Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

9. vidradhinidānam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ வித்ரதீநாஂ நிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो विद्रधीनां निदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

அதாத இத்யாதி||௧-௨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ஸர்வாமரகுருஃ ஶ்ரீமாந்நிமித்தாந்தரபூமிபஃ | ஶிஷ்யாயோவாச நிகிலமிதஂ வித்ரதிலக்ஷணம் ||௩||

View original

सर्वामरगुरुः श्रीमान्निमित्तान्तरभूमिपः | शिष्यायोवाच निखिलमिदं विद्रधिलक्षणम् ||३||

🔊 Audio coming soon

ஸர்வாமரகுருரிதஂ நிகிலஂ வித்ரதீலக்ஷணஂ ஶிஷ்யார்தமுவாசேதி ஸம்பந்தஃ| அமததாநேந ஸர்வே தேவா அமராஃ கதாஃ, தேநாஸௌ தந்வந்தரிஃ ஸர்வேஷாஂ தேவாநாஂ குருரித்யர்தஃ| ஶ்ரீமாந் ஜ்ஞாநாதிஶயேநைஶ்வர்யேண ச யுக்த இத்யர்தஃ| நிமித்தாந்தரபூமிப இதி நிமிதாந்தரேண காரணாந்தரேண நரேஷ்வபி பைஷஜ்யாமதப்ரதாநலக்ஷணேந பூபாலதாஂ கத இத்யர்தஃ| அந்யே து ‘அபுத்ரஸ்ய காஶிராஜஸ்ய பரமாராதநயா நிர்வாணே சித்தமதிஷ்டாய புத்ரத்வமாபந்ந’ இதி காரணாந்தரஂ வ்யாக்யாநயந்தி| ஶிஷ்யாயோவாச ஶிஷ்யார்தஂ கதிதவாநித்யர்தஃ| நிகிலஂ ஸமஸ்தம்| இதஂ வக்ஷ்யமாணம்| அநேந தந்வந்தரிஸ்வரூபோபவர்ணநேந வித்ரதேர்கரீயஸ்த்வஂ க்யாபிதஂ பவதி||௩||

Adhikarana 3 (4-6) · Śloka 6

த்வக்ரக்தமாஂஸமேதாஂஸி ப்ரதூஷ்யாஸ்திஸமாஶ்ரிதாஃ | தோஷாஃ ஶோபஂ ஶநைர்கோரஂ ஜநயந்த்யுச்ச்ரிதா பஶம் ||௪|| மஹாமூலஂ ருஜாவந்தஂ வத்தஂ சா(வாऽ)ப்யதவாऽऽயதம் | தமாஹுர்வித்ரதிஂ தீரா, விஜ்ஞேயஃ ஸ ச ஷட்விதஃ ||௫|| பதக்தோஷைஃ ஸமஸ்தைஶ்ச க்ஷதேநாப்யஸஜா ததா | ஷண்ணாமபி ஹி தேஷாஂ து லக்ஷணஂ ஸம்ப்ரவக்ஷ்யதே ||௬||

View original

त्वग्रक्तमांसमेदांसि प्रदूष्यास्थिसमाश्रिताः | दोषाः शोफं शनैर्घोरं जनयन्त्युच्छ्रिता भृशम् ||४|| महामूलं रुजावन्तं वृत्तं चा(वाऽ)प्यथवाऽऽयतम् | तमाहुर्विद्रधिं धीरा, विज्ञेयः स च षड्विधः ||५|| पृथग्दोषैः समस्तैश्च क्षतेनाप्यसृजा तथा | षण्णामपि हि तेषां तु लक्षणं सम्प्रवक्ष्यते ||६||

🔊 Audio coming soon

ஸம்ப்ராப்திஂ ஸாமாந்யலக்ஷணஂ ச தர்ஶயந்நாஹ- த்வக்ரக்தேத்யாதி| பஶமித்யதிஶயேநோச்ச்ரிதா இதி ஸம்பந்தஃ| தீரா தீமந்தஃ| ஏதேந ஸம்ப்ராப்திருக்தா| மஹாமூலமித்யாதி ஸாமாந்யலக்ஷணமுக்தஂ, விஶிஷ்டஂ கஷ்ணோऽருண இத்யாதி, காரணஂ து ஸாமாந்யஂ ஶோபகாரணாபிதாநேநைவோக்தம்| ஸங்க்யாமாஹ- விஜ்ஞேயஃ ஸ ச ஷட்வித இதி| ஸ வித்ரதிஃ| ததேவ ஷட்விதத்வமாஹ- பதகித்யாதி| ஸமஸ்தைஶ்சேத்யேகஃ, க்ஷதேநாப்யேகஃ, அஸஜாऽப்யேக இதி ஷட்||௪-௬||

Adhikarana 4 (7) · Śloka 7

கஷ்ணோऽருணோ வா பருஷோ பஶமத்யர்தவேதநஃ | சித்ரோத்தாநப்ரபாகஶ்ச வித்ரதிர்வாதஸம்பவஃ ||௭||

View original

कृष्णोऽरुणो वा परुषो भृशमत्यर्थवेदनः | चित्रोत्थानप्रपाकश्च विद्रधिर्वातसम्भवः ||७||

🔊 Audio coming soon

வாதவித்ரதிலக்ஷணமாஹ- கஷ்ண இத்யாதி| சித்ரோத்தாநப்ரபாக இதி நாநாப்ரகாரோத்தாநோ நாநாப்ரகாரபாகஶ்சேத்யர்தஃ||௭||

Adhikarana 5 (8) · Śloka 8

பக்வோதும்பரஸங்காஶஃ ஶ்யாவோ வா ஜ்வரதாஹவாந் | க்ஷிப்ரோத்தாநப்ரபாகஶ்ச வித்ரதிஃ பித்தஸம்பவஃ ||௮||

View original

पक्वोदुम्बरसङ्काशः श्यावो वा ज्वरदाहवान् | क्षिप्रोत्थानप्रपाकश्च विद्रधिः पित्तसम्भवः ||८||

🔊 Audio coming soon

பித்தவித்ரதிமாஹ- பக்வேத்யாதி||௮||

Adhikarana 6 (9) · Śloka 9

ஶராவஸதஶஃ பாண்டுஃ ஶீதஃ ஸ்தப்தோऽல்பவேதநஃ | சிரோத்தாநப்ரபாகஶ்ச ஸகண்டுஶ்ச கபோத்திதஃ ||௯||

View original

शरावसदृशः पाण्डुः शीतः स्तब्धोऽल्पवेदनः | चिरोत्थानप्रपाकश्च सकण्डुश्च कफोत्थितः ||९||

🔊 Audio coming soon

கபஜமாஹ- ஶராவஸதஶ இத்யாதி| ஶராவஸாதஶ்யேந மஹத்த்வமுக்தம்||௯||

Adhikarana 7 (10) · Śloka 10

தநுபீதஸிதாஶ்சைஷாமாஸ்ராவாஃ க்ரமஶஃ ஸ்மதாஃ |௧௦|

View original

तनुपीतसिताश्चैषामास्रावाः क्रमशः स्मृताः |१०|

🔊 Audio coming soon

தேஷாஂ வித்ரதீநாஂ யதாக்ரமமாஸ்ராவாநாஹ- தந்வித்யாதி| ஏஷாஂ வாதாபித்தகபோத்தாநாஂ வித்ரதீநாம்|௧௦|-

Adhikarana 8 (10) · Śloka 11

நாநாவர்ணருஜாஸ்ராவோ காடாலோ விஷமோ மஹாந் ||௧௦|| விஷமஂ பச்யதே சாபி வித்ரதிஃ ஸாந்நிபாதிகஃ |௧௧|

View original

नानावर्णरुजास्रावो घाटालो विषमो महान् ||१०|| विषमं पच्यते चापि विद्रधिः सान्निपातिकः |११|

🔊 Audio coming soon

ஸாந்நிபாதிகமாஹ- நாநேத்யாதி| நாநாவர்ணாஃ கஷ்ணபீதஶுக்லாஃ, நாநாருஜாஸ்தோததாஹகண்ட்வாத்யாஃ, நாநாஸ்ராவாஸ்தநுபீதஶுக்லாஃ, தே யஸ்ய ஸந்தி ஸ யதோக்தஃ| காடால இதி காடா ஊர்த்வபாகோ மஹாந் யஸ்யாஸ்தீதி ஸ காடாலஃ| விஷமோऽஸாத்யத்வாத்| விஷமஂ பச்யதே சாபீதி சிராசிரகம்பீரோத்தாநாநுந்நதோந்நதபேதேந ||௧௦||-

Adhikarana 9 (11-12) · Śloka 13

தைஸ்தைர்பாவைரபிஹதே க்ஷதே வாऽபத்யஸேவிநஃ ||௧௧|| க்ஷதோஷ்மா வாயுவிஸதஃ ஸரக்தஂ பித்தமீரயேத் | ஜ்வரஸ்தஷ்ணா ச தாஹஶ்ச ஜாயதே தஸ்ய தேஹிநஃ ||௧௨|| ஏஷ வித்ரதிராகந்துஃ பித்தவித்ரதிலக்ஷணஃ |௧௩|

View original

तैस्तैर्भावैरभिहते क्षते वाऽपथ्यसेविनः ||११|| क्षतोष्मा वायुविसृतः सरक्तं पित्तमीरयेत् | ज्वरस्तृष्णा च दाहश्च जायते तस्य देहिनः ||१२|| एष विद्रधिरागन्तुः पित्तविद्रधिलक्षणः |१३|

🔊 Audio coming soon

ஆகந்தோஃ ஸம்ப்ராப்திஂ தர்ஶயந்நாஹ- தைஸ்தைரித்யாதி| தைஸ்தைரிதி அஶ்வபதநகூ(மூ)டப்ரஹாராதிபிரித்யர்தஃ; தேநாஸ்ருதஶோணிதபிச்சிதாதீநாஂ க்ரஹணம்| க்ஷதே வேத்யத்ர தைஸ்தைர்பாவைரிதி தீக்ஷ்ணப்ரஹாராதிபிரித்யர்தஃ; அநேந ச ஸ்ருதஶோணிதாநாஂ சிந்நாதீநாஂ க்ரஹணம்| க்ஷதோஷ்மா வாயுவிஸதோ வாதேந விஸ்தாரிதஃ| பித்தவித்ரதிலக்ஷணோ ‘பவதி’ இத்யத்யாஹாரஃ||௧௧-௧௨||-

Adhikarana 10 (13) · Śloka 14

கஷ்ணஸ்போடாவதஃ ஶ்யாவஸ்தீவ்ரதாஹருஜாஜ்வரஃ ||௧௩|| பித்தவித்ரதிலிங்கஸ்து ரக்தவித்ரதிருச்யதே |௧௪|

View original

कृष्णस्फोटावृतः श्यावस्तीव्रदाहरुजाज्वरः ||१३|| पित्तविद्रधिलिङ्गस्तु रक्तविद्रधिरुच्यते |१४|

🔊 Audio coming soon

ரக்தவித்ரதிலக்ஷணமாஹ- கஷ்ணஸ்போடாவத இத்யாதி||௧௩||-

Adhikarana 11 (14) · Śloka 14

உக்தா வித்ரதயோ ஹ்யேதே தேஷ்வஸாத்யஸ்து ஸர்வஜஃ ||௧௪||

View original

उक्ता विद्रधयो ह्येते तेष्वसाध्यस्तु सर्वजः ||१४||

🔊 Audio coming soon

பாஹ்யேஷ்வஸாத்யமாஹ- உக்தா இத்யாதி| ஸர்வஜஃ ஸாந்நிபாதிகஃ||௧௪||

Adhikarana 12 (15-18) · Śloka 19

ஆப்யந்தராநதஸ்தூர்த்வஂ வித்ரதீந் பரிசக்ஷதே | குர்வஸாத்ம்யவிருத்தாந்நஶுஷ்கஸஂஸஷ்டபோஜநாத் ||௧௫|| அதிவ்யவாயவ்யாயாமவேகாகாதவிதாஹிபிஃ | பதக் ஸம்பூய வா தோஷாஃ குபிதா குல்மரூபிணம் ||௧௬|| வல்மீகவத்ஸமுந்நத்தமந்தஃ குர்வந்தி வித்ரதிம் | குதே பஸ்திமுகே நாப்யாஂ குக்ஷௌ வங்க்ஷணயோஸ்ததா ||௧௭|| வக்கயோர்யகதி ப்லீஹ்நி ஹதயே க்லோம்நி வா ததா | தேஷாஂ லிங்காநி ஜாநீயாத்பாஹ்யவித்ரதிலக்ஷணைஃ ||௧௮|| ஆமபக்வைஷணீயாச்ச பக்வாபக்வஂ விநிர்திஶேத் |௧௯|

View original

आभ्यन्तरानतस्तूर्ध्वं विद्रधीन् परिचक्षते | गुर्वसात्म्यविरुद्धान्नशुष्कसंसृष्टभोजनात् ||१५|| अतिव्यवायव्यायामवेगाघातविदाहिभिः | पृथक् सम्भूय वा दोषाः कुपिता गुल्मरूपिणम् ||१६|| वल्मीकवत्समुन्नद्धमन्तः कुर्वन्ति विद्रधिम् | गुदे बस्तिमुखे नाभ्यां कुक्षौ वङ्क्षणयोस्तथा ||१७|| वृक्कयोर्यकृति प्लीह्नि हृदये क्लोम्नि वा तथा | तेषां लिङ्गानि जानीयाद्बाह्यविद्रधिलक्षणैः ||१८|| आमपक्वैषणीयाच्च पक्वापक्वं विनिर्दिशेत् |१९|

🔊 Audio coming soon

அந்தர்வித்ரதேர்ஹேதுஸம்ப்ராப்திலக்ஷணாந்யாஹ- ஆப்யந்தராநித்யாதி| ஸஂஸஷ்டபோஜநாத் கதஶநபோஜநாத்| ஸம்பூய மிலித்வா| குல்மரூபிணஂ வல்மீகவத்ஸமுந்நத்தஂ வித்ரதிஂ குர்வந்தீதி ஸம்பந்தஃ; குல்மரூபிணஂ காடிந்யேந, வல்மீகவத்ஸமுந்நத்தஂ ஸர்வத உந்நதம்| குர்வஸாத்ம்யேத்யாதி விதாஹிபிரிதி யாவத்தேதுஃ, பதக் ஸம்பூய வேதி ஸம்ப்ராப்திஃ, குல்மரூபிணஂ வல்மீகவத்ஸமுந்நத்தமிதி ச ஸாமாந்யலக்ஷணம்| தத்ராபி வல்மீகவத்ஸமுந்நத்தத்வஂ பச்யமாநாவஸ்தாயாம்| தேஷாஂ வாதாதிபேதபிந்நாநாஂ விஶேஷவர்ணலிங்கஸங்க்யாதிகஂ பாஹ்யவித்ரதிவஜ்ஜ்ஞேயம்| ஜேஜ்ஜடஸ்து ஆப்யந்தரஸ்யாகந்தோரபாவமேவ மந்யதே| தேஷாஂ பாஹ்யாநாமாப்யந்தராணாஂ ச ஸ்தாநமாஹ- குதே இத்யாதி| குதாதிஷு ஸ்தாநேஷு தோஷா வித்ரதிஂ குர்வந்தீதி ஸம்பந்தஃ| பஸ்திமுகே ந து பஸ்தௌ, தத்ர மாஂஸமேதஸோரபாவாத்| வங்க்ஷண ஊருமூலாஶ்ரயஃ ‘கண்டக’ இதி லோகே| வக்கௌ மாஂஸபிண்டத்வயம் (ஏகோ வாமபார்ஶ்வஸ்திதஃ, த்விதீயோ தக்ஷிணபார்ஶ்வஸ்திதஃ )| யகத் காலகண்டஂ தக்ஷிணபார்ஶ்வஸ்தம்| ப்லீஹா உதரவாமபார்ஶ்வே ஸ்திதஃ| ஹதயஂ கமலமுகுலாகாரமதோமுகம்| க்லோம காலகண்டாததஸ்தாத் ஸ்திதஂ தக்ஷிணபார்ஶ்வஸ்தஂ திலகஂ ப்ரஸித்தம்| தேஷாமாப்யந்தராணாமித்யர்தஃ||௧௫-௧௮||-

Adhikarana 13 (19-22) · Śloka 22

அதிஷ்டாநவிஶேஷேண லிங்கஂ ஶணு விஶேஷதஃ ||௧௯|| குதே வாதநிரோதஸ்து பஸ்தௌ கச்ச்ரால்பமூத்ரதா | நாப்யாஂ ஹிக்கா ததாऽऽடோபஃ குக்ஷௌ மாருதகோபநம் ||௨௦|| கடீபஷ்டக்ரஹஸ்தீவ்ரோ வங்க்ஷணோத்தே து வித்ரதௌ | வக்கயோஃ பார்ஶ்வஸங்கோசஃ ப்லீஹ்ந்யுச்ச்வாஸாவரோதநம் ||௨௧|| ஸர்வாங்கப்ரக்ரஹஸ்தீவ்ரோ ஹதி ஶூலஶ்ச தாருணஃ | ஶ்வாஸோ யகதி தஷ்ணா ச பிபாஸாக்லோமஜேऽதிகா ||௨௨||

View original

अधिष्ठानविशेषेण लिङ्गं शृणु विशेषतः ||१९|| गुदे वातनिरोधस्तु बस्तौ कृच्छ्राल्पमूत्रता | नाभ्यां हिक्का तथाऽऽटोपः कुक्षौ मारुतकोपनम् ||२०|| कटीपृष्ठग्रहस्तीव्रो वङ्क्षणोत्थे तु विद्रधौ | वृक्कयोः पार्श्वसङ्कोचः प्लीह्न्युच्छ्वासावरोधनम् ||२१|| सर्वाङ्गप्रग्रहस्तीव्रो हृदि शूलश्च दारुणः | श्वासो यकृति तृष्णा च पिपासाक्लोमजेऽधिका ||२२||

🔊 Audio coming soon

பாஹ்யாநாமாப்யந்தராணாஂ சாதிஷ்டாநவிஶேஷேண லக்ஷணஂ தர்ஶயந்நாஹ- அதிஷ்டாநேத்யாதி| ஆடோபஃ ஸங்க்ஷோபஃ| பார்ஶ்வஸங்கோசஃ பார்ஶ்வோத்பாடநமிவ| ஹதீதி ஹதயோத்தே வித்ரதௌ, ஸர்வாங்கப்ரக்ரஹாதய உபத்ரவா பவந்தீத்யர்தஃ| ‘க்லோம்நி பிபாஸா’ இத்யாதி பாடாந்தரஂ கேசித் படந்தி, தச்சாபாவாந்ந லிகிதம்||௧௯-௨௨||

Adhikarana 14 (23) · Śloka 23

ஆமோ வா யதி வா பக்வோ மஹாந் வா யதி வேதரஃ | ஸர்வோ மர்மோத்திதஶ்சாபி வித்ரதிஃ கஷ்ட உச்யதே ||௨௩||

View original

आमो वा यदि वा पक्वो महान् वा यदि वेतरः | सर्वो मर्मोत्थितश्चापि विद्रधिः कष्ट उच्यते ||२३||

🔊 Audio coming soon

தத்ர மர்மோத்திதாநாஂ ஸர்வாவஸ்தாஸு கஷ்டத்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஆம இத்யாதி| யதி வேதர இதி இதரோऽல்பஃ||௨௩||

Adhikarana 15 (24-25) · Śloka 25

நாபேருபரிஜாஃ பக்வா யாந்த்யூர்த்வமிதரே த்வதஃ | ஜீவத்யதோ நிஃஸ்ருதேஷு ஸ்ருதேஷூர்த்வஂ ந ஜீவதி ||௨௪|| ஹந்நாபிபஸ்திவர்ஜ்யா யே தேஷு பிந்நேஷு பாஹ்யதஃ | ஜீவேத் கதாசித் புருஷோ நேதரேஷு கதாசந ||௨௫||

View original

नाभेरुपरिजाः पक्वा यान्त्यूर्ध्वमितरे त्वधः | जीवत्यधो निःस्रुतेषु स्रुतेषूर्ध्वं न जीवति ||२४|| हृन्नाभिबस्तिवर्ज्या ये तेषु भिन्नेषु बाह्यतः | जीवेत् कदाचित् पुरुषो नेतरेषु कदाचन ||२५||

🔊 Audio coming soon

அவஸ்தாவிஶேஷாதஸாத்யத்வமாஹ- நாபேரித்யாதி| நாபேருபரிஜாஃ ப்லீஹயகத்க்லோமகுக்ஷிஹதயஜாஃ, பக்வா ஊர்த்வஂ யாந்தி ஸ்ரவந்தி| இதரே குதபஸ்திவக்கவங்க்ஷணஜா அதோ யாந்தி| ஏஷு சாதோநிஃஸ்ருதேஷு ஜீவதி, நோர்த்வநிஃஸ்ருதேஷு| ஹந்நாபிபஸ்திஜாந் வர்ஜயித்வா யேऽந்யே குதகுக்ஷிவங்க்ஷணவக்கப்லீஹயகத்க்லோமஜாஸ்தேஷ்வந்தர்வித்ரதிஷு பாஹ்யாதோ பிந்நேஷு கதாசித்தைவவஶாஜ்ஜீவேத், ந புநரிதரேஷ்வப்யந்தரதோ பிந்நேஷ்வித்யர்தஃ| ஹந்நாபிபஸ்திஜாநாஂ சாஸாத்யத்வமக்ரேவாச்யம்||௨௪-௨௫||

Adhikarana 16 (26) · Śloka 26

ஸ்த்ரீணாமபப்ரஜாதாநாஂ ப்ரஜாதாநாஂ ததாऽஹிதைஃ | தாஹஜ்வரகரோ கோரோ ஜாயதே ரக்தவித்ரதிஃ ||௨௬||

View original

स्त्रीणामपप्रजातानां प्रजातानां तथाऽहितैः | दाहज्वरकरो घोरो जायते रक्तविद्रधिः ||२६||

🔊 Audio coming soon

ஆப்யந்தரஂ ரக்தஜஂ நாரீணாமேவ தர்ஶயந்நாஹ- ஸ்த்ரீணாமித்யாதி| ஸ்த்ரீணாஂ ரக்தாவித்ரதிர்ஜாயத இதி ஸம்பந்தஃ| கிம்பூதாநாஂ ஸ்த்ரீணாம்? அபப்ரஜாதாநாஂ, பதிதகர்பணாஂ; புநரபி கிம்பூதாநாஂ? ப்ரஜாதாநாஂ ஸம்யக்காலப்ரஸூதாநாம்| அஹிதைஃ ஶீதரூக்ஷாஹாரவிஹாரைஃ||௨௬||

Adhikarana 17 (27) · Śloka 28

அபி ஸம்யக்ப்ரஜாதாநாமஸக் காயாதநிஃஸதம் | ரக்தஜஂ வித்ரதிஂ குர்யாத் குக்ஷௌ மக்கல்லஸஞ்ஜ்ஞிதம் ||௨௭|| ஸப்தாஹாந்நோபஶாந்தஶ்சேத்ததோऽஸௌ ஸம்ப்ரபச்யதே |௨௮|

View original

अपि सम्यक्प्रजातानामसृक् कायादनिःसृतम् | रक्तजं विद्रधिं कुर्यात् कुक्षौ मक्कल्लसञ्ज्ञितम् ||२७|| सप्ताहान्नोपशान्तश्चेत्ततोऽसौ सम्प्रपच्यते |२८|

🔊 Audio coming soon

தஸ்யைவ ரக்தவித்ரதேர்விஶேஷமாஹ- அபி ஸம்யகித்யாதி| மக்கல்லஸஞ்ஜ்ஞிதஂ மக்கல்லஜநிதஂ, காரணே கார்யோபசாராத்; கதமாயுரிதி யதா| ஸப்தராத்ரமப்ரஶாந்தஃ பித்தோஷ்மணாऽந்தஃ பச்யதே, பக்வஶ்சாஸாத்யஃ||௨௭||-

Adhikarana 18 (28-33) · Śloka 33

விஶேஷமத வக்ஷ்யாமி ஸ்பஷ்டஂ வித்ரதிகுல்மயோஃ ||௨௮|| குல்மதோஷஸமுத்தாநாத்வித்ரதேர்குல்மகஸ்ய ச | கஸ்மாந்ந பச்யதே குல்மோ வித்ரதிஃ பாகமேதி ச ||௨௯|| ந நிபந்தோऽஸ்தி குல்மாநாஂ வித்ரதிஃ ஸநிபந்தநஃ | குல்மாகாராஃ ஸ்வயஂ தோஷா வித்ரதிர்மாஂஸஶோணிதே ||௩௦|| விவராநுசரோ க்ரந்திரப்ஸு புத்புதகோ யதா | ஏவம்ப்ரகாரோ குல்மஸ்து தஸ்மாத் பாகஂ ந கச்சதி ||௩௧|| மாஂஸஶோணிதபாஹுல்யாத் பாகஂ கச்சதி வித்ரதிஃ | மாஂஸஶோணிதஹீநத்வாத்குல்மஃ பாகஂ ந கச்சதி ||௩௨|| குல்மஸ்திஷ்டதி தோஷே ஸ்வே வித்ரதிர்மாஂஸஶோணிதே | வித்ரதிஃ பச்யதே தஸ்மாத்குல்மஶ்சாபி ந பச்யதே ||௩௩||

View original

विशेषमथ वक्ष्यामि स्पष्टं विद्रधिगुल्मयोः ||२८|| गुल्मदोषसमुत्थानाद्विद्रधेर्गुल्मकस्य च | कस्मान्न पच्यते गुल्मो विद्रधिः पाकमेति च ||२९|| न निबन्धोऽस्ति गुल्मानां विद्रधिः सनिबन्धनः | गुल्माकाराः स्वयं दोषा विद्रधिर्मांसशोणिते ||३०|| विवरानुचरो ग्रन्थिरप्सु बुद्बुदको यथा | एवम्प्रकारो गुल्मस्तु तस्मात् पाकं न गच्छति ||३१|| मांसशोणितबाहुल्यात् पाकं गच्छति विद्रधिः | मांसशोणितहीनत्वाद्गुल्मः पाकं न गच्छति ||३२|| गुल्मस्तिष्ठति दोषे स्वे विद्रधिर्मांसशोणिते | विद्रधिः पच्यते तस्माद्गुल्मश्चापि न पच्यते ||३३||

🔊 Audio coming soon

பதக் ஸம்பூய வா தோஷாஃ குபிதா குல்மரூபிணமித்யத்ரைகரூபத்வாதந்தர்வித்ரதிகுல்மயோஃ குதோ குல்மாதஸ்ய வித்ரதேஃ பாககதோ விஶேஷ இத்யாஹ- விஶேஷமித்யாதி| விஶேஷஂ பேதம்| ஸமுத்தாநஂ காரணஂ, தோஷா ஏவ ஸமுத்தாநஂ, தச்ச த்வயோஸ்துல்யம்| ஸித்தாந்தமாஹ- ந நிபந்தோऽஸ்தீதி; நிஶ்சித்ய பந்தாதீதி நிபந்தோ மூலஂ; தத்குல்மாநாஂ மூலஂ நாஸ்தீதி, ரஸரக்தாதிதூஷ்யாணாமபாவத்வாத்| குதஃ புநரேஷாஂ ஶோபரூபாணாமபி மூலஂ நாஸ்தீத்யாஹ- குல்மாகாரா குல்மரூபாஃ, ஸ்வயமாத்மநைவ, தோஷா வாதாதயஃ, ந புநர்தூஷ்யஸஂஶ்ரயாஃ| வித்ரதேர்மூலஸம்பவே ஹேதுமாஹ- வித்ரதிர்மாஂஸஶோணிதே இதி; ‘பவதி’ இதி ஶேஷஃ| தத்ர கதஂ பித்தே கபே வா த்ரவே வாதஜநிதஸ்ய குல்மஸ்ய ஸ்திதிரித்யாஹ- விவராநுசர இத்யாதி| யதாऽப்ஸு புத்புதகஃ, ஏவம்ப்ரகாரோ விவராநுசரஃ ஸ்ரோதோऽநுஸா(சா)ரீ வாதக்ரந்திரூபோ குல்மஃ, ‘கபபித்தயோஃ’ இதி ஶேஷஃ; தஸ்மாத் பூர்வோக்தாத்தேதோஃ பாகஂ ந யாதி| அமுமேவார்தஂ நியமயந்நாஹ- மாஂஸஶோணிதபாஹுல்யாதித்யாதி| வித்ரதிகுல்மயோர்மூலஸம்பவாஸம்பவாப்யாஂ பாகாபாகௌ ப்ரதிபாத்ய ஸ்தாநவிஶேஷாதபி ஹேதோஃ பாகாபாகௌ ப்ரதிபாதயந்நாஹ- குல்மஸ்திஷ்டதீத்யாதி| குல்மஶ்சாபி ந பச்யத இதி அபிஶப்தேந பச்யதே குல்ம இதி காயசிகித்ஸாயாமுக்தஂ குல்மபாகித்வஂ ஸமுச்சீயதே||௨௮-௩௩||

Adhikarana 19 (34) · Śloka 34

ஹந்நாபிபஸ்திஜஃ பக்வோ வர்ஜ்யோ யஶ்ச த்ரிதோஷஜஃ |௩௪|

View original

हृन्नाभिबस्तिजः पक्वो वर्ज्यो यश्च त्रिदोषजः |३४|

🔊 Audio coming soon

ஹதித்யாதி| ஏதேந ஸாந்நிபாதிகஃ பக்வோ யத்ர குத்ரசித் ஸ்திதோ வித்ரதிர்வர்ஜநீயஃ| கேசித்குல்மவித்ரத்யோர்மாநகதநாய ஶ்லோகஂ படந்தி- “முஷ்டிப்ரமாணோ குல்மஸ்து வித்ரதிஶ்ச ததஃ பரம்”- இதி; ததஃ பரமிதி முஷ்டேரதிக இத்யர்தஃ|௩௪|-

Adhikarana 20 (34-38) · Śloka 38

அத மஜ்ஜபரீபாகோ கோரஃ ஸமுபஜாயதே ||௩௪|| ஸோऽஸ்திமாஂஸநிரோதேந த்வாரஂ ந லபதே யதா | ததஃ ஸ வ்யாதிநா தேந ஜ்வலநேநேவ தஹ்யதே ||௩௫|| அஸ்தி(த) மஜ்ஜோஷ்மணா தேந ஶீர்யதே தஹ்யமாநவத் | விகாரஃ ஶல்யபூதோऽயஂ க்லேஶயேதாதுரஂ சிரம் ||௩௬|| அதாஸ்ய கர்மணா வ்யாதிர்த்வாரஂ து லபதே யதா | ததோ மேதஃப்ரபஂ ஸ்நிக்தஂ ஶுக்லஂ ஶீதமதோ குரு ||௩௭|| பிந்நேऽஸ்த்நி நிஃஸ்ரவேத் பூயமேததஸ்திகதஂ விதுஃ | வித்ரதிஂ ஶாஸ்த்ரகுஶலாஃ ஸர்வதோஷருஜாவஹம் ||௩௮||

View original

अथ मज्जपरीपाको घोरः समुपजायते ||३४|| सोऽस्थिमांसनिरोधेन द्वारं न लभते यदा | ततः स व्याधिना तेन ज्वलनेनेव दह्यते ||३५|| अस्थि(थ) मज्जोष्मणा तेन शीर्यते दह्यमानवत् | विकारः शल्यभूतोऽयं क्लेशयेदातुरं चिरम् ||३६|| अथास्य कर्मणा व्याधिर्द्वारं तु लभते यदा | ततो मेदःप्रभं स्निग्धं शुक्लं शीतमथो गुरु ||३७|| भिन्नेऽस्थ्नि निःस्रवेत् पूयमेतदस्थिगतं विदुः | विद्रधिं शास्त्रकुशलाः सर्वदोषरुजावहम् ||३८||

🔊 Audio coming soon

ப்ராக்தநகர்மவஶாதுபேக்ஷணாத்வா யோ வித்ரதிஷ்வஸ்த்யந்தர்கதஃ பாகோ பவதி தஸ்ய லக்ஷணமாஹ- அதேத்யாதி| ஸர்வவித்ரதயோ வாதாதிநா யதாऽஸ்த்யாஶ்ரித்ய ஜாயந்தே, உபேக்ஷணாதநந்தரஂ தத்கதமஜ்ஜா ச பரிபச்யதே ததேதத்ரூபமுக்தம்| ஸோऽஸ்திமாஂஸநிரோதேநேதி ஸ மஜ்ஜாபரிபாகஃ| ததஃ ஸ வ்யாதிநா தேநேதி ததா ஸ புருஷஃ, தேந வ்யாதிநா மஜ்ஜபரிபாகேந| அஸ்தி(த)மஜ்ஜோஷ்மணா தேந ஶீர்யதே தஹ்யமாநவதிதி தேந மஜ்ஜோஷ்மணா, அத உபேக்ஷணாதநந்தரஂ, ஶீர்யதே விநஶ்யதி, கிஂவத்? தஹ்யமாநவத்| அதாஸ்ய கர்மணேதி கர்மணா ஶஸ்த்ரகர்மணா| வ்யாதிஃ பூயம்||௩௪-௩௮||

Adhikarana puShpikA · Śloka 9

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ நிதாநஸ்தாநே வித்ரதிநிதாநஂ நாம நவமோऽத்யாயஃ ||௯||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने विद्रधिनिदानं नाम नवमोऽध्यायः ||९||

🔊 Audio coming soon

இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ நிதாநஸ்தாநே நவமோऽத்யாயஃ||௯||

9. vidradhinidānam — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi