Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਪ੍ਰਭਾਸਣੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातः प्रभाषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ਅਧੀਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਨਰਰ੍ਥਤੋ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਭਾਸਣਂ, ਤਦਧਿਕਤ੍ਯ ਕਤੋਧ੍ਯਾਯਃ ਪ੍ਰਭਾਸਣੀਯਃ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ਅਧਿਗਤਮਪ੍ਯਧ੍ਯਯਨਮਪ੍ਰਭਾਸਿਤਮਰ੍ਥਤਃ ਖਰਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦਨਭਾਰ ਇਵ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਕਰਂ ਭਵਤਿ ||੩|| ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਯਥਾ ਖਰਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਭਾਰਵਾਹੀ ਭਾਰਸ੍ਯ ਵੇਤ੍ਤਾ ਨ ਤੁ ਚਨ੍ਦਨਸ੍ਯ | ਏਵਂ ਹਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਬਹੂਨ੍ਯਧੀਤ੍ਯ ਚਾਰ੍ਥੇਸੁ ਮੂਢਾਃ ਖਰਵਦ੍ਵਹਨ੍ਤਿ ||੪||
अधिगतमप्यध्ययनमप्रभाषितमर्थतः खरस्य चन्दनभार इव केवलं परिश्रमकरं भवति ||३|| भवति चात्र- यथा खरश्चन्दनभारवाही भारस्य वेत्ता न तु चन्दनस्य | एवं हि शास्त्राणि बहून्यधीत्य चार्थेषु मूढाः खरवद्वहन्ति ||४||
🔊 Audio coming soon
ਇਦਾਨੀਂ ਪ੍ਰਭਾਸਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਾਹ- ਅਧਿਗਤਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਏਤੇਨੈਤਦੁਕ੍ਤਂ- ਸਗੁਣਮਪਿ ਚਨ੍ਦਨਂ ਵੋਢੁਰ੍ਗਰ੍ਦਭਸ੍ਯ ਤਦ੍ਗੁਣਾਨਜਾਨਤਃ ਕੇਵਲਂ ਯਥਾ ਭਾਰੋ ਭਵਤਿ, ਤਦ੍ਵਦਧੀਤਮਪਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਰ੍ਥਦ੍ਵਾਰੇਣਾਪ੍ਰਭਾਸਿਤਂ ਤਦਧ੍ਯੇਤੁਃ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਕਰਂ ਭਵਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ‘ਅਪ੍ਰਭਾਸਿਤਂ’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ‘ਅਨਨੁਭਾਸਿਤਂ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ ਚ- ਅਨੁਸ਼ਬ੍ਦਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦਰ੍ਥਃ; ਤੇਨਾਧ੍ਯਯਨਸ੍ਯਾਨੁ ਪਸ਼੍ਚਾਦਰ੍ਥਤਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਸੇਣ ਭਾਸਣਮਨੁਭਾਸਣਂ, ਨ ਕਥਮਪਿ ਪ੍ਰਥਮਮ੍| ਅਰ੍ਥੇਸੁ ਮੂਢਾ ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ਗਰ੍ਦਭਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਹਨ੍ਤਿ||੩-੪||
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਵਿਂਸ਼ਮਧ੍ਯਾਯਸ਼ਤਮਨੁਪਦਪਾਦਸ਼੍ਲੋਕਮਨੁਵਰ੍ਣਯਿਤਵ੍ਯਮਨੁਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਚ; ਕਸ੍ਮਾਤ੍? ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾ ਹਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਰਸਗੁਣਵੀਰ੍ਯਵਿਪਾਕਦੋਸਧਾਤੁਮਲਾਸ਼ਯਮਰ੍ਮਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਸਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਥਿਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਦ੍ਰਵ੍ਯਸਮੂਹਵਿਭਾਗਾਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰਨਸ੍ਟਸ਼ਲ੍ਯੋਦ੍ਧਰਣਵ੍ਰਣਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਭਗ੍ਨਵਿਕਲ੍ਪਾਃ ਸਾਧ੍ਯਯਾਪ੍ਯਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯੇਯਤਾ ਚ ਵਿਕਾਰਾਣਾਮੇਵਮਾਦਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ੇਸਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋ ਯੇ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾ ਵਿਮਲਵਿਪੁਲਬੁਦ੍ਧੇਰਪਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਕੁਲੀਕੁਰ੍ਯੁਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧੇਃ, ਤਸ੍ਮਾਦਵਸ਼੍ਯਮਨੁਪਦਪਾਦਸ਼੍ਲੋਕਮਨੁਵਰ੍ਣਯਿਤਵ੍ਯਮਨੁਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਚ ||੫||
तस्मात् सविंशमध्यायशतमनुपदपादश्लोकमनुवर्णयितव्यमनुश्रोतव्यं च; कस्मात्? सूक्ष्मा हि द्रव्यरसगुणवीर्यविपाकदोषधातुमलाशयमर्मसिरास्नायुसन्ध्यस्थिगर्भसम्भवद्रव्यसमूहविभागास्तथा प्रनष्टशल्योद्धरणव्रणविनिश्चयभग्नविकल्पाः साध्ययाप्यप्रत्याख्येयता च विकाराणामेवमादयश्चान्ये विशेषाः सहस्रशो ये विचिन्त्यमाना विमलविपुलबुद्धेरपि बुद्धिमाकुलीकुर्युः किं पुनरल्पबुद्धेः, तस्मादवश्यमनुपदपादश्लोकमनुवर्णयितव्यमनुश्रोतव्यं च ||५||
🔊 Audio coming soon
ਤਸ੍ਮਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਵਿਂਸ਼ਮਧ੍ਯਾਯਸ਼ਤਂ ਸਹੋਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਮਧ੍ਯਾਯਸ਼ਤਮ੍| ਅਨੁਪਦਪਾਦਸ਼੍ਲੋਕਮ੍ ਅਨੁਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵੀਪ੍ਸਾਰ੍ਥਃ, ਤੇਨਾਯਮਰ੍ਥਃ- ਪਦਂ ਪਦਂ ਪਾਦਂ ਪਾਦਂ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਸ਼੍ਲੋਕਮਨੁਵਰ੍ਣਯਿਤਵ੍ਯਮਾਚਾਰ੍ਯੇਣ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਹਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਯਸ੍ਮਾਦਰ੍ਥੇ, ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਦਿਵਿਭਾਗਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਨੁਵਰ੍ਣਯਿਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਪਿਣ੍ਡਾਰ੍ਥਃ| ਤਤ੍ਰ, ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਵਰਾਦਿ; ਰਸਾਃ ਸਣ੍ਮਧੁਰਾਦਯਃ; ਗੁਣਾ ਗੁਰ੍ਵਾਦਯਃ; ਵੀਰ੍ਯਂ ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਂ ਦ੍ਵਿਵਿਧਮਸ੍ਟਵਿਧਂ ਵਾ; ਦ੍ਵੌ ਵਿਪਾਕੌ ਮਧੁਰਕਟੂ; ਦੋਸਾ ਵਾਤਾਦਯਃ; ਧਾਤਵੋ ਰਸਾਦਯਃ, ਧਾਤੁਗ੍ਰਹਣਾਤ੍ ਸ੍ਤਨ੍ਯਾਰ੍ਤਵਲਸੀਕਾਵਸਾਦਯਸ਼੍ਚੋਪਧਾਤਵੋ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ; ਦ੍ਵੌ ਮਲੌ ਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰੇ, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਸਪ੍ਤ ਮਲਾਨਾਚਕ੍ਸਤੇ, ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵੌ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੌ, ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਧਿਸ੍ਠਾਨਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚ, ਤਥਾਹਿ- ਦੂਸਿਕਾਸਿਂਹਾਨ(ਸਿਙ੍ਘਾਣ)ਕਕਰ੍ਣਗੂਥਰੋਮਕੂਪਪ੍ਰਜਨਨਮਲਾਸ਼੍ਚੇਤਿ, ਮਲਾਃ ਪੁਰੀਸਾਦਯੋ ਧਾਤੁਮਲਾਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯੇਕੇ, ਆਸ਼ਯਾਃ ਸਪ੍ਤ ਸ਼ਾਰੀਰੋਕ੍ਤਾ ਵਾਤਾਦੀਨਾਂ, ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਸ੍ਟਮੋ ਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਃ; ਸਪ੍ਤੋਤ੍ਤਰਂ ਮਰ੍ਮਸ਼ਤਂ; ਸਪ੍ਤ ਸਿਰਾਸ਼ਤਾਨਿ; ਨਵ ਸ੍ਨਾਯੁਸ਼ਤਾਨਿ; ਸਨ੍ਧਯੋ ਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਤੇ; ਅਸ੍ਥੀਨਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਤ੍ਰੀਣਿ; ਆਸ਼ਯਾਦੀਨਾਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਂ ਸ਼ਾਰੀਰੇ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤਿ; ਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼ੋਣਿਤਾਦੀਨਿ, ਆਤ੍ਮਪਞ੍ਚਮਹਾਭੂਤਮਨਾਂਸੀਤ੍ਯਨ੍ਯੇ; ਸਮੂਹਃ ਸਙ੍ਘਾਤਃ, ਏਤੇਸਾਂ ਵਿਭਾਗਾ ਭੇਦਾਃ| ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾ ਇਤਿ ਹੇਤੁਪਦਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਤਥਾ ਪ੍ਰਨਸ੍ਟਸ਼ਲ੍ਯੋਦ੍ਧਰਣਾਦਿਵਿਕਲ੍ਪਾ ਇਤਿ ਪ੍ਰਨਸ੍ਟਸ਼ਲ੍ਯਂ ਤ੍ਵਗਾਦਿਸੁ ਨਿਲੀਨਂ; ਵ੍ਰਣਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ਵਾਤਾਦਿਭੇਦੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਸੋਡਸ਼ਵਿਧਃ; ਭਗ੍ਨਂ ਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪੇਣ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ- ਸਨ੍ਧਿਮੁਕ੍ਤਂ, ਕਾਣ੍ਡਭਗ੍ਨਂ ਚ; ਪ੍ਰਨਸ੍ਟਸ਼ਲ੍ਯੋਦ੍ਧਰਣਾਦਿਭਿਃ ਸਹ ਵਿਕਲ੍ਪਸ਼ਬ੍ਦਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ; ਵਿਕਲ੍ਪਾਃ ਭੇਦਾਃ| ਸਾਧ੍ਯਯਾਪ੍ਯਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯੇਯਤਾ ਚ ਵਿਕਾਰਾਣਾਮਿਤਿ ਅਤ੍ਰ ਚਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ ਸੁਖਸਾਧ੍ਯਤਾ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯਤਾ ਚ ਗਹ੍ਯਤੇ| ਕਿਮੇਤ ਏਵ ਪਰਂ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਯਨੁਕ੍ਤਂ ਗਹ੍ਣਨ੍ਨਾਹ- ਏਵਮਾਦਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ੇਸਾ ਇਤਿ| ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦਃ ਪ੍ਰਕਾਰਵਾਚੀ, ਤੇਨ ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਕਾਰਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ੇਸਾਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾ ਇਤਿ ਪ੍ਰਕਾਰਵਾਚਿਨਾ ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਦ੍ਯੋਤ੍ਯਨ੍ਤੇ , ਤੇ ਚ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਣਾਮਸ੍ਟਵਿਧਤਾਦਯੋ ਭੇਦਾਃ| ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋ ਯੇ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾ ਇਤਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਵਾਰਾਨ੍, ਯੇ ਇਤਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਭੇਦਾਃ, ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾ ‘ਗੁਰੁਂ ਵਿਨਾ’ ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਵਿਮਲਵਿਪੁਲਬੁਦ੍ਧੇਰਪੀਤਿ ਵਿਮਲਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਿਥ੍ਯਾਸਂਸ਼ਯਜ੍ਞਾਨਵਰ੍ਜਿਤਾ| ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਵ੍ਯਾਕੁਲੀਕੁਰ੍ਯੁਃ, ਅਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧੇਸ੍ਤੁ ਕਾ ਕਥਾ| ‘ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋ ਯੇਨੁਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾ’ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ ਚ- ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਾਦਪਿ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਃ, ਕਿਂ ਪੁਨਰਸ਼੍ਰੁਤਾ ਇਤ੍ਯਨੁਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਃ| ਅਨੁਪਦਪਾਦੇਤ੍ਯਾਦਿਪੁਨਰੁਕ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਸਮਤ੍ਵਖ੍ਯਾਪਨਾਯ||੫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ਅਨ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਪਨ੍ਨਾਨਾਂ ਚਾਰ੍ਥਾਨਾਮਿਹੋਪਨੀਤਾਨਾਮਰ੍ਥਵਸ਼ਾਤ੍ਤੇਸਾਂ ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਯੇਭ੍ਯ ਏਵ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਮਨੁਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ, ਕਸ੍ਮਾਤ੍? ਨ ਹ੍ਯੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਵਰੋਧਃ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ||੬||
अन्यशास्त्रोपपन्नानां चार्थानामिहोपनीतानामर्थवशात्तेषां तद्विद्येभ्य एव व्याख्यानमनुश्रोतव्यं, कस्मात्? न ह्येकस्मिन् शास्त्रे शक्यः सर्वशास्त्राणामवरोधः कर्तुम् ||६||
🔊 Audio coming soon
ਇਦਾਨੀਮਨ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਪਨ੍ਨਾਨਾਮਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸ਼ਿਸ੍ਯਹਿਤਤ੍ਵੇਨ ਵਿਜ੍ਞਾਨੋਪਾਯਮਾਹ- ਅਨ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਪਨ੍ਨਾਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ|- ਅਨ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵ੍ਯਾਕਰਣਸਾਙ੍ਖ੍ਯਵੈਸ਼ੇਸਿਕਜ੍ਯੋਤਿਃਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦੀਨਿ; ਅਨ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਕਾਯਚਿਕਿਤ੍ਸਾਦੀਨਿਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਉਪਪਨ੍ਨਾ ਨਿਬਦ੍ਧਾਃ| ਇਹੋਪਨੀਤਾਨਾਮ੍ ਅਤ੍ਰਾਨੀਤਾਨਾਮ੍| ਅਰ੍ਥਵਸ਼ਾਤ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਧੀਨਤ੍ਵਾਤ੍| ਤੇਸਾਮਿਤਿ ਅਰ੍ਥਾਨਾਮ੍| ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਵ੍ਯਾਕਰਣਾਦਿਵਿਦ੍ਯੇਭ੍ਯਃ | ‘ਅਨ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਪਨ੍ਨਾਨਾਂ’- ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ‘ਅਨ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸਯੋਪਪਨ੍ਨਾਨਾਂ’- ਇਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਠਨ੍ਤਿ; ‘ਇਹੋਪਨੀਤਾਨਾਂ’- ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਚ ‘ਇਹੋਪਪਤਿਤਾਨਾਂ’- ਇਤਿ| ਨ ਹੀਤਿ ਹਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਯਸ੍ਮਾਦਰ੍ਥੇ||੬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਏਕਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਧੀਯਾਨੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਾਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ | ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਜਾਨੀਯਾਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਃ ||੭||
भवन्ति चात्र- एकं शास्त्रमधीयानो न विद्याच्छास्त्रनिश्चयम् | तस्माद्बहुश्रुतः शास्त्रं विजानीयाच्चिकित्सकः ||७||
🔊 Audio coming soon
ਅਮੁਮੇਵਾਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਲੋਕੇਨ ਸ੍ਪਸ੍ਟੀਕਰ੍ਤੁਮਾਹ- ਏਕਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਨਹ੍ਯਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤੋਤ੍ਰ ਸਙ੍ਕ੍ਸਿਪ੍ਤਾਨਪ੍ਯਰ੍ਥਾਨ੍ ਬੀਜਭੂਤਾਨਨ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸਂਸ੍ਕਾਰਾਦਨਾਯਾਸੇਨਾਵਗਚ੍ਛਤਿ||੭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗੁਰੁਮੁਖੋਦ੍ਗੀਰ੍ਣਮਾਦਾਯੋਪਾਸ੍ਯ ਚਾਸਕਤ੍ | ਯਃ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰੁਤੇ ਵੈਦ੍ਯਃ ਸ ਵੈਦ੍ਯੋਨ੍ਯੇ ਤੁ ਤਸ੍ਕਰਾਃ ||੮||
शास्त्रं गुरुमुखोद्गीर्णमादायोपास्य चासकृत् | यः कर्म कुरुते वैद्यः स वैद्योऽन्ये तु तस्कराः ||८||
🔊 Audio coming soon
ਨ ਕਥਞ੍ਚਿਦਨਧੀਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਮਾਤ੍ਰੇਣੈਵ ਵੈਦ੍ਯੋ ਭਵਤਿ; ਕਥਂ ਨ ਭਵਤੀਤਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗੁਰੁਮੁਖੋਦ੍ਗੀਰ੍ਣਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਰੋਗਾਨ੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤੀਤਿ ਉਪਵੇਦੋਪਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ, ਆਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਦਾਨੇਨ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਾਦੀਨਾਂ ਸ਼ਾਸਨਾਦ੍ਵਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ, ਮਰਣਾਤ੍ਤ੍ਰਾਯਤ ਇਤਿ ਵਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍| ਉਦ੍ਗੀਰ੍ਣਮ੍ ਉਪਦਿਸ੍ਟਮ੍| ਆਦਾਯ ਗਹੀਤ੍ਵਾ, ਨਹ੍ਯਾਦਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਗਹੀਤਂ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਉਪਾਸ੍ਯ ਚ ਪਾਠਤੋਰ੍ਥਤਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਸ੍ਯ| ਅਸਕਤ੍ ਅਨੇਕਵਾਰਮ੍| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਤਸ੍ਕਰਾ ਇਤਿ ਅਨ੍ਯੇ ਪੁਨਰ੍ਵੈਦ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਕਰਾਸ਼੍ਚੌਰਾਃ; ਕਸ੍ਮਾਤ੍? ਵ੍ਯਾਧਿਤੇਭ੍ਯੋ ਵੈਦ੍ਯਚ੍ਛਦ੍ਮਨਾ ਵਿਤ੍ਤਾਪਹਰਣਾਤ੍, ਪ੍ਰਾਣਹਨ੍ਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ||੮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ਔਪਧੇਨਵਮੌਰਭ੍ਰਂ ਸੌਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੌਸ੍ਕਲਾਵਤਮ੍ | ਸ਼ੇਸਾਣਾਂ ਸ਼ਲ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਮੂਲਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ ||੯||
औपधेनवमौरभ्रं सौश्रुतं पौष्कलावतम् | शेषाणां शल्यतन्त्राणां मूलान्येतानि निर्दिशेत् ||९||
🔊 Audio coming soon
ਅਨ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਪਨ੍ਨਾਰ੍ਥਵਿਜ੍ਞਾਨੋਪਾਯਮਭਿਧਾਯ ਸ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਪਨ੍ਨਾਨਾਮਰ੍ਥਾਨਾਂ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਂ ਸਮਾਨਤਨ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਾਹ- ਔਪਧੇਨਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਏਤੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰੌਪਧੇਨਵਾਦਿਭਿਃ ਸਮਾਨਤਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸ੍ਵਕੀਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਸਂਸ਼ਯਜ੍ਞਾਨਾਨਿ ਸ੍ਫੋਟਨੀਯਾਨਿ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਗੁਰੋਰੇਵ ਪ੍ਰਭਾਸਣਸ੍ਯ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਾਦਯ ਔਪਧੇਨਵਾਦਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਇਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ| ਏਤੇਨੈਤਦੁਕ੍ਤਂ- ਔਪਧੇਨਵਾਦਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਨਿਵਤ੍ਤਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਾਦਿਨਾ ਗੁਰੁਣਾ ਪ੍ਰਭਾਸਣਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ| ਯਦ੍ਯਪਿ ਗੁਰੁਮੁਖਾਦੇਵ ਸ਼ਿਸ੍ਯਸ੍ਯ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਾਦਯੋ ਨਿਵਤ੍ਤਾਃ ਤਥਾਪ੍ਯਾਗਮਾਨ੍ਤਰਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਰ੍ਥਮੌਪਧੇਨਵਾਦਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਾਨਿ| ਏਤਾਨ੍ਯੇਵ ਪਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਾਗਮਾਨ੍ਤਰਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਰ੍ਥਂ ਕੁਤ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਸ਼ੇਸਾਣਾਂ ਸ਼ਲ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ੇਸਾਣਾਂ ਕਰਵੀਰ੍ਯ(ਰ)ਗੋਪੁਰਰਕ੍ਸਿਤਪ੍ਰਭਤਿਪ੍ਰਣੀਤਸ਼ਲ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ, ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੇ ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੋ ਨ ਭਵਤਿ, ਕਸ੍ਮਾਤ੍? ਤੇਸਾਂ ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮੇਤਨ੍ਮੂਲਤ੍ਵਾਤ੍| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼ੇਸਾਣਾਂ ਕਰਵੀਰ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰਣੀਤਾਨਾਂ ਸ਼ਲ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਔਪਧੇਨਵਾਦਿਤਨ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸੁਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਤ੍ਵੇਨ ਮੂਲਾਨਿ ਪ੍ਰਧਾਨਾਨੀਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ||੯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 4
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਭਾਸਣੀਯੋ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੪||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने प्रभाषणीयो नाम चतुर्थोऽध्यायः ||४||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਭਾਸਣੀਯੋ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋਧ੍ਯਾਯਃ||੪||