Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਪ੍ਰਭਾਸਣੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातः प्रभाषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
4. prabhāṣaṇīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ਅਧਿਗਤਮਪ੍ਯਧ੍ਯਯਨਮਪ੍ਰਭਾਸਿਤਮਰ੍ਥਤਃ ਖਰਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦਨਭਾਰ ਇਵ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਕਰਂ ਭਵਤਿ ||੩|| ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਯਥਾ ਖਰਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਭਾਰਵਾਹੀ ਭਾਰਸ੍ਯ ਵੇਤ੍ਤਾ ਨ ਤੁ ਚਨ੍ਦਨਸ੍ਯ | ਏਵਂ ਹਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਬਹੂਨ੍ਯਧੀਤ੍ਯ ਚਾਰ੍ਥੇਸੁ ਮੂਢਾਃ ਖਰਵਦ੍ਵਹਨ੍ਤਿ ||੪||
View original
अधिगतमप्यध्ययनमप्रभाषितमर्थतः खरस्य चन्दनभार इव केवलं परिश्रमकरं भवति ||३|| भवति चात्र- यथा खरश्चन्दनभारवाही भारस्य वेत्ता न तु चन्दनस्य | एवं हि शास्त्राणि बहून्यधीत्य चार्थेषु मूढाः खरवद्वहन्ति ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਵਿਂਸ਼ਮਧ੍ਯਾਯਸ਼ਤਮਨੁਪਦਪਾਦਸ਼੍ਲੋਕਮਨੁਵਰ੍ਣਯਿਤਵ੍ਯਮਨੁਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਚ; ਕਸ੍ਮਾਤ੍? ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾ ਹਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਰਸਗੁਣਵੀਰ੍ਯਵਿਪਾਕਦੋਸਧਾਤੁਮਲਾਸ਼ਯਮਰ੍ਮਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਸਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਥਿਗਰ੍ਭਸਮ੍ਭਵਦ੍ਰਵ੍ਯਸਮੂਹਵਿਭਾਗਾਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰਨਸ੍ਟਸ਼ਲ੍ਯੋਦ੍ਧਰਣਵ੍ਰਣਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਭਗ੍ਨਵਿਕਲ੍ਪਾਃ ਸਾਧ੍ਯਯਾਪ੍ਯਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯੇਯਤਾ ਚ ਵਿਕਾਰਾਣਾਮੇਵਮਾਦਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ੇਸਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋ ਯੇ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾ ਵਿਮਲਵਿਪੁਲਬੁਦ੍ਧੇਰਪਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਕੁਲੀਕੁਰ੍ਯੁਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧੇਃ, ਤਸ੍ਮਾਦਵਸ਼੍ਯਮਨੁਪਦਪਾਦਸ਼੍ਲੋਕਮਨੁਵਰ੍ਣਯਿਤਵ੍ਯਮਨੁਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਚ ||੫||
View original
तस्मात् सविंशमध्यायशतमनुपदपादश्लोकमनुवर्णयितव्यमनुश्रोतव्यं च; कस्मात्? सूक्ष्मा हि द्रव्यरसगुणवीर्यविपाकदोषधातुमलाशयमर्मसिरास्नायुसन्ध्यस्थिगर्भसम्भवद्रव्यसमूहविभागास्तथा प्रनष्टशल्योद्धरणव्रणविनिश्चयभग्नविकल्पाः साध्ययाप्यप्रत्याख्येयता च विकाराणामेवमादयश्चान्ये विशेषाः सहस्रशो ये विचिन्त्यमाना विमलविपुलबुद्धेरपि बुद्धिमाकुलीकुर्युः किं पुनरल्पबुद्धेः, तस्मादवश्यमनुपदपादश्लोकमनुवर्णयितव्यमनुश्रोतव्यं च ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ਅਨ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਪਨ੍ਨਾਨਾਂ ਚਾਰ੍ਥਾਨਾਮਿਹੋਪਨੀਤਾਨਾਮਰ੍ਥਵਸ਼ਾਤ੍ਤੇਸਾਂ ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਯੇਭ੍ਯ ਏਵ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਮਨੁਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ, ਕਸ੍ਮਾਤ੍? ਨ ਹ੍ਯੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਵਰੋਧਃ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ||੬||
View original
अन्यशास्त्रोपपन्नानां चार्थानामिहोपनीतानामर्थवशात्तेषां तद्विद्येभ्य एव व्याख्यानमनुश्रोतव्यं, कस्मात्? न ह्येकस्मिन् शास्त्रे शक्यः सर्वशास्त्राणामवरोधः कर्तुम् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਏਕਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਧੀਯਾਨੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਾਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ | ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਜਾਨੀਯਾਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਃ ||੭||
View original
भवन्ति चात्र- एकं शास्त्रमधीयानो न विद्याच्छास्त्रनिश्चयम् | तस्माद्बहुश्रुतः शास्त्रं विजानीयाच्चिकित्सकः ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗੁਰੁਮੁਖੋਦ੍ਗੀਰ੍ਣਮਾਦਾਯੋਪਾਸ੍ਯ ਚਾਸਕਤ੍ | ਯਃ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰੁਤੇ ਵੈਦ੍ਯਃ ਸ ਵੈਦ੍ਯੋਨ੍ਯੇ ਤੁ ਤਸ੍ਕਰਾਃ ||੮||
View original
शास्त्रं गुरुमुखोद्गीर्णमादायोपास्य चासकृत् | यः कर्म कुरुते वैद्यः स वैद्योऽन्ये तु तस्कराः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ਔਪਧੇਨਵਮੌਰਭ੍ਰਂ ਸੌਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੌਸ੍ਕਲਾਵਤਮ੍ | ਸ਼ੇਸਾਣਾਂ ਸ਼ਲ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਮੂਲਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ ||੯||
View original
औपधेनवमौरभ्रं सौश्रुतं पौष्कलावतम् | शेषाणां शल्यतन्त्राणां मूलान्येतानि निर्दिशेत् ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 4
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰਭਾਸਣੀਯੋ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੪||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने प्रभाषणीयो नाम चतुर्थोऽध्यायः ||४||
🔊 Audio coming soon