Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातो द्रव्यसङ्ग्रहणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातो द्रव्यसङ्ग्रहणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਸਮਾਸੇਨ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਗਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ||੩||
समासेन सप्तत्रिंशद्द्रव्यगणा भवन्ति ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ਤਦ੍ਯਥਾ- ਵਿਦਾਰਿਗਨ੍ਧਾ ਵਿਦਾਰੀ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾ ਸਹਦੇਵਾ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਪਥਕ੍ਪਰ੍ਣੀ ਸ਼ਤਾਵਰੀ ਸਾਰਿਵਾ ਕਸ੍ਣਸਾਰਿਵਾ ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੌ ਮਹਾਸਹਾ ਕ੍ਸੁਦ੍ਰਸਹਾ ਬਹਤ੍ਯੌ ਪੁਨਰ੍ਨਵੈਰਣ੍ਡੋ ਹਂਸਪਾਦੀ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲ੍ਯਸਭੀ ਚੇਤਿ ||੪|| ਵਿਦਾਰੀਗਨ੍ਧਾਦਿਰਯਂ ਗਣਃ ਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਪਹਃ | ਸ਼ੋਸਗੁਲ੍ਮਾਙ੍ਗਮਰ੍ਦੋਰ੍ਧ੍ਵਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ||੫||
तद्यथा- विदारिगन्धा विदारी विश्वदेवा सहदेवा श्वदंष्ट्रा पृथक्पर्णी शतावरी सारिवा कृष्णसारिवा जीवकर्षभकौ महासहा क्षुद्रसहा बृहत्यौ पुनर्नवैरण्डो हंसपादी वृश्चिकाल्यृषभी चेति ||४|| विदारीगन्धादिरयं गणः पित्तानिलापहः | शोषगुल्माङ्गमर्दोर्ध्वश्वासकासविनाशनः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6-7) · Śloka 7
ਆਰਗ੍ਵਧਮਦਨਗੋਪਘੋਣ੍ਟਾਕਣ੍ਟਕੀਕੁਟਜਪਾਠਾਪਾਟਲਾਮੂਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਨਿਮ੍ਬਕੁਰੁਣ੍ਟਕਦਾਸੀਕੁਰੁਣ੍ਟਕ- ਗੁਡੂਚੀਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗ(ਰ੍ਙ੍ਗੇ)ਸ੍ਟਾਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਪਟੋਲਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਕਾਨਿ ਸੁਸਵੀ ਚੇਤਿ ||੬|| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਵਿਸਾਪਹਃ | ਮੇਹਕੁਸ੍ਠਜ੍ਵਰਵਮੀਕਣ੍ਡੂਘ੍ਨੋ ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਃ ||੭||
आरग्वधमदनगोपघोण्टाकण्टकीकुटजपाठापाटलामूर्वेन्द्रयवसप्तपर्णनिम्बकुरुण्टकदासीकुरुण्टक- गुडूचीचित्रकशार्ङ्ग(र्ङ्गे)ष्टाकरञ्जद्वयपटोलकिराततिक्तकानि सुषवी चेति ||६|| आरग्वधादिरित्येष गणः श्लेष्मविषापहः | मेहकुष्ठज्वरवमीकण्डूघ्नो व्रणशोधनः ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8-9) · Śloka 9
ਸਾਲਸਾਰਾਜਕਰ੍ਣਖਦਿਰਕਦਰਕਾਲਸ੍ਕਨ੍ਧਕ੍ਰਮੁਕਭੂਰ੍ਜਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗਤਿਨਿਸ਼ਚਨ੍ਦਨਕੁਚਨ੍ਦਨਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾ- ਸ਼ਿਰੀਸਾਸਨਧਵਾਰ੍ਜੁਨਤਾਲਸ਼ਾਕਨਕ੍ਤਮਾਲਪੂਤੀਕਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਾਗੁਰੂਣਿ ਕਾਲੀਯਕਂ ਚੇਤਿ ||੮|| ਸਾਲਸਾਰਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣਃ ਕੁਸ੍ਠਵਿਨਾਸ਼ਨਃ | ਮੇਹਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਹਰਃ ਕਫਮੇਦੋਵਿਸ਼ੋਸਣਃ ||੯||
सालसाराजकर्णखदिरकदरकालस्कन्धक्रमुकभूर्जमेषशृङ्गतिनिशचन्दनकुचन्दनशिंशपा- शिरीषासनधवार्जुनतालशाकनक्तमालपूतीकाश्वकर्णागुरूणि कालीयकं चेति ||८|| सालसारादिरित्येष गणः कुष्ठविनाशनः | मेहपाण्ड्वामयहरः कफमेदोविशोषणः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (10-11) · Śloka 11
ਵਰੁਣਾਰ੍ਤਗਲਸ਼ਿਗ੍ਰੁਮਧੁਸ਼ਿਗ੍ਰੁਤਰ੍ਕਾਰੀਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀਪੂਤੀਕਨਕ੍ਤਮਾਲਮੋਰਟਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸੈਰੇਯਕਦ੍ਵਯਬਿਮ੍ਬੀਵਸੁਕਵਸਿਰਚਿਤ੍ਰਕ- ਸ਼ਤਾਵਰੀਬਿਲ੍ਵਾਜਸ਼ਙ੍ਗੀਦਰ੍ਭਾ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਂ ਚੇਤਿ ||੧੦|| ਵਰੁਣਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਹ੍ਯੇਸ ਕਫਮੇਦੋਨਿਵਾਰਣਃ | ਵਿਨਿਹਨ੍ਤਿ ਸ਼ਿਰਃਸ਼ੂਲਗੁਲ੍ਮਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਵਿਦ੍ਰਧੀਨ੍ ||੧੧||
वरुणार्तगलशिग्रुमधुशिग्रुतर्कारीमेषशृङ्गीपूतीकनक्तमालमोरटाग्निमन्थसैरेयकद्वयबिम्बीवसुकवसिरचित्रक- शतावरीबिल्वाजशृङ्गीदर्भा बृहतीद्वयं चेति ||१०|| वरुणादिर्गणो ह्येष कफमेदोनिवारणः | विनिहन्ति शिरःशूलगुल्माभ्यन्तरविद्रधीन् ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (12-13) · Śloka 13
ਵੀਰਤਰੁਸਹਚਰਦ੍ਵਯਦਰ੍ਭਵਕ੍ਸਾਦਨੀਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾਨਲਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ਾਸ਼੍ਮਭੇਦਕਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਮੋਰਟਾਵਸੁਕਵਸਿਰਭਲ੍ਲੂਕਕੁਰਣ੍ਟਿਕੇਨ੍ਦੀਵਰਕਪੋਤਵਙ੍ਕਾਃ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਚੇਤਿ ||੧੨|| ਵੀਰਤਰ੍ਵਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣੋ ਵਾਤਵਿਕਾਰਨੁਤ੍ | ਅਸ਼੍ਮਰੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਾਘਾਤਰੁਜਾਪਹਃ ||੧੩||
वीरतरुसहचरद्वयदर्भवृक्षादनीगुन्द्रानलकुशकाशाश्मभेदकाग्निमन्थमोरटावसुकवसिरभल्लूककुरण्टिकेन्दीवरकपोतवङ्काः श्वदंष्ट्रा चेति ||१२|| वीरतर्वादिरित्येष गणो वातविकारनुत् | अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्राघातरुजापहः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (14-15) · Śloka 15
ਲੋਧ੍ਰਸਾਵਰਲੋਧ੍ਰਪਲਾਸ਼ਕੁਟਨ੍ਨਟਾਸ਼ੋਕਫਞ੍ਜੀਕਟ੍ਫਲੈਲਵਾਲੁਕਸ਼ਲ੍ਲਕੀਜਿਙ੍ਗਿਨੀਕਦਮ੍ਬਸਾਲਾਃ ਕਦਲੀ ਚੇਤਿ ||੧੪|| ਏਸ ਰੋਧ੍ਰਾਦਿਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮੇਦਃਕਫਹਰੋ ਗਣਃ | ਯੋਨਿਦੋਸਹਰਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭੀ ਵਰ੍ਣ੍ਯੋ ਵਿਸਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ||੧੫||
लोध्रसावरलोध्रपलाशकुटन्नटाशोकफञ्जीकट्फलैलवालुकशल्लकीजिङ्गिनीकदम्बसालाः कदली चेति ||१४|| एष रोध्रादिरित्युक्तो मेदःकफहरो गणः | योनिदोषहरः स्तम्भी वर्ण्यो विषविनाशनः ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (16-17) · Śloka 17
ਅਰ੍ਕਾਲਰ੍ਕਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਨਾਗਦਨ੍ਤੀਮਯੂਰਕਭਾਰ੍ਗੀਰਾਸ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਸ੍ਪੀਕ੍ਸੁਦ੍ਰਸ਼੍ਵੇਤਾਮਹਾਸ਼੍ਵੇਤਾਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲ੍ਯਲਵਣਾਸ੍ਤਾਪਸਵਕ੍ਸਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੧੬|| ਅਰ੍ਕਾਦਿਕੋ ਗਣੋ ਹ੍ਯੇਸ ਕਫਮੇਦੋਵਿਸਾਪਹਃ | ਕਮਿਕੁਸ੍ਠਪ੍ਰਸ਼ਮਨੋ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਃ ||੧੭||
अर्कालर्ककरञ्जद्वयनागदन्तीमयूरकभार्गीरास्नेन्द्रपुष्पीक्षुद्रश्वेतामहाश्वेतावृश्चिकाल्यलवणास्तापसवृक्षश्चेति ||१६|| अर्कादिको गणो ह्येष कफमेदोविषापहः | कृमिकुष्ठप्रशमनो विशेषाद्व्रणशोधनः ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (18-19) · Śloka 19
ਸੁਰਸਾਸ਼੍ਵੇਤਸੁਰਸਾਫਣਿਜ੍ਝਕਾਰ੍ਜਕਭੂਸ੍ਤਣਸੁਗਨ੍ਧਕਸੁਮੁਖਕਾਲਮਾਲਕੁਠੇਰਕਕਾਸਮਰ੍ਦਕ੍ਸਵਕਖਰਪੁਸ੍ਪਾਵਿਡਙ੍ਗਕਟ੍ਫਲ- ਸੁਰਸੀਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਕੁਲਾਹਲੋਨ੍ਦੁਰੁਕਰ੍ਣਿਕਾਫਞ੍ਜੀਪ੍ਰਾਚੀਬਲਕਾਕਮਾਚ੍ਯੋ ਵਿਸਮੁਸ੍ਟਿਕਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੧੮|| ਸੁਰਸਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਹ੍ਯੇਸ ਕਫਹਤ੍ ਕਮਿਸੂਦਨਃ | ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਾਰੁਚਿਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਘ੍ਨੋ ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਃ ||੧੯||
सुरसाश्वेतसुरसाफणिज्झकार्जकभूस्तृणसुगन्धकसुमुखकालमालकुठेरककासमर्दक्षवकखरपुष्पाविडङ्गकट्फल- सुरसीनिर्गुण्डीकुलाहलोन्दुरुकर्णिकाफञ्जीप्राचीबलकाकमाच्यो विषमुष्टिकश्चेति ||१८|| सुरसादिर्गणो ह्येष कफहृत् कृमिसूदनः | प्रतिश्यायारुचिश्वासकासघ्नो व्रणशोधनः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (20-21) · Śloka 21
ਮੁਸ੍ਕਕਪਲਾਸ਼ਧਵਚਿਤ੍ਰਕਮਦਨਵਕ੍ਸਕਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਵਜ੍ਰਵਕ੍ਸਾਸ੍ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚੇਤਿ ||੨੦|| ਮੁਸ੍ਕਕਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਹ੍ਯੇਸ ਮੇਦੋਘ੍ਨਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਹਤ੍ | ਮੇਹਾਰ੍ਸ਼ਃਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਾਸ਼੍ਮਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨਾਸ਼ਨਃ ਪਰਃ ||੨੧||
मुष्ककपलाशधवचित्रकमदनवृक्षकशिंशपावज्रवृक्षास्त्रिफला चेति ||२०|| मुष्ककादिर्गणो ह्येष मेदोघ्नः शुक्रदोषहृत् | मेहार्शःपाण्डुरोगाश्मशर्करानाशनः परः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (22-23) · Śloka 23
ਪਿਪ੍ਪਲੀਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਚਵ੍ਯਚਿਤ੍ਰਕਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਮਰਿਚਹਸ੍ਤਿਪਿਪ੍ਪਲੀਹਰੇਣੁਕੈਲਾਜਮੋਦੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਪਾਠਾਜੀਰਕਸਰ੍ਸਪ- ਮਹਾਨਿਮ੍ਬਫਲਹਿਙ੍ਗੁਭਾਰ੍ਗੀਮਧੁਰਸਾਤਿਵਿਸਾਵਚਾਵਿਡਙ੍ਗਾਨਿ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ ਚੇਤਿ ||੨੨|| ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਃ ਕਫਹਰਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਾਨਿਲਾਰੁਚੀਃ | ਨਿਹਨ੍ਯਾਦ੍ਦੀਪਨੋ ਗੁਲ੍ਮਸ਼ੂਲਘ੍ਨਸ਼੍ਚਾਮਪਾਚਨਃ ||੨੩||
पिप्पलीपिप्पलीमूलचव्यचित्रकशृङ्गवेरमरिचहस्तिपिप्पलीहरेणुकैलाजमोदेन्द्रयवपाठाजीरकसर्षप- महानिम्बफलहिङ्गुभार्गीमधुरसातिविषावचाविडङ्गानि कटुरोहिणी चेति ||२२|| पिप्पल्यादिः कफहरः प्रतिश्यायानिलारुचीः | निहन्याद्दीपनो गुल्मशूलघ्नश्चामपाचनः ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (24-25) · Śloka 25
ਏਲਾਤਗਰਕੁਸ੍ਠਮਾਂਸੀਧ੍ਯਾਮਕਤ੍ਵਕ੍ਪਤ੍ਰਨਾਗਪੁਸ੍ਪਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਹਰੇਣੁਕਾਵ੍ਯਾਘ੍ਰਨਖਸ਼ੁਕ੍ਤਿਚਣ੍ਡਾਸ੍ਥੌਣੇਯਕਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਕ- ਚੋਚਚੋਰਕਵਾਲੁਕਗੁਗ੍ਗੁਲੁਸਰ੍ਜਰਸਤੁਰੁਸ੍ਕਕੁਨ੍ਦੁਰੁਕਾਗੁਰੁਸ੍ਪਕ੍ਕੋਸ਼ੀਰਭਦ੍ਰਦਾਰੁਕੁਙ੍ਕੁਮਾਨਿ ਪੁਨ੍ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਂ ਚੇਤਿ ||੨੪|| ਏਲਾਦਿਕੋ ਵਾਤਕਫੌ ਨਿਹਨ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸਮੇਵ ਚ | ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਸਾਦਨਃ ਕਣ੍ਡੂਪਿਡਕਾਕੋਠਨਾਸ਼ਨਃ ||੨੫||
एलातगरकुष्ठमांसीध्यामकत्वक्पत्रनागपुष्पप्रियङ्गुहरेणुकाव्याघ्रनखशुक्तिचण्डास्थौणेयकश्रीवेष्टक- चोचचोरकवालुकगुग्गुलुसर्जरसतुरुष्ककुन्दुरुकागुरुस्पृक्कोशीरभद्रदारुकुङ्कुमानि पुन्नागकेशरं चेति ||२४|| एलादिको वातकफौ निहन्याद्विषमेव च | वर्णप्रसादनः कण्डूपिडकाकोठनाशनः ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (26-28) · Śloka 28
ਵਚਾਮੁਸ੍ਤਾਤਿਵਿਸਾਭਯਾਭਦ੍ਰਦਾਰੂਣਿ ਨਾਗਕੇਸ਼ਰਂ ਚੇਤਿ ||੨੬|| ਹਰਿਦ੍ਰਾਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾਕਲਸ਼ੀਕੁਟਜਬੀਜਾਨਿ ਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ||੨੭|| ਏਤੌ ਵਚਾਹਰਿਦ੍ਰਾਦੀ ਗਣੌ ਸ੍ਤਨ੍ਯਵਿਸ਼ੋਧਨੌ | ਆਮਾਤਿਸਾਰਸ਼ਮਨੌ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਦੋਸਪਾਚਨੌ ||੨੮||
वचामुस्तातिविषाभयाभद्रदारूणि नागकेशरं चेति ||२६|| हरिद्रादारुहरिद्राकलशीकुटजबीजानि मधुकं चेति ||२७|| एतौ वचाहरिद्रादी गणौ स्तन्यविशोधनौ | आमातिसारशमनौ विशेषाद्दोषपाचनौ ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (29-30) · Śloka 30
ਸ਼੍ਯਾਮਾਮਹਾਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਤਿਲ੍ਵਕਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਰਮ੍ਯਕਕ੍ਰਮੁਕਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣੀਗਵਾਕ੍ਸੀ- ਰਾਜਵਕ੍ਸਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਗੁਡੂਚੀਸਪ੍ਤਲਾਚ੍ਛਗਲਾਨ੍ਤ੍ਰੀਸੁਧਾਃ ਸੁਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀ ਚੇਤਿ ||੨੯|| ਉਕ੍ਤਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣੋ ਗੁਲ੍ਮਵਿਸਾਪਹਃ | ਆਨਾਹੋਦਰਵਿਡ੍ਭੇਦੀ ਤਥੋਦਾਵਰ੍ਤਨਾਸ਼ਨਃ ||੩੦||
श्यामामहाश्यामात्रिवृद्दन्तीशङ्खिनीतिल्वककम्पिल्लकरम्यकक्रमुकपुत्रश्रेणीगवाक्षी- राजवृक्षकरञ्जद्वयगुडूचीसप्तलाच्छगलान्त्रीसुधाः सुवर्णक्षीरी चेति ||२९|| उक्तः श्यामादिरित्येष गणो गुल्मविषापहः | आनाहोदरविड्भेदी तथोदावर्तनाशनः ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (31-32) · Śloka 32
ਬਹਤੀਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾਕੁਟਜਫਲਪਾਠਾ ਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ||੩੧|| ਪਾਚਨੀਯੋ ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਰ੍ਗਣਃ ਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਪਹਃ | ਕਫਾਰੋਚਕਹਦ੍ਰੋਗਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਰੁਜਾਪਹਃ ||੩੨||
बृहतीकण्टकारिकाकुटजफलपाठा मधुकं चेति ||३१|| पाचनीयो बृहत्यादिर्गणः पित्तानिलापहः | कफारोचकहृद्रोगमूत्रकृच्छ्ररुजापहः ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (33-34) · Śloka 34
ਪਟੋਲਚਨ੍ਦਨਕੁਚਨ੍ਦਨਮੂਰ੍ਵਾਗੁਡੂਚੀਪਾਠਾਃ ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ ਚੇਤਿ ||੩੩|| ਪਟੋਲਾਦਿਰ੍ਗਣਃ ਪਿਤ੍ਤਕਫਾਰੋਚਕਨਾਸ਼ਨਃ | ਜ੍ਵਰੋਪਸ਼ਮਨੋ ਵ੍ਰਣ੍ਯਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਕਣ੍ਡੂਵਿਸਾਪਹਃ ||੩੪||
पटोलचन्दनकुचन्दनमूर्वागुडूचीपाठाः कटुरोहिणी चेति ||३३|| पटोलादिर्गणः पित्तकफारोचकनाशनः | ज्वरोपशमनो व्रण्यश्छर्दिकण्डूविषापहः ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (35-36) · Śloka 36
ਕਾਕੋਲੀਕ੍ਸੀਰਕਾਕੋਲੀਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕਮੁਦ੍ਗਪਰ੍ਣੀਮਾਸਪਰ੍ਣੀਮੇਦਾਮਹਾਮੇਦਾਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੁਹਾ ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰੀਪਦ੍ਮਕਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਰ੍ਧਿਵਦ੍ਧਿਮਦ੍ਵੀਕਾਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯੋ ਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ||੩੫|| ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਦਿਰਯਂ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ੋਣਿਤਾਨਿਲਨਾਸ਼ਨਃ | ਜੀਵਨੋ ਬਂਹਣੋ ਵਸ੍ਯਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕਰਸ੍ਤਥਾ ||੩੬||
काकोलीक्षीरकाकोलीजीवकर्षभकमुद्गपर्णीमाषपर्णीमेदामहामेदाच्छिन्नरुहा कर्कटशृङ्गीतुगाक्षीरीपद्मकप्रपौण्डरीकर्धिवृद्धिमृद्वीकाजीवन्त्यो मधुकं चेति ||३५|| काकोल्यादिरयं पित्तशोणितानिलनाशनः | जीवनो बृंहणो वृष्यः स्तन्यश्लेष्मकरस्तथा ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (37-38) · Śloka 38
ਊਸਕਸੈਨ੍ਧਵਸ਼ਿਲਾਜਤੁਕਾਸੀਸਦ੍ਵਯਹਿਙ੍ਗੂਨਿ ਤੁਤ੍ਥਕਂ ਚੇਤਿ ||੩੭|| ਊਸਕਾਦਿਃ ਕਫਂ ਹਨ੍ਤਿ ਗਣੋ ਮੇਦੋਵਿਸ਼ੋਸਣਃ | ਅਸ਼੍ਮਰੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਗੁਲ੍ਮਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਃ ||੩੮||
ऊषकसैन्धवशिलाजतुकासीसद्वयहिङ्गूनि तुत्थकं चेति ||३७|| ऊषकादिः कफं हन्ति गणो मेदोविशोषणः | अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्रगुल्मप्रणाशनः ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (39-40) · Śloka 40
ਸਾਰਿਵਾਮਧੁਕਚਨ੍ਦਨਕੁਚਨ੍ਦਨਪਦ੍ਮਕਕਾਸ਼੍ਮਰੀਫਲਮਧੂਕਪੁਸ੍ਪਾਣ੍ਯੁਸ਼ੀਰਂ ਚੇਤਿ ||੩੯|| ਸਾਰਿਵਾਦਿਃ ਪਿਪਾਸਾਘ੍ਨੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰੋ ਗਣਃ | ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਪ੍ਰਸ਼ਮਨੋ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਦਾਹਨਾਸ਼ਨਃ ||੪੦||
सारिवामधुकचन्दनकुचन्दनपद्मककाश्मरीफलमधूकपुष्पाण्युशीरं चेति ||३९|| सारिवादिः पिपासाघ्नो रक्तपित्तहरो गणः | पित्तज्वरप्रशमनो विशेषाद्दाहनाशनः ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (41-42) · Śloka 42
ਅਞ੍ਜਨਰਸਾਞ੍ਜਨਨਾਗਪੁਸ੍ਪਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਨੀਲੋਤ੍ਪਲਨਲਦਨਲਿਨਕੇਸ਼ਰਾਣਿ ਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ||੪੧|| ਅਞ੍ਜਨਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਹ੍ਯੇਸ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਨਿਬਰ੍ਹਣਃ | ਵਿਸੋਪਸ਼ਮਨੋ ਦਾਹਂ ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਭਸ਼ਮ੍ ||੪੨||
अञ्जनरसाञ्जननागपुष्पप्रियङ्गुनीलोत्पलनलदनलिनकेशराणि मधुकं चेति ||४१|| अञ्जनादिर्गणो ह्येष रक्तपित्तनिबर्हणः | विषोपशमनो दाहं निहन्त्याभ्यन्तरं भृशम् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (43-44) · Śloka 44
ਪਰੂਸਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕਟ੍ਫਲਦਾਡਿਮਰਾਜਾਦਨਕਤਕਫਲਸ਼ਾਕਫਲਾਨਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚੇਤਿ ||੪੩|| ਪਰੂਸਕਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣੋਨਿਲਵਿਨਾਸ਼ਨਃ | ਮੂਤ੍ਰਦੋਸਹਰੋ ਹਦ੍ਯਃ ਪਿਪਾਸਾਘ੍ਨੋ ਰੁਚਿਪ੍ਰਦਃ ||੪੪||
परूषकद्राक्षाकट्फलदाडिमराजादनकतकफलशाकफलानि त्रिफला चेति ||४३|| परूषकादिरित्येष गणोऽनिलविनाशनः | मूत्रदोषहरो हृद्यः पिपासाघ्नो रुचिप्रदः ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (45-47) · Śloka 47
ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸਮਙ੍ਗਾਧਾਤਕੀਪੁਨ੍ਨਾਗਨਾਗਪੁਸ੍ਪਚਨ੍ਦਨਕੁਚਨ੍ਦਨਮੋਚਰਸਰਸਾਞ੍ਜਨਕੁਮ੍ਭੀਕਸ੍ਰੋਤੋਜਪਦ੍ਮਕੇਸਰਯੋਜਨਵਲ੍ਲ੍ਯੋ ਦੀਰ੍ਘਮੂਲਾ ਚੇਤਿ ||੪੫|| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾਧਾਤਕੀਕੁਸੁਮਸਮਙ੍ਗਾਕਟ੍ਵਙ੍ਗਮਧੁਕਬਿਲ੍ਵਪੇਸ਼ਿਕਾਸਾਵਰਰੋਧ੍ਰਪਲਾਸ਼ਨਨ੍ਦੀਵਕ੍ਸਾਃ ਪਦ੍ਮਕੇਸ਼ਰਾਣਿ ਚੇਤਿ ||੪੬|| ਗਣੌ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਮ੍ਬਸ੍ਠਾਦੀ ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨੌ | ਸਨ੍ਧਾਨੀਯੌ ਹਿਤੌ ਪਿਤ੍ਤੇ ਵ੍ਰਣਾਨਾਂ ਚਾਪਿ ਰੋਪਣੌ ||੪੭||
प्रियङ्गुसमङ्गाधातकीपुन्नागनागपुष्पचन्दनकुचन्दनमोचरसरसाञ्जनकुम्भीकस्रोतोजपद्मकेसरयोजनवल्ल्यो दीर्घमूला चेति ||४५|| अम्बष्ठाधातकीकुसुमसमङ्गाकट्वङ्गमधुकबिल्वपेशिकासावररोध्रपलाशनन्दीवृक्षाः पद्मकेशराणि चेति ||४६|| गणौ प्रियङ्ग्वम्बष्ठादी पक्वातीसारनाशनौ | सन्धानीयौ हितौ पित्ते व्रणानां चापि रोपणौ ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (48-49) · Śloka 49
ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪ੍ਲਕ੍ਸਮਧੁਕਕਪੀਤਨਕਕੁਭਾਮ੍ਰਕੋਸ਼ਾਮ੍ਰਚੋਰਕਪਤ੍ਰਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵਯਪ੍ਰਿਯਾਲ- ਮਧੂਕਰੋਹਿਣੀਵਞ੍ਜੁਲਕਦਮ੍ਬਬਦਰੀਤਿਨ੍ਦੁਕੀਸਲ੍ਲਕੀਰੋਧ੍ਰਸਾਵਰਰੋਧ੍ਰਭਲ੍ਲਾਤਕਪਲਾਸ਼ਾ ਨਨ੍ਦੀਵਕ੍ਸਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੪੮|| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਵ੍ਰਣ੍ਯਃ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਹੀ ਭਗ੍ਨਸਾਧਕਃ | ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰੋ ਦਾਹਮੇਦੋਘ੍ਨੋ ਯੋਨਿਦੋਸਹਤ੍ ||੪੯||
न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षमधुककपीतनककुभाम्रकोशाम्रचोरकपत्रजम्बूद्वयप्रियाल- मधूकरोहिणीवञ्जुलकदम्बबदरीतिन्दुकीसल्लकीरोध्रसावररोध्रभल्लातकपलाशा नन्दीवृक्षश्चेति ||४८|| न्यग्रोधादिर्गणो व्रण्यः सङ्ग्राही भग्नसाधकः | रक्तपित्तहरो दाहमेदोघ्नो योनिदोषहृत् ||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (50-51) · Śloka 51
ਗੁਡੂਚੀਨਿਮ੍ਬਕੁਸ੍ਤੁਮ੍ਬੁਰੁਚਨ੍ਦਨਾਨਿ ਪਦ੍ਮਕਂ ਚੇਤਿ ||੫੦|| ਏਸ ਸਰ੍ਵਜ੍ਵਰਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾਦਿਸ੍ਤੁ ਦੀਪਨਃ | ਹਲ੍ਲਾਸਾਰੋਚਕਵਮੀਪਿਪਾਸਾਦਾਹਨਾਸ਼ਨਃ ||੫੧||
गुडूचीनिम्बकुस्तुम्बुरुचन्दनानि पद्मकं चेति ||५०|| एष सर्वज्वरान् हन्ति गुडूच्यादिस्तु दीपनः | हृल्लासारोचकवमीपिपासादाहनाशनः ||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (52-53) · Śloka 53
ਉਤ੍ਪਲਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲਕੁਮੁਦਸੌਗਨ੍ਧਿਕਕੁਵਲਯਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਣਿ ਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ||੫੨|| ਉਤ੍ਪਲਾਦਿਰਯਂ ਦਾਹਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਨਃ | ਪਿਪਾਸਾਵਿਸਹਦ੍ਰੋਗਚ੍ਛਰ੍ਦਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਹਰੋ ਗਣਃ ||੫੩||
उत्पलरक्तोत्पलकुमुदसौगन्धिककुवलयपुण्डरीकाणि मधुकं चेति ||५२|| उत्पलादिरयं दाहपित्तरक्तविनाशनः | पिपासाविषहृद्रोगच्छर्दिमूर्च्छाहरो गणः ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (54-55) · Śloka 55
ਮੁਸ੍ਤਾਹਰਿਦ੍ਰਾਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾਹਰੀਤਕ੍ਯਾਮਲਕਬਿਭੀਤਕਕੁਸ੍ਠਹੈਮਵਤੀਵਚਾਪਾਠਾਕਟੁਰੋਹਿਣੀਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਸ੍ਟਾਤਿਵਿਸਾਦ੍ਰਾਵਿਡੀਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨਿ ਚਿਤ੍ਰਕਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੫੪|| ਏਸ ਮੁਸ੍ਤਾਦਿਕੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਗਣਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਨਿਸੂਦਨਃ | ਯੋਨਿਦੋਸਹਰਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਸ਼ੋਧਨਃ ਪਾਚਨਸ੍ਤਥਾ ||੫੫||
मुस्ताहरिद्रादारुहरिद्राहरीतक्यामलकबिभीतककुष्ठहैमवतीवचापाठाकटुरोहिणीशार्ङ्गष्टातिविषाद्राविडीभल्लातकानि चित्रकश्चेति ||५४|| एष मुस्तादिको नाम्ना गणः श्लेष्मनिषूदनः | योनिदोषहरः स्तन्यशोधनः पाचनस्तथा ||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (56-57) · Śloka 57
ਹਰੀਤਕ੍ਯਾਮਲਕਬਿਭੀਤਕਾਨੀਤਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ||੫੬|| ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਕਫਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨੀ ਮੇਹਕੁਸ੍ਠਵਿਨਾਸ਼ਨੀ | ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਾ ਦੀਪਨੀ ਚੈਵ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਨਾਸ਼ਨੀ ||੫੭||
हरीतक्यामलकबिभीतकानीति त्रिफला ||५६|| त्रिफला कफपित्तघ्नी मेहकुष्ठविनाशनी | चक्षुष्या दीपनी चैव विषमज्वरनाशनी ||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (58-59) · Śloka 59
ਪਿਪ੍ਪਲੀਮਰਿਚਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਾਣੀਤਿ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਮ੍ ||੫੮|| ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਂ ਕਫਮੇਦੋਘ੍ਨਂ ਮੇਹਕੁਸ੍ਠਤ੍ਵਗਾਮਯਾਨ੍ | ਨਿਹਨ੍ਯਾਦ੍ਦੀਪਨਂ ਗੁਲ੍ਮਪੀਨਸਾਗ੍ਨ੍ਯਲ੍ਪਤਾਮਪਿ ||੫੯||
पिप्पलीमरिचशृङ्गवेराणीति त्रिकटुकम् ||५८|| त्र्यूषणं कफमेदोघ्नं मेहकुष्ठत्वगामयान् | निहन्याद्दीपनं गुल्मपीनसाग्न्यल्पतामपि ||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (60-61) · Śloka 61
ਆਮਲਕੀਹਰੀਤਕੀਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੬੦|| ਆਮਲਕ੍ਯਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਣਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਵਰਾਪਹਃ | ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯੋ ਦੀਪਨੋ ਵਸ੍ਯਃ ਕਫਾਰੋਚਕਨਾਸ਼ਨਃ ||੬੧||
आमलकीहरीतकीपिप्पल्यश्चित्रकश्चेति ||६०|| आमलक्यादिरित्येष गणः सर्वज्वरापहः | चक्षुष्यो दीपनो वृष्यः कफारोचकनाशनः ||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (62-63) · Śloka 63
ਤ੍ਰਪੁਸੀਸਤਾਮ੍ਰਰਜਤਸੁਵਰ੍ਣਕਸ੍ਣਲੋਹਾਨਿ ਲੋਹਮਲਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੬੨|| ਗਣਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਵਾਦਿਰਿਤ੍ਯੇਸ ਗਰਕ੍ਰਿਮਿਹਰਃ ਪਰਃ | ਪਿਪਾਸਾਵਿਸਹਦ੍ਰੋਗਪਾਣ੍ਡੁਮੇਹਹਰਸ੍ਤਥਾ ||੬੩||
त्रपुसीसताम्ररजतसुवर्णकृष्णलोहानि लोहमलश्चेति ||६२|| गणस्त्रप्वादिरित्येष गरक्रिमिहरः परः | पिपासाविषहृद्रोगपाण्डुमेहहरस्तथा ||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (64-65) · Śloka 65
ਲਾਕ੍ਸਾਰੇਵਤਕੁਟਜਾਸ਼੍ਵਮਾਰਕਟ੍ਫਲਹਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯਨਿਮ੍ਬਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਮਾਲਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾ ਚੇਤਿ ||੬੪|| ਕਸਾਯਤਿਕ੍ਤਮਧੁਰਃ ਕਫਪਿਤ੍ਤਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨਃ | ਕੁਸ੍ਠਕ੍ਰਿਮਿਹਰਸ਼੍ਚੈਵ ਦੁਸ੍ਟਵ੍ਰਣਵਿਸ਼ੋਧਨਃ ||੬੫||
लाक्षारेवतकुटजाश्वमारकट्फलहरिद्राद्वयनिम्बसप्तच्छदमालत्यस्त्रायमाणा चेति ||६४|| कषायतिक्तमधुरः कफपित्तार्तिनाशनः | कुष्ठक्रिमिहरश्चैव दुष्टव्रणविशोधनः ||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (66-67) · Śloka 67
ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਨ੍ਯਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ | - ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਬਹਤੀਦ੍ਵਯਪਥਕ੍ਪਰ੍ਣ੍ਯੋ ਵਿਦਾਰਿਗਨ੍ਧਾ ਚੇਤਿ ਕਨੀਯਃ ||੬੬|| ਕਸਾਯਤਿਕ੍ਤਮਧੁਰਂ ਕਨੀਯਃ ਪਞ੍ਚਮੂਲਕਮ੍ | ਵਾਤਘ੍ਨਂ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ਮਨਂ ਬਂਹਣਂ ਬਲਵਰ੍ਧਨਮ੍ ||੬੭||
पञ्च पञ्चमूलान्यत ऊर्ध्वं वक्ष्यामः | - तत्र त्रिकण्टकबृहतीद्वयपृथक्पर्ण्यो विदारिगन्धा चेति कनीयः ||६६|| कषायतिक्तमधुरं कनीयः पञ्चमूलकम् | वातघ्नं पित्तशमनं बृंहणं बलवर्धनम् ||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (68-69) · Śloka 69
ਬਿਲ੍ਵਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਟਿਣ੍ਟੁਕਪਾਟਲਾਃ ਕਾਸ਼੍ਮਰੀ ਚੇਤਿ ਮਹਤ੍ ||੬੮|| ਸਤਿਕ੍ਤਂ ਕਫਵਾਤਘ੍ਨਂ ਪਾਕੇ ਲਘ੍ਵਗ੍ਨਿਦੀਪਨਮ੍ | ਮਧੁਰਾਨੁਰਸਂ ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਮਹਤ੍ ਸ੍ਮਤਮ੍ ||੬੯||
बिल्वाग्निमन्थटिण्टुकपाटलाः काश्मरी चेति महत् ||६८|| सतिक्तं कफवातघ्नं पाके लघ्वग्निदीपनम् | मधुरानुरसं चैव पञ्चमूलं महत् स्मृतम् ||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (70-71) · Śloka 71
ਅਨਯੋਰ੍ਦਸ਼ਮੂਲਮੁਚ੍ਯਤੇ ||੭੦|| ਗਣਃ ਸ਼੍ਵਾਸਹਰੋ ਹ੍ਯੇਸ ਕਫਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਪਹਃ | ਆਮਸ੍ਯ ਪਾਚਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਜ੍ਵਰਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ||੭੧||
अनयोर्दशमूलमुच्यते ||७०|| गणः श्वासहरो ह्येष कफपित्तानिलापहः | आमस्य पाचनश्चैव सर्वज्वरविनाशनः ||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (72- 74) · Śloka 74
ਵਿਦਾਰੀਸਾਰਿਵਾਰਜਨੀਗੁਡੂਚ੍ਯੋਜਸ਼ਙ੍ਗੀ ਚੇਤਿ ਵਲ੍ਲੀਸਞ੍ਜ੍ਞਃ ||੭੨|| ਕਰਮਰ੍ਦੀਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਸੈਰੀਯਕਸ਼ਤਾਵਰੀਗਧ੍ਰਨਖ੍ਯ ਇਤਿ ਕਣ੍ਟਕਸਞ੍ਜ੍ਞਃ ||੭੩|| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਰੌ ਹ੍ਯੇਤੌ ਸ਼ੋਫਤ੍ਰਯਵਿਨਾਸ਼ਨੌ | ਸਰ੍ਵਮੇਹਹਰੌ ਚੈਵ ਸ਼ੁਕ੍ਰਦੋਸਵਿਨਾਸ਼ਨੌ ||੭੪||
विदारीसारिवारजनीगुडूच्योऽजशृङ्गी चेति वल्लीसञ्ज्ञः ||७२|| करमर्दीत्रिकण्टकसैरीयकशतावरीगृध्रनख्य इति कण्टकसञ्ज्ञः ||७३|| रक्तपित्तहरौ ह्येतौ शोफत्रयविनाशनौ | सर्वमेहहरौ चैव शुक्रदोषविनाशनौ ||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (75-76) · Śloka 76
ਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ਨਲਦਰ੍ਭਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਕਾ ਇਤਿ ਤਣਸਞ੍ਜ੍ਞਕਃ ||੭੫|| ਮੂਤ੍ਰਦੋਸਵਿਕਾਰਂ ਚ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਂ ਤਥੈਵ ਚ | ਅਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਵਿਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ ||੭੬||
कुशकाशनलदर्भकाण्डेक्षुका इति तृणसञ्ज्ञकः ||७५|| मूत्रदोषविकारं च रक्तपित्तं तथैव च | अन्त्यः प्रयुक्तः क्षीरेण शीघ्रमेव विनाशयेत् ||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (77) · Śloka 77
ਏਸਾਂ ਵਾਤਹਰਾਵਾਦ੍ਯਾਵਨ੍ਤ੍ਯਃ ਪਿਤ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਨਃ | ਪਞ੍ਚਕੌ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸ਼ਮਨਾਵਿਤਰੌ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤੌ ||੭੭||
एषां वातहरावाद्यावन्त्यः पित्तविनाशनः | पञ्चकौ श्लेष्मशमनावितरौ परिकीर्तितौ ||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (78) · Śloka 78
ਤ੍ਰਿਵਤਾਦਿਕਮਨ੍ਯਤ੍ਰੋਪਦੇਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ ||੭੮||
त्रिवृतादिकमन्यत्रोपदेक्ष्यामः ||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (79) · Śloka 79
ਸਮਾਸੇਨ ਗਣਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਸਾਂ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ | ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇਸੁ ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਿ, ... |੭੯|
समासेन गणा ह्येते प्रोक्तास्तेषां तु विस्तरम् | चिकित्सितेषु वक्ष्यामि, ... |७९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (79-80) · Śloka 80
... ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੋਸਬਲਾਬਲਮ੍ ||੭੯|| ਏਭਿਰ੍ਲੇਪਾਨ੍ ਕਸਾਯਾਂਸ਼੍ਚ ਤੈਲਂ ਸਰ੍ਪੀਂਸਿ ਪਾਨਕਾਨ੍ | ਪ੍ਰਵਿਭਜ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਭਿਸਕ੍ ||੮੦||
... ज्ञात्वा दोषबलाबलम् ||७९|| एभिर्लेपान् कषायांश्च तैलं सर्पींषि पानकान् | प्रविभज्य यथान्यायं कुर्वीत मतिमान् भिषक् ||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (81) · Śloka 81
ਧੂਮਵਰ੍ਸਾਨਿਲਕ੍ਲੇਦੈਃ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਸ੍ਵਨਭਿਦ੍ਰੁਤੇ | ਗ੍ਰਾਹਯਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਦ੍ਵਿਧਿਨੌਸਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਮ੍ ||੮੧||
धूमवर्षानिलक्लेदैः सर्वर्तुष्वनभिद्रुते | ग्राहयित्वा गृहे न्यस्येद्विधिनौषधसङ्ग्रहम् ||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (82) · Śloka 82
ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਦੋਸਭੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਭਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਭਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ | ਪਥਙ੍ਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ਵਾ ਗਣਂ ਵਾ ਵ੍ਯਸ੍ਤਸਂਹਤਮ੍ ||੮੨||
समीक्ष्य दोषभेदांश्च भिन्नान् मिश्रान् भिन्नान् प्रयोजयेत् | पृथङ्मिश्रान् समस्तान्वा गणं वा व्यस्तसंहतम् ||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 38
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯੋ ਨਾਮਾਸ੍ਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੩੮||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने द्रव्यसङ्ग्रहणीयो नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः ||३८||
🔊 Audio coming soon