Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஃ ப்ரநஷ்டஶல்யவிஜ்ஞாநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातः प्रनष्टशल्यविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
அதாதஃ ப்ரநஷ்டஶல்யேத்யாதி||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
‘ஶல’ ‘ஶ்வல’ ஆஶுகமநே தாதூஃ; தயோராத்யஸ்ய ஶல்யமிதி ரூபம் ||௩||
‘शल’ ‘श्वल’ आशुगमने धातूः; तयोराद्यस्य शल्यमिति रूपम् ||३||
🔊 Audio coming soon
தத்ர ஶல்யஸ்ய ஸ்வகீயலக்ஷணபோதார்தஂ நிருக்திஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஶலேத்யாதி| ‘ஶல’ ‘ஶ்வல’ ஆஶுகமந இதி ‘ஶல’ ‘ஶ்வல’ ஆஶுகதௌ தாதூஅநயோராஶுகமநமித்யர்தஃ, தயோராத்யஸ்ய ஶலதாதோஃ ஶல்யமிதி ரூபஂ நிஷ்பத்யத இத்யர்தஃ; ‘ஶல’ ஹிஂஸாயாஂ தாதுஃ தஸ்ய ஶல்யமிதி ரூபம இதி கேசித் படந்தி; அபரே ‘ஶல’ ‘ருஜாயாம்’ இதி படந்தி||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
தத்த்விவிதஂ ஶாரீரமாகந்துகஂ ச ||௪||
तद्द्विविधं शारीरमागन्तुकं च ||४||
🔊 Audio coming soon
தஸ்ய சிகித்ஸோபயோகிபேதஂ தர்ஶயந்நாஹ- ததவித்யாதி||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ஸர்வஶரீராபாதகரஂ ஶல்யஂ, ததிஹோபதிஶ்யத இத்யதஃ ஶல்யஶாஸ்த்ரம் ||௫||
सर्वशरीराबाधकरं शल्यं, तदिहोपदिश्यत इत्यतः शल्यशास्त्रम् ||५||
🔊 Audio coming soon
கதஂ புநஃ ஶல்யஶாஸ்த்ரமேததுச்யத இத்யாஹ- ஸர்வஶரீரேத்யாதி|- ஸர்வஶரீரே யேந அபாதா பவதி தத் ஶல்யஂ; ததிஹோபதிஶ்யதே கத்யதேऽதஃ, ஶல்யஶாஸ்த்ரமேததித்யர்தஃ||௫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
தத்ர ஶாரீரஂ தந்தரோமநகாதி தாதவோऽந்நமலா தோஷாஶ்ச துஷ்டாஃ; ஆகந்த்வபி ஶாரீரஶல்யவ்யதிரேகேண யாவந்தோ பாவா துஃகமுத்பாதயந்தி ||௬||
तत्र शारीरं दन्तरोमनखादि धातवोऽन्नमला दोषाश्च दुष्टाः; आगन्त्वपि शारीरशल्यव्यतिरेकेण यावन्तो भावा दुःखमुत्पादयन्ति ||६||
🔊 Audio coming soon
ஶாரீராகந்துகயோர்பேதமாஹ- தத்ரேத்யாதி| ஆதிஶப்தாத் கைஶ்சித் ஶ்மஶ்ருபூயபக்ஷ்மாணி கஹ்யந்தே| தாதவோ ரஸாதயஃ; மலா மூத்ரபுரீஷகர்ணமலஸ்வேதநேத்ரவிட்ப்ரபதயஃ, தோஷா வாதாதயஃ| பரமேதே தாத்வந்நதோஷா துஷ்டாஃ ஸந்தஃ ஶல்யபூதாஃ; அமுமேவார்தஂ கேசித்துஷ்டாஶ்சேதி சகாராத் கதயந்தி| தாதவோऽந்நமலா இத்யாத்யஸமஸ்தாநாஂ பதகுபாதாநஂ யத் கதஂ ததுபதாதுக்ரஹணார்தம்| ஆகந்துஶல்யஂ ப்ரதிபாதயந்நாஹ- ஆகந்த்வபீத்யாதி| பாவா இதி பதார்தாதணகாஷ்டபாஷாணலோஹலோஷ்ட்ரப்ரபதயஃ||௬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
அதிகாரோ ஹி லோஹவேணுவக்ஷதணஶங்காஸ்திமயேஷு; தத்ராபி விஶேஷதோ லோஹேஷ்வேவ , விஶஸநார்தோபபந்நத்வால்லோஹஸ்ய; லோஹாநாமபி துர்வாரத்வாதணுமுகத்வாத்தூரப்ரயோஜநகரத்வாச்ச ஶர ஏவாதிகதஃ | ஸ ச த்விவிதஃ கர்ணீ , ஶ்லக்ஷ்ணஶ்ச; ப்ராயேண விவிதவக்ஷபத்ரபுஷ்பபலதுல்யாகதயோ வ்யாக்யாதாஃ, வ்யாலமகபக்ஷிவக்ரஸதஶாஶ்ச ||௭||
अधिकारो हि लोहवेणुवृक्षतृणशृङ्गास्थिमयेषु; तत्रापि विशेषतो लोहेष्वेव , विशसनार्थोपपन्नत्वाल्लोहस्य; लोहानामपि दुर्वारत्वादणुमुखत्वाद्दूरप्रयोजनकरत्वाच्च शर एवाधिकृतः | स च द्विविधः कर्णी , श्लक्ष्णश्च; प्रायेण विविधवृक्षपत्रपुष्पफलतुल्याकृतयो व्याख्याताः, व्यालमृगपक्षिवक्रसदृशाश्च ||७||
🔊 Audio coming soon
தத்ராபி ப்ரஸித்தஶல்யபேதாந் தர்ஶயிதுமாஹ- அதிகாரோ ஹீத்யாதி| அதிகாரோ யோக்யத்வஂ ஶல்யத்வேந லோஹாதிஷு| லோஹாதிபிர்மயஶப்தஃ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| தேஷாஂ மத்யே லௌஹஸ்ய ப்ராதாந்யஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத்ராபீதி; தேஷாமபி மத்யே| விஶேஷத அதிஶயேந| லோஹேஷ்வேவேதி ‘அதிகாரஃ’ இத்யநுவர்ததே| கதஂ புநர்லோஹேஷ்வேவாதிகார இத்யத்ர ஹேதுமாஹ- விஶஸநார்தோபபந்நத்வால்லோஹஸ்யேதி; மாரணார்துயுக்தத்வால்லோஹஸ்யேத்யர்தஃ| லோஹேஷ்வபி குந்தாதிபேதேநாநேகப்ரகாரேஷு ஶரஸ்யைவ ப்ராதாந்யஂ தர்ஶயந்நாஹ- லோஹாநாமித்யாதி|- லோஹாதீநாமபி குந்தாதீநாமபி மத்ய இத்யர்தஃ| ஶரஃ காண்டஃ, அதிகத இதி யோக்ய இத்யர்தஃ| அந்யே து ‘துர்வாரத்வாத்’ இத்யத்ர ‘நிர்வாஹித்வாத் ’ இதி படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- தேஶாத்தேஶாந்தரப்ராபணஶீலத்வாதித்யர்தஃ; அந்யே து ‘நிர்வாஸித்வாத்’ இதி படந்தி, தத்ராபி ஸ ஏவார்தஃ| தஸ்ய ஶரஸ்யாபஹரணோபயோகிபேதஂ தர்ஶயந்நாஹ- கர்ணீத்யாதி|- கர்ணீதி கர்ணயுக்தஃ, ஶ்லக்ஷ்ணஃ அகர்ண இத்யர்தஃ| ‘கர்ணவாந’ இத்யந்யே படந்தி, தத்ராபி ஸ ஏவார்தஃ| ததாகதீநாமாநந்த்யேந தர்ஶயிதுமஶக்யத்வாத் ஸங்க்ஷேபேண ஸதஶநாநாவிதவஸ்த்வாகதிஸாரூப்யேண தர்ஶயந்நாஹ- ப்ராயேணேத்யாதி| ப்ராயேணேதி பாஹுல்யேநேத்யர்தஃ| விவிதவக்ஷபத்ராகதயஃ பிப்பலபத்ரகரவீரபத்ராத்யாகாராஃ, புஷ்பாகதயோ மாலதீகுமுதோத்பலபத்ராத்யாகாராஃ, பலாகதய ஏலாத்யாகாராஃ| ஸிஂஹவ்யாக்ராதிமுகஸதஶாஃ ஸர்பபணாகாரா வா; மகவக்த்ரஸதஶாஃ ஶ்ருகாலமார்ஜாராதிமுகஸமாநாஃ; பக்ஷிவக்த்ரஸதஶாஃ காககங்காதிவக்த்ரஸதஶாஃ ||௭||
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ஸர்வஶல்யாநாஂ து மஹதாமணூநாஂ வா பஞ்சவிதோ கதிவிஶேஷ ஊர்த்வமதோऽர்வாசீநஸ்திர்யகஜுரிதி ||௮||
सर्वशल्यानां तु महतामणूनां वा पञ्चविधो गतिविशेष ऊर्ध्वमधोऽर्वाचीनस्तिर्यगृजुरिति ||८||
🔊 Audio coming soon
ஶராணாமாஹரணோபயோகிகதிபேதாந் தர்ஶயிதுமாஹ- ஸர்வஶல்யாநாமித்யாதி| தத்ர, ஊர்த்வகதிவிஶேஷோऽதஸ்தாதாகதஸ்ய ஶரஸ்ய, அதோகதிவிஶேஷ உபரிஷ்டாதாகதஸ்ய ஶரஸ்ய, அர்வாசீநகதிவிஶேஷஃ பஶ்சாதாகதஸ்ய ஶரஸ்ய, திர்யக்கதிவிஶேஷஃ பார்ஶ்வாப்யாமாகதஸ்ய ஶரஸ்ய, ஜுகதிவிஶேஷோऽக்ரதேஶாதாகதஸ்ய ஶரஸ்ய| அந்யே து வ்யத்யயேந பஞ்சகதிபாடஂ படந்தி, கிஞ்சிதந்யதா வ்யாக்யாநயந்தி; தச்சாஸ்மாபிர்விஸ்தரபயாந்ந லிகிதம்| அந்யே து ‘ஶரீரே ஸர்வஶல்யாநாஂ’ இத்யாதிபாடஂ படந்தி||௮||
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
தாநி வேகக்ஷயாத் ப்ரதிகாதாத்வா த்வகாதிஷு வ்ரணவஸ்துஷ்வதிஷ்டந்தே, தமநீஸ்ரோதோऽஸ்திவிவரபேஶீப்ரபதிஷு வா ஶரீரப்ரதேஶேஷு ||௯||
तानि वेगक्षयात् प्रतिघाताद्वा त्वगादिषु व्रणवस्तुष्वतिष्ठन्ते, धमनीस्रोतोऽस्थिविवरपेशीप्रभृतिषु वा शरीरप्रदेशेषु ||९||
🔊 Audio coming soon
யதா ஶல்யாநி ஶரீரே ஸ்திதிஂ குர்வந்தி ததா ஹேதுஂ தர்ஶயந்நாஹ- தாநீத்யாதி| தாநி ஶல்யாநி மர்மாவரணேஷு ஸந்நாஹாதிஷு ப்ரதிகாதாத்வேகநிவத்தேரித்யர்தஃ| த்வகாதிஷ்வித்யத்ராதிஶப்தாந்மாஂஸஸிராஸ்நாயுஸந்திகோஷ்டாஸ்திமர்மாணி கஹ்யந்தே| அவதிஷ்டந்த இதி ‘ஶல்யாநி’ இதி ஶேஷஃ| ஶல்யாவஸ்தாநே த்வகாதிப்யோऽதிகமபி ஸ்தாநஂ ஸம்பவதீதி பக்ஷாந்தரமாஹ- தமநீத்யாதி| தமந்யாதிபிஸ்த்ரிபிஃ ஸஹ விவரஶப்தஃ ப்ரத்யேகமபிஸம்பத்யதே; விவரஂ சித்ரஂ, பேஶீ மாஂஸகண்டஃ, வாஶப்தேந பக்ஷாந்தரஂ ஸூசயதி| ஶரீரப்ரதேஶேஷ்விதி தமந்யாதய ஏவ ஶரீரப்ரதேஶாஸ்தேஷ்வித்யர்தஃ| அவதிஷ்டந்தே ஶல்யாநீதி ஸம்பத்யதே||௯||
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
தத்ர ஶல்யலக்ஷணமுச்யமாநமுபதாரய | தத்த்விதஂ ஸாமாந்யஂ வைஶேஷிகஂ ச | ஶ்யாவஂ பிடகாசிதஂ ஶோபவேதநாவந்தஂ முஹுர்முஹுஃ ஶோணிதாஸ்ராவிணஂ புத்புதவதுந்நதஂ மதுமாஂஸஂ ச வ்ரணஂ ஜாநீயாத் ஸஶல்யோऽயமிதி; ஸாமாந்யமேதல்லக்ஷணமுக்தம் | வைஶேஷிகஂ து- த்வக்கதே விவர்ணஃ ஶோபோ பவத்யாயதஃ கடிநஶ்ச; மாஂஸகதே ஶோபாபி(தி)வத்திஃ ஶல்யமார்காநுபஸஂரோஹஃ பீடநாஸஹிஷ்ணுதா சோஷபாகௌ ச; பேஶ்யந்தரஸ்தேऽப்யேததேவ சோஷஶோபவர்ஜஂ; ஸிராகதே ஸிராத்மாநஂ ஸிராஶூலஂ ஸிராஶோபஶ்ச; ஸ்நாயுகதே ஸ்நாயுஜாலோத்க்ஷேபணஂ ஸஂரம்பஶ்சோக்ரா ருக் ச; ஸ்ரோதோகதே ஸ்ரோதஸாஂ ஸ்வகர்மகுணஹாநிஃ; தமநீஸ்தே ஸபேநஂ ரக்தமீரயந்நநிலஃ ஸஶப்தோ நிர்கச்சத்யங்கமர்தஃ பிபாஸா ஹல்லாஸஶ்ச; அஸ்திகதே விவிதவேதநாப்ராதுர்பாவஃ ஶோபஶ்ச; அஸ்திவிவரகதேऽஸ்திபூர்ணதாऽஸ்திதோதஃ ஸஂஹர்ஷோ பலவாஂஶ்ச; ஸந்திகதேऽஸ்திவச்சேஷ்டோபரமஶ்ச; கோஷ்டகத ஆடோபாநாஹௌ மூத்ரபுரீஷாஹாரதர்ஶநஂ ச வ்ரணமுகாத்; மர்மகதே மர்மவித்தவச்சேஷ்டதே | ஸூக்ஷ்மகதிஷு ஶல்யேஷ்வேதாந்யேவ லக்ஷணாந்யஸ்பஷ்டாநி பவந்தி ||௧௦||
तत्र शल्यलक्षणमुच्यमानमुपधारय | तद्द्विधं सामान्यं वैशेषिकं च | श्यावं पिडकाचितं शोफवेदनावन्तं मुहुर्मुहुः शोणितास्राविणं बुद्बुदवदुन्नतं मृदुमांसं च व्रणं जानीयात् सशल्योऽयमिति; सामान्यमेतल्लक्षणमुक्तम् | वैशेषिकं तु- त्वग्गते विवर्णः शोफो भवत्यायतः कठिनश्च; मांसगते शोफाभि(ति)वृद्धिः शल्यमार्गानुपसंरोहः पीडनासहिष्णुता चोषपाकौ च; पेश्यन्तरस्थेऽप्येतदेव चोषशोफवर्जं; सिरागते सिराध्मानं सिराशूलं सिराशोफश्च; स्नायुगते स्नायुजालोत्क्षेपणं संरम्भश्चोग्रा रुक् च; स्रोतोगते स्रोतसां स्वकर्मगुणहानिः; धमनीस्थे सफेनं रक्तमीरयन्ननिलः सशब्दो निर्गच्छत्यङ्गमर्दः पिपासा हृल्लासश्च; अस्थिगते विविधवेदनाप्रादुर्भावः शोफश्च; अस्थिविवरगतेऽस्थिपूर्णताऽस्थितोदः संहर्षो बलवांश्च; सन्धिगतेऽस्थिवच्चेष्टोपरमश्च; कोष्ठगत आटोपानाहौ मूत्रपुरीषाहारदर्शनं च व्रणमुखात्; मर्मगते मर्मविद्धवच्चेष्टते | सूक्ष्मगतिषु शल्येष्वेतान्येव लक्षणान्यस्पष्टानि भवन्ति ||१०||
🔊 Audio coming soon
த்வகாதிஶல்யாநாஂ லக்ஷணாநி நிர்திஶந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி| தத்ர தேஷு த்வகாதிஷ்வித்யர்தஃ| லக்ஷணஂ சிஹ்நம்| உபதாரய ஶணு| தத்ர ப்ரதமஂ ஸாமாந்யலக்ஷணமாஹ- ஶ்யாவமித்யாதி| பிடகாசிதமிதி பிடகாவ்யாப்தம்|| ஸாமாந்யமபிதாய வைஶேஷிகஂ லக்ஷணமாஹ- வைஶேஷிகமித்யாதி| சோஷஃ சூஷ்யத இவ வேதநாவிஶேஷஃ, பிபாஸேத்யந்யே| சோஷஶோபவர்ஜஂ பாகாபாவாத்| ஸ்நாயுகத இத்யாதி| ஸ்நாயுஜாலோத்க்ஷேபணஂ ஸ்நாயுஸமூஹஸ்யோர்த்வஂ நயநஂ, ஸஂரம்பஃ ஶ்வயதுஃ| ஸ்ரோதஸாஂ ஸ்வகர்மகுணஹாநிரிதி ரஸாதிவஹாநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ ரஸாதிவஹநாதிகர்ம, குணாஃ புநரேஷாஂ வாதாதிவஹாநாமருணபீதஸிதரக்தாதயோ வர்ணாஃ, தேஷாஂ ஹாநிரித்யர்தஃ| தமநீஸ்த இத்யாதி| அங்கமர்தஃ ஸ்புடநிகா, ஹல்லாஸஃ அஸகத்ஷ்டீவநம்| ஸஂஹர்ஷ இதி மாருதோபத்ரவோ ரோமாஞ்சப்ராயோ வேதநாவிஶேஷஃ ‘ஸஂஹர்ஷஃ ஸங்கடநம்’ இத்யந்யே| சேஷ்டோபரம இதி ஆகுஞ்சநப்ரஸாரணாதிஹாநிஃ| கோஷ்டகதே இத்யாதி| ஆடோபஃ ஸதோதோ வாதஸங்க்ஷோபஃ, ஆநாஹோ வாதமூத்ரபுரீஷாதிநிரோதஃ| மர்மவித்தவத் சேஷ்டதே இதி ஸிராதிமர்மவித்தே யாநி லிங்காநி பவந்தி தாநீத்யர்தஃ; சேஷ்டதே சேஷ்டாஂ குருதே| ஸ்தூலஶல்யாநாஂ லக்ஷணமபிதாய ஸூக்ஷ்மஶல்யலக்ஷணமாஹ- ஸூக்ஷ்மகதிஷு ஶல்யேஷ்விதி| அஸ்பஷ்டாநி இதி அஸ்புடாநீத்யர்தஃ||௧௦||
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
மஹாந்த்யல்பாநி வா ஶுத்ததேஹாநாமநுலோமஸந்நிவிஷ்டாநி ரோஹந்தி விஶேஷதஃ கண்டஸ்ரோதஃஸிராத்வக்பேஶ்யஸ்திவிவரேஷஃ | தோஷப்ரகோபவ்யாயாமாபிகாதாஜீர்ணேப்யஃ ப்ரசலிதாநி புநர்பாதந்தே ||௧௧||
महान्त्यल्पानि वा शुद्धदेहानामनुलोमसन्निविष्टानि रोहन्ति विशेषतः कण्ठस्रोतःसिरात्वक्पेश्यस्थिविवरेषः | दोषप्रकोपव्यायामाभिघाताजीर्णेभ्यः प्रचलितानि पुनर्बाधन्ते ||११||
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ ஶல்யப்ரநஷ்டஸ்ய ஹேதுஂ தர்ஶயந்நாஹ- மஹாந்தீத்யாதி| ஶுத்ததேஹாநாமிதி வாதாத்யதூஷிததேஹாநாஂ பாகாபாவாத்ரோஹந்தீத்யர்தஃ| அநுலோமஸந்நிவிஷ்டாநீதி ரோமமாநுகூல்யேந ப்ரவிஷ்டாநீத்யர்தஃ| விஶேஷதஃ இத்யதிஶயேந, கண்டாதிஷு ப்ரவிஷ்டாநி ஶல்யாநி ‘ரோஹந்தி' இதி ஶேஷஃ| கேசித் ‘மஹாந்தி’ இத்யத்ர ஸ்தாநே ‘மதூந்யல்பாநி’ இதி பாடஂ படந்தி| யதி ரூடாந்யப்யதோஷகராணி தத் கிஂ தேஷாஂ விஜ்ஞாநேநாஹரணேந சேத்யாஹ- தோஷப்ரகோபேத்யாதி||௧௧||
Adhikarana 11 (12) · Śloka 12
தத்ர, த்வக்ப்ரநஷ்டே ஸ்நிக்தஸ்விந்நாயாஂ மந்மாஷயவகோதூமகோமயமதிதாயாஂ த்வசி யத்ர ஸஂரம்போ வேதநா வா பவதி தத்ர ஶல்யஂ விஜாநீயாத், ஸ்த்யாநகதமச்சந்தநகல்கைர்வா ப்ரதிக்தாயாஂ ஶல்யோஷ்மணாऽऽஶு விஸரதி கதமுபஶுஷ்யதி சாலேபோ யத்ர தத்ர ஶல்யஂ விஜாநீயாத்; மாஂஸப்ரநஷ்டே ஸ்நேஹஸ்வேதாதிபிஃ க்ரியாவிஶேஷைரவிருத்தைராதுரமுபபாதயேத், கர்ஶிதஸ்ய து ஶிதிலீபூதமநவபத்தஂ க்ஷுப்யமாணஂ யத்ர ஸஂரம்பஂ வேதநாஂ வா ஜநயதி தத்ர ஶல்யஂ விஜாநீயாத்; கோஷ்டாஸ்திஸந்திபேஶீவிவரேஷ்வவஸ்திதமேவமேவ பரீக்ஷேத; ஸிராதமநீஸ்ரோதஃஸ்நாயுப்ரநஷ்டே கண்டசக்ரஸஂயுக்தே யாநே வ்யாதிதமாரோப்யாஶு விஷமேऽத்வநி யாயாத் யத்ர ஸஂரம்போ வேதநா வா பவதி தத்ர ஶல்யஂ விஜாநீயாத்; அஸ்திப்ரநஷ்டே ஸ்நேஹஸ்வேதோபபந்நாந்யஸ்தீநி பந்தநபீடநாப்யாஂ பஶமுபாசரேத், யத்ர ஸஂரம்போ வேதநா பவதி தத்ர ஶல்யஂ விஜாநீயாத்; ஸந்திப்ரநஷ்டே ஸ்நேஹஸ்வேதோபபந்நாந் ஸந்தீந் ப்ரஸரணாகுஞ்சநபந்தநபீடநைஃ பஶமுபாசரேத், யத்ர ஸஂரம்போ வேதநா வா பவதி தத்ர ஶல்யஂ விஜாநீயாத், ஸந்திப்ரநஷ்டே ஸ்நேஹஸ்வேதோபபந்நாந் ஸந்தீந் ப்ரஸரணாகுஞ்சநபந்தநபீடநைர்பஶமுபாசரேத்; யத்ர ஸஂரம்போ வேதநா வா பவதி தத்ர ஶல்யஂ விஜாநீயாத், மர்மப்ரநஷ்டே த்வநந்யபாவாந்மர்மணாமுக்தஂ பரீக்ஷணஂ பவதி ||௧௨||
तत्र, त्वक्प्रनष्टे स्निग्धस्विन्नायां मृन्माषयवगोधूमगोमयमृदितायां त्वचि यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात्, स्त्यानघृतमृच्चन्दनकल्कैर्वा प्रदिग्धायां शल्योष्मणाऽऽशु विसरति घृतमुपशुष्यति चालेपो यत्र तत्र शल्यं विजानीयात्; मांसप्रनष्टे स्नेहस्वेदादिभिः क्रियाविशेषैरविरुद्धैरातुरमुपपादयेत्, कर्शितस्य तु शिथिलीभूतमनवबद्धं क्षुभ्यमाणं यत्र संरम्भं वेदनां वा जनयति तत्र शल्यं विजानीयात्; कोष्ठास्थिसन्धिपेशीविवरेष्ववस्थितमेवमेव परीक्षेत; सिराधमनीस्रोतःस्नायुप्रनष्टे खण्डचक्रसंयुक्ते याने व्याधितमारोप्याशु विषमेऽध्वनि यायात् यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात्; अस्थिप्रनष्टे स्नेहस्वेदोपपन्नान्यस्थीनि बन्धनपीडनाभ्यां भृशमुपाचरेत्, यत्र संरम्भो वेदना भवति तत्र शल्यं विजानीयात्; सन्धिप्रनष्टे स्नेहस्वेदोपपन्नान् सन्धीन् प्रसरणाकुञ्चनबन्धनपीडनैः भृशमुपाचरेत्, यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात्, सन्धिप्रनष्टे स्नेहस्वेदोपपन्नान् सन्धीन् प्रसरणाकुञ्चनबन्धनपीडनैर्भृशमुपाचरेत्; यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात्, मर्मप्रनष्टे त्वनन्यभावान्मर्मणामुक्तं परीक्षणं भवति ||१२||
🔊 Audio coming soon
த்வகாதிப்ரவிஷ்டாநாஂ விஜ்ஞாநோபாயஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி| ஸஂரம்போ ராகஶோதாபிஸம்பவஃ| ஆஶு விஸரதீதி ஶீக்ரஂ விலீயதே| மாஂஸேத்யாதி| க்ரியாவிஶேஷைஃ ஸஹாதுரமுபபாதயேத் யோஜயேதித்யர்தஃ| கர்ஶிதஸ்ய ஆதுரஸ்யேத்யர்தஃ| ஶிதிலீபூதமநவபத்தஂ க்ஷுப்யமாணஂ ‘ஶல்யஂ’ இதி ஶேஷஃ, க்ஷுப்யமாணமிதி சலதித்யர்தஃ| ஏவமேவேதி பூர்வோக்தந்யாயேநேத்யர்தஃ| கண்டசக்ரஸஂயுக்தே யாந இதி கண்டிதசக்ரஸமந்விதே ரத இத்யர்தஃ| ஆரோப்யேதி ஆரோஹ்யேத்யர்தஃ, விஷமேऽத்வநி நிம்நோந்நதமார்கே இத்யர்தஃ| ஸ்நேஹஸ்வேதோபபந்நாநி ஸ்நேஹஸ்வேதயுக்தாநீத்யர்தஃ| மர்மப்ரநஷ்டே இத்யாதி மர்மாணி த்வகாதிஷ்வஷ்டஸு வ்ரணவஸ்துஷ்வேவ பவந்தி, நாந்யத்ர பவந்தித்யநந்யபாவாந்மர்மணாஂ ப்ரநஷ்டஶல்யே த்வகாத்யுக்தமேவ பரீக்ஷணஂ கர்தவ்யமித்யர்தஃ||௧௨||
Adhikarana 12 (13) · Śloka 13
ஸாமாந்யலக்ஷமபி ச ஹஸ்திஸ்கந்தாஶ்வபஷ்டபர்வதத்ருமாரோஹணதநுர்வ்யாயாமத்ருதயாநநியுத்தாத்வகமநலங்கநப்லவநப்ரதரண- வ்யாயாமைர்ஜம்போத்காரகாஸக்ஷவதுஷ்டீவநஹஸநப்ராணாயாமைர்வாதமூத்ரபுரீஷஶுக்ரோத்ஸர்கைர்வா யத்ர ஸஂரம்போ வேதநா வா பவதி தத்ர ஶல்யஂ விஜாநீயாத் ||௧௩||
सामान्यलक्षमपि च हस्तिस्कन्धाश्वपृष्ठपर्वतद्रुमारोहणधनुर्व्यायामद्रुतयाननियुद्धाध्वगमनलङ्घनप्लवनप्रतरण- व्यायामैर्जृम्भोद्गारकासक्षवथुष्ठीवनहसनप्राणायामैर्वातमूत्रपुरीषशुक्रोत्सर्गैर्वा यत्र संरम्भो वेदना वा भवति तत्र शल्यं विजानीयात् ||१३||
🔊 Audio coming soon
ஸாமாந்யவிஜ்ஞாநோபாயமபி தர்ஶயந்நாஹ- ஸாமாந்யலக்ஷணமித்யாதி| அஷ்டஸ்வபி த்வகாதிவ்ரணவஸ்துஷ்வவஸ்திதஶல்யஸ்ய லக்ஷணஂ ஸாமாந்யலக்ஷணம்| ஹஸ்திஸ்கந்தாதிபிஃ ஸஹாரோஹணஶப்தஃ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| தநுர்வ்யாயாமஃ இதி தநுராகர்ஷணஜநிதஶ்ரமஃ, த்ருதயாநமிதி ஶீக்ரகமநஂ, நியுத்தஂ பாஹுயுத்தஂ, லங்கநமிதி குட்யாதீநாமுத்ப்லுத்யாதிக்ரமணஂ, ப்லவநஂ உத்பதநஂ, ப்ரதரணஂ நத்யாதௌ, வ்யாயாமஃ ஶரீராயாஸஜநகஂ கர்ம| ஜம்பேதி பீதைகமாருதோச்ச்வாஸஸ்ய வ்யாத்தமுகேந பரிமோக்ஷணஂ, உத்காரேதி உத்கதஸ்ய வாயோருத்கிரணமுத்காரஃ, காஸேதி தோஷதுஷ்டோதாநாநுகதப்ராணவாயோர்நிர்கமநஂ பிந்நகாஂஸ்யத்வநிகஂ காஸஃ, க்ஷவதுரிதி ஊர்த்வஸ்ரோதோऽவஸ்திதப்ராணோதாநயோராகுலிதயோர்நாஸாவிவரதோ நிர்கமநஂ க்ஷவதுஃ, ஷ்டீவநஂ கபாதேஸ்தூத்கரணஂ, ஹஸநஂ ஹாஸோ விகதாங்கவசஃகத்யஜாதஸ்ய ஹாஸ்யரஸஸ்ய ஸ்தாயீபாவோऽங்ககபோலநாஸௌஷ்டஸ்பந்தநலக்ஷணஃ, ப்ராணாயாமேதி ப்ராணவாயோராயமநமவரோதநஂ ப்ராணாயாமஃ, உத்ஸர்கஶப்தோ வாதாதிபிஃ ஸஹ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே, உத்ஸர்கஃ ப்ரமோசநம்| கேசித் ‘யத்ர ஸஂரம்போ வேதநா வா’ இத்யத்ர’ ஸ்தாநே ‘உத்ஸர்கேர்வா யத்ர தோதாதயஸ்தத்ர ஶல்யஂ விஜாநீயாத்’ இதி பாடஂ படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- ஆதிஶப்தாத் பாகராகஶோதாதயஃ| ஶ்யாவஂ பிடகாசிதமித்யாதீநி பூர்வோக்தஸாமாந்யலக்ஷணாநி ஸந்நிகஷ்டாநி; ஏதாநி புநர்ஹஸ்திஸ்கந்தாரோஹணாதீநி விப்ரகஷ்டாநி; யத ஏதைரேவ ஶ்யாவஂ பிடகாசிதமித்யாதி லக்ஷயிதவ்யம்; இத்யநயோஃ ஸாமாந்யலக்ஷணபாடயோர்ந பௌநருக்த்யம்||௧௩||
Adhikarana 13 (14-15) · Śloka 15
பவந்தி சாத்ர- யஸ்மிஂஸ்தோதாதயோ தேஶே ஸுப்ததா குருதாऽபி ச | கட்டதே பஹுஶோ யத்ர ஶூயதே ருஜ்யதேऽபி ச ||௧௪|| ஆதுரஶ்சாபி யஂ தேஶமபீக்ஷ்ணஂ பரிரக்ஷதி | ஸஂவாஹ்யமாநோ பஹுஶஸ்தத்ர ஶல்யஂ விநிர்திஶேத் ||௧௫||
भवन्ति चात्र- यस्मिंस्तोदादयो देशे सुप्तता गुरुताऽपि च | घट्टते बहुशो यत्र शूयते रुज्यतेऽपि च ||१४|| आतुरश्चापि यं देशमभीक्ष्णं परिरक्षति | संवाह्यमानो बहुशस्तत्र शल्यं विनिर्दिशेत् ||१५||
🔊 Audio coming soon
ப்ரநஷ்டஶல்யவிஜ்ஞாநோபாயமுத்திஶ்யாபராண்யபி ராஜார்ஷிஃ புநர்லிங்காநி நிஶ்சயார்தமாஹ- யஸ்மிந்நித்யாதி| யஸ்மிந் தேஶே ஶரீராவயவே| தோதாதயோ ‘பவந்தி’ இத்யத்யாஹாரஃ| ஆதிக்ரஹணாத் ராகபாகாதயஃ| ஸுப்ததா ஸ்பர்ஶநாநபிஜ்ஞத்வம்| கட்டதே பஹுஶோ யத்ரேதி யஸ்மிந் ப்ரதேஶே பஹுஶோ வாரஂவாரஂ புருஷஃ ஸ்வயமேவ கட்டதே சாலயதி| துத்யதேऽபி சேத்யத்ர பீடாயா அதிஶயக்யாபநஂ ந புநருக்திஃ| ஆதுரஶ்சாபி யஂ தேஶமித்யாதி| ஆதுரோ யஂ தேஶமபீக்ஷ்ணமநவரதஂ ரக்ஷதி, கிஂவிஶிஷ்டஃ? ஸஂவாஹ்யமாநோ மத்யமாநஃ, கதஂ பஹுஶோ வாரஂவாரஂ; ஏதேந யதா யதாऽऽதுரோ மத்யதே ததா ததா தஂ தேஶஂ ரக்ஷதீத்யர்தஃ||௧௪-௧௫||
Adhikarana 14 (16-17) · Śloka 17
அல்பாபாதமஶூநஂ ச நீருஜஂ நிருபத்ரவம் | ப்ரஸந்நஂ மதுபர்யந்தஂ நிராகட்டமநுந்நதம் ||௧௬|| ஏஷண்யா ஸர்வதோ தஷ்ட்வா யதாமார்கஂ சிகித்ஸகஃ | ப்ரஸாராகுஞ்சநாந்நூநஂ நிஃஶல்யமிதி நிர்திஶேத் ||௧௭||
अल्पाबाधमशूनं च नीरुजं निरुपद्रवम् | प्रसन्नं मृदुपर्यन्तं निराघट्टमनुन्नतम् ||१६|| एषण्या सर्वतो दृष्ट्वा यथामार्गं चिकित्सकः | प्रसाराकुञ्चनान्नूनं निःशल्यमिति निर्दिशेत् ||१७||
🔊 Audio coming soon
நிஃஶல்யஸ்ய லக்ஷணஂ தர்ஶயந்நாஹ- அல்பாபாதமித்யாதி| அல்பாபாதம் அல்பதுஃகம்| நீருஜஂ நிர்கதஶூலாதிவேதநம்| மதுபர்யந்தஂ மத்வந்தம், நிராகட்டஂ நிஶ்சலம்| ஏஷணேத்யாதி| சிகித்ஸகோ வைதஃ, நிஃஶல்யமிதி நிர்திஶேத் கதயேத்; கிஂ கத்வா? தஷ்ட்வா, கயா ஏஷண்யா லோஹாதிஶலாகயா, ஸர்வதஃ ஸர்வத்ர, கதஂ? யதாமார்கஂ மார்காநதிக்ரமேண; கதஂ கதயேத் நூநஂ நிஶ்சிதஂ, கஸ்மாத்? ப்ரஸாரணாதாகுஞ்சநாச்ச அல்பாபி யதி பாதா ந பவதீத்யர்தஃ| ‘அல்பபாதஂ’ இத்யத்ர ‘அல்பதாபஂ இத்யந்யே படந்தி,| கேசித ‘அநுந்நதம்’ இதி ந படந்தி, அஶூநமித்யநேநைவ கதார்தத்வாத்||௧௬-௧௭||
Adhikarana 15 (18) · Śloka 18
அஸ்த்யாத்மகஂ பஜ்யதே து ஶல்யமந்தஶ்ச ஶீர்யதே | ப்ராயோ நிர்புஜ்யதே ஶார்ங்கமாயஸஂ சேதி நிஶ்சயஃ ||௧௮||
अस्थ्यात्मकं भज्यते तु शल्यमन्तश्च शीर्यते | प्रायो निर्भुज्यते शार्ङ्गमायसं चेति निश्चयः ||१८||
🔊 Audio coming soon
ஆஹரணோபயோகிநீஂ ஹேதுபேதேநாந்தஃ ஸ்தஶல்யாவஸ்தாஂ தர்ஶயந்நாஹ- அஸ்த்யாத்மகமித்யாதி| அஸ்த்யாத்மகம் அஸ்திஜஂ; பஜ்யத இதி ஸ்வயஂ த்விதா த்ரிதா வா பவதீத்யர்தஃ| ஏதேநைவாஸ்யாஹரணேऽவயவாந்தரஂ விசார்யாஹரணஂ கர்தவ்யமித்யபிப்ராயஃ| ஶீர்யதே இதி ஶடதீத்யர்தஃ| நநு, ‘கேஶாஸ்திவேணுதாருபலாநி து ந விஶீர்யந்தே’ இத்யக்ரே வக்ஷ்யதி, அத்ர து ‘அந்தஶ்ச ஶீர்யதே’ இதி கதயதி, தத்கதஂ ந விரோதஃ? உச்யதே அந்தஶ்ச ஶீர்யத இதி சகாரோ விஷயபேதப்ரதிபாதநார்தஂ; தேந கேஷாஞ்சிதேவாஸ்தநாஂ ஶீர்ணத்வஂ ந ஸர்வேஷாமிதி நாஸ்தி விரோதஃ| நிர்புஜ்யதே இதி குடிலீபவதி| ஶார்ங்கமிதி ஶங்கமயம்| ஆயஸஂ சேதி லோஹமயமபி நிர்புஜ்யத இத்யர்தஃ||௧௮||
Adhikarana 16 (19) · Śloka 19
வார்க்ஷவைணவதார்ணாநி நிர்ஹ்ரியந்தே து நோ யதி | பசந்தி ரக்தஂ மாஂஸஂ ச க்ஷிப்ரமேதாநி தேஹிநாம் ||௧௯||
वार्क्षवैणवतार्णानि निर्ह्रियन्ते तु नो यदि | पचन्ति रक्तं मांसं च क्षिप्रमेतानि देहिनाम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
வார்க்ஷாதீநாஂ விஶல்யக்நே மர்மணி பாகாத் ஸ்வயஂ பதிதாநாமவஶ்யமநிர்ஹரணீயத்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- வார்க்ஷேத்யாதி|- வார்க்ஷ்யஂ வக்ஷமயஂ, வைணவஂ வேணுமயஂ, தார்ணஂ தணமயம்| நிர்ஹ்ரியந்தே து நோ யதீதி அநிர்ஹரணஂ ச விஶல்யப்ராணஹரப்ரதேஶே போத்தவ்யம்| பசந்தி ரக்தஂ மாஂஸஂ சேத்யாதிநா வார்க்ஷாதீநி ஶல்யாநி பாகாத் ஸ்வயஂ பதந்தீத்யுக்தஂ பவதி||௧௯||
Adhikarana 17 (20) · Śloka 20
காநகஂ ராஜதஂ தாம்ரஂ ரைதிகஂ த்ரபு ஸீஸகம் | சிரஸ்தாநாத்விலீயந்தே பித்ததேஜஃப்ரதாபநாத் ||௨௦||
कानकं राजतं ताम्रं रैतिकं त्रपु सीसकम् | चिरस्थानाद्विलीयन्ते पित्ततेजःप्रतापनात् ||२०||
🔊 Audio coming soon
விஶல்யப்ராணஹராதிஷு ப்ரதேஶேஷு காநகாதீநாமநாஹரணேऽதோஷஂ தர்ஶயந்நாஹ- காநகமித்யாதி| ரைதிகமிதி ரீதிஃ பித்தலபேதஃ, தந்மயஂ ரைதிகம்| கேசிதத்ர ரைதிகமிதி பதஂ விஹாய கஷ்ணாயஸ்த்ரபுஸீஸகம்’ இதி படந்தி||௨௦||
Adhikarana 18 (21) · Śloka 21
ஸ்வபாவஶீதா மதவோ யே சாந்யேऽபீதஶா மதாஃ | த்ரவீபூதாஃ ஶரீரேऽஸ்மிந்நேகத்வஂ யாந்தி தாதுபிஃ ||௨௧||
स्वभावशीता मृदवो ये चान्येऽपीदृशा मताः | द्रवीभूताः शरीरेऽस्मिन्नेकत्वं यान्ति धातुभिः ||२१||
🔊 Audio coming soon
அந்யேஷாமபி காஂஸ்யப்ரபதீநாஂ காநகாதிதர்மஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஸ்வபாவேத்யாதி||௨௧||
Adhikarana 19 (22) · Śloka 22
விஷாணதந்தகேஶாஸ்திவேணுதாருபலாநி து | ஶல்யாநி ந விஶீர்யந்தே ஶரீரே மந்மயாநி ச ||௨௨||
विषाणदन्तकेशास्थिवेणुदारुपलानि तु | शल्यानि न विशीर्यन्ते शरीरे मृन्मयानि च ||२२||
🔊 Audio coming soon
அபரேஷாஂ சிரகாலஸஂஸ்திதாவபி ந ஶரீரதாதுபிரேகத்வமிதி தர்ஶயந்நாஹ- விஷாணேத்யாதி|- விஷாணஂ ஶங்கஂ, தாரு காஷ்டஂ, உபலஃ பாஷாணஃ, ந விஶீர்யந்த இதி ந ஶடந்தீத்யர்தஃ| மந்மயாநி மத்திகாமயாநி||௨௨||
Adhikarana 20 (23) · Śloka 23
த்விவிதஂ பஞ்சகதிமத்த்வகாதிவ்ரணவஸ்துஷு | யோ வேத்தி விஷ்டிதஂ ஶல்யஂ ஸ ராஜ்ஞஃ கர்துமர்ஹதி ||௨௩||
द्विविधं पञ्चगतिमत्त्वगादिव्रणवस्तुषु | यो वेत्ति विष्टितं शल्यं स राज्ञः कर्तुमर्हति ||२३||
🔊 Audio coming soon
அத்யாயபிண்டார்தஜ்ஞாநேந வைத்யஸ்துதி தர்ஶயந்நாஹ- த்விவிதமித்யாதி|- த்விவிதஂ த்விப்ரகாரஂ கர்ணீ ஶ்லக்ஷ்ணஶ்சேதி; அந்யே ஶரீராகந்துபேதேந த்வைவித்யஂ மந்யந்தே| பஞ்சகதிமதிதி ஊர்த்வாதோऽர்வாசீநதிர்யகஜுகதிகம்| த்வகாதிவ்ரணவஸ்துஷ்விதி த்வகாதிவ்ரணவஸ்துஷ்வஷ்டாஸு விஷ்டிதஂ விவிதப்ரகாரஂ ஸ்திதம்| ராஜக்ரஹணஂ ப்ரதாநஸங்க்ரஹார்தம்| கர்துமிதி ப்ரதீகாரஂ கர்துமித்யர்தஃ, அர்ஹதி யோக்யோ பவதி| ‘யோ வேத்த்யதிஷ்டிதஂ ஶல்யஂ’ இதி கேசித் படந்தி||௨௩||
Adhikarana puShpikA · Śloka 26
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ப்ரநஷ்டஶல்யவிஜ்ஞாநீயோ நாம ஷட்விஂஶதிதமோऽத்யாயஃ ||௨௬||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने प्रनष्टशल्यविज्ञानीयो नाम षड्विंशतितमोऽध्यायः ||२६||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஷட்விஂஶதிதமோऽத்யாயஃ||௨௬||