஂ பிஷ்டமிஶ்ரோதகதுல்யம்| ஆவிலமத்யர்தஂ கலுஷஂ, புநர்வசநாத்| மேஹதி மூத்ரயதீத்யர்தஃ||௧௦||

Adhikarana 10 (11) · Śloka 11

அத ஊர்த்வஂ பித்தநிமித்தாந் வக்ஷ்யாமஃ- ஸபேநமச்சஂ நீலஂ நீலமேஹீ மேஹதி; ஸதாஹஂ ஹரித்ராபஂ ஹரித்ராமேஹீ; அம்லரஸகந்தமம்லமேஹீ; ஸ்ருதக்ஷாரப்ரதிமஂ க்ஷாரமேஹீ; மஞ்ஜிஷ்டோதகப்ரகாஶஂ மஞ்ஜிஷ்டாமேஹீ; ஶோணிதப்ரகாஶஂ ஶோணிதமேஹீ மேஹதி ||௧௧||

View original

अत ऊर्ध्वं पित्तनिमित्तान् वक्ष्यामः- सफेनमच्छं नीलं नीलमेही मेहति; सदाहं हरिद्राभं हरिद्रामेही; अम्लरसगन्धमम्लमेही; स्रुतक्षारप्रतिमं क्षारमेही; मञ्जिष्ठोदकप्रकाशं मञ्जिष्ठामेही; शोणितप्रकाशं शोणितमेही मेहति ||११||

🔊 Audio coming soon

அத இத்யாதி| ஸ்ருதக்ஷாரப்ரதிமஂ கலிதக்ஷாரத்ரவதுல்யம்| மஞ்ஜிஷ்டோதகப்ரகாஶஂ ஶோணிதப்ரகாஶஂ ச மூத்ரஂ ரக்தபித்தேऽபி பவதி, தத் கோऽயஂ ப்ரமேஹவிஶேஷஃ? அத்ரோச்யதே- ரக்தபித்தே ப்ரமேஹபூர்வரூபஂ ந பவதி, மஞ்ஜிஷ்டாஶோணிதமேஹயோஸ்து ப்ரமேஹபூர்வரூபஸம்பவ இதி விஶோஷஃ||௧௧||

Adhikarana 11 (12) · Śloka 12

அத ஊர்த்வஂ வாதநிமித்தாந் வக்ஷ்யாமஃ- ஸர்பிஃப்ரகாஶஂ ஸர்பிர்மேஹீ மேஹதி; வஸாப்ரகாஶஂ வஸாமேஹீ; க்ஷௌத்ரரஸவர்ணஂ க்ஷௌத்ரமேஹீ; மத்தமாதங்கவதநுப்ரபந்தஂ ஹஸ்திமேஹீ மேஹதி ||௧௨||

View original

अत ऊर्ध्वं वातनिमित्तान् वक्ष्यामः- सर्पिःप्रकाशं सर्पिर्मेही मेहति; वसाप्रकाशं वसामेही; क्षौद्ररसवर्णं क्षौद्रमेही; मत्तमातङ्गवदनुप्रबन्धं हस्तिमेही मेहति ||१२||

🔊 Audio coming soon

அத இத்யாதி| அநுப்ரபந்தஂ ஸததம்||௧௨||

Adhikarana 12 (13) · Śloka 13

மக்ஷிகோபஸர்பணமாலஸ்யஂ மாஂஸோபசயஃ ப்ரதிஶ்யாயஃ ஶைதில்யாரோசகாவிபாகாஃ கபப்ரஸேகச்சர்திநித்ராகாஸஶ்வாஸாஶ்சேதி ஶ்லேஷ்மஜாநாமுபத்ரவாஃ; வஷணயோரவதரணஂ பஸ்திபேதோ மேட்ரதோதோ ஹதி ஶூலமம்லீகாஜ்வராதீஸாராரோசகா வமதுஃ பரிதூபநஂ தாஹோ மூர்ச்சா பிபாஸா நித்ராநாஶஃ பாண்டுரோகஃ பீதவிண்மூத்ரநேத்ரத்வஂ சேதி பைத்திகாநாஂ; ஹத்க்ரஹோ லௌல்யமநித்ரா ஸ்தம்பஃ கம்பஃ ஶூலஂ பத்தபுரீஷத்வஂ சேதி வாதஜாநாம் | ஏவமேதே விஂஶதி ப்ரமேஹாஃ ஸோபத்ரவா வ்யாக்யாதாஃ ||௧௩||

View original

मक्षिकोपसर्पणमालस्यं मांसोपचयः प्रतिश्यायः शैथिल्यारोचकाविपाकाः कफप्रसेकच्छर्दिनिद्राकासश्वासाश्चेति श्लेष्मजानामुपद्रवाः; वृषणयोरवदरणं बस्तिभेदो मेढ्रतोदो हृदि शूलमम्लीकाज्वरातीसारारोचका वमथुः परिधूपनं दाहो मूर्च्छा पिपासा निद्रानाशः पाण्डुरोगः पीतविण्मूत्रनेत्रत्वं चेति पैत्तिकानां; हृद्ग्रहो लौल्यमनिद्रा स्तम्भः कम्पः शूलं बद्धपुरीषत्वं चेति वातजानाम् | एवमेते विंशति प्रमेहाः सोपद्रवा व्याख्याताः ||१३||

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ ப்ரதிதோஷமுபத்ரவாந் தர்ஶயந்நாஹ- மக்ஷிகோபஸர்பணமித்யாதி| அவதரணஂ விதரணம்| அம்லீகா அம்லோத்காரஃ| வமதுஃ சர்திஃ| பரிதூபநஂ ஸமந்ததஸ்தாபஃ| தாஹோऽக்நிதக்தஸ்யேவ| லௌல்யஂ ஸர்வரஸாபிகாங்க்ஷா வாதஜக்ரஹணீவத்||௧௩||

Adhikarana 13 (14) · Śloka 14

தத்ர வஸாமேதோப்யாமபிபந்நஶரீரஸ்ய த்ரிபிர்தோஷைஶ்சாநுகததாதோஃ ப்ரமேஹிணோ தஶ பிடகா ஜாயந்தே | தத்யதா- ஶராவிகா, ஸர்ஷபிகா, கச்சபிகா, ஜாலிநீ, விநதா, புத்ரிணீ, மஸூரிகா, அலஜீ, விதாரிகா, வித்ரதிகா சேதி ||௧௪||

View original

तत्र वसामेदोभ्यामभिपन्नशरीरस्य त्रिभिर्दोषैश्चानुगतधातोः प्रमेहिणो दश पिडका जायन्ते | तद्यथा- शराविका, सर्षपिका, कच्छपिका, जालिनी, विनता, पुत्रिणी, मसूरिका, अलजी, विदारिका, विद्रधिका चेति ||१४||

🔊 Audio coming soon

பிடகாநாமுபத்ரவவிஶேஷாணாஂ ஸம்ப்ராப்திஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி| வஸா மாஂஸஸ்நேஹஃ, ‘ஸகலஶரீஸ்நேஹஃ’ இத்யந்யே| அபிபந்நஶரீரஸ்ய வ்யாப்தஶரீரஸ்ய| அநுகததாதோர்வ்யாப்ததாதோஃ| பிடகாஸ்து ப்ராயேணாதஃகாய ஏவ| தாஸாஂ பிடகாநாஂ நாமாந்யாஹ- தத்யதேத்யாதி||௧௪||

Adhikarana 14 (15-19) · Śloka 19

ஶராவமாத்ரா தத்ரூபா நிம்நமத்யா ஶராவிகா | கௌரஸர்ஷபஸஂஸ்தாநா தத்ப்ரமாணா ச ஸார்ஷபீ ||௧௫|| ஸதாஹா கூர்மஸஂஸ்தாநா ஜ்ஞேயா கச்சபிகா புதைஃ | ஜாலிநீ தீவ்ரதாஹா து மாஂஸஜாலஸமாவதா ||௧௬|| மஹதீ பிடகா நீலா பிடகா விநதா ஸ்மதா | மஹத்யல்பாசிதா ஜ்ஞேயா பிடகா ஸா து புத்ரிணீ ||௧௭|| மஸூரஸமஸஂஸ்தாநா ஜ்ஞேயா ஸா து மஸூரிகா | ரக்தா ஸிதா ஸ்போடவதீ தாருணா த்வலஜீ பவேத் ||௧௮|| விதாரீகந்தவத்வத்தா கடிநா ச விதாரிகா | வித்ரதேர்லக்ஷணைர்யுக்தா ஜ்ஞேயா வித்ரதிகா புதைஃ ||௧௯||

View original

शरावमात्रा तद्रूपा निम्नमध्या शराविका | गौरसर्षपसंस्थाना तत्प्रमाणा च सार्षपी ||१५|| सदाहा कूर्मसंस्थाना ज्ञेया कच्छपिका बुधैः | जालिनी तीव्रदाहा तु मांसजालसमावृता ||१६|| महती पिडका नीला पिडका विनता स्मृता | महत्यल्पाचिता ज्ञेया पिडका सा तु पुत्रिणी ||१७|| मसूरसमसंस्थाना ज्ञेया सा तु मसूरिका | रक्ता सिता स्फोटवती दारुणा त्वलजी भवेत् ||१८|| विदारीकन्दवद्वृत्ता कठिना च विदारिका | विद्रधेर्लक्षणैर्युक्ता ज्ञेया विद्रधिका बुधैः ||१९||

🔊 Audio coming soon

தாஸாஂ லக்ஷணாமாஹ- ஶராவமாத்ரேத்யாதி| கௌரஸர்ஷபஸஂஸ்தாநா கௌரஸர்ஷபாகரா| ஜாலிநித்யாதி| யத்யபி ‘யே யந்மயாஸ்மதா மேஹாஸ்தேஷாமேதாஸ்து தக்ததாஃ’- இத்யக்ரே வக்ஷ்யதே, ததாऽபி ஜாலிநீ பித்தேத்தரா ஜ்ஞேயா, தத்வசநஸ்ய பாஹுல்யேநோக்தத்வாத்| மஹதீ ஸ்தூலா| அல்பாசிதேதி ஸூக்ஷ்மபிடகாவேஷ்டிதா||௧௫-௧௯||

Adhikarana 15 (20) · Śloka 20

யே யந்மயாஃ ஸ்மதா மேஹாஸ்தேஷாமேதாஸ்து தத்கதாஃ |௨௦|

View original

ये यन्मयाः स्मृता मेहास्तेषामेतास्तु तत्कृताः |२०|

🔊 Audio coming soon

பிடகாஜநகாந் தோஷாநாஹ- யே இத்யாதி| யே யந்மயா யத்தோஷாரப்தாஃ| தேஷாஂ ப்ரமேஹாணாம்| ஏதா இதி பிடகாஃ|௨௦|-

Adhikarana 16 (20) · Śloka 20

குதே ஹதி ஶிரஸ்யஂஸே பஷ்டே மர்மணி சோத்திதாஃ | ஸோபத்ரவா துர்பலாக்நேஃ பிடகாஃ பரிவர்ஜயேத் ||௨௦||

View original

गुदे हृदि शिरस्यंसे पृष्ठे मर्मणि चोत्थिताः | सोपद्रवा दुर्बलाग्नेः पिडकाः परिवर्जयेत् ||२०||

🔊 Audio coming soon

தாஸாமஸாத்யதாஂ தர்ஶயந்நாஹ- குதே ஹதீத்யாதி| அஂஸோ பாஹுஶிரஃ| ஸோபத்ரவா இதி “தட்காஸமாஂஸஸங்கோதமோஹஹிக்காமதஜ்வராஃ| விஸர்பமர்மரோதாஃ பிடகாநாமுபத்ரவாஃ” (ச. ஸூ. ௧௭)| ‘ஸோபத்ரவால்பகாயாக்நேஃ பிடகாஃ பரிவர்ஜயேத்’ இதி கேசித் படந்தி| தத்ர ஸோபத்ரவ இதி புருஷவிஶேஷணம்||௨௦||

Adhikarana 17 (21) · Śloka 21

கத்ஸ்நஂ ஶரீரஂ நிஷ்பீட்ய மேதோமஜ்ஜவஸாயுதஃ | அதஃ ப்ரக்ரமதே வாயுஸ்தேநாஸாத்யாஸ்து வாதஜாஃ ||௨௧||

View original

कृत्स्नं शरीरं निष्पीड्य मेदोमज्जवसायुतः | अधः प्रक्रमते वायुस्तेनासाध्यास्तु वातजाः ||२१||

🔊 Audio coming soon

வாதஜாநாமஸாத்யத்வே ஹேதுஂ தர்ஶயந்நாஹ- கத்ஸ்நஂ ஶரீரமித்யாதி| கத்ஸ்நஂ ஶரீரஂ நிஷ்பீட்யேதி நிஶ்ச்யோதயித்வா மூத்ரமார்கேண ஸமஸ்தாந் தாதூந் ப்ரவாஹயித்வேத்யர்தஃ| வஸேத்யுபலக்ஷணஂ, தேந ஓஜோலஸீகயோர்க்ரஹணம்| அதஃ ப்ரக்ரமதே அதஃ ஸ்பீதீபவதி ப்ரபலீபவதீத்யர்தஃ| கயதாஸாசார்யஸ்து ஆபாதநிகாபூர்வஂ ப்ரமேஹபூர்வரூபாணாமித்யாதிஶ்லோகத்ரயமந்யதா படதி| அஸாத்யாஸ்த்விதி பூர்வஹேதுப்யாஂ சேதி துஶப்தார்தஃ||௨௧||

Adhikarana 18 (22) · Śloka 22

ப்ரமேஹபூர்வரூபாணாமாகதிர்யத்ர தஶ்யதே | கிஞ்சிச்சாப்யதிகஂ மூத்ரஂ தஂ ப்ரமேஹிணமாதிஶேத் ||௨௨||

View original

प्रमेहपूर्वरूपाणामाकृतिर्यत्र दृश्यते | किञ्चिच्चाप्यधिकं मूत्रं तं प्रमेहिणमादिशेत् ||२२||

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ ப்ரமேஹஹேதுயுக்தஸ்ய புருஷஸ்ய ஸாமாந்யாகாரேண லக்ஷணமாஹ- ப்ரமேஹபூர்வரூபாணாமித்யாதி||௨௨||

Adhikarana 19 (23) · Śloka 23

கத்ஸ்நாந்யர்தாநி வா யஸ்மிந் பூர்வரூபாணி மாநவே | ப்ரவத்தமூத்ரமத்யர்தஂ தஂ ப்ரமேஹிணமாதிரோத் ||௨௩||

View original

कृत्स्नान्यर्धानि वा यस्मिन् पूर्वरूपाणि मानवे | प्रवृत्तमूत्रमत्यर्थं तं प्रमेहिणमादिरोत् ||२३||

🔊 Audio coming soon

ப்ரமேஹஸ்ய பூர்வோக்தஸாமாந்யலக்ஷணஸ்ய ஶேஷஂ லக்ஷணமாஹ- கத்ஸ்நாநீத்யாதி| கயதாஸஸ்த்வாபாதநிகாபூர்வஂ ப்ரமேஹபூர்வரூபாணீத்யாதிஶ்லோகமந்யதா படதி; யதா- இதாநீஂ ப்ரமேஹபிடகாசிகித்ஸிதநிர்தேஶ்யமர்தஂ பஞ்சகுணாஶ்ரயஂ பூர்வரூபஶோபபிடகாவஸ்தாக்யஂ ப்ரதிபாதயந்நாஹ- ப்ரமேஹபூர்வரூபாணாமித்யாதி| தஸ்மிந்மேஹோ பவிஷ்யதீதி மேஹஸ்ய தத் பூர்வரூபம்| தத்ர ச பூர்வரூபேऽபதர்பணஂ வநஸ்பதிகஷாயபாநாதிகஂ ச கர்தவ்யம்| ப்ரவத்தமூத்ரமத்யர்தமிதி ரூபஜ்ஞாநம்| தத்ர ரூபசிகித்ஸாவிஶேஷஃ| ததுக்தம்- “ஏவமகுர்வதஸ்தஸ்ய ஹீந ப்ரதமகர்மகுணஸ்ய மதுராஹாரஸ்ய மூத்ரஂ ஸ்வேதஃ ஶ்லேஷ்மா ச மதுரீபவதி, ப்ரமேஹஶ்சாபிவ்யக்தோ பவதி, தத்ரோபயதஃ ஸஂஶோதநம்; ஏவமகுர்வதஸ்தஸ்ய தோஷாஃ ப்ரவத்தா மாஂஸஶோணிதே ப்ரதூஷ்ய ஶோதஂ ஜநயந்த்யுபத்ரவாஂஶ்ச காஂஶ்சித், தத்ரோக்தஃ ப்ரதீகாரஃ ஸிராமோக்ஷஶ்ச; ஏததப்யகுர்வதஃ பிடகாஃ, தத்கர்மாப்யகுர்வதஃ பஞ்சத்வம் ” (சி. ௧௯) இதி||௨௩||

Adhikarana 20 (24) · Śloka 24

பிடகாபீடிதஂ காடமுபஸஷ்டமுபத்ரவைஃ | மதுமேஹிநமாசஷ்டே ஸ சாஸாத்யஃ ப்ரகீர்திதஃ ||௨௪||

View original

पिडकापीडितं गाढमुपसृष्टमुपद्रवैः | मधुमेहिनमाचष्टे स चासाध्यः प्रकीर्तितः ||२४||

🔊 Audio coming soon

ஸர்வப்ரமேஹாணாமவஸ்தாந்தரப்ராப்தாநாஂ ஸஜ்ஞாந்தரமஸத்யித்வஂ ச தர்ஶயந்நாஹ- பிடகாபீடிதமித்யாதி| ஸ சேதி சகார உத்பத்தௌ வாதஜாநாமஸாத்யத்வஂ ஸமுச்சிநோதி| அத்பத்தௌ ச ஸஹஜோ யாப்யத்வாதஸாத்யஃ, பித்தஜஃ புநரஸாத்யதரஃ, வாதஜஃ புநருத்பத்திக்ரமேணாஸாத்யதமஃ||௨௪||

Adhikarana 21 (25) · Śloka 25

ஸ சாபி கமநாத் ஸ்தாநஂ ஸ்தாநாதாஸநமிச்சதி | ஆஸநாதணுதே ஶய்யாஂ ஶயநாத் ஸ்வப்நமிச்சதி ||௨௫||

View original

स चापि गमनात् स्थानं स्थानादासनमिच्छति | आसनादृणुते शय्यां शयनात् स्वप्नमिच्छति ||२५||

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ மதுமேஹிநோ விஹாராக்யஂ பஞ்சவிதிக்ரியாஶ்ரயஂ லிங்கஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஸ சாபீத்யாதி| ஸ்தாநமூர்த்வபவநமிச்சதீதி ஸம்பந்தஃ| வணுதே ப்ரார்தயதே| ஶயநாத் ஶய்யாதஃ||௨௫||

Adhikarana 22 (26) · Śloka 26

யதா ஹி வர்ணாநாஂ பஞ்சாநாமுத்கர்ஷாபகர்ஷகதேந ஸஂயோகவிஶேஷேண ஶபலபப்ருகபிலகபோதமேசகாதீநாஂ வர்ணாநாமநேகேஷாமுத்பத்திர்பவதி, ஏவமேவ தோஷதாதுமலாஹாரவிஶேஷேணோத்கர்ஷாபகர்ஷகதேந ஸஂயோகவிஶேஷேண ப்ரமேஹாணாஂ நாநாகரணஂ பவதி ||௨௬||

View original

यथा हि वर्णानां पञ्चानामुत्कर्षापकर्षकृतेन संयोगविशेषेण शबलबभ्रुकपिलकपोतमेचकादीनां वर्णानामनेकेषामुत्पत्तिर्भवति, एवमेव दोषधातुमलाहारविशेषेणोत्कर्षापकर्षकृतेन संयोगविशेषेण प्रमेहाणां नानाकरणं भवति ||२६||

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ தோஷாணாஂ த்ரயாணாமபி யதா விஂஶதிப்ரமேஹஸம்பவஸ்ததோபமாநேநாஹ- யதேத்யாதி| பஞ்சாநாஂ வர்ணாநாஂ ஸிதஹரிதகஷ்ணபீதரக்தாநாம்| உத்கர்ஷாபகர்ஷகதேந வத்திஹ்ராஸகதேந| பப்ருஃ கபிலபிங்கலஃ, கபோதஃ கபோதாபஃ, மேசகஃ ஶ்யாமலஃ| மலக்ரஹணமுபதாதுபூதவஸாலஸீகயோருதகஸ்ய சோபலக்ஷணம்||௨௬||

Adhikarana 23 (27) · Śloka 27

பவதி சாத்ர- ஸர்வ ஏவ ப்ரமேஹாஸ்து காலேநாப்ரதிகுர்வதஃ | மதுமேஹத்வமாயாந்தி ததாऽஸாத்யா பவந்தி ஹி ||௨௭||

View original

भवति चात्र- सर्व एव प्रमेहास्तु कालेनाप्रतिकुर्वतः | मधुमेहत्वमायान्ति तदाऽसाध्या भवन्ति हि ||२७||

🔊 Audio coming soon

இதாநீஂ ஸர்வேஷ்வேவ ப்ரமேஹேஷு பூர்வரூபாதீநாமுபேக்ஷாலக்ஷணமநர்தஂ தர்ஶயந்நாஹ- பவதி சாத்ரேத்யாதி| காலஃ ப்ரதமக்ரியாகாலாதிகஃ| அப்ரதிகுர்வதஃ அப்ரதிக்ரியமாணஸ்ய||௨௭||

Adhikarana puShpikA · Śloka 6

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ நிதாநஸ்தாநே ப்ரமேஹநிதாநஂ நாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ ||௬||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने प्रमेहनिदानं नाम षष्ठोऽध्यायः ||६||

🔊 Audio coming soon

இதி ஶ்ரீடஹ்ல(ல்ஹ)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ நிதாநஸ்தாநே ஷஷ்டோऽத்யாயஃ||௬||