38. dravyasaṁgrahaṇīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ਅਥਾਤੋ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||

ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ ਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪਃ, ਤਮਧਿਕਤ੍ਯ ਕਤੋਧ੍ਯਾਯ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਵਿਸ੍ਤਰਸ੍ਤੁ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ ਕਥ੍ਯਤੇ| ਤਦੁਕ੍ਤਂ- “ਸਮਾਸੇਨ ਗਣਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਸਾਂ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍| ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇਸੁ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੋਸਬਲਾਬਲਮ੍”- ਇਤਿ||੧-੨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ਸਮਾਸੇਨ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਗਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ||੩||

ਤਤ੍ਰਾਦਾਵਧ੍ਯਾਯਸ੍ਯ ਪਿਣ੍ਡਾਰ੍ਥਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਸਮਾਸੇਨੇਤ੍ਯਾਦਿ|- ਸਮਾਸੇਨ ਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪੇਣ| ਗਣ੍ਯਨ੍ਤ ਇਤਿ ਗਣਾਃ ਸਮੂਹਾਃ| ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਨਿਯਤਾਵਯਵਾਃ, ਪੁਨਃ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਾਵਯਵਾਃ| ਕੇਚਿਤ੍ ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਿਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ (ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵਾਮਲਕਾਦੀਨਿ ਵਿਹਾਯੇਤਿ)||੩||

Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5

ਤਦ੍ਯਥਾ- ਵਿਦਾਰਿਗਨ੍ਧਾ ਵਿਦਾਰੀ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾ ਸਹਦੇਵਾ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਪਥਕ੍ਪਰ੍ਣੀ ਸ਼ਤਾਵਰੀ ਸਾਰਿਵਾ ਕਸ੍ਣਸਾਰਿਵਾ ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੌ ਮਹਾਸਹਾ ਕ੍ਸੁਦ੍ਰਸਹਾ ਬਹਤ੍ਯੌ ਪੁਨਰ੍ਨਵੈਰਣ੍ਡੋ ਹਂਸਪਾਦੀ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲ੍ਯਸਭੀ ਚੇਤਿ ||੪|| ਵਿਦਾਰੀਗਨ੍ਧਾਦਿਰਯਂ ਗਣਃ ਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਪਹਃ | ਸ਼ੋਸਗੁਲ੍ਮਾਙ੍ਗਮਰ੍ਦੋਰ੍ਧ੍ਵਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ||੫||

ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੋਸਕ੍ਰਮੇਣਾਦ੍ਯਂ ਗਣਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਤਦ੍ਯਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਿਦਾਰਿਗਨ੍ਧਾ ਸ਼ਾਲਪਰ੍ਣੀ, ਵਿਦਾਰੀ ਵਿਪਾਦਿਕਕਨ੍ਦਃ ਕੋਹਲਾਕਾਰੋ ਲੋਹਿਤਕੁਸੁਮਃ, ਸ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਧਃ- ਦੀਰ੍ਘਕਨ੍ਦੋ ਬਹੁਕ੍ਸੀਰਃ, ਹਸ੍ਤਿਪਾਦਕੋਲ੍ਪਕ੍ਸੀਰ ਇਤਿ| ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾ ਗਾਙ੍ਗੇਰੁਕੀ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ, ‘ਗੁਡਸ਼ਰ੍ਕਰਾ (ਗੁਲਸ਼ਕਰੀ)’ ਇਤਿ ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ, ਅਨ੍ਯੇ ਸਿਤਕੁਸੁਮਾਂ ਬਲਾਮਾਹੁਃ| ਸਹਦੇਵੀ ਬਲਾਭੇਦਃ ਪੀਤਪੁਸ੍ਪਾ ‘ਕਾਙ੍ਕਸੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਅਨ੍ਯੇ ਬਲਾਂ ਨੀਲਪੁਸ੍ਪਾਮਾਹੁਃ| ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਃ| ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀ ਪਥਕ੍ਪਰ੍ਣੀ ‘ਪੀਠਵਨੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ| ਸ਼ਤਾਵਰੀ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਪਤ੍ਰਾ ‘ਸ਼ਤਾਉਰੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ| ਸਾਰਿਵਾ ਜਮ੍ਬੂਪਤ੍ਰਾ, ਦੁਗ੍ਧਗਰ੍ਭਾ ਵਲ੍ਲੀ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ| ਕਸ੍ਣਸਾਰਿਵਾ ਛਿਲਹੇਣ੍ਟਾਪਤ੍ਰਸਦਸ਼ਚ੍ਛਦਾ ਚਨ੍ਦਨਗਨ੍ਧਾ ‘ਕਾਲਵੇਲੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਕੇਚਿਤ੍ ਕਸ੍ਣਸਾਰਿਵਾਂ ਨ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਜੀਵਕਃ ਕੂਰ੍ਚਸ਼ੀਰ੍ਸਕਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ| ਸਭਕੋ ਵਸਭਕਃ, ਅਯਮਪਿ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ| ਮਹਾਸਹਾ ਮਾਸਪਰ੍ਣੀ| ਕ੍ਸੁਦ੍ਰਸਹਾ ਮੁਦ੍ਗਪਰ੍ਣੀ| ਬਹਤ੍ਯੌ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਫਲਾ ਸ੍ਥੂਲਫਲਾ ਚ| ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ ਵਰ੍ਸਾਭੂਃ ‘ਸਾਟਡੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ| ਏਰਣ੍ਡਃ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ| ਹਂਸਪਾਦੀ ਮਧੁਸ਼੍ਰਵਾ ਹਂਸਪਦਾਕਾਰਪਤ੍ਰਾ ਪੀਤਪੁਸ੍ਪਾ ਜਲਯੁ(ਮੁ)ਕ੍ਤਦੇਸ਼ਜਾਤਾ ‘ਹਂਸਪਾਈ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ| ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ ਕਣ੍ਟਕਿਤਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗਯੁਗਾਕਾਰਫਲਾ ਪਾਠਾਪਤ੍ਰਾ ਈਸਦ੍ਰੋਮਸ਼ਾ ਸ਼੍ਵੇਤਪੁਸ੍ਪਗੁਚ੍ਛਾ ਦਕ੍ਸਿਣਾਵਰ੍ਤਵਲ੍ਲੀ ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀਭੇਦਃ; ਵਸ਼੍ਚਿਯਾਸ਼ਾਕਮਨ੍ਯੇ| ਸਭੀ ਕਪਿਕਚ੍ਛੁਃ| ਸ਼ਗਾਲਵਿਨ੍ਨਾਮੇਕੇ ਵਿਦਾਰਿਗਨ੍ਧਾਦੌ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਾਮਪਠਨੀਯਾਮੇਕੇ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਯੇ ਪਥਕ੍ਪਰ੍ਣੀਭੇਦਂ ਦੀਰ੍ਘਪਤ੍ਰਾਂ ਸਿਂਹਪੁਚ੍ਛਾਮਾਹੁਃ| ਸ਼ੋਸੋ ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਾ, ਅਙ੍ਗਮਰ੍ਦਃ ਸ੍ਫੁਟਨਿਕਾ| ਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਹਰਤ੍ਵੇਨ ਦੋਸਪ੍ਰਤ੍ਯਨੀਕਤੋਕ੍ਤਾ, ਸ਼ੋਸਾਦਿਨਾਸ਼ਕਤ੍ਵੇਨ ਵ੍ਯਾਧਿਪ੍ਰਤ੍ਯਨੀਕਤ੍ਵਂ ਚੋਕ੍ਤਮ੍, ਏਵਂ ਦੋਸਯੋਰੁਕ੍ਤਯੋਰ੍ਵ੍ਯਾਧਿਸੁ ਚੋਕ੍ਤੇਸ੍ਵਵਸ੍ਥਾਕਾਲਦੇਸ਼ਾਦਿਭੇਦੇਨ ਸਮਸ੍ਤੈਰੇਤੈਰਰ੍ਧੈਰ੍ਯਥਾਲਾਭਂ ਲਬ੍ਧੈਰ੍ਵਾ ਸ਼ਤਸ਼ੀਤਫਾਣ੍ਟਸ੍ਵਰਸਕਲ੍ਕਚੂਰ੍ਣਗੁਟਿਕੋਤ੍ਕਾਰਿਕਾਰਸਕ੍ਰਿਯਾਲੇਪਪ੍ਰਦੇਹਪਰਿਸੇਕਾਵਗਾਹਨਘਤਤੈਲਾਦੀਨਿ ਯਥਾਯੋਗਂ ਸਾਧਨੀਯਾਨਿ| ਏਵਮਨ੍ਯੇਸ੍ਵਪਿ ਗਣੇਸੁ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਯੇਸਾਂ ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਮਨ੍ਨਪਾਨਾਦੌ ਗੁਣੋ ਨ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਃ, ਤੇਸਾਂ ਸਮੁਦਿਤਸ੍ਯ ਗਣਸ੍ਯ ਗੁਣਾਭਿਧਾਨੇਨੈਵ ਪਥਗ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਗੁਣੋ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯ ਇਤਿ||੪-੫||

Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 7

ਆਰਗ੍ਵਧਮਦਨਗੋਪਘੋਣ੍ਟਾਕਣ੍ਟਕੀਕੁਟਜਪਾਠਾਪਾਟਲਾਮੂਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਨਿਮ੍ਬਕੁਰੁਣ੍ਟਕਦਾਸੀਕੁਰੁਣ੍ਟਕ- ਗੁਡੂਚੀਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗ(ਰ੍ਙ੍ਗੇ)ਸ੍ਟਾਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਪਟੋਲਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਕਾਨਿ ਸੁਸਵੀ ਚੇਤਿ ||੬|| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਸਾਪਹਃ | ਮੇਹਕੁਸ੍ਠਜ੍ਵਰਵਮੀਕਣ੍ਡੂਘ੍ਨੋ ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਃ ||੭||

ਆਰਗ੍ਵਧੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਰਗ੍ਵਧਃ ਕਿਰਮਾਲਕਃ; ਮਦਨਃ ਪਿਣ੍ਡੀਤਕਃ, ‘ਮਯਣਫਲ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਗੋਪਘੋਣ੍ਟਾ ਕਰ੍ਕੋਟੀ, ਬਦਰਭੇਦ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ, ‘ਗ੍ਰਾਮਕੋਲਿਕਾ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ, ਪੂਗਭੇਦਮਪਰੇ; ਕਣ੍ਟਕੀ ਵਿਕਙ੍ਕਤਃ ਵਕ੍ਸਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕੇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ, ‘ਕਾਙ੍ਕਈ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਕੁਟਜ ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਕ੍ਸਃ; ਪਾਠਾ ਅਵਿਦ੍ਧਕਰਣੀ, ‘ਪਾਢ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਪਾਟਲਾ ਵਸਨ੍ਤਦੂਤੀ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਮੂਰ੍ਵਾ ਧਨੁਰ੍ਗੁਣੋਪਯੋਗ੍ਯਾ, ‘ਦੂਧ ਉ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਅਨ੍ਯੇ ਚੋਰਸ੍ਨਾਯੁਮਾਹੁਃ; ਇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਃ ਕੁਟਜਫਲਂ; ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਸਦਸ਼ਪਰ੍ਣੋ ਗਜਮਦਗਨ੍ਧਪੁਸ੍ਪਃ ਸ਼ਰਦਿ ਵਿਕਸਨਸ਼ੀਲ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ਵਕ੍ਸਃ ‘ਸਾਤਵਨ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਨਿਮ੍ਬਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਕੁਰੁਣ੍ਟਕਃ ਪੀਤਪੁਸ੍ਪਃ, ‘ਕਣ੍ਟਾਸ਼ੇਲੁਆ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਨੀਲਪੁਸ੍ਪਃ ਸ ਏਵ ਦਾਸੀਕੁਰੁਣ੍ਟਕਃ; ਗੁਡੂਚੀ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਚਿਤ੍ਰਕਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗ(ਰ੍ਙ੍ਗੇ)ਸ੍ਟਾ ਕਾਕਜਙ੍ਘਾ ‘ਵਿਕਸਵਨੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਕਾਕਮਾਚੀਤ੍ਯਨ੍ਯੇ, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਸ੍ਟਾ ਕਾਕਤਿਕ੍ਤਾ ਗੌਰਵਰ੍ਤੁਲਾਵਗੁਣ੍ਠਿਤਫਲਾ ‘ਚਿਰਪੋਟਿਕਾ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ, ‘ਭੁਰੁਦਾਕਾ’ ਇਤਿ ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ, ਕਾਕਾਦਨੀਤ੍ਯਪਰੇ, ਸਾ ਚ ਗੁਞ੍ਜੇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਮਿਤਿ ਏਕਸ਼੍ਚਿਰਬਿਲ੍ਵਃ, ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਕਣ੍ਟਕੀ ਵਿਟਪਕਰਞ੍ਜਃ; ਪਟੋਲਃ ਕੁਲਕਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ; ਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਕੋ ਭੂਨਿਮ੍ਬਃ; ਸੁਸਵੀ ਕਾਰਵੇਲ੍ਲਕਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਪਾਨੀਯਵਲ੍ਲੀਮਾਹੁਃ||੬-੭||

Adhikarana 5 (8-9) · Śloka 9

ਸਾਲਸਾਰਾਜਕਰ੍ਣਖਦਿਰਕਦਰਕਾਲਸ੍ਕਨ੍ਧਕ੍ਰਮੁਕਭੂਰ੍ਜਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗਤਿਨਿਸ਼ਚਨ੍ਦਨਕੁਚਨ੍ਦਨਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾ- ਸ਼ਿਰੀਸਾਸਨਧਵਾਰ੍ਜੁਨਤਾਲਸ਼ਾਕਨਕ੍ਤਮਾਲਪੂਤੀਕਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਾਗੁਰੂਣਿ ਕਾਲੀਯਕਂ ਚੇਤਿ ||੮|| ਸਾਲਸਾਰਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣਃ ਕੁਸ੍ਠਵਿਨਾਸ਼ਨਃ | ਮੇਹਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਹਰਃ ਕਫਮੇਦੋਵਿਸ਼ੋਸਣਃ ||੯||

ਸਾਲਸਾਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਾਲਃ ਸ਼ਙ੍ਕੁਃ, ਤਸ੍ਯ ਸਾਰਃ ਸਾਲਸਾਰਃ; ਅਜਕਰ੍ਣਃ ਸਰ੍ਜਃ ਸਾਲਭੇਦ ਏਵ; ਖਦਿਰੋ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ; ਕਦਰਃ ਖਦਿਰਾਕਾਰਃ ਸ਼੍ਵੇਤਸਾਰਃ; ਕ੍ਰਮੁਕਃ ਪੂਗਃ, ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਕ੍ਰਮੁਗ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਰਾਪਿ ਸ ਏਵਾਰ੍ਥਃ, ਵਕ੍ਸਰੋਧ੍ਰ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸਾਰਾਧਿਕਾਰਾਤ੍; ਭੂਰ੍ਜੋ ਮਦੁਤ੍ਵਕ੍ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ, ਕੇਚਿਤ੍ ਭੂਰ੍ਜਸ੍ਥਾਨੇ ‘ਸ੍ਫੂਰ੍ਜਕ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਫੂਰ੍ਜਕਃ ਸ਼੍ਯੋਨਾਕਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ, (ਲਕੁਚਾਕਾਰਪਤ੍ਰਕਾਣ੍ਡਃ ); ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗਃ ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗਃ, ਸ ਚ ਪੁਤ੍ਰਞ੍ਜੀਵਕਸਦਸ਼ਸ੍ਤਰੁਵਿਸ਼ੇਸਃ; ਤਿਨਿਸ਼ਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਃ, ‘ਸਾਦਣ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਚਨ੍ਦਨਂ ਸ਼੍ਰੀਚਨ੍ਦਨਂ ‘ਸ਼੍ਰੀਖਣ੍ਡ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ; ਕੁਚਨ੍ਦਨਂ ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਂ; ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾ ਕਸ੍ਣਸਾਰਾ ‘ਸੀਸਈ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਸ਼ਿਰੀਸੋ ਵਿਸਘਾਤੀ, ‘ਸ਼ਿਰਸ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਅਸਨੋ ਬੀਜਕਃ ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਧਵਃ ਸ਼ਕਟਾਖ੍ਯਃ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਅਰ੍ਜੁਨਃ ਕਕੁਭਃ; ਤਾਲਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ; ਸ਼ਾਕਃ ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੋ ਮਹਾਖਰਪਤ੍ਰਃ; ਨਕ੍ਤਮਾਲੋ ਬਹਤ੍ਕਰਞ੍ਜਃ; ਪੂਤੀਕਃ ਚਿਰਬਿਲ੍ਵਃ; ਅਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣੋ ਗਨ੍ਧਮੁਣ੍ਡੋਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸਦਸ਼ਃ ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਅਗੁਰੁ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਂ; ਕਾਲੀਯਕਂ ‘ਮਲੇਨ੍ਦ੍ਰੀਚਨ੍ਦਨਮ੍’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍| ਵਿਨਾਸ਼ਨਹਰਣਵਿਸ਼ੋਸਣਾਨਾਮਰ੍ਥਭੇਦਮਾਹੁਃ- ਤਤ੍ਰ ਕੁਸ੍ਠਵਿਨਾਸ਼ਨੋ ਮੂਲੋਚ੍ਛੇਦਨਃ, ਹਰਣੋ ਮੇਹਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਦੇਃ ਸਂਸ਼ਮਨਤ੍ਵੇਨ ਨਿਰ੍ਮੂਲਨਤ੍ਵੇਨ ਵਾ, ਸ਼ੋਸਣਃ ਕਫਮੇਦਸੋਰ੍ਦ੍ਰਵਸ੍ਨਿਗ੍ਧਯੋਃ||੮-੯||

Adhikarana 6 (10-11) · Śloka 11

ਵਰੁਣਾਰ੍ਤਗਲਸ਼ਿਗ੍ਰੁਮਧੁਸ਼ਿਗ੍ਰੁਤਰ੍ਕਾਰੀਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀਪੂਤੀਕਨਕ੍ਤਮਾਲਮੋਰਟਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸੈਰੇਯਕਦ੍ਵਯਬਿਮ੍ਬੀਵਸੁਕਵਸਿਰਚਿਤ੍ਰਕ- ਸ਼ਤਾਵਰੀਬਿਲ੍ਵਾਜਸ਼ਙ੍ਗੀਦਰ੍ਭਾ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਂ ਚੇਤਿ ||੧੦|| ਵਰੁਣਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਹ੍ਯੇਸ ਕਫਮੇਦੋਨਿਵਾਰਣਃ | ਵਿਨਿਹਨ੍ਤਿ ਸ਼ਿਰਃਸ਼ੂਲਗੁਲ੍ਮਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਵਿਦ੍ਰਧੀਨ੍ ||੧੧||

ਵਰੁਣੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਰੁਣਸ੍ਤਿਕ੍ਤਸਾਰਃ ਸ਼ਾਕਦ੍ਰੁਮਃ ‘ਵਰੁਣ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਆਰ੍ਤਗਲਃ ਕਕੁਭਃ ਸੁਗਨ੍ਧਮੂਲਃ ‘ਕਵਹਾ (ਕੌਹਾ)’ ਇਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਃ; ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਃ ਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਕਃ; ਮਧੁਸ਼ਿਗ੍ਰੂ ਰਕ੍ਤਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਕਃ; ਤਰ੍ਕਾਰੀ ਅਰਣਿਕਾ; ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀ ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀ; ਪੂਤੀਕਸ਼੍ਚਿਰਬਿਲ੍ਵਃ; ਨਕ੍ਤਮਾਲੋ ਬਹਤ੍ਕਰਞ੍ਜਃ; ਮੋਰਟੋਙ੍ਕੋਲ੍ਲਪੁਸ੍ਪੋ ‘ਮੋਇਹਰ ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਹਸ੍ਤਿਕਰ੍ਣਪਲਾਸ਼ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ; ਅਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸ੍ਤੇਜੋਵਕ੍ਸਃ ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ‘ਆਗਥ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਸੈਰੇਯਕਦ੍ਵਯਂ ਰਕ੍ਤਪੁਸ੍ਪਨੀਲਪੁਸ੍ਪਕਣ੍ਟਸ਼ੇਲੁਆਦ੍ਵਯਂ; ਬਿਮ੍ਬੀ ਓਸ੍ਠੋਪਮਫਲਾ ‘ਤਿਣ੍ਡੁਰਿਕਾ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਚਿਤ੍ਰਕਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਸ਼ਤਾਵਰੀ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਵਸੁਕੋ ਬੁਕਃ ‘ਬਕਪੁਸ੍ਪ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਵਸੁਕੋਰ੍ਕਃ; ਵਸ਼ਿਰੋ ਮਰ੍ਕਟਪਿਪ੍ਪਲੀ ਤਣਜਾਤਿਃ ‘ਅਪਾਮਾਰ੍ਗ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਬਿਲ੍ਵਃ ਸ਼੍ਰੀਫਲਃ; ਅਜਸ਼ਙ੍ਗੀ ਛਗਲਵਿਸਾਣਿਕਾ ਉਤ੍ਤਮਾਰਣੀ ‘ਮੇਣ੍ਢਿਕਾ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਦਰ੍ਭਃ ਕੁਸ਼ਃ; ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਂ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾਦ੍ਵਯਮ੍- ਏਕਾ ਸ੍ਥੂਲਫਲਾ, ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਫਲਾ||੧੦-੧੧||

Adhikarana 7 (12-13) · Śloka 13

ਵੀਰਤਰੁਸਹਚਰਦ੍ਵਯਦਰ੍ਭਵਕ੍ਸਾਦਨੀਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾਨਲਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ਾਸ਼੍ਮਭੇਦਕਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਮੋਰਟਾਵਸੁਕਵਸਿਰਭਲ੍ਲੂਕਕੁਰਣ੍ਟਿਕੇਨ੍ਦੀਵਰਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾਃ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਚੇਤਿ ||੧੨|| ਵੀਰਤਰ੍ਵਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣੋ ਵਾਤਵਿਕਾਰਨੁਤ੍ | ਅਸ਼੍ਮਰੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਾਘਾਤਰੁਜਾਪਹਃ ||੧੩||

ਵੀਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵੀਰਤਰੁਃ ਸ਼ਰਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਵੀਰਤਰੁਃ ‘ਵੇਲ੍ਲਨ੍ਤਰ’ ਇਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੋ ਜਾਙ੍ਗਲਦੇਸ਼ੇ ਨਰ੍ਮਦਾਤਟੇ ਚਰ੍ਮਣ੍ਵਤੀਨਦੀਸਮੀਪੇ ਚ, ਤਲ੍ਲਕ੍ਸਣਮੁਚ੍ਯਤੇ- “ਵੇਲ੍ਲਨ੍ਤਰੁਰ੍ਜਗਤਿ ਵੀਰਤਰੁਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਸਿਤਾਰੁਣਵਿਲੋਹਿਤਪੀਤਪੁਸ੍ਪਃ| ਆਦਾਰਿਤੁਲ੍ਯਕੁਸੁਮਃ ਸ਼ਮਿਸੂਕ੍ਸ੍ਮਪਤ੍ਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕਣ੍ਟਕੀ ਵਿਜਲਦੇਸ਼ਜ ਏਸ ਵਕ੍ਸਃ-” ਇਤਿ; ਸਹਚਰਦ੍ਵਯਂ ਕਣ੍ਟਸ਼ੇਲੁਦ੍ਵਯਂ; ਦਰ੍ਭਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਵਕ੍ਸਾਦਨੀ ਬਨ੍ਦਾਕਃ ‘ਕਵਲੇਖੂ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਵਕ੍ਸਕਲਮ੍ਬੁਕਮਪਰੇ; ਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾ ਪਾਦਰਕਭੇਦੋ ‘ਗੋਦਰ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਨਲੋ ਦੂਰ੍ਵਾਕਾਰਾਙ੍ਕੁਰੋਨ੍ਤਃਸ਼ੁਸਿਰਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ; ਕੁਸ਼ੋ ਹ੍ਰਸ੍ਵਦਰ੍ਭਃ; ਕਾਸ਼ਃ ਚਾਮਰਪੁਸ੍ਪਃ; ਅਸ਼੍ਮਭੇਦਕਃ ਪਾਸਾਣਭੇਦਕਃ, ਅਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਃ ਤੇਜੋਵਕ੍ਸਃ; ‘ਅਙ੍ਗੇਸ਼ੂਰ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਮੋਰਟੋਙ੍ਕੋਲ੍ਲਪੁਸ੍ਪਃ, ਹਸ੍ਤਿਕਰ੍ਣਪਲਾਸ਼ ਇਤ੍ਯੇਕੇ, ਇਕ੍ਸੁਮੂਲਮਿਤ੍ਯਪਰੇ; ਵਸੁਕੋ ਬੁਕਃ ‘ਬਕਪੁਸ੍ਪ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਵਸਿਰਃ ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਃ, ਸੂਰ੍ਯਾਵਰ੍ਤਭੇਦ ਇਤ੍ਯੇਕੇ; ਭਲ੍ਲੂਕਃ ਸ਼੍ਯੋਨਾਕਃ ‘ਸ਼ੋਣਾ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਕੁਰਣ੍ਟਿਕਾ ਕਸ੍ਣਸੂਕ੍ਸ੍ਮਫਲਾ ‘ਸਿਰਿਵਾਲਿਕਾ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਇਨ੍ਦੀਵਰੋਪਿ ਤਦ੍ਭੇਦੋ ਦੀਰ੍ਘਪਤ੍ਰੋ ਬਹੁਲਪੁਸ੍ਪਃ; ਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾ ਸੁਵਰ੍ਚਲਾ, ਅਨ੍ਯੇ ‘ਸ਼ਿਰੀਸਸਦਸ਼ਪਤ੍ਰਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪਵਿਟਪਾ’ ਇਤਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਨ੍ਤਰਮਾਹੁਃ; ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਃ| ਅਸ਼੍ਮਰੀ ਬਸ੍ਤਿਪਾਸਾਣਃ, ਸੈਵ ਵਾਤਭਿਨ੍ਨਾ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾ, ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤੋ ਮੂਤ੍ਰਾਵਰੋਧਃ; ਰੁਜਾਸ਼ਬ੍ਦੋ ਰੋਗਵਚਨਃ, ਸ ਚਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਦਿਸੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ||੧੨-੧੩||

Adhikarana 8 (14-15) · Śloka 15

ਲੋਧ੍ਰਸਾਵਰਲੋਧ੍ਰਪਲਾਸ਼ਕੁਟਨ੍ਨਟਾਸ਼ੋਕਫਞ੍ਜੀਕਟ੍ਫਲੈਲਵਾਲੁਕਸ਼ਲ੍ਲਕੀਜਿਙ੍ਗਿਨੀਕਦਮ੍ਬਸਾਲਾਃ ਕਦਲੀ ਚੇਤਿ ||੧੪|| ਏਸ ਰੋਧ੍ਰਾਦਿਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮੇਦਃਕਫਹਰੋ ਗਣਃ | ਯੋਨਿਦੋਸਹਰਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭੀ ਵਰ੍ਣ੍ਯੋ ਵਿਸਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ||੧੫||

ਰੋਧ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਰੋਧ੍ਰੋ ਲਾਕ੍ਸਾਪ੍ਰਸਾਦਨੋ ਰਕ੍ਤਃ; ਸਾਵਰਲੋਧ੍ਰਃ ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਥੂਲਤ੍ਵਕ੍; ਪਲਾਸ਼ਃ ਕਿਂਸ਼ੁਕਃ; ਕੁਟਨ੍ਨਟਃ ਸ੍ਯੋਨਾਕਃ; ਅਸ਼ੋਕੋ ਲੋਹਿਤਕੁਸੁਮਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ; ਫਞ੍ਜੀ ਭਾਰ੍ਗੀ; ਕਟ੍ਫਲਃ ‘ਕਾਯਫਲ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਏਲਵਾਲੁਕਂ ਹਰਿਵਾਲੁਕਂ ਕਸ੍ਣਗਨ੍ਧਿਕਟ੍ਫਲਸਦਸ਼ਂ; ਸ਼ਲ੍ਲਕੀ ਗਜਭਕ੍ਸ੍ਯਾ ‘ਸਾਲ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਜਿਙ੍ਗਿਨੀ ਗੁਡਮਜ੍ਜਨਿਕਾ, ‘ਗੁਲਦੁਣਿ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਕਦਮ੍ਬੋ ਵਕ੍ਸਕਦਮ੍ਬਃ; ਸਾਲਃ ਸਰ੍ਜਃ; ਕਦਲੀ ਰਮ੍ਭਾ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ| ਸ੍ਤਮ੍ਭੀ ਅਤਿਸਾਰਾਦੇਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਃ||੧੪-੧੫||

Adhikarana 9 (16-17) · Śloka 17

ਅਰ੍ਕਾਲਰ੍ਕਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਨਾਗਦਨ੍ਤੀਮਯੂਰਕਭਾਰ੍ਗੀਰਾਸ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਸ੍ਪੀਕ੍ਸੁਦ੍ਰਸ਼੍ਵੇਤਾਮਹਾਸ਼੍ਵੇਤਾਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲ੍ਯਲਵਣਾਸ੍ਤਾਪਸਵਕ੍ਸਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੧੬|| ਅਰ੍ਕਾਦਿਕੋ ਗਣੋ ਹ੍ਯੇਸ ਕਫਮੇਦੋਵਿਸਾਪਹਃ | ਕਮਿਕੁਸ੍ਠਪ੍ਰਸ਼ਮਨੋ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਃ ||੧੭||

ਅਰ੍ਕੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਰ੍ਕੋ ਰਕ੍ਤਪੁਸ੍ਪਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਅਲਰ੍ਕੋ ਮਨ੍ਦਾਰਕਃ, ਯਸ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰਂ ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ; ਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਂ ਵਕ੍ਸਵਿਟਪਕਰਞ੍ਜੌ; ਨਾਗਦਨ੍ਤੀ ਦਨ੍ਤਿਨੀ; ਮਯੂਰਕੋਪਾਮਾਰ੍ਗਃ; ਭਾਰ੍ਗੀ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਾ; ਰਾਸ੍ਨਾ ਸੁਰਭੀ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਾ; ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਸ੍ਪੀ ਕਣ੍ਟਕੀ ਕਸ੍ਣਪੁਸ੍ਪਕਰਞ੍ਜਃ, ‘ਕਲਿਕਾਰਿਕਾ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ; ਕ੍ਸੁਦ੍ਰਸ਼੍ਵੇਤਾ ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਯਨ੍ਦਾ ਸ਼੍ਵੇਤਪੁਸ੍ਪਾ ‘ਸੇਫਨ੍ਦ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਮਹਾਸ਼੍ਵੇਤਾ ਨੀਲਪੁਸ੍ਪਃ ਸੇਫਨ੍ਦਃ, ‘ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਕਰ੍ਕੋਟਿਕਾ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ; ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ ਵਸ਼੍ਚਿਯਾਕਃ; ਅਲਵਣਾ ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਮਤੀ ਵਰ੍ਤੁਲਪਕ੍ਵਰਕ੍ਤਫਲਾ, ਪੀਤਤੈਲਾ ‘ਕਾਕਮਰ੍ਦਨੀਕਾ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਤਾਪਸਵਕ੍ਸਃ ਇਙ੍ਗੁਦਃ, ਪੁਤ੍ਰਞ੍ਜੀਵਕ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ||੧੬-੧੭||

Adhikarana 10 (18-19) · Śloka 19

ਸੁਰਸਾਸ਼੍ਵੇਤਸੁਰਸਾਫਣਿਜ੍ਝਕਾਰ੍ਜਕਭੂਸ੍ਤਣਸੁਗਨ੍ਧਕਸੁਮੁਖਕਾਲਮਾਲਕੁਠੇਰਕਕਾਸਮਰ੍ਦਕ੍ਸਵਕਖਰਪੁਸ੍ਪਾਵਿਡਙ੍ਗਕਟ੍ਫਲ- ਸੁਰਸੀਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਕੁਲਾਹਲੋਨ੍ਦੁਰੁਕਰ੍ਣਿਕਾਫਞ੍ਜੀਪ੍ਰਾਚੀਬਲਕਾਕਮਾਚ੍ਯੋ ਵਿਸਮੁਸ੍ਟਿਕਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੧੮|| ਸੁਰਸਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਹ੍ਯੇਸ ਕਫਹਤ੍ ਕਮਿਸੂਦਨਃ | ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਾਰੁਚਿਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਘ੍ਨੋ ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਃ ||੧੯||

ਸੁਰਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੁਰਸੇ ਦ੍ਵੇ ਸ਼੍ਵੇਤਕਸ੍ਣਕੁਸੁਮੇ ਤੇ ਚ ਲੋਕੇ ‘ਤੁਲਸੀ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇ; ਫਣਿਜ੍ਝਕਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਗਨ੍ਧੋ ‘ਮਰੁਵਕ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਅਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਨੇਨੈਵ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਅਰ੍ਜਕੋ ਬਰ੍ਬਰਿਕਾਕਾਰੋ ਲਘੁਮਞ੍ਜਰੀਕਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਪਤ੍ਰੋ ਨਿਰ੍ਗਨ੍ਧਃ ਸ਼੍ਵੇਤਕੁਠੇਰਕਃ; ਭੂਸ੍ਤਣੋ ਗੁਦਾਕਨਾਮਧੇਯੋ, ਦ੍ਰੋਣਪੁਸ੍ਪੀਸਦਸ਼ਃ; ਸੁਗਨ੍ਧਕੋ ਦ੍ਰੋਣਪੁਸ੍ਪਃ; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਭੂਸ੍ਤਣਂ ਰੋਹਿਸਂ, ਸੁਗਨ੍ਧਕੋ ਬਹਤ੍ਸੁਗਨ੍ਧਤਣਂ; ਸੁਮੁਖੋ ਰਾਜਿਕਾ, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਵਨਬਰ੍ਬਰਿਕਾ ‘ਸੌਹਾ’ ਇਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਜੇਜੀਭੁਕ੍ਤੌ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਕਾਲਮਾਲਃ ਕਸ੍ਣਮਲ੍ਲਿਕਾ ‘ਬਰ੍ਬਰਿਕਾ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਕਾਸਮਰ੍ਦਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ; ਕ੍ਸਵਕਃ ਕ੍ਸਵਥੁਕਾਰਃ ਫਣਿਜ੍ਝਕਾਕਾਰਃ ‘ਚਿਹ੍ਵਰਿਯਾਕ’ ਇਤਿ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ, ‘ਛਿਙ੍ਕਿਨੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਖਰਪੁਸ੍ਪਃ ਤਸ੍ਯੈਵ ਭੇਦਃ, ਬੋਵੈਕਾਮਪਰੇ, ਮਰੁਵਕਮਨ੍ਯੇ; ਵਿਡਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਕਟ੍ਫਲਃ ਸੋਮਵਲ੍ਕਃ ‘ਕਾਯਫਲ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਸੁਰਸੀ ਕਪਿਤ੍ਥਸਦਸ਼ਪਤ੍ਰਾ ‘ਬਿਲ੍ਵਨਾਸੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ, ਸ਼੍ਵੇਤਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਤ੍ਯਨ੍ਯੇ; ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀ ਨੀਲਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀ; ਕੁਲਾਹਲਃ ‘ਮੁਣ੍ਡਿਕਾ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਉਨ੍ਦੁਰੁਕਰ੍ਣਿਕਾ ਮੂਸਿਕਕਰ੍ਣਿਕਾ ‘ਉਨ੍ਦੁਰੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਉਨ੍ਦੁਰਕਰ੍ਣੀਂ ਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਮਾਹੁਰਨ੍ਯੇ, ਅਪਰੇ ਦਨ੍ਤਿਨੀਮਾਹੁਃ, ‘ਉਨ੍ਦੁਰਕਰ੍ਣਾ’ ਇਤ੍ਯੇਕੇ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ ਏਵਾਰ੍ਥਃ; ਫਞ੍ਜੀ ਭਾਰ੍ਗੀ; ਪ੍ਰਾਚੀਬਲੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਕ੍ਸਕਃ, ‘ਕਾਕਜਙ੍ਘਾ, ਨਦੀਪਿਪ੍ਪਲੀ ਵਾ’ ਇਤ੍ਯਪਰੇ, ਕੇਚਿਦਾਚਾਰ੍ਯਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ- ਯਦ੍ਯਪਿ ਪ੍ਰਾਚੀਬਲਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਕਾਕਜਙ੍ਘਾ ਗਣ੍ਡਦੂਰ੍ਵਾ ਜਲਪਿਪ੍ਪਲੀ ਚੋਚ੍ਯਤੇ, ਤਥਾਪ੍ਯਤ੍ਰ ਕਾਕਜਙ੍ਘੈਵ, ਕਾਕਮਾਚੀਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਾਦ੍ਵਾਤਕਫਕਮਿਬਾਧਿਰ੍ਯਹਰਤ੍ਵਾਚ੍ਚ; ਕਾਕਮਾਚੀ ਮਸ੍ਟਫਲਾ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਵਿਸਮੁਸ੍ਟਿਕੋ ਦ੍ਰੇਕ੍ਕਾ ‘ਰਾਜਨਿਮ੍ਬ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ, ਬਹਦਲਮ੍ਬੁਸਾਮਪਰੇ, ਕਰ੍ਕੋਟੀਮਨ੍ਯੇ| ਕਮਿਸੂਦਨ ਇਤਿ ਕਮਿਘ੍ਨ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੧੮-੧੯||

Adhikarana 11 (20-21) · Śloka 21

ਮੁਸ੍ਕਕਪਲਾਸ਼ਧਵਚਿਤ੍ਰਕਮਦਨਵਕ੍ਸਕਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਵਜ੍ਰਵਕ੍ਸਾਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚੇਤਿ ||੨੦|| ਮੁਸ੍ਕਕਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਹ੍ਯੇਸ ਮੇਦੋਘ੍ਨਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਹਤ੍ | ਮੇਹਾਰ੍ਸ਼ਃਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਾਸ਼੍ਮਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨਾਸ਼ਨਃ ਪਰਃ ||੨੧||

ਮੁਸ੍ਕਕੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਮੁਸ੍ਕਕਃ ਕ੍ਸਾਰਵਕ੍ਸਃ ‘ਮੋਖਕ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਪਲਾਸ਼ਃ ਕਿਂਸ਼ੁਕਃ; ਧਵਃ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਚਿਤ੍ਰਕੋਪਿ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨੈਵ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਮਦਨਃ ਪਿਣ੍ਡੀਤਕਃ; ਵਕ੍ਸਕਃ ਕੁਟਜਃ; ‘ਮਦਨਵਕ੍ਸ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਮਦਨਵਕ੍ਸ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਵਕ੍ਸਸ਼ਬ੍ਦਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਃ ਫਲਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ; ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾ ਕਸ੍ਣਸਾਰਾ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਾ; ਵਜ੍ਰਵਕ੍ਸਃ ‘ਸੇਹੁਣ੍ਡ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਹਰੀਤਕ੍ਯਾਮਲਕਬਿਭੀਤਕਾਨਿ||੨੦-੨੧||

Adhikarana 12 (22-23) · Śloka 23

ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਚਵ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਮਰਿਚਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲੀਹਰੇਣੁਕੈਲਾਜਮੋਦੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਪਾਠਾਜੀਰਕਸਰ੍ਸਪ- ਮਹਾਨਿਮ੍ਬਫਲਹਿਙ੍ਗੁਭਾਰ੍ਗੀਮਧੁਰਸਾਤਿਵਿਸਾਵਚਾਵਿਡਙ੍ਗਾਨਿ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ ਚੇਤਿ ||੨੨|| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਃ ਕਫਹਰਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਾਨਿਲਾਰੁਚੀਃ | ਨਿਹਨ੍ਯਾਦ੍ਦੀਪਨੋ ਗੁਲ੍ਮਸ਼ੂਲਘ੍ਨਸ਼੍ਚਾਮਪਾਚਨਃ ||੨੩||

ਪਿਪ੍ਪਲੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਚਵ੍ਯਂ ਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਂ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਂ; ਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀ; ਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲੀ ਗਜਪਿਪ੍ਪਲੀ; ਅਜਮੋਦਾ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਾ, ਅਨ੍ਯੇ ਯਵਾਨਿਕਾਮਾਹੁਃ; ਮਹਾਨਿਮ੍ਬਫਲਮਿਤਿ ਮਹਾਨਿਮ੍ਬੋ ਦ੍ਰੇਕ੍ਕਾ ‘ਪਰ੍ਵਤਨਿਮ੍ਬ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਮਧੁਰਸਾ ਮੂਰ੍ਵਾ| ਆਮਪਾਚਨ ਇਤਿ ਆਮਲਕ੍ਸਣਂ ਯਥਾ- “ਜਠਰਾਨਲਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਾਦਵਿਪਕ੍ਵਸ੍ਤੁ ਯੋ ਰਸਃ| ਸ ਆਮਸਞ੍ਜ੍ਞਕੋ ਦੇਹੇ ਸਰ੍ਵਦੋਸਪ੍ਰਕੋਪਕਃ”- ਇਤਿ| ਸ਼ੇਸਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍||੨੨-੨੩||

Adhikarana 13 (24-25) · Śloka 25

ਏਲਾਤਗਰਕੁਸ੍ਠਮਾਂਸੀਧ੍ਯਾਮਕਤ੍ਵਕ੍ਪਤ੍ਰਨਾਗਪੁਸ੍ਪਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਹਰੇਣੁਕਾਵ੍ਯਾਘ੍ਰਨਖਸ਼ੁਕ੍ਤਿਚਣ੍ਡਾਸ੍ਥੌਣੇਯਕਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਕ- ਚੋਚਚੋਰਕਵਾਲੁਕਗੁਗ੍ਗੁਲੁਸਰ੍ਜਰਸਤੁਰੁਸ੍ਕਕੁਨ੍ਦੁਰੁਕਾਗੁਰੁਸ੍ਪਕ੍ਕੋਸ਼ੀਰਭਦ੍ਰਦਾਰੁਕੁਙ੍ਕੁਮਾਨਿ ਪੁਨ੍ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਂ ਚੇਤਿ ||੨੪|| ਏਲਾਦਿਕੋ ਵਾਤਕਫੌ ਨਿਹਨ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸਮੇਵ ਚ | ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਸਾਦਨਃ ਕਣ੍ਡੂਪਿਡਕਾਕੋਠਨਾਸ਼ਨਃ ||੨੫||

ਏਲੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਧ੍ਯਾਮਕਂ ਕਤ੍ਤਣਂ ‘ਰੋਹਿਸ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਤ੍ਵਕ੍ ਵਰਾਙ੍ਗਂ ‘ਗੁਡਤਜ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਪਤ੍ਰਂ ਪਤ੍ਰਕਂ; ਨਾਗਪੁਸ੍ਪਂ ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਮ੍, ਅਨ੍ਯੇ ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਪੁਸ੍ਪਸਮਪੁਸ੍ਪੋ ਮਹਾਤਰੁਰਿਤ੍ਯਾਹੁਃ; ਹਰੇਣੁਕਾ ਰੇਣੁਕਾ; ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਨਖੋ ਬਹਨ੍ਨਖਃ, ਬਹਨ੍ਨਖੀਤ੍ਯਨ੍ਯੇ; ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤਦ੍ਭੇਦੋਲ੍ਪਨਖਃ; ਚਣ੍ਡਾ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤੇਸਤ੍ਕਸ੍ਣਾ ਚੋਰਕਭੇਦਃ ਅਜਮੋਦਾਕਾਰਾ; ਸ੍ਥੌਣੇਯਕਂ ਥੁਣੇਰਕਃ; ਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਕਃ ਸਰਲਚੋਪਃ ‘ਗੁਗ੍ਗੁਲੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਚੋਚਸ੍ਤ੍ਵਗ੍ਭੇਦੋ ਵਨਵਾਸਿਕਾਤ੍ਵਕ੍; ਚੋਰਕਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ, ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪਰ੍ਣਕਭੇਦੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪਰ੍ਣਾਕਾਰ ਏਵ; ਸਰ੍ਜਃ ਸਰ੍ਜਰਸਃ ‘ਰਾਲ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਅਨ੍ਤਲੋਪਾਤ੍; ਰਸਃ ਗਨ੍ਧਰਸਃ ‘ਬੋਲ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਤੁਰੁਸ੍ਕਃ ਸਿਹ੍ਲਕਃ; ਕੁਨ੍ਦੁਰਕਃ ਸ਼ਲ੍ਲਕੀਚੋਪਃ; ਸ੍ਪਕ੍ਕਾ ਕੁਟਿਲਪੁਸ੍ਪਾ ਸੁਗਨ੍ਧਿਦ੍ਰਵ੍ਯਮੌਤ੍ਤਰਾਪਥਿਕਂ; ਭਦ੍ਰਦਾਰੁ ਦੇਵਦਾਰੁ; ਪੁਨ੍ਨਾਗਃ ਸੁਰਪਰ੍ਣਿਕਾ, ਸੁਙ੍ਗਨ੍ਧਿਪੁਸ੍ਪਾ ਦਕ੍ਸਿਣਾਪਥੇ ‘ਸੁਰਪਤਿ’(ਸੁਰਙ੍ਗੀ)ਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਤੀਤਾ; ਕੇਸ਼ਰਂ ਬਕੁਲਂ, ਕੇਚਿਤ੍ ਸਮੁਦਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ- ਪੁਨ੍ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਂ ਪਦ੍ਮਕੇਸ਼ਰਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਅਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵੇਵਂ ਪਠਨ੍ਤਿ- “ਪੁਨ੍ਨਾਗਨਾਗਕੇਸ਼ਰਂ ਚ” ਇਤਿ, ਪੁਨ੍ਨਾਗਂ ਦੇਵਵਲ੍ਲਭਂ ਰਾਜਚਮ੍ਪਕਮਿਤਿ ਲੋਕੇ, ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਂ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍| ਕੋਠਨਾਸ਼ਨ ਇਤਿ ਅਤ੍ਰ ਕੋਠਲਕ੍ਸਣਮੁਚ੍ਯਤੇ- “ਵਰਟੀਦਸ੍ਟਸਙ੍ਕਾਸ਼ਃ ਕਣ੍ਡੂਮਾਨ੍ ਲੋਹਿਤੋਸ੍ਰਕਫਪਿਤ੍ਤਾਤ੍| ਕ੍ਸਿਪ੍ਰੋਤ੍ਪਾਦਵਿਨਾਸ਼ਃ ਕੋਠ ਇਤਿ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਃ”- ਇਤਿ||੨੪-੨੫||

Adhikarana 14 (26-28) · Śloka 28

ਵਚਾਮੁਸ੍ਤਾਤਿਵਿਸਾਭਯਾਭਦ੍ਰਦਾਰੂਣਿ ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਂ ਚੇਤਿ ||੨੬|| ਹਰਿਦ੍ਰਾਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾਕਲਸ਼ੀਕੁਟਜਬੀਜਾਨਿ ਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ||੨੭|| ਏਤੌ ਵਚਾਹਰਿਦ੍ਰਾਦੀ ਗਣੌ ਸ੍ਤਨ੍ਯਵਿਸ਼ੋਧਨੌ | ਆਮਾਤਿਸਾਰਸ਼ਮਨੌ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਦੋਸਪਾਚਨੌ ||੨੮||

ਵਚੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਭਦ੍ਰਦਾਰੁ ਦੇਵਦਾਰੁ| ਕਲਸ਼ੀ ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀ| ਦੋਸਪਾਚਨਾਵਿਤਿ ਆਮਸਂਸਸ੍ਟਾਨਾਂ ਦੋਸਾਣਾਂ ਪਾਚਨੌ||੨੬-੨੮||

Adhikarana 15 (29-30) · Śloka 30

ਸ਼੍ਯਾਮਾਮਹਾਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਤਿਲ੍ਵਕਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਰਮ੍ਯਕਕ੍ਰਮੁਕਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣੀਗਵਾਕ੍ਸੀ- ਰਾਜਵਕ੍ਸਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਗੁਡੂਚੀਸਪ੍ਤਲਾਚ੍ਛਗਲਾਨ੍ਤ੍ਰੀਸੁਧਾਃ ਸੁਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀ ਚੇਤਿ ||੨੯|| ਉਕ੍ਤਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣੋ ਗੁਲ੍ਮਵਿਸਾਪਹਃ | ਆਨਾਹੋਦਰਵਿਡ੍ਭੇਦੀ ਤਥੋਦਾਵਰ੍ਤਨਾਸ਼ਨਃ ||੩੦||

ਸ਼੍ਯਾਮੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਤ੍ਰਿਵਤਾ; ਮਹਾਸ਼੍ਯਾਮਾ ਵਦ੍ਧਦਾਰਕਃ; ਤ੍ਰਿਵਤ੍ ਰਕ੍ਤਮੂਲਾ ਤ੍ਰਿਵਤ੍ ‘ਨਿਸ਼ੋਤ੍ਰ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਦਨ੍ਤੀ ਦਨ੍ਤਿਨੀ; ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀ ਯਵਤਿਕ੍ਤਾਭੇਦਃ, ‘ਸ਼੍ਵੇਤਬੁਧ੍ਨਾ’ ਇਤ੍ਯੇਕੇ; ਤਿਲ੍ਵਕੋ ਰੋਧ੍ਰਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਤਿਲ੍ਵਕੋ ਰੋਧ੍ਰਾਕਾਰੋ ਬਹਤ੍ਪਤ੍ਰੋ ਰਕ੍ਤਤ੍ਵਕ੍ਕੋ ਵੈਰੇਚਨਿਕਃ; ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕੋ ਰੋਚਨਿਕਾ, ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ; ਰਮ੍ਯਕੋ ਦ੍ਰੇਕ੍ਕਾ ‘ਮਹਾਨਿਮ੍ਬ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ, ਪਟੋਲਮੂਲਮਿਤ੍ਯੇਕੇ; ਕ੍ਰਮੁਕਃ ਪੂਗਫਲਂ; ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀ ਏਰਣ੍ਡਸਦਸ਼ਫਲਪਤ੍ਰਾਲ੍ਪਵਿਟਪਾ ‘ਸ਼ਮ੍ਬਰੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਗਵਾਕ੍ਸੀ ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀ; ਰਾਜਵਕ੍ਸਃ ਕਿਰਮਾਲਕਃ; ਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਂ ਵਕ੍ਸਵਿਟਪਕਰਞ੍ਜੌ; ਗੁਡੂਚੀ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਸਪ੍ਤਲਾ ਸਾਤਲਾ ਸ੍ਨੁਹੀਭੇਦਃ; ਛਗਲਾਨ੍ਤ੍ਰੀ ਵਦ੍ਧਦਾਰ(ਰੁ)ਕਭੇਦਃ, ਬੁਧ੍ਨਾਭੇਦ ਇਤ੍ਯਪਰੇ; ਸੁਧਾ ਸੇਹੁਣ੍ਡਃ; ਸੁਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀ ਅਨਨ੍ਤਾਸਦਸ਼ਪਤ੍ਰਾ, ਕਙ੍ਗੁਸ੍ਠਮਿਤ੍ਯਪਰੇ||੨੯-੩੦||

Adhikarana 16 (31-32) · Śloka 32

ਬਹਤੀਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾਕੁਟਜਫਲਪਾਠਾ ਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ||੩੧|| ਪਾਚਨੀਯੋ ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਰ੍ਗਣਃ ਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਪਹਃ | ਕਫਾਰੋਚਕਹਦ੍ਰੋਗਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਰੁਜਾਪਹਃ ||੩੨||

ਬਹਤੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਮੂਲੇ ਸ੍ਪਸ੍ਟ ਏਵ||੩੧-੩੨||

Adhikarana 17 (33-34) · Śloka 34

ਪਟੋਲਚਨ੍ਦਨਕੁਚਨ੍ਦਨਮੂਰ੍ਵਾਗੁਡੂਚੀਪਾਠਾਃ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ ਚੇਤਿ ||੩੩|| ਪਟੋਲਾਦਿਰ੍ਗਣਃ ਪਿਤ੍ਤਕਫਾਰੋਚਕਨਾਸ਼ਨਃ | ਜ੍ਵਰੋਪਸ਼ਮਨੋ ਵ੍ਰਣ੍ਯਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਕਣ੍ਡੂਵਿਸਾਪਹਃ ||੩੪||

ਪਟੋਲੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੁਚਨ੍ਦਨਂ ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਂ; ਮੂਰ੍ਵਾ ਦੁਧੌਡਃ, ‘ਚੌਰਸ੍ਨਾਯੁਕ’ ਇਤ੍ਯੇਕੇ| ਵ੍ਰਣੇਭ੍ਯੋ ਹਿਤੋ ਵ੍ਰਣ੍ਯਃ| ਸ਼ੇਸਂ ਸੁਖਬੋਧਮ੍||੩੩-੩੪||

Adhikarana 18 (35-36) · Śloka 36

ਕਾਕੋਲੀਕ੍ਸੀਰਕਾਕੋਲੀਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕਮੁਦ੍ਗਪਰ੍ਣੀਮਾਸਪਰ੍ਣੀਮੇਦਾਮਹਾਮੇਦਾਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੁਹਾ ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰੀਪਦ੍ਮਕਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਰ੍ਧਿਵਦ੍ਧਿਮਦ੍ਵੀਕਾਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯੋ ਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ||੩੫|| ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦਿਰਯਂ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ੋਣਿਤਾਨਿਲਨਾਸ਼ਨਃ | ਜੀਵਨੋ ਬਂਹਣੋ ਵਸ੍ਯਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕਰਸ੍ਤਥਾ ||੩੬||

ਕਾਕੋਲੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਾਕੋਲੀ ਵੀਰਾ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ, ਕ੍ਸੀਰਕਾਕੋਲੀ ਤਦ੍ਭੇਦਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤ; ਜੀਵਕਃ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਸਭਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ; ਮੁਦ੍ਗਪਰ੍ਣੀ ‘ਮੁਗਵਨੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਮਾਸਪਰ੍ਣੀ ‘ਮਾਸਵਨੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ‘ਅਰਣ੍ਯਮਾਸਸ੍ਤਮ੍ਬ’ ਇਤ੍ਯੇਕੇ; ਮੇਦਾ ਮਹਾਮੇਦਾ ਚ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਾ; ਛਿਨ੍ਨਰੁਹਾ ਗੁਡੂਚੀ; ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰੀ ਵਂਸ਼ਲੋਚਨਾ; ਪਦ੍ਮਕਂ ਪਦ੍ਮਕਾਸ੍ਠਂ; ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਂ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਂ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਦ੍ਰਵ੍ਯਾਦੀਸਤ੍ਸ੍ਥੂਲਂ ਮਧੁਰਰਸਂ ਨੇਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਾਰ੍ਹਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮ੍, ਅਨ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਪੁਸ੍ਪਮਾਹੁਃ; ਮਦ੍ਵੀਕਾ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ; ਜੀਵਨ੍ਤੀ ‘ਡੋਡਿਕਾ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਲਤਾਰ੍ਕਫਲਾਕਾਰਸਕ੍ਸੀਰਫਲਾ, ਅਨ੍ਯੇ ਸੁਵਰ੍ਣਜੀਵਨ੍ਤੀਮਾਹੁਃ| ਜੀਵਨਃ ਪ੍ਰਾਣਧਾਰਣਃ, ਬਂਹਣਃ ਸ਼ਰੀਰਵਦ੍ਧਿਕਰਃ| ਸ਼ੇਸਂ ਸੁਬੋਧਮ੍||੩੫-੩੬||

Adhikarana 19 (37-38) · Śloka 38

ਊਸਕਸੈਨ੍ਧਵਸ਼ਿਲਾਜਤੁਕਾਸੀਸਦ੍ਵਯਹਿਙ੍ਗੂਨਿ ਤੁਤ੍ਥਕਂ ਚੇਤਿ ||੩੭|| ਊਸਕਾਦਿਃ ਕਫਂ ਹਨ੍ਤਿ ਗਣੋ ਮੇਦੋਵਿਸ਼ੋਸਣਃ | ਅਸ਼੍ਮਰੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਗੁਲ੍ਮਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਃ ||੩੮||

ਊਸਕੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਊਸਕਃ ਕ੍ਸਾਰਮਤ੍ਤਿਕਾ ਵਾਰਾਣਸੀਸਮੀਪੇ ਬਡਹਰਦੇਸ਼ੇ ਬਾਹੁਲ੍ਯੇਨ ਭਵਤਿ, ਅਨ੍ਯੇ ਤਦ੍ਭਵਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਨ੍ਤਰਮਾਹੁਃ; ਕਾਸੀਸਦ੍ਵਯਂ ਕਾਸੀਸਂ ਭਸ੍ਮਸਦਸ਼ਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਮ੍ਲਲਵਣਰਸਂ, ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪੁਸ੍ਪਕਾਸੀਸਮੀਸਤ੍ਪੀਤਂ ਤੁਵਰਰਸਂ ਤਦ੍ਭੇਦ ਏਵ; ਤੁਤ੍ਥਕਂ ਕਰ੍ਪਰਿਕਾਤੁਤ੍ਥਂ ‘ਖਪਰਿਯਾ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਅਨ੍ਯੇ ਮਯੂਰਗ੍ਰੀਵਮਾਹੁਃ| ਸ਼ੇਸਂ ਸੁਬੋਧਮ੍||੩੭-੩੮||

Adhikarana 20 (39-40) · Śloka 40

ਸਾਰਿਵਾਮਧੁਕਚਨ੍ਦਨਕੁਚਨ੍ਦਨਪਦ੍ਮਕਕਾਸ਼੍ਮਰੀਫਲਮਧੂਕਪੁਸ੍ਪਾਣ੍ਯੁਸ਼ੀਰਂ ਚੇਤਿ ||੩੯|| ਸਾਰਿਵਾਦਿਃ ਪਿਪਾਸਾਘ੍ਨੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰੋ ਗਣਃ | ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਪ੍ਰਸ਼ਮਨੋ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਦਾਹਨਾਸ਼ਨਃ ||੪੦||

ਸਾਰਿਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਚਨ੍ਦਨਂ ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਮ੍; ਅਨ੍ਯੇ ਪਦ੍ਮਮਿਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਪਦ੍ਮਂ ਪਦ੍ਮਪੁਸ੍ਪਮ੍| ਸ਼ੇਸਂ ਸੁਬੋਧਮ੍||੩੯-੪੦||

Adhikarana 21 (41-42) · Śloka 42

ਅਞ੍ਜਨਰਸਾਞ੍ਜਨਨਾਗਪੁਸ੍ਪਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਨੀਲੋਤ੍ਪਲਨਲਦਨਲਿਨਕੇਸ਼ਰਾਣਿ ਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ||੪੧|| ਅਞ੍ਜਨਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਹ੍ਯੇਸ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਨਿਬਰ੍ਹਣਃ | ਵਿਸੋਪਸ਼ਮਨੋ ਦਾਹਂ ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਭਸ਼ਮ੍ ||੪੨||

ਅਞ੍ਜਨਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਞ੍ਜਨਂ ਸੌਵੀਰਾਞ੍ਜਨਂ; ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾਕ੍ਵਾਥੇਨ ਕਤ੍ਰਿਮਂ, ਅਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵੇਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ- ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ- ਸ੍ਰੋਤੋਞ੍ਜਨਂ ਕਸ੍ਣਪਾਸਾਣਾਕਤਿ ਧਾਤੁਦ੍ਰਵ੍ਯਮ੍, ਅਨ੍ਯਦ੍ਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾਕ੍ਵਾਥੇਨ ਕਤ੍ਰਿਮਂ ਪੀਤਲੋਹਿਤਮ੍, ਅਤ੍ਰ ਧਾਤੁਦ੍ਰਵ੍ਯਮੇਵ ਸੌਵੀਰਾਞ੍ਜਨਸਾਹਚਰ੍ਯਾਤ੍; ਨਾਗਪੁਸ੍ਪਂ ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਂ; ਨਲਦਂ ਮਾਂਸੀ; ਨਲਿਨਕੇਸ਼ਰਾਣਿ ਪਦ੍ਮਕੇਸ਼ਰਾਣਿ| ਸ਼ੇਸਂ ਸੁਬੋਧਮ੍||੪੧-੪੨||

Adhikarana 22 (43-44) · Śloka 44

ਪਰੂਸਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕਟ੍ਫਲਦਾਡਿਮਰਾਜਾਦਨਕਤਕਫਲਸ਼ਾਕਫਲਾਨਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚੇਤਿ ||੪੩|| ਪਰੂਸਕਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣੋਨਿਲਵਿਨਾਸ਼ਨਃ | ਮੂਤ੍ਰਦੋਸਹਰੋ ਹਦ੍ਯਃ ਪਿਪਾਸਾਘ੍ਨੋ ਰੁਚਿਪ੍ਰਦਃ ||੪੪||

ਪਰੂਸਕੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਰੂਸਕੋ ਧਨ੍ਵਪਤ੍ਰਕਃ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨੈਵ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ, ਸ ਦ੍ਵਿਵਿਧੋ ਵਕ੍ਸਵਿਟਪਭੇਦਾਤ੍; ਕਟ੍ਫਲਃ ਸੋਮਵਲ੍ਕਃ ‘ਕਾਯਫਲ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਰਾਜਾਦਨਃ ਕ੍ਸੀਰਿਕਾ; ਕਤਕਫਲਂ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਂ ਸ਼ਸ਼ਕਪੁਰੀਸਪ੍ਰਤਿਮਫਲਮਮ੍ਬੁਪ੍ਰਸਾਦਨਂ; ਸ਼ਾਕਫਲਾਨਿ ਸ਼ਾਕੋ ਮਸਣਕਰ੍ਕਸ਼ੋਦਰਪਸ੍ਠਦਲੋ ਵਕ੍ਸਵਿਸ਼ੇਸਃ, ਤਸ੍ਯ ਫਲਾਨਿ| ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਫਲਾਨਿ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾਣਿ| ਸ਼ੇਸਂ ਸੁਬੋਧਮ੍||੪੩-੪੪||

Adhikarana 23 (45-47) · Śloka 47

ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸਮਙ੍ਗਾਧਾਤਕੀਪੁਨ੍ਨਾਗਨਾਗਪੁਸ੍ਪਚਨ੍ਦਨਕੁਚਨ੍ਦਨਮੋਚਰਸਰਸਾਞ੍ਜਨਕੁਮ੍ਭੀਕਸ੍ਰੋਤੋਜਪਦ੍ਮਕੇਸਰਯੋਜਨਵਲ੍ਲ੍ਯੋ ਦੀਰ੍ਘਮੂਲਾ ਚੇਤਿ ||੪੫|| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾਧਾਤਕੀਕੁਸੁਮਸਮਙ੍ਗਾਕਟ੍ਵਙ੍ਗਮਧੁਕਬਿਲ੍ਵਪੇਸ਼ਿਕਾਸਾਵਰਰੋਧ੍ਰਪਲਾਸ਼ਨਨ੍ਦੀਵਕ੍ਸਾਃ ਪਦ੍ਮਕੇਸ਼ਰਾਣਿ ਚੇਤਿ ||੪੬|| ਗਣੌ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਮ੍ਬਸ੍ਠਾਦੀ ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨੌ | ਸਨ੍ਧਾਨੀਯੌ ਹਿਤੌ ਪਿਤ੍ਤੇ ਵ੍ਰਣਾਨਾਂ ਚਾਪਿ ਰੋਪਣੌ ||੪੭||

ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਮਙ੍ਗਾਞ੍ਜਲਿਕਾਰਿਕਾ ‘ਲਜ੍ਜਾਲੁਃ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਪੁਨ੍ਨਾਗਸ੍ਤੁਙ੍ਗਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਸੁਰਪਰ੍ਣਿਕਾ ਸੁਗਨ੍ਧਿਪੁਸ੍ਪਾ ਦਕ੍ਸਿਣਾਪਥੇ ਸੁਰਪਤੀ(ਸੁਰਙ੍ਗੀ)ਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਨਾਗਪੁਸ੍ਪਂ ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਂ; ਚਨ੍ਦਨਂ ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਂ; ਕੁਚਨ੍ਦਨਂ ਮਲਯਾਦ੍ਰਿਚਨ੍ਦਨਂ ; ਮੋਚਰਸਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਚੁਪਃ; ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਦਾਰ੍ਵੀਕ੍ਵਾਥਸਮੁਦ੍ਭਵਂ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਂ; ਕੁਮ੍ਭੀਕਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਤ੍ਵਕ੍ਕੋ ਰੋਮਸ਼ਃ ਕੁਮ੍ਭੀਨਾਮਾ ਵਕ੍ਸੋ ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਵਗ੍ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਕਾਰਾ ਭਵਤਿ, ਅਨ੍ਯੇ ਪਾਟਲਾਮਾਹੁਃ, ਅਪਰੇ ਸ੍ਵਲ੍ਪਵਿਟਪਮਾਹੁਃ; ਸ੍ਰੋਤੋਜਂ ਸੌਵੀਰਾਞ੍ਜਨਂ; ਪਦ੍ਮਕੇਸ਼ਰਂ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਂ; ਯੋਜਨਵਲ੍ਲੀ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ; ਦੀਰ੍ਘਮੂਲਾ ਦੁਰਾਲਭਾ, ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀਤ੍ਯਪਰੇ| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠੇਤ੍ਯਾਦਿ|- ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾ ਮਾਚਿਕਾ ‘ਸਾਙ੍ਕੁਰਡ’ ਇਤਿ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ, ਪਾਠਾ ਇਤ੍ਯਪਰੇ; ਧਾਤਕੀਕੁਸੁਮਂ ਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਂ; ਸਮਙ੍ਗਾਞ੍ਜਲਿਕਾਰਿਕਾ ‘ਲਜ੍ਜਾਲੁਃ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਕਟ੍ਵਙ੍ਗੋਰਲੁਕਃ; ਬਿਲ੍ਵਪੇਸ਼ਿਕਾ ਬਾਲਬਿਲ੍ਵਗਿਰਃ; ਮਹਾਰੋਧ੍ਰਂ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਸਾਵਰਰੋਧ੍ਰੋ ਲੋਧ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵ ਗ੍ਰਾਹਿਤ੍ਵਾਤ੍, ਨੇਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਰੇਚਨਤ੍ਵਾਤ੍; ਪਲਾਸ਼ਃ ਕਿਂਸ਼ੁਕਃ; ਨਨ੍ਦੀਵਕ੍ਸਃ ਕਾਸ਼੍ਮਰੀ, ਅਨ੍ਯੇ ਗਰ੍ਦਭਾਣ੍ਡਮਾਹੁਃ; ਪਦ੍ਮਕੇਸ਼ਰਂ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਮ੍| ਸਨ੍ਧਾਨੀਯਾਵਿਤਿ ਭਗ੍ਨਸਨ੍ਧਾਨਕਾਰਕੌ||੪੫-੪੭||

Adhikarana 24 (48-49) · Śloka 49

ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪ੍ਲਕ੍ਸਮਧੁਕਕਪੀਤਨਕਕੁਭਾਮ੍ਰਕੋਸ਼ਾਮ੍ਰਚੋਰਕਪਤ੍ਰਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵਯਪ੍ਰਿਯਾਲ- ਮਧੂਕਰੋਹਿਣੀਵਞ੍ਜੁਲਕਦਮ੍ਬਬਦਰੀਤਿਨ੍ਦੁਕੀਸਲ੍ਲਕੀਰੋਧ੍ਰਸਾਵਰਰੋਧ੍ਰਭਲ੍ਲਾਤਕਪਲਾਸ਼ਾ ਨਨ੍ਦੀਵਕ੍ਸਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੪੮|| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਵ੍ਰਣ੍ਯਃ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਹੀ ਭਗ੍ਨਸਾਧਕਃ | ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰੋ ਦਾਹਮੇਦੋਘ੍ਨੋ ਯੋਨਿਦੋਸਹਤ੍ ||੪੯||

ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋ ਵਟਃ; ਉਦੁਮ੍ਬਰਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਃ ਪਿਪ੍ਪਲਃ; ਪ੍ਲਕ੍ਸਃ ਪਰ੍ਕਟੀ; ਮਧੁਕਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ; ਕਪੀਤਨ ਆਮ੍ਰਾਤਕਃ; ਕਕੁਭਃ ਅਰ੍ਜੁਨਃ; ਆਮ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਕੋਸ਼ਾਮ੍ਰਃ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਃ; ਚੋਰਕਪਤ੍ਰੋ ਲਾਕ੍ਸਾਵਕ੍ਸਃ; ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵਯਮੇਕਾ ਰਾਜਜਮ੍ਬੂਰ੍ਬਹਤ੍ਫਲਾ, ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਕਾਕਜਮ੍ਬੂਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਫਲਾ, ਦ੍ਵਯਗ੍ਰਹਣਾਦ੍ਭੂਮਿਜਮ੍ਬ੍ਵਾਸ੍ਤਤੀਯਾਯਾਃ ਪ੍ਰਤਿਸੇਧਃ; ਪ੍ਰਿਯਾਲਃ ਚਾਰਦ੍ਰੁਮਃ; ਮਧੂਕੋ ਗੁਡਪੁਸ੍ਪੋ ‘ਮਹੁਵਾ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਰੋਹਿਣੀ ਕਟ੍ਫਲਃ; ਵਞ੍ਜੁਲੋ ਵੇਤਸਃ; ਕਦਮ੍ਬਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ; ਬਦਰੀ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ; ਤਿਨ੍ਦੁਕੀ ਤਿਨ੍ਦੁਕਵਕ੍ਸਃ, ‘ਟਿਮ੍ਬਰੁਯਣਿ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਨਨ੍ਦੀਵਕ੍ਸੋਤ੍ਰ ਪ੍ਰਰੋਹੀ ਗਰ੍ਦਭਾਣ੍ਡਃ ‘ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪਿਪ੍ਪਲ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ| ਸ਼ੇਸਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍||੪੮-੪੯||

Adhikarana 25 (50-51) · Śloka 51

ਗੁਡੂਚੀਨਿਮ੍ਬਕੁਸ੍ਤੁਮ੍ਬੁਰੁਚਨ੍ਦਨਾਨਿ ਪਦ੍ਮਕਂ ਚੇਤਿ ||੫੦|| ਏਸ ਸਰ੍ਵਜ੍ਵਰਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾਦਿਸ੍ਤੁ ਦੀਪਨਃ | ਹਲ੍ਲਾਸਾਰੋਚਕਵਮੀਪਿਪਾਸਾਦਾਹਨਾਸ਼ਨਃ ||੫੧||

ਗੁਡੂਚੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੁਸ੍ਤੁਸ੍ਬੁਰੁਃ ਧਾਨ੍ਯਕਂ, ਚਨ੍ਦਨਂ ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਹਲ੍ਲਾਸਸ੍ਥੂਤ੍ਕਰਣਮ੍| ਸ਼ੇਸਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍||੫੦-੫੧||

Adhikarana 26 (52-53) · Śloka 53

ਉਤ੍ਪਲਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲਕੁਮੁਦਸੌਗਨ੍ਧਿਕਕੁਵਲਯਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਣਿ ਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ||੫੨|| ਉਤ੍ਪਲਾਦਿਰਯਂ ਦਾਹਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਨਃ | ਪਿਪਾਸਾਵਿਸਹਦ੍ਰੋਗਚ੍ਛਰ੍ਦਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਹਰੋ ਗਣਃ ||੫੩||

ਉਤ੍ਪਲੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਉਤ੍ਪਲਂ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਂ, ਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲਂ ਲੋਹਿਤੋਤ੍ਪਲਂ, ਕੁਮੁਦਂ ਸ਼੍ਵੇਤੋਤ੍ਪਲਂ, ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਂ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਾਕਾਰਵਰ੍ਣਮੁਤ੍ਪਲਂ ਸੁਗਨ੍ਧਿ ਚ, ਕੁਵਲਯਮੀਸਨ੍ਨੀਲਧਵਲਂ, ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਸ਼੍ਵੇਤਪਦ੍ਮਂ, ਮਧੁਕਂ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਮ੍||੫੨-੫੩||

Adhikarana 27 (54-55) · Śloka 55

ਮੁਸ੍ਤਾਹਰਿਦ੍ਰਾਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾਹਰੀਤਕ੍ਯਾਮਲਕਬਿਭੀਤਕਕੁਸ੍ਠਹੈਮਵਤੀਵਚਾਪਾਠਾਕਟੁਰੋਹਿਣੀਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਸ੍ਟਾਤਿਵਿਸਾਦ੍ਰਾਵਿਡੀਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨਿ ਚਿਤ੍ਰਕਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੫੪|| ਏਸ ਮੁਸ੍ਤਾਦਿਕੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਗਣਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਨਿਸੂਦਨਃ | ਯੋਨਿਦੋਸਹਰਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਸ਼ੋਧਨਃ ਪਾਚਨਸ੍ਤਥਾ ||੫੫||

ਮੁਸ੍ਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਹੈਮਵਤੀ ਸ਼੍ਵੇਤਵਚਾ; ਵਚਾ ਸ੍ਵਨਾਮਖ੍ਯਾਤਾਰੁਣਵਰ੍ਣਾ; ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗ(ਰ੍ਙ੍ਗੇ)ਸ੍ਟਾ ਕਾਕਤਿਕ੍ਤਾ ਗੌਰਵਰ੍ਤੁਲਾਵਗੁਣ੍ਠਿਤਫਲਾ ‘ਚਿਰਪੋਟਿਕਾ’ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ, ‘ਝਝਰੁਸ’ ਇਤਿ ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ, ਕਾਕਜਙ੍ਘਾਮਨ੍ਯੇ, ਕਾਕਮਾਚੀਤ੍ਯਪਰੇ; ਦ੍ਰਾਵਿਡੀ ਏਲਾ| ਸ੍ਤਨ੍ਯਸ਼ੋਧਨ ਇਤਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕ੍ਸੀਰਪ੍ਰਸਾਦਨਃ| ਸ਼ੇਸਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍||੫੪-੫੫||

Adhikarana 28 (56-57) · Śloka 57

ਹਰੀਤਕ੍ਯਾਮਲਕਬਿਭੀਤਕਾਨੀਤਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ||੫੬|| ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਕਫਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨੀ ਮੇਹਕੁਸ੍ਠਵਿਨਾਸ਼ਨੀ | ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਾ ਦੀਪਨੀ ਚੈਵ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਨਾਸ਼ਨੀ ||੫੭||

ਹਰੀਤਕੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ| ਤ੍ਰਿਫਲਾਤ੍ਰਿਕਟੁਕਯੋਰ੍ਯਥਾਲਾਭਪਰਿਭਾਸਾ ਨ ਵ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯਤੇ ਅਤ ਏਵਾਨਯੋਰ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਕਾਰੇਣ ਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਕਤੇਤਿ||੫੬-੫੭||

Adhikarana 29 (58-59) · Śloka 59

ਪਿਪ੍ਪਲੀਮਰਿਚਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਾਣੀਤਿ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਮ੍ ||੫੮|| ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਂ ਕਫਮੇਦੋਘ੍ਨਂ ਮੇਹਕੁਸ੍ਠਤ੍ਵਗਾਮਯਾਨ੍ | ਨਿਹਨ੍ਯਾਦ੍ਦੀਪਨਂ ਗੁਲ੍ਮਪੀਨਸਾਗ੍ਨ੍ਯਲ੍ਪਤਾਮਪਿ ||੫੯||

ਪਿਪ੍ਪਲੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਤ੍ਵਗਾਮਯਾਨ੍ ਕੁਸ੍ਠਾਦੀਨ੍| ਸ਼ੇਸਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍||੫੮-੫੯||

Adhikarana 30 (60-61) · Śloka 61

ਆਮਲਕੀਹਰੀਤਕੀਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੬੦|| ਆਮਲਕ੍ਯਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਵਰਾਪਹਃ | ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯੋ ਦੀਪਨੋ ਵਸ੍ਯਃ ਕਫਾਰੋਚਕਨਾਸ਼ਨਃ ||੬੧||

ਆਮਲਕੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਮੂਲੇ ਸ੍ਪਸ੍ਟ ਏਵ||੬੦-੬੧||

Adhikarana 31 (62-63) · Śloka 63

ਤ੍ਰਪੁਸੀਸਤਾਮ੍ਰਰਜਤਸੁਵਰ੍ਣਕਸ੍ਣਲੋਹਾਨਿ ਲੋਹਮਲਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੬੨|| ਗਣਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਵਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਰਕ੍ਰਿਮਿਹਰਃ ਪਰਃ | ਪਿਪਾਸਾਵਿਸਹਦ੍ਰੋਗਪਾਣ੍ਡੁਮੇਹਹਰਸ੍ਤਥਾ ||੬੩||

ਤ੍ਰਪ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਤ੍ਰਪੁ ਵਙ੍ਗਂ, ਸੀਸਂ ਨਾਗਂ, ਤਾਮ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ, ਰਜਤਂ ਰੂਪ੍ਯਂ, ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ, ਕਸ੍ਣਲੋਹਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਲੋਹਂ, ਲੋਹਮਲਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ ‘ਕਾਟ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ| ਗਰਃ ਕਤ੍ਰਿਮਂ ਵਿਸਮ੍||੬੨-੬੩||

Adhikarana 32 (64-65) · Śloka 65

ਲਾਕ੍ਸਾਰੇਵਤਕੁਟਜਾਸ਼੍ਵਮਾਰਕਟ੍ਫਲਹਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯਨਿਮ੍ਬਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਮਾਲਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾ ਚੇਤਿ ||੬੪|| ਕਸਾਯਤਿਕ੍ਤਮਧੁਰਃ ਕਫਪਿਤ੍ਤਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨਃ | ਕੁਸ੍ਠਕ੍ਰਿਮਿਹਰਸ਼੍ਚੈਵ ਦੁਸ੍ਟਵ੍ਰਣਵਿਸ਼ੋਧਨਃ ||੬੫||

ਲਾਕ੍ਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਰੇਵਤਃ ਕਿਰਮਾਲਕਃ; ਕੁਟਜ ਇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਃ; ਅਸ਼੍ਵਮਾਰਕਃ ਕਰਵੀਰਃ; ਕਟ੍ਫਲਃ ਸੋਮਕਲ੍ਕਲਃ ‘ਕਾਯਫਲ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਃ ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਃ ‘ਸਾਤਵਨ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਮਾਲਤੀ ਜਾਤੀ; ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾ ਸ੍ਵਨਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ| ਕੇਚਿਦਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਸ਼ੇਸਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍||੬੪-੬੫||

Adhikarana 33 (66-67) · Śloka 67

ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਨ੍ਯਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ | - ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਬਹਤੀਦ੍ਵਯਪਥਕ੍ਪਰ੍ਣ੍ਯੋ ਵਿਦਾਰਿਗਨ੍ਧਾ ਚੇਤਿ ਕਨੀਯਃ ||੬੬|| ਕਸਾਯਤਿਕ੍ਤਮਧੁਰਂ ਕਨੀਯਃ ਪਞ੍ਚਮੂਲਕਮ੍ | ਵਾਤਘ੍ਨਂ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ਮਨਂ ਬਂਹਣਂ ਬਲਵਰ੍ਧਨਮ੍ ||੬੭||

ਪਞ੍ਚੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕੋ ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਃ, ਵਿਦਾਰਿਗਨ੍ਧਾ ਸ਼ਾਲਪਰ੍ਣੀ| ਕਨੀਯਃ ਲਘੁਪਞ੍ਚਮੂਲਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਕੇਚਿਦ੍ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਸ੍ਥਾਨ ਏਰਣ੍ਡਂ ਪਠਨ੍ਤਿ||੬੬-੬੭||

Adhikarana 34 (68-69) · Śloka 69

ਬਿਲ੍ਵਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਟਿਣ੍ਟੁਕਪਾਟਲਾਃ ਕਾਸ਼੍ਮਰੀ ਚੇਤਿ ਮਹਤ੍ ||੬੮|| ਸਤਿਕ੍ਤਂ ਕਫਵਾਤਘ੍ਨਂ ਪਾਕੇ ਲਘ੍ਵਗ੍ਨਿਦੀਪਨਮ੍ | ਮਧੁਰਾਨੁਰਸਂ ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਮਹਤ੍ ਸ੍ਮਤਮ੍ ||੬੯||

ਬਿਲ੍ਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਃ ‘ਅਗ੍ਨਿਵਧੂ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ, ਟੁਣ੍ਟੁਕਃ ਸ੍ਯੋਨਾਕਃ| ਮਹਤ੍ ਮਹਤ੍ਪਞ੍ਚਮੂਲਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੬੮-੬੯||

Adhikarana 35 (70-71) · Śloka 71

ਅਨਯੋਰ੍ਦਸ਼ਮੂਲਮੁਚ੍ਯਤੇ ||੭੦|| ਗਣਃ ਸ਼੍ਵਾਸਹਰੋ ਹ੍ਯੇਸ ਕਫਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਪਹਃ | ਆਮਸ੍ਯ ਪਾਚਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਜ੍ਵਰਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ||੭੧||

ਅਨਯੋਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਸ੍ਯ ਗੁਣਮਾਹ- ਗਣ ਇਤ੍ਯਾਦਿ||੭੦-੭੧||

Adhikarana 36 (72- 74) · Śloka 74

ਵਿਦਾਰੀਸਾਰਿਵਾਰਜਨੀਗੁਡੂਚ੍ਯੋਜਸ਼ਙ੍ਗੀ ਚੇਤਿ ਵਲ੍ਲੀਸਞ੍ਜ੍ਞਃ ||੭੨|| ਕਰਮਰ੍ਦੀਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਸੈਰੀਯਕਸ਼ਤਾਵਰੀਗਧ੍ਰਨਖ੍ਯ ਇਤਿ ਕਣ੍ਟਕਸਞ੍ਜ੍ਞਃ ||੭੩|| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰੌ ਹ੍ਯੇਤੌ ਸ਼ੋਫਤ੍ਰਯਵਿਨਾਸ਼ਨੌ | ਸਰ੍ਵਮੇਹਹਰੌ ਚੈਵ ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਵਿਨਾਸ਼ਨੌ ||੭੪||

ਵਿਦਾਰੀ ਵਿਦਾਰੀਕਨ੍ਦਃ, ਰਜਨੀ ਹਰਿਦ੍ਰਾ, ‘ਰਞ੍ਜਨੀ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਰਞ੍ਜਨੀ ਸ਼ਿਰਹਲਕਃ; ਅਜਸ਼ਙ੍ਗੀ ਮੇਢਿਕਾ, ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀਤ੍ਯਪਰੇ| ਵਲ੍ਲੀਸਞ੍ਜ੍ਞਃ ‘ਪਞ੍ਚਮੂਲਮ੍ ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਕਰਮਰ੍ਦੀ ਕ੍ਸੀਰਫਲਾ ‘ਕਰਮਦੀ’ ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਃ ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਃ; ਸੈਰੇਯਕਃ ਕਣ੍ਟਸੇਲਿਯਾਕਃ; ਗਧ੍ਰਨਖੀ ਹਿਂਸ੍ਰਾ| ਕਣ੍ਟਕਸਞ੍ਜ੍ਞਃ ‘ਪਞ੍ਚਮੂਲਮ੍’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| “ਵਲ੍ਲੀਜਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਕਫਨਾਸ਼ਨਮ੍| ਸਸ੍ਟਮੂਤ੍ਰਾਨਿਲਹਰਂ ਵਸ੍ਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬੋਧਨਮ੍|| ਕਣ੍ਟਕਾਖ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਕਫਾਨਿਲਹਰਂ ਪਰਮ੍| ਮਧੁਰਾਨੁਰਸਂ ਚੈਵ ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍-” ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਪਠਨ੍ਤਿ||੭੨- ੭੪||

Adhikarana 37 (75-76) · Śloka 76

ਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ਨਲਦਰ੍ਭਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਕਾ ਇਤਿ ਤਣਸਞ੍ਜ੍ਞਕਃ ||੭੫|| ਮੂਤ੍ਰਦੋਸਵਿਕਾਰਂ ਚ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਤਥੈਵ ਚ | ਅਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ ||੭੬||

ਕੁਸ਼ੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੁਸ਼ੋ ਹ੍ਰਸ੍ਵੋ ਮਦੁਃ ਸੂਚੀਪਤ੍ਰਃ, ਕਾਸ਼ਸ਼੍ਚਮਰਪਤ੍ਰਃ, ਨਲਃ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਃ; ਦਰ੍ਭਃ ਪਥੁਲਃ ਖਰਪਤ੍ਰੋ ਦੀਰ੍ਘਃ; ਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਕਾ ਮਹਤੀ ਖਗਾਲੀ, ਅਨ੍ਯੇ ਇਕ੍ਸੁਮੇਵਾਹੁਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਪਠਨ੍ਤਿ ‘ਕਾਣ੍ਡਸ਼੍ਚ’ ਇਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਕਾਣ੍ਡਃ ਸ਼ਰਃ| ਅਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਣਪਞ੍ਚਮੂਲਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੭੫-੭੬||

Adhikarana 38 (77) · Śloka 77

ਏਸਾਂ ਵਾਤਹਰਾਵਾਦ੍ਯਾਵਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪਿਤ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਨਃ | ਪਞ੍ਚਕੌ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸ਼ਮਨਾਵਿਤਰੌ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤੌ ||੭੭||

ਯੇ ਪ੍ਰਤਿਪਞ੍ਚਕਂ ਗੁਣਸ਼੍ਲੋਕਂ ਨ ਪਠਨ੍ਤਿ ਤੇਸਾਂ ਮਤੇ ਪਞ੍ਚਕਾਨਾਂ ਗੁਣਾਨੇਕੇਨੈਵ ਸ਼੍ਲੋਕੇਨ ਵਕ੍ਤੁਮਾਹ- ਏਸਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਦ੍ਯਾਵਿਤਿ ਲਘੁਪਞ੍ਚਮੂਲਮਹਾਪਞ੍ਚਮੂਲੌ, ਅਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਣਪਞ੍ਚਮੂਲਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਇਤਰੌ ਮਧ੍ਯੌ ਵਲ੍ਲੀਸਞ੍ਜ੍ਞਃ ਕਣ੍ਟਕਸਞ੍ਜ੍ਞਕਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੭੭||

Adhikarana 39 (78) · Śloka 78

ਤ੍ਰਿਵਤਾਦਿਕਮਨ੍ਯਤ੍ਰੋਪਦੇਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ ||੭੮||

ਕੇਚਿਦਤ੍ਰ ਵਦ੍ਧਾਃ ਪਠਨ੍ਤਿ- ਤ੍ਰਿਵਦਾਦਿਕਮਿਤ੍ਯਾਦਿ||੭੮||

Adhikarana 40 (79) · Śloka 79

ਸਮਾਸੇਨ ਗਣਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਸਾਂ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ | ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇਸੁ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਿ, ... |੭੯|

ਅਯਮੇਸਾਂ ਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪ ਇਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਸਮਾਸੇਨੇਤ੍ਯਾਦਿ||੭੯||-

Adhikarana 41 (79-80) · Śloka 80

... ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੋਸਬਲਾਬਲਮ੍ ||੭੯|| ਏਭਿਰ੍ਲੇਪਾਨ੍ ਕਸਾਯਾਂਸ਼੍ਚ ਤੈਲਂ ਸਰ੍ਪੀਂਸਿ ਪਾਨਕਾਨ੍ | ਪ੍ਰਵਿਭਜ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਭਿਸਕ੍ ||੮੦||

ਕਿਮੇਭਿਰ੍ਗਣੈਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਾਹ- ਜ੍ਞਾਤ੍ਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਦੋਸਬਲਾਬਲਮਿਤਿ ਦੋਸਾਦਿਬਲਾਬਲਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇਸਾਮੇਵ ਪਰੀਕ੍ਸਾਣਾਮਵਰੋਧਃ ਕਤੋ ਭਵਤਿ| ਕਸਾਯਸ਼ਬ੍ਦੇਨਾਤ੍ਰ ਸ਼ਤਸ਼ੀਤਸ੍ਵਰਸਫਾਣ੍ਟਕਲ੍ਕਭੇਦਾਃ ਪਞ੍ਚੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਪੀਯਨ੍ਤ ਇਤਿ ਪਾਨਕਾ ਯੂਸਮਣ੍ਡਾਦਯਃ ਕਥ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਕਸਾਯਾਂਸ਼੍ਚੇਤਿ ਚਕਾਰਾਦਨੁਕ੍ਤਾ ਗੁਡਾਦਿਸਂਸ੍ਕਾਰਾਃ ਸਮੁਚ੍ਚੀਯਨ੍ਤੇ||੭੯-੮੦||

Adhikarana 42 (81) · Śloka 81

ਧੂਮਵਰ੍ਸਾਨਿਲਕ੍ਲੇਦੈਃ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਸ੍ਵਨਭਿਦ੍ਰੁਤੇ | ਗ੍ਰਾਹਯਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਦ੍ਵਿਧਿਨੌਸਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਮ੍ ||੮੧||

ਅਤ੍ਰ ਕੇਚਿਦ੍ਵਦ੍ਧਾਃ ਪਠਨ੍ਤਿ- ਧੂਮੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਏਤਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ- ਵਿਧਿਨੌਸਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਂ ਗ੍ਰਾਹਯਿਤ੍ਵਾ ਧੂਮਾਦਿਭਿਰਨੁਪਦ੍ਰੁਤੇ ਗਹੇ ਨਿਕ੍ਸਿਪੇਦਿਤਿ||੮੧||

Adhikarana 43 (82) · Śloka 82

ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਦੋਸਭੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਭਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਭਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ | ਪਥਙ੍ਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ਵਾ ਗਣਂ ਵਾ ਵ੍ਯਸ੍ਤਸਂਹਤਮ੍ ||੮੨||

ਕਥਮੇਤੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਗਣਾ ਯੋਜ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਯਮਰ੍ਥਃ- ਦੋਸਭੇਦਾਨ੍ ਪਥਕ੍ ਕੋਰ੍ਥਃ? ਭਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ, ਗਣਾਨ੍ ਭਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਅਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਵਾ ਕੋਰ੍ਥਃ? ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਨ੍ ਦੋਸਭੇਦਾਨ੍ ਵਾ ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਗਣਾਨ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ ਵਾ ਦੋਸਭੇਦਾਨ੍ ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨੇਵ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਦਿਤਿ| ਗਣੇਨਾਪਿ ਗਣਸ੍ਯ ਸਂਯੋਗੋਭਿਪ੍ਰੇਤਃ| ਤਦੁਕ੍ਤਂ- “ਵਰ੍ਗਮਪਿ ਵਰ੍ਗੇਣ ਸਹ ਯੋਜਯੇਤ੍” ਇਤਿ| ਅਯਂ ਚਾਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਤਿਗਣਂ ਚਕਾਰਕਰਣਾਲ੍ਲਭ੍ਯਤੇ| ਏਕਸ੍ਯੈਵ ਗਣਸ੍ਯ ਯਥਾਵਚਾਰਣਂ ਕਰਣੀਯਂ ਤਥਾ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਗਣਂ ਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵ੍ਯਸ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਚਤੁਰਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਯੋਗਃ, ਸਂਹਤਂ ਸਮਸ੍ਤਦ੍ਰਵ੍ਯਯੋਗਃ| ਇਯਂ ਪੁਨਃ ਪਰਿਭਾਸਾ ਗਣਵਿਸਯੈਵ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਨ੍ਯਯੋਗੇਸੁ| ਕੇਚਿਤ੍ ਪੁਨਰਿਮਾਂ ਪਰਿਭਾਸਾਂ ਨਾਧੀਯਤ ਇਤਿ||੮੨||

Adhikarana puShpikA · Śloka 38

ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯੋ ਨਾਮਾਸ੍ਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੩੮||

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇਸ੍ਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩੮||