Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਵਿਪਰੀਤਾਵਿਪਰੀਤਸ੍ਵਪ੍ਨਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातो विपरीताविपरीतस्वप्ननिदर्शनीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਾਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ਼ਬ੍ਦਾਨਨ੍ਤਰਂ ਲੁਪ੍ਤਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਨਕ੍ਸਤ੍ਰਵੇਲਾਤਿਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਸ਼ਕੁਨਾਨਿਲਦੇਸ਼ਵੈਦ੍ਯਵਾਗ੍ਦੇਹਮਨਸ਼੍ਚੇਸ੍ਟਾ ਅਪਿ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ਦੂਤਦਰ੍ਸ਼ਨਸਮ੍ਭਾਸਾ ਵੇਸਾਸ਼੍ਚੇਸ੍ਟਿਤਮੇਵ ਚ | ਕ੍ਸਂ ਵੇਲਾ ਤਿਥਿਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸ਼ਕੁਨੋਨਿਲਃ ||੩|| ਦੇਸ਼ੋ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਗ੍ਦੇਹਮਨਸਾਂ ਚ ਵਿਚੇਸ੍ਟਿਤਮ੍ | ਕਥਯਨ੍ਤ੍ਯਾਤੁਰਗਤਂ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਸ਼ੁਭਮ੍ ||੪||
दूतदर्शनसम्भाषा वेषाश्चेष्टितमेव च | ऋक्षं वेला तिथिश्चैव निमित्तं शकुनोऽनिलः ||३|| देशो वैद्यस्य वाग्देहमनसां च विचेष्टितम् | कथयन्त्यातुरगतं शुभं वा यदि वाऽशुभम् ||४||
🔊 Audio coming soon
ਅਤ੍ਰਾਧ੍ਯਾਯੇ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯਾਨ੍ ਦੂਤਾਦੀਨੁਪਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਦੂਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਦੂਤਸ਼ਬ੍ਦੋਤ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਨਸਮ੍ਭਾਸਵੇਸ਼ਚੇਸ੍ਟਿਤੈਃ ਸਹ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਗਮਨਾਯ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਾਯ ਵਾਗਤਃ ਪੁਰੁਸੋ ਦੂਤਃ| ਚੇਸ੍ਟਾ ਚਾਤ੍ਰ ਕਾਯਕਤੋ ਵ੍ਯਾਪਾਰਃ, ਕ੍ਸਾਣਿ ਆਰ੍ਦ੍ਰਾਦੀਨਿ, ਵੇਲਾ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਾਦਿਕਾਃ, ਤਿਥਯਃ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਦਯਃ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਾਦਿਦਰ੍ਸ਼ਨਂ , ਦੇਸ਼ੋ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਭੂਮਿਭਾਗਃ, ਵਾਗ੍ਦੇਹਮਨਸਾਂ ਚ ਵਿਚੇਸ੍ਟਿਤਮਪਿ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯੈਵ| ਆਤੁਰਗਤਮਿਤਿ ਆਤੁਰਾਸ਼੍ਰਿਤਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਃ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯਾਃ||੩-੪||
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 7
ਪਾਖ(ਸ)ਣ੍ਡਾਸ਼੍ਰਮਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸਪਕ੍ਸਾਃ ਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ | ਤ ਏਵ ਵਿਪਰੀਤਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਦੂਤਾਃ ਕਰ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਯੇ ||੫|| ਨਪੁਂਸਕਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਬਹਵੋ ਨੈਕਕਾਰ੍ਯਾ ਅਸੂਯਕਾਃ | ਗਰ੍ਦਭੋਸ੍ਟ੍ਰਰਥਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਾ ਸ੍ਯੁਃ ਪਰਮ੍ਪਰਾਃ ||੬|| ਵੈਦ੍ਯਂ ਯ ਉਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਦੂਤਾਸ੍ਤੇ ਚਾਪਿ ਗਰ੍ਹਿਤਾਃ |੭|
पाख(ष)ण्डाश्रमवर्णानां सपक्षाः कर्मसिद्धये | त एव विपरीताः स्युर्दूताः कर्मविपत्तये ||५|| नपुंसकं स्त्री बहवो नैककार्या असूयकाः | गर्दभोष्ट्ररथप्राप्ताः प्राप्ता वा स्युः परम्पराः ||६|| वैद्यं य उपसर्पन्ति दूतास्ते चापि गर्हिताः |७|
🔊 Audio coming soon
ਪ੍ਰਥਮਂ ਦੂਤਦਰ੍ਸ਼ਨਮਧਿਕਤ੍ਯਾਹ- ਪਾਖਣ੍ਡੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਾਖ(ਸ)ਣ੍ਡਾਃ ਕਾਪਾਲਿਕਾਦਯਃ, ਆਸ਼੍ਰਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਗਹਸ੍ਥਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਯਤਯਃ, ਵਰ੍ਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯਃ| ਸਪਕ੍ਸਾ ਇਤਿ ਤਦ੍ਯਥਾ- ਕਾਪਾਲੀ ਕਾਪਾਲਿਕਸ੍ਯ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ, ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਯਃ| ਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਮ੍| | ਤ ਏਵ ਵਿਪਰੀਤਾ ਇਤਿ ਕਾਪਾਲਿਕਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ ਕਾਪਾਲੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਰ੍ਮਵਿਪਤ੍ਤਯੇ ਇਤਿ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨਾਸ਼ਾਯ| ਨਪੁਂਸਕਮਿਤਿ ਨ ਪੁਮਾਨ੍ ਨ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀ| ਸ੍ਤ੍ਰੀਤਿ ਯੋਸਿਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਬਹਵ ਇਤਿ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਨੈਕਕਾਰ੍ਯਾ ਇਤਿ ਨੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਰ੍ਯੇ ਯੇ ਦੂਤਾਃ ਸਮਾਗਤਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਸੂਯਕਾ ਇਤਿ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਕਲਹਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਾਃ| ਗਰ੍ਦਭੋਸ੍ਟ੍ਰਰਥਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਇਤਿ ਗਰ੍ਦਭੋਸ੍ਟ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਰਥੇਨਾਗਤਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਾ ਸ੍ਯੁਃ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਇਤਿ ਆਗਤਾ ਵਾ ਭਵੇਯੁਃ, ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਃ, ਏਤੇਨ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਦਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਭਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਵੈਦ੍ਯਂ ਯ ਉਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤੀਤ੍ਯਾਦਿ ਯੇ ਦੂਤਾ ਏਵਙ੍ਗੁਣਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਾ ਵੈਦ੍ਯਮੁਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਸਮੀਪਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ , ਤੇ ਗਰ੍ਹਿਤਾ ਏਵੇਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵਨੀਯਾਃ| ਅਤ੍ਰ ਚਸ਼ਬ੍ਦ ਏਵਕਾਰਾਰ੍ਥਃ, ਅਪਿਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਯਾਮ੍||੫-੬||-
Adhikarana 4 (7-8) · Śloka 8
ਪਾਸ਼ਦਣ੍ਡਾਯੁਧਧਰਾਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰੇਤਰਵਾਸਸਃ ||੭|| ਆਰ੍ਦ੍ਰਜੀਰ੍ਣਾਪਸਵ੍ਯੈਕਮਲਿਨੋਦ੍ਧ੍ਵਸ੍ਤਵਾਸਸਃ | ਨ੍ਯੂਨਾਧਿਕਾਙ੍ਗਾ ਉਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਵਿਕਤਾ ਰੌਦ੍ਰਰੂਪਿਣਃ ||੮||
पाशदण्डायुधधराः पाण्डुरेतरवाससः ||७|| आर्द्रजीर्णापसव्यैकमलिनोद्ध्वस्तवाससः | न्यूनाधिकाङ्गा उद्विग्ना विकृता रौद्ररूपिणः ||८||
🔊 Audio coming soon
ਵੇਸਮਧਿਕਤ੍ਯਾਹ- ਪਾਸ਼ੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਾਸ਼ੋ ਦੀਰ੍ਘਃ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਬਨ੍ਧਨੋ ਰਜ੍ਜੁਵਲਯਃ, ਦਣ੍ਡੋ ਲੌਹਾਦਿਵਲਯੈਰ੍ਨਿਬਦ੍ਧੋ ਦੀਰ੍ਘਨਿਸ੍ਠੁਰਕਾਸ੍ਠਯਸ੍ਟਿਃ, ਆਯੁਧਾਨਿ ਖਡ੍ਗਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਦੀਨਿ| ਪਾਣ੍ਡੁਰੇਤਰਵਾਸਸ ਇਤਿ ਕਸ੍ਣਪੀਤਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਾਃ| ਆਰ੍ਦ੍ਰਜੀਰ੍ਣਾਪਸਵ੍ਯੈਕਮਲਿਨੋਦ੍ਧ੍ਵਸ੍ਤਵਾਸਸ ਇਤਿ ਆਰ੍ਦ੍ਰਂ ਸ੍ਤਿਮਿਤਂ, ਜੀਰ੍ਣਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍, ਅਪਸਵ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸਿਣਾਸ਼੍ਰਿਤਮੁਤ੍ਤਰੀਯਵਾਸਃ, ਏਕਮ੍ ਏਕਵਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰਿਣਂ, ਮਲਿਨਮਧੌਤਂ, ਉਦ੍ਧ੍ਵਸ੍ਤਂ ਪਾਟਿਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮ੍| ਨ੍ਯੂਨਾਧਿਕਾਙ੍ਗਾ ਇਤਿ ਨ੍ਯੂਨਾ ਹਸ੍ਤਾਦ੍ਯਵਯਵੈਰ੍ਹੀਨਾਃ; ਅਧਿਕਾਙ੍ਗਾ ਇਤਿ ਏਕਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਙ੍ਗੁਲ੍ਯਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਃ| ਉਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਇਤਿ ਭੀਤਾਃ| ਵਿਕਤਾ ਇਤਿ ਪਙ੍ਗੁਕੁਬ੍ਜਵਾਮਨਾਦਯਃ| ਰੌਦ੍ਰਰੂਪਿਣ ਇਤਿ ਭੈਰਵੋਦ੍ਧਤਕਰ੍ਕਸ਼ਾਃ (ਭਯਾਵਹਰੂਪਿਣਃ )||੭-੮||
Adhikarana 5 (9) · Śloka 9
ਰੂਕ੍ਸਨਿਸ੍ਠੁਰਵਕ੍ਤਾਰਸ੍ਤ੍ਵਮਙ੍ਗਲ੍ਯਾਭਿਧਾਯਿਨਃ |੯|
रूक्षनिष्ठुरवक्तारस्त्वमङ्गल्याभिधायिनः |९|
🔊 Audio coming soon
ਦੂਤਸਮ੍ਭਾਸਾਮਧਿਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਹ- ਰੂਕ੍ਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਰੂਕ੍ਸਂ ਮੈਤ੍ਰੀਰਹਿਤਂ ਵਚਃ, ਨਿਸ੍ਠੁਰਂ ਕਠੋਰਵਚਨਮ੍| ਅਮਙ੍ਗਲ੍ਯਾਭਿਧਾਯਿਨ ਇਤਿ ਗਤਭਤਨਸ੍ਟਰੁਦਿਤੇਤ੍ਯਾਦਿਵਚਨਮਮਙ੍ਗਲਮ੍|੯|-
Adhikarana 6 (9-14) · Śloka 15
ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਤਣਕਾਸ੍ਠਾਨਿ ਸ੍ਪਸ਼ਨ੍ਤੋ ਨਾਸਿਕਾਂ ਸ੍ਤਨਮ੍ ||੯|| ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਾਨਾਮਿਕਾਕੇਸ਼ਨਖਰੋਮਦਸ਼ਾਸ੍ਪਸ਼ਃ | ਸ੍ਰੋਤੋਵਰੋਧਹਦ੍ਗਣ੍ਡਮੂਰ੍ਧੋਰਃਕੁਕ੍ਸਿਪਾਣਯਃ ||੧੦|| ਕਪਾਲੋਪਲਭਸ੍ਮਾਸ੍ਥਿਤੁਸਾਙ੍ਗਾਰਕਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ | ਵਿਲਿਖਨ੍ਤੋ ਮਹੀਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੋ ਲੋਸ੍ਟਭੇਦਿਨਃ ||੧੧|| ਤੈਲਕਰ੍ਦਮਦਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗਾ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਗਨੁਲੇਪਨਾਃ | ਫਲਂ ਪਕ੍ਵਮਸਾਰਂ ਵਾ ਗਹੀਤ੍ਵਾਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਮ੍ ||੧੨|| ਨਖੈਰ੍ਨਖਾਨ੍ਤਰਂ ਵਾਪਿ ਕਰੇਣ ਚਰਣਂ ਤਥਾ | ਉਪਾਨਚ੍ਚਰ੍ਮਹਸ੍ਤਾ ਵਾ ਵਿਕਤਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਾਃ ||੧੩|| ਵਾਮਾਚਾਰਾ ਰੁਦਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਵਾਸਿਨੋ ਵਿਕਤੇਕ੍ਸਣਾਃ | ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਵਿਸਮੈਕਪਦੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ||੧੪|| ਵੈਦ੍ਯਂ ਯ ਉਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਦੂਤਾਸ੍ਤੇ ਚਾਪਿ ਗਰ੍ਹਿਤਾਃ |੧੫|
छिन्दन्तस्तृणकाष्ठानि स्पृशन्तो नासिकां स्तनम् ||९|| वस्त्रान्तानामिकाकेशनखरोमदशास्पृशः | स्रोतोवरोधहृद्गण्डमूर्धोरःकुक्षिपाणयः ||१०|| कपालोपलभस्मास्थितुषाङ्गारकराश्च ये | विलिखन्तो महीं किञ्चिन्मुञ्चन्तो लोष्टभेदिनः ||११|| तैलकर्दमदिग्धाङ्गा रक्तस्रगनुलेपनाः | फलं पक्वमसारं वा गृहीत्वाऽन्यच्च तद्विधम् ||१२|| नखैर्नखान्तरं वाऽपि करेण चरणं तथा | उपानच्चर्महस्ता वा विकृतव्याधिपीडिताः ||१३|| वामाचारा रुदन्तश्च श्वासिनो विकृतेक्षणाः | याम्यां दिशि प्राञ्जलयो विषमैकपदे स्थिताः ||१४|| वैद्यं य उपसर्पन्ति दूतास्ते चापि गर्हिताः |१५|
🔊 Audio coming soon
ਚੇਸ੍ਟਿਤਮਧਿਕਤ੍ਯਾਹ- ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਦਸ਼ਾਹੀਨਸ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਮ੍, ਅਨਾਮਿਕਾ ਪਵਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗੁਲਿਃ, ਕੇਸ਼ਾ ਮਸ੍ਤਕਵਾਲਾਃ, ਰੋਮਾਣਿ ਸ਼ਰੀਰੋਦ੍ਭਵਾ ਵਾਲਾਃ, ਦਸ਼ਾਃ ਸਦਸ਼ਸ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ| ਸ੍ਰੋਤੋਵਰੋਧੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸ੍ਰੋਤੋਵਰੋਧਾਦਿਸੁ ਨਿਕ੍ਸਿਪ੍ਤਪਾਣਯਃ; ਸ੍ਰੋਤਃ ਕਰ੍ਣਾਦਿਛਿਦ੍ਰਮ੍, ਅਵਰੋਧਃ ਸ੍ਕਨ੍ਧਦੇਸ਼ਃ, ਹਤ੍ ਕਮਲਮੁਕੁਲਾਕਾਰਮਧੋਮੁਖਂ, ਗਣ੍ਡੋ ਗਲ੍ਲਃ, ਮੂਰ੍ਧਾ ਮਸ੍ਤਕਮ੍, ਉਰਃ ਕਣ੍ਠਹਦਯਾਨ੍ਤਰਾਲਃ, ਕੁਕ੍ਸਿਰ੍ਵਙ੍ਕ੍ਸਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਨ੍ਤਰਾਲਃ| ਕਪਾਲੋਪਲੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਰਸ਼ਬ੍ਦਃ ਕਪਾਲਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ, ਤੇਨ ਕਪਾਲਾਦਿਕਰਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ; ਕਪਾਲੋ ਮਦ੍ਭਾਣ੍ਡਖਣ੍ਡਃ, ਉਪਲਃ ਪਾਸਾਣਃ, ਭਸ੍ਮੇਤਿ ਦਗ੍ਧਕਾਸ੍ਠਾਦਿਕ੍ਸਾਰਃ, ਅਸ੍ਥਿ ਹਡ੍ਡਂ, ਤੁਸਾ ਧਾਨ੍ਯਾਦਿਤ੍ਵਚਃ, ਅਙ੍ਗਾਰੋਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕਤੋ ਦਗ੍ਧਕਾਸ੍ਠਖਣ੍ਡਃ| ਵਿਲਿਖਨ੍ਤੋ ਮਹੀਮਿਤਿ ਵਿਲਿਖਨ੍ਤੋ ਨਖਾਦਿਨਾ ਵਿਦਾਰਯਨ੍ਤਃ ਪਥਿਵੀਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤ ਇਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਸ੍ਤੁ ਹਸ੍ਤੇਨ ਗਹੀਤਂ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਃ| ਲੋਸ੍ਟਭੇਦਿਨ ਇਤਿ ਮਤ੍ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਫੋਟਨਸ਼ੀਲਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਦਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗਾ ਇਤਿ ਲਿਪ੍ਤਾਙ੍ਗਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਗਨੁਲੇਪਨਾ ਰਕ੍ਤਮਾਲਾਧਾਰਿਣੋ ਰਕ੍ਤਵਿਲੇਪਨਾਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਫਲਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਸਾਰਮਿਤਿ ਅਭ੍ਯਨ੍ਤਰਸਾਰਵਰ੍ਜਿਤਮ੍| ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਮਿਤਿ ਅਨ੍ਯਦਪਿ ਵਸ੍ਤੁ ਪਕ੍ਵਮਸਾਰਂ ਚ| ਨਖੈਰ੍ਨਖਾਨ੍ਤਰਂ ਵਾਪਿ ਕਰੇਣ ਚਰਣਂ ਤਥੇਤ੍ਯਤ੍ਰ 'ਗਹੀਤ੍ਵਾ' ਇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਉਪਾਨਦਿਤ੍ਯਾਦਿ|- ਉਪਾਨਤ੍ ਪਾਦਹਿਤਾ, ਚਰ੍ਮਹਸ੍ਤਾ ਵੇਤਿ ਚਰ੍ਮਮਯਸਟ੍ਟਾਦਿਧਾਰਿਣਃ| ਵਿਕਤਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਾ ਇਤਿ ਗਲਤ੍ਕੁਸ੍ਠਾਦਿਵਿਕਤਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਾਃ| ਵਾਮਾਚਾਰਾ ਇਤਿ ਵਿਪਰੀਤਵ੍ਯਵਹਾਰਾਃ| ਸ਼੍ਵਾਸਿਨ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰਮਜਨਿਤਸ਼੍ਵਾਸਯੁਕ੍ਤਾਃ | ਵਿਕਤੇਕ੍ਸਣਾ ਇਤਿ ਪੁਸ੍ਪਿਤਨੇਤ੍ਰਾਦਯਃ| ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਦਕ੍ਸਿਣਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ, ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਃ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਾਞ੍ਜਲਯਃ| ਵਿਸਮੈਕਪਦੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਇਤਿ ਵਿਸਮੇ ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਾਨੇ ਊਰ੍ਧ੍ਵੀਭੂਤਾਃ| ਉਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਸਮੀਪਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ||੯-੧੪||
Adhikarana 7 (15-16) · Śloka 17
ਦਕ੍ਸਿਣਾਭਿਮੁਖਂ ਦੇਸ਼ੇ ਤ੍ਵਸ਼ੁਚੌ ਵਾ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ | ਜ੍ਵਲਯਨ੍ਤਂ ਪਚਨ੍ਤਂ ਵਾ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਿ ਚੋਦ੍ਯਤਮ੍ ||੧੫|| ਨਗ੍ਨਂ ਭੂਮੌ ਸ਼ਯਾਨਂ ਵਾ ਵੇਗੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇਸੁ ਵਾਸ਼ੁਚਿਮ੍ | ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਕੇਸ਼ਮਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਕ੍ਲਵਮੇਵ ਵਾ ||੧੬|| ਵੈਦ੍ਯਂ ਯ ਉਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਦੂਤਾਸ੍ਤੇ ਚਾਪਿ ਗਰ੍ਹਿਤਾਃ |੧੭|
दक्षिणाभिमुखं देशे त्वशुचौ वा हुताशनम् | ज्वलयन्तं पचन्तं वा क्रूरकर्मणि चोद्यतम् ||१५|| नग्नं भूमौ शयानं वा वेगोत्सर्गेषु वाऽशुचिम् | प्रकीर्णकेशमभ्यक्तं स्विन्नं विक्लवमेव वा ||१६|| वैद्यं य उपसर्पन्ति दूतास्ते चापि गर्हिताः |१७|
🔊 Audio coming soon
ਚੇਸ੍ਟਿਤਮੇਵ ਚੇਤਿ ਚਕਾਰੇਣਾਨੁਕ੍ਤਾਪਿ ਵੈਦ੍ਯਚੇਸ੍ਟਾ ਸਮੁਚ੍ਚੀਯਤੇ, ਤਾਂ ਦੂਤਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਦਕ੍ਸਿਣੇਤ੍ਯਾਦਿ|- ਦਕ੍ਸਿਣਾਭਿਮੁਖਮਿਤਿ ਦਕ੍ਸਿਣਦਿਙ੍ਮੁਖਮ੍| ਦੇਸ਼ੇ ਪਦੇਸ਼ੇ| ਅਸ਼ੁਚੌ ਅਪਵਿਤ੍ਰੇ| ਹੁਤਾਸ਼ਨਂ ਜ੍ਵਲਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਂ ਜ੍ਵਾਲਯਨ੍ਤਮ੍| ਪਚਨ੍ਤਮਿਤਿ ਪਾਕਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਮ੍| ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਿ ਪਸ਼ੁਵਧਾਦਿਕੇ| ਉਦ੍ਯਨ੍ਤਮੁਦ੍ਯਮਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਮ੍| 'ਕ੍ਸੁਰਕਰ੍ਮਣਿ' ਇਤ੍ਯੇਕੇ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਮੁਣ੍ਡਨਾਦਿਕਰ੍ਮਣ੍ਯੁਦ੍ਯਮਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵੇਗੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇਸ੍ਵਿਤਿ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀਸੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇਸੁ| ਅਸ਼ੁਚਿਮਿਤਿ ਅਪਵਿਤ੍ਰਮ੍| ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਕੇਸ਼ਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਮ੍| ਅਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਤੈਲਾਦਿਨਾ| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਸ੍ਵੇਦਸਹਿਤਮ੍| ਵਿਕ੍ਲਵਂ ਵਿਹ੍ਵਲਮ੍| ਵੈਦ੍ਯਂ ਯ ਉਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤੀਤ੍ਯਾਦਿ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਂ ਵੈਦ੍ਯਂ ਯੇ ਦੂਤਾ ਉਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਤੇ ਗਰ੍ਹਿਤਾ ਨਿਨ੍ਦਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੧੫-੧੬||-
Adhikarana 8 (17) · Śloka 18
ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਪੈਤ੍ਰ੍ਯੇ ਦੈਵੇ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯੇ ਚੋਤ੍ਪਾਤਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ||੧੭|| ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਚਾਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਵਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਯੋਃ ... |੧੮|
वैद्यस्य पैत्र्ये दैवे वा कार्ये चोत्पातदर्शने ||१७|| मध्याह्ने चार्धरात्रे वा सन्ध्ययोः ... |१८|
🔊 Audio coming soon
ਵੇਲਾਮਧਿਕਤ੍ਯਾਹ- ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪੈਤ੍ਰ੍ਯੇ ਪਿਤਕਾਰ੍ਯੇ| ਦੈਵੇ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯੇ| ਉਤ੍ਪਾਤਦਰ੍ਸ਼ਨ ਇਤਿ ਉਤ੍ਪਾਤਾਨਾਂ ਭੂਮਿਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਤਰੀਕ੍ਸਾਣਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ||੧੭||-
Adhikarana 9 (18) · Śloka 18
... ਕਤ੍ਤਿਕਾਸੁ ਚ | ਆਰ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਲੇਸਾਮਘਾਮੂਲਪੂਰ੍ਵਾਸੁ ਭਰਣੀਸੁ ਚ ||੧੮||
... कृत्तिकासु च | आर्द्राश्लेषामघामूलपूर्वासु भरणीषु च ||१८||
🔊 Audio coming soon
ਨਕ੍ਸਤ੍ਰਮਧਿਕਤ੍ਯਾਹ- ਕਤ੍ਤਿਕਾਸ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ||੧੮||
Adhikarana 10 (19) · Śloka 19
ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਵਾ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਵਾ ਸਸ੍ਠ੍ਯਾਂ ਸਨ੍ਧਿਦਿਨੇਸੁ ਚ | ਵੈਦ੍ਯਂ ਯ ਉਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਦੂਤਾਸ੍ਤੇ ਚਾਪਿ ਗਰ੍ਹਿਤਾਃ ||੧੯||
चतुर्थ्यां वा नवम्यां वा षष्ठ्यां सन्धिदिनेषु च | वैद्यं य उपसर्पन्ति दूतास्ते चापि गर्हिताः ||१९||
🔊 Audio coming soon
ਤਿਥਿਮਧਿਕਤ੍ਯਾਹ- ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਨ੍ਧਿਦਿਨਾਨਿ ਦੇਵਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯਾਹਾਣਿ||੧੯||
Adhikarana 11 (20-22) · Śloka 23
ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਭਿਤਪ੍ਤਾ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਜ੍ਵਲਨਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ | ਗਰ੍ਹਿਤਾਃ ਪਿਤ੍ਤਰੋਗੇਸੁ ਦੂਤਾ ਵੈਦ੍ਯਮੁਪਾਗਤਾਃ ||੨੦|| ਤ ਏਵ ਕਫਰੋਗੇਸੁ ਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਿਕਰਾਃ ਸ੍ਮਤਾਃ | ਏਤੇਨ ਸ਼ੇਸਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਂਵਿਭਜੇਤ੍ਤੁ ਤਤ੍ ||੨੧|| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਤਿਸਾਰੇਸੁ ਪ੍ਰਮੇਹੇਸੁ ਤਥੈਵ ਚ | ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੋ ਜਲਰੋਧੇਸੁ ਦੂਤਵੈਦ੍ਯਸਮਾਗਮਃ ||੨੨|| ਵਿਜ੍ਞਾਯੈਵਂ ਵਿਭਾਗਂ ਤੁ ਸ਼ੇਸਂ ਬੁਧ੍ਯੇਤ ਪਣ੍ਡਿਤਃ |੨੩|
स्विन्नाभितप्ता मध्याह्ने ज्वलनस्य समीपतः | गर्हिताः पित्तरोगेषु दूता वैद्यमुपागताः ||२०|| त एव कफरोगेषु कर्मसिद्धिकराः स्मृताः | एतेन शेषं व्याख्यातं बुद्ध्वा संविभजेत्तु तत् ||२१|| रक्तपित्तातिसारेषु प्रमेहेषु तथैव च | प्रशस्तो जलरोधेषु दूतवैद्यसमागमः ||२२|| विज्ञायैवं विभागं तु शेषं बुध्येत पण्डितः |२३|
🔊 Audio coming soon
ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਰੋਗੇਸੁ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਵੇਲਾਦਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਸ੍ਵਿਨ੍ਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਭਿਤਪ੍ਤਾ ਦੂਤਾ ਜ੍ਵਲਨਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ ਸਨ੍ਨਿਧਾਨਾਦ੍ਯਦਾ ਵੈਦ੍ਯਂ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨ ਉਪਸਰ੍ਪਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਗਰ੍ਹਿਤਾ ਇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਏਤੇਨ ਸ਼ੇਸਮਿਤ੍ਯਾਦਿ ਸ਼ੇਸਂ ਵਾਤਰੋਗੇ ਸ਼ੀਤਪ੍ਰਵਾਤਾਦਿਸ੍ਵਿਤਿ ਜ੍ਞੇਯਮ੍, ਅਸ਼ੁਭਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਜਲਰੋਧੇਸੁ ਜਲਨਿਰੋਧਯੁਕ੍ਤਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇਸੁ| ਵਿਜ੍ਞਾਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ੇਸਂ ਬੁਧ੍ਯੇਤੇਤਿ ਉਦਾਵਰ੍ਤਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਾਦੌ ਜਲਵੇਗਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿਕਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮਿਤਿ ਜਾਨੀਯਾਤ੍||੨੦-੨੨||-
Adhikarana 12 (23-26) · Śloka 26
ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਾਸਾਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਗੌਰਃ ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ||੨੩|| ਸ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਜਾਤੌ ਸ੍ਵਗੋਤ੍ਰੋ ਵਾ ਦੂਤਃ ਕਾਰ੍ਯਕਰਃ ਸ੍ਮਤਃ | ਗੋਯਾਨੇਨਾਗਤਸ੍ਤੁਸ੍ਟਃ ਪਾਦਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਭਚੇਸ੍ਟਿਤਃ ||੨੪|| ਸ੍ਮਤਿਮਾਨ੍ ਵਿਧਿਕਾਲਜ੍ਞਃ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ | ਅਲਙ੍ਕਤੋ ਮਙ੍ਗਲਵਾਨ੍ ਦੂਤਃ ਕਾਰ੍ਯਕਰਃ ਸ੍ਮਤਃ ||੨੫|| ਸ੍ਵਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਮਾਸੀਨਂ ਸਮੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸ਼ੁਚੌ ਸ਼ੁਚਿਮ੍ | ਉਪਸਰ੍ਪਤਿ ਯੋ ਵੈਦ੍ਯਂ ਸ ਚ ਕਾਰ੍ਯਕਰਃ ਸ੍ਮਤਃ ||੨੬||
शुक्लवासाः शुचिर्गौरः श्यामो वा प्रियदर्शनः ||२३|| स्वस्यां जातौ स्वगोत्रो वा दूतः कार्यकरः स्मृतः | गोयानेनागतस्तुष्टः पादाभ्यां शुभचेष्टितः ||२४|| स्मृतिमान् विधिकालज्ञः स्वतन्त्रः प्रतिपत्तिमान् | अलङ्कृतो मङ्गलवान् दूतः कार्यकरः स्मृतः ||२५|| स्वस्थं प्राङ्मुखमासीनं समे देशे शुचौ शुचिम् | उपसर्पति यो वैद्यं स च कार्यकरः स्मृतः ||२६||
🔊 Audio coming soon
ਅਥਾਵਿਪਰੀਤਦੂਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿਕਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਾਸਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਗੋਯਾਨੇਨੇਤਿ ਵਸਭਾਰੂਢੋ ਵਸਭਯੁਕ੍ਤਯਾਨਾਰੂਢੋ ਵੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ 'ਗੋਯਾਨੇਨ ਪਸ਼ੁਯਾਨੇਨ' ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਮਾਹੁਃ, ਗੋਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਪਸ਼ੁਵਾਚਿਤ੍ਵਾਤ੍; ਏਤੇਨ ਯਾਮ੍ਯਾਦਿਯਾਨਖਰੋਸ੍ਟ੍ਰਾਦਿਕਵਰ੍ਜਮਸ਼੍ਵਾਦਿਯਾਨਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਪ੍ਰਧਾਨਃ| ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਮਾਨਿਤਿ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਰਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਗਲ੍ਭਤਾ ਵਾ| ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਾਸਾਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਗੌਰ ਇਤ੍ਯਾਦਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਸ਼ੁਭਚੇਸ੍ਟਿਤ ਇਤ੍ਯਨੇਨ ਚੇਸ੍ਟੋਕ੍ਤਾ| ਅਲਙ੍ਕਤ ਇਤਿ ਵੇਸ ਉਕ੍ਤਃ| ਸਮ੍ਭਾਸਸ਼੍ਵਾਤ੍ਰ ਵਿਪਰੀਤਸਮ੍ਭਾਸਵਿਪਰ੍ਯਯਾਦਨੁਕ੍ਤੋਪਿ ਜ੍ਞੇਯਃ| ਤਥਾਹਿ, ਤਤ੍ਰ 'ਰੂਕ੍ਸਨਿਸ੍ਠੁਰਵਕ੍ਤਾਰ' ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍, ਅਤ੍ਰ ਤੁ ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਣ 'ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਕੋਮਲਾਭਿਧਾਯਿਨ' ਇਤ੍ਯਵਿਪਰੀਤਸਮ੍ਭਾਸੋ ਜ੍ਞੇਯਃ| ਤਥਾ ਵੇਲਾਨਕ੍ਸਤ੍ਰਤਿਥੀਨਾਮੁਕ੍ਤਾਨਾਮੇਵ ਵਿਪਰੀਤਤ੍ਵਂ, ਤਤੋਨ੍ਯਦਵਿਪਰੀਤਤ੍ਵਮਿਤਿ| ਕਥਮ੍ਭੂਤਂ ਵੈਦ੍ਯਮੁਪਸਰ੍ਪਨ੍ ਦੂਤਃ ਕਾਰ੍ਯਕਾਰੀ ਭਵਤੀਤ੍ਯਾਹ- ਸ੍ਵਸ੍ਥਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ੍ਵਸ੍ਥਮ੍ ਆਧਿਵ੍ਯਾਧਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍, ਆਸੀਨਮੁਪਵਿਸ੍ਟਂ, ਸ਼ੁਚੌ ਪਵਿਤ੍ਰੇ ਦੇਸ਼ੇ, ਸ਼ੁਚਿਂ ਵੈਦ੍ਯਮ੍, ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਂ ਵੈਦ੍ਯਂ ਯੋ ਦੂਤ ਉਪਸਰ੍ਪਤਿ ਸ ਕਾਰ੍ਯਕਾਰੀ ਭਵਤਿ| ਕੇਚਿਨ੍ਨਿਬਨ੍ਧਕਾਰਾ ਅਮੁਂ ਪਾਠਂ ਨ ਪਠਨ੍ਤਿ||੨੩-੨੬||
Adhikarana 13 (27-31) · Śloka 32
ਮਾਂਸੋਦਕੁਮ੍ਭਾਤਪਤ੍ਰਵਿਪ੍ਰਵਾਰਣਗੋਵਸਾਃ | ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਾਃ ||੨੭|| ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪੁਤ੍ਰਿਣੀ ਸਵਤ੍ਸਾ ਗੌਰ੍ਵਰ੍ਧਮਾਨਮਲਙ੍ਕਤਾ | ਕਨ੍ਯਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਃ ਫਲਂ ਚਾਮਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਮੋਦਕਾ ਦਧਿ ||੨੮|| ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸਤਪਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਸੁਮਨੋ ਨਪਃ | ਅਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੋਨਲੋ ਵਾਜੀ ਹਂਸਸ਼੍ਚਾਪਃ ਸ਼ਿਖੀ ਤਥਾ ||੨੯|| ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੁਨ੍ਦੁਭਿਜੀਮੂਤਸ਼ਙ੍ਖਵੇਣੁਰਥਸ੍ਵਨਾਃ | ਸਿਂਹਗੋਵਸਨਾਦਾਸ਼੍ਚ ਹ੍ਰੇ(ਹੇ)ਸਿਤਂ ਗਜਬਂਹਿਤਮ੍ ||੩੦|| ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਹਂਸਰੁਤਂ ਨਣਾਂ ਕੌਸ਼ਿਕਂ ਚੈਵ ਵਾਮਤਃ | ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਯਾਯਿਨਃ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ ਵਾਚਸ਼੍ਚ ਹਦਯਙ੍ਗਮਾਃ |੩੨|
मांसोदकुम्भातपत्रविप्रवारणगोवृषाः | शुक्लवर्णाश्च पूज्यन्ते प्रस्थाने दर्शनं गताः ||२७|| स्त्री पुत्रिणी सवत्सा गौर्वर्धमानमलङ्कृता | कन्या मत्स्याः फलं चामं स्वस्तिकं मोदका दधि ||२८|| हिरण्याक्षतपात्रं वा रत्नानि सुमनो नृपः | अप्रशान्तोऽनलो वाजी हंसश्चापः शिखी तथा ||२९|| ब्रह्मदुन्दुभिजीमूतशङ्खवेणुरथस्वनाः | सिंहगोवृषनादाश्च ह्रे(हे)षितं गजबृंहितम् ||३०|| शस्तं हंसरुतं नॄणां कौशिकं चैव वामतः | प्रस्थाने यायिनः श्रेष्ठा वाचश्च हृदयङ्गमाः |३२|
🔊 Audio coming soon
ਅਥਾਵਿਪਰੀਤਲਕ੍ਸਣਾਨ੍ਯਾਹ- ਮਾਂਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਾਂਸਮਾਮਮਤ੍ਰ| ਉਦਕੁਮ੍ਭ ਇਤਿ ਅਤ੍ਰੋਦਕੁਮ੍ਭਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪੂਰ੍ਣੋ ਰਿਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਘਟੋ ਗਹ੍ਯਤੇ; ਤਤ੍ਰਾਤੁਰਗਹੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ ਪੂਰ੍ਣਃ, ਆਤੁਰਗਹਾਨ੍ਨਿਃਸਰਨ੍ ਰਿਕ੍ਤ ਇਤਿ ਗਹ੍ਯਤੇ| ਆਤਪਤ੍ਰਂ ਛਤ੍ਰਮ੍| ਵਸੋ ਵਸਭਃ| ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣਾਃ ਪਦਾਰ੍ਥਾਃ ਕਾਰ੍ਪਾਸਾਸ੍ਥਿਤਕ੍ਰਭਸ੍ਮਕ੍ਸਾਰਾਦਿਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਾਃ ਸੁਮਨੋਦਧ੍ਯਕ੍ਸਤਮੌਕ੍ਤਿਕਾਦਯਃ| ਪੂਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਗਤਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ| ਵਰ੍ਧਮਾਨਂ ਸ਼ਰਾਵਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਮੇਵ ਦਰ੍ਪਣਂ ਮਙ੍ਗਲ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਚਸਕਂ ਵਾ ਵਰ੍ਧਮਾਨਮਾਚਕ੍ਸਤੇ | ਅਲਙ੍ਕਤਾ ਕਨ੍ਯਾ ਭੂਸਣਵਤੀ ਕਨ੍ਯਾ| ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਵਰ੍ਧਮਾਨਾਃ ਸ੍ਵਲਙ੍ਕਤਾ' ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ ਚ- ਆਲੇਪਨਧਵਲਤ੍ਵਾਦਿਸ੍ਵਲਙ੍ਕਤਾਃ ਸ਼ਰਾਵਾ ਵਰ੍ਧਮਾਨਾ ਇਤਿ| ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਮੁਕ੍ਤਾਦਾਮਵਿਸ਼ੇਸਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਾਕਾਰਂ ਦੂਰ੍ਵਾਸ਼ਕਲਮਣ੍ਡਿਤਂ ਧਵਲਂ ਦਰ੍ਪਣਸਕ੍ਤਂ ਮਨ੍ਮਯਂ ਗੋਮਯਕਤਂ ਵਾ ਮਙ੍ਗਲ੍ਯਮਵਤਾਰਣਕਾਰ੍ਥਂ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਮਾਙ੍ਗਲਿਕਕਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ| ਮੋਦਕਾ ਲਡ੍ਡੁਕਾਃ| ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮ੍, ਅਨ੍ਯੇ ਕਪਰ੍ਦਕਾਨ੍ਯਾਹੁਃ; ਅਕ੍ਸਤਾ ਲਾਜਾਃ, ਅਨ੍ਯੇਕ੍ਸਤਾਨਿ ਯਵਧਾਨ੍ਯਾਨ੍ਯਾਹੁਃ; ਪਾਤ੍ਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਭਤਸ਼ਰਾਵਾਦਿਕਮ੍| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ‘ਅਕ੍ਸਤਪਾਤ੍ਰਮ੍' ਇਤ੍ਯੇਕਮੇਵ ਤਣ੍ਡੁਲਭਤਸ਼ਰਾਵਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ| ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਮਾਣਿਕ੍ਯਾਦੀਨਿ| ਸੁਮਨ ਇਤਿ ਸ਼ੋਭਨਮਾਨਸਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ‘ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ' ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਨਪਃ ਪਥ੍ਵੀਪਤਿਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ‘ਸ਼ੋਭਨਚਿਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ' ਇਤ੍ਯਾਹੁਃ| ਅਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੋਨਲਃ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਃ| ਵਾਜੀ ਘੋਟਕਃ| ਚਾਸਃ ਕਰਟਾਸਃ| ਸ਼ਿਖੀ ਮਯੂਰਃ| ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੁਨ੍ਦੁਭੀਤ੍ਯਾਦਿ|- ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਵੇਦਃ, ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਃ ਨਿਃਸ੍ਵਾਨਃ, ਜੀਮੂਤੋ ਮੇਘਃ, ਏਤੇਸਾਂ ਸ੍ਵਨਾਃ ਸ਼ਬ੍ਦਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤਾਃ| ਸਿਂਹੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਹ੍ਰੇਸਿਤਂ ਵਾਜਿਧ੍ਵਨਿਃ| ਗਜਬਂਹਿਤਂ ਹਸ੍ਤਿਸ੍ਵਨਃ| ਰੁਤਂ ਸ਼ਬ੍ਦਃ| ਰੁਤਸ਼ਬ੍ਦਃ ਕੌਸ਼ਿਕਂ ਚੇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਪਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨੀਯਃ, ਤੇਨੋਲੂਕਸ੍ਯ ਰੁਤਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਯਾਯਿਨ ਇਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਃ ਪੁਰੁਸਾਃ; ਵਿਪਰੀਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਮ੍||੨੭-੩੧||
Adhikarana 14 (32-40) · Śloka 40
ਪਤ੍ਰਪੁਸ੍ਪਫਲੋਪੇਤਾਨ੍ ਸਕ੍ਸੀਰਾਨ੍ਨੀਰੁਜੋ ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ | ਆਸ਼੍ਰਿਤਾ ਵਾ ਨਭੋਵੇਸ਼੍ਮਧ੍ਵਜਤੋਰਣਵੇਦਿਕਾਃ ||੩੨|| ਦਿਕ੍ਸੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਸੁ ਵਕ੍ਤਾਰੋ ਮਧੁਰਂ ਪਸ੍ਠਤੋਨੁਗਾਃ | ਵਾਮਾ ਵਾ ਦਕ੍ਸਿਣਾ ਵਾਪਿ ਸ਼ਕੁਨਾਃ ਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ ||੩੩|| ਸ਼ੁਸ੍ਕੇਸ਼ਨਿਹਤੇਪਤ੍ਰੇ ਵਲ੍ਲੀਨਦ੍ਧੇ ਸਕਣ੍ਟਕੇ | ਵਕ੍ਸੇਥਵਾਸ਼੍ਮਭਸ੍ਮਾਸ੍ਥਿਵਿਟ੍ਤੁਸਾਙ੍ਗਾਰਪਾਂਸ਼ੁਸੁ ||੩੪|| ਚੈਤ੍ਯਵਲ੍ਮੀਕਵਿਸਮਸ੍ਥਿਤਾ ਦੀਪ੍ਤਖਰਸ੍ਵਰਾਃ | ਪੁਰਤੋ ਦਿਕ੍ਸੁ ਦੀਪ੍ਤਾਸੁ ਵਕ੍ਤਾਰੋ ਨਾਰ੍ਥਸਾਧਕਾਃ ||੩੫|| ਪੁਨ੍ਨਾਮਾਨਃ ਖਗਾ ਵਾਮਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਦਕ੍ਸਿਣਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ | ਦਕ੍ਸਿਣਾਦ੍ਵਾਮਗਮਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ਗਾਲਯੋਃ | ਵਾਮਂ ਨਕੁਲਚਾਸਾਣਾਂ ਨੋਭਯਂ ਸ਼ਸ਼ਸਰ੍ਪਯੋਃ ||੩੬|| ਭਾਸਕੌਸ਼ਿਕਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਕਿਲੋਭਯਮ੍ | ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵਾ ਰੁਤਂ ਵਾਪਿ ਨ ਗੋਧਾਕਕਲਾਸਯੋਃ ||੩੭|| ਦੂਤੈਰਨਿਸ੍ਟੈਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾਨਾਮਸ਼ਸ੍ਤਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨਣਾਮ੍ | ਕੁਲਤ੍ਥਤਿਲਕਾਰ੍ਪਾਸਤੁਸਪਾਸਾਣਭਸ੍ਮਨਾਮ੍ ||੩੮|| ਪਾਤ੍ਰਂ ਨੇਸ੍ਟਂ ਤਥਾਙ੍ਗਾਰਤੈਲਕਰ੍ਦਮਪੂਰਿਤਮ੍ | ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਤਰਮਦ੍ਯਾਨਾਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਰਕ੍ਤਸਰ੍ਸਪੈਃ ||੩੯|| ਸ਼ਵਕਾਸ੍ਠਪਲਾਸ਼ਾਨਾਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਾਂ ਪਥਿ ਸਙ੍ਗਮਾਃ | ਨੇਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪਤਿਤਾਨ੍ਤਸ੍ਥਦੀਨਾਨ੍ਧਰਿਪਵਸ੍ਤਥਾ ||੪੦||
पत्रपुष्पफलोपेतान् सक्षीरान्नीरुजो द्रुमान् | आश्रिता वा नभोवेश्मध्वजतोरणवेदिकाः ||३२|| दिक्षु शान्तासु वक्तारो मधुरं पृष्ठतोऽनुगाः | वामा वा दक्षिणा वाऽपि शकुनाः कर्मसिद्धये ||३३|| शुष्केऽशनिहतेऽपत्रे वल्लीनद्धे सकण्टके | वृक्षेऽथवाऽश्मभस्मास्थिविट्तुषाङ्गारपांशुषु ||३४|| चैत्यवल्मीकविषमस्थिता दीप्तखरस्वराः | पुरतो दिक्षु दीप्तासु वक्तारो नार्थसाधकाः ||३५|| पुन्नामानः खगा वामाः स्त्रीसञ्ज्ञा दक्षिणाः शुभाः | दक्षिणाद्वामगमनं प्रशस्तं श्वशृगालयोः | वामं नकुलचाषाणां नोभयं शशसर्पयोः ||३६|| भासकौशिकयोश्चैव न प्रशस्तं किलोभयम् | दर्शनं वा रुतं वाऽपि न गोधाकृकलासयोः ||३७|| दूतैरनिष्टैस्तुल्यानामशस्तं दर्शनं नृणाम् | कुलत्थतिलकार्पासतुषपाषाणभस्मनाम् ||३८|| पात्रं नेष्टं तथाऽङ्गारतैलकर्दमपूरितम् | प्रसन्नेतरमद्यानां पूर्णं वा रक्तसर्षपैः ||३९|| शवकाष्ठपलाशानां शुष्काणां पथि सङ्गमाः | नेष्यन्ते पतितान्तस्थदीनान्धरिपवस्तथा ||४०||
🔊 Audio coming soon
ਸ਼ਕੁਨਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਪਤ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਨੀਰੁਜ ਇਤਿ ਕਮਿਦਾਵਾਗ੍ਨ੍ਯਾਦ੍ਯਨੁਪਹਤਾਨ੍| ਆਸ਼੍ਰਿਤਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨਭਃਪ੍ਰਭਤਿਭਿਃ ਸਹ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਨਭ ਆਕਾਸ਼ਂ, ਵੇਸ਼੍ਮ ਗਹਂ, ਧ੍ਵਜਾ ਪਤਾਕਾ ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ, ਤੋਰਣਮਾਰ੍ਦ੍ਰਵਂਸ਼ਾਦਿਰਚਿਤਂ ਪ੍ਰਤੋਲ੍ਯਾਕਾਰਂ, ਵੇਦਿਕਾ ਇਤਿ ਵਿਵਾਹਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਮੇਸ੍ਟਕਾਦਿਰਚਿਤਸ਼੍ਚਤੁਰਕਃ| ਦਿਕ੍ਸੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਸ੍ਵਿਤਿ ਪੂਰ੍ਵਾਸੂਤ੍ਤਰਾਸੁ ਚੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਆਲਿਙ੍ਗਿਤਾਵਧੂਮਿਤਦੀਪ੍ਤਵਰ੍ਜਿਤਾਸ੍ਵਿਤ੍ਯਾਚਕ੍ਸਤੇ| ਵਕ੍ਤਾਰ ਇਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਾਯਮਾਨਾਃ| ਪਸ੍ਠਤੋਨੁਗਾ ਇਤਿ ਪਸ੍ਠਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਨੁਗਤਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵਿਪਰੀਤਾਞ੍ ਸ਼ਕੁਨਾਨ੍ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਸ਼ੁਸ੍ਕੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਸ਼ਨਿਹਤੇ ਵਜ੍ਰਹਤੇ| ਅਪਤ੍ਰੇ ਪਤ੍ਰਰਹਿਤੇ| ਵਲ੍ਲਿਨਦ੍ਧੇ ਲਤਾਵੇਸ੍ਟਿਤੇ| ਸਕਣ੍ਟਕੇ ਕਣ੍ਟਕਸਹਿਤੇ| ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤੇ ਵਕ੍ਸੇ ‘ਆਸ਼੍ਰਿਤਾ' ਇਤ੍ਯਧ੍ਯਾਹਾਰਃ| ਅਸ਼੍ਮਾ ਪਾਸਾਣਃ| ਭਸ੍ਮ ਰਕ੍ਸਾ| ਵਿਟ੍ ਵਿਸ੍ਠਾ| ਤੁਸਾ ਧਾਨ੍ਯਤ੍ਵਚਃ| ਪਾਂਸ਼ੁਃ ਧੂਲਿਃ| ਚੈਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਵਕ੍ਸਃ| ਦੀਪ੍ਤਸ੍ਵਰਾਃ ਕੁਸ੍ਵਰਾਃ ਚਿਚੀਚੀਕਾਰਾਦਯਃ, ਖਰਸ੍ਵਰਾਃ ਉਤ੍ਕਟਸ਼ਬ੍ਦਾਃ| ਦਿਕ੍ਸੁ ਦੀਪ੍ਤਾਸ੍ਵਿਤਿ ਆਗ੍ਨੇਯਯਾਮ੍ਯਨੈਰਤੀਸੁ| ਪੁਨ੍ਨਾਮਾਨਃ ਖਗਾ ਵਾਮਾ ਇਤਿ ਪੁਨ੍ਨਾਮਧੇਯਾਃ ਪਕ੍ਸਿਣੋ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵਕ੍ਤਾਰਃ ਸ਼ੁਭਾਃ; ਤਦ੍ਯਥਾ- ਹਂਸਕਾਰਣ੍ਡਵਚਕ੍ਰਵਾਕਾਦਯਃ| ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਦਕ੍ਸਿਣਾਃ ਸ਼ੁਭਾ ਇਤਿ ਕੋਕਿਲਾਬਲਾਕਾਦਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਦਕ੍ਸਿਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਵਰ੍ਤਿਨਃ ਸ਼ੁਭਾਃ| ਏਤੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਞ੍ਜ੍ਞਾਃ ਪਕ੍ਸਿਣ ਇਤ੍ਥਮੇਵ ਸ਼ੁਭਾਃ, ਅਨ੍ਯਥਾ ਅਸ਼ੁਭਾਃ, ਇਤਿ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤੋ ਵਿਪਰੀਤਸ਼ਕੁਨਮੇਵ ਕਥਿਤਂ ਭਵਤਿ| ਪੂਰ੍ਵਾਨੁਕ੍ਤਵਿਪਰੀਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਦਕ੍ਸਿਣਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਤ੍ਰਾਪਿ ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯੇਣ ਦਕ੍ਸਿਣਗਮਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ| ਨੋਭਯਮਿਤਿ ਉਭਯਮਪਿ ਵਾਮਦਕ੍ਸਿਣਮਪਿ ਗਮਨਂ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਭਾਸੇਤ੍ਯਾਦਿ ਭਾਸੋ ਗੋਕੁਲਚਾਰੀ ਗਧ੍ਰਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਉਭਯਮਿਤਿ ਵਾਮਦਕ੍ਸਿਣਮਿਤਿ| ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵਾ ਰੁਤਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਕਲਾਸਃ ‘ਕਣ੍ਟਿਕਾਯਾ' ਇਤਿ ਲੋਕੇ; ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੀਯਾਸ੍ਤੁ ਗਿਰਿਗਿਟਮਾਚਕ੍ਸਤੇ| ਗੋਧਾਕਕਲਾਸਯੋਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਰੁਤਂ ਵਾਮਤੋ ਦਕ੍ਸਿਣਤਃ ਪੁਰਤਃ ਪਸ੍ਠਤੋ ਵਾ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮਿਤਿ| ਦੂਤੈਰਨਿਸ੍ਟੈਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਨਿਸ੍ਟੈਰਿਤਿ ਨਪੁਂਸਕਗਰ੍ਦਭੋਸ੍ਟ੍ਰਰਥਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਦਿਭਿਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾਨਾਂ ਸਮਾਨਾਨਾਮਨ੍ਯੇਸਾਮਪਿ ਨਣਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮ੍| ਕੁਲਤ੍ਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੁਲਤ੍ਥਾਦੀਨਾਂ ਪਾਤ੍ਰਮਙ੍ਗਾਰਾਦਿਪੂਰਿਤਂ ਚ ਨੇਸ੍ਟਂ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਤਰਮਦ੍ਯਾਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਮਦ੍ਯਸ੍ਯੋਪਰ੍ਯਚ੍ਛੋ ਭਾਗਃ; ਤਦਿਤਰੇਸਾਂ ਮਦ੍ਯਾਨਾਂ ਪੂਰ੍ਣਮਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਰਕ੍ਤਸਰ੍ਸਪਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮ੍| ਸ਼ਵਕਾਸ੍ਠੇਤ੍ਯਾਦਿ ਸ਼ਵਾਦੀਨਾਂ ਪਥਿ ਮਾਰ੍ਗੇ ਸਙ੍ਗਮਾਃ ਸਂਯੋਗਾ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਃ| ਸ਼ਵੋ ਮਤਕਃ| ਕਾਸ੍ਠਂ ਦਾਰੁ, ਪਲਾਸ਼ਂ ਪਰ੍ਣਮ੍| ‘ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਣਾਂ' ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਨੇ ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਰੂਢਾਨਾਂ' ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਤੇਸਾਂ ਮਤੇ ਰੂਢਾਨਾਂ ਪੁਰਾਣਾਨਾਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਨੇਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਪਤਿਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਪਾਤਕਿਨਃ| ਅਨ੍ਤਃਸ੍ਥਾਃ ਚਣ੍ਡਾਲਾਦਯਃ| ਦੀਨੋ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਃ||੩੨-੪੦||
Adhikarana 15 (41) · Śloka 41
ਮਦੁਃ ਸ਼ੀਤੋਨੁਕੂਲਸ਼੍ਚ ਸੁਗਨ੍ਧਿਸ਼੍ਚਾਨਿਲਃ ਸ਼ੁਭਃ | ਖਰੋਸ੍ਣੋਨਿਸ੍ਟਗਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਸ਼੍ਚ ਗਰ੍ਹਿਤਃ ||੪੧||
मृदुः शीतोऽनुकूलश्च सुगन्धिश्चानिलः शुभः | खरोष्णोऽनिष्टगन्धश्च प्रतिलोमश्च गर्हितः ||४१||
🔊 Audio coming soon
ਅਨਿਲਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਮਦੁਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਨੁਕੂਲਃ ਪਸ੍ਟਾਨੁਗਾਮੀ| ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਃ ਅਭਿਮੁਖਃ||੪੧||
Adhikarana 16 (42-43) · Śloka 43
ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਰ੍ਬੁਦਾਦਿਸੁ ਸਦਾ ਛੇਦਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤੁ ਪੂਜਿਤਃ | ਵਿਦ੍ਰਧ੍ਯੁਦਰਗੁਲ੍ਮੇਸੁ ਭੇਦਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ||੪੨|| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਤਿਸਾਰੇਸੁ ਰੁਦ੍ਧਸ਼ਬ੍ਦਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ | ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਧਿਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮੁਪਧਾਰਯੇਤ੍ ||੪੩||
ग्रन्थ्यर्बुदादिषु सदा छेदशब्दस्तु पूजितः | विद्रध्युदरगुल्मेषु भेदशब्दस्तथैव च ||४२|| रक्तपित्तातिसारेषु रुद्धशब्दः प्रशस्यते | एवं व्याधिविशेषेण निमित्तमुपधारयेत् ||४३||
🔊 Audio coming soon
ਰੋਗਵਿਸ਼ੇਸਾਦਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਸ਼ੇਸਮਨੁਕ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਗ੍ਰਨ੍ਥੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਵ੍ਯਾਧਿਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਅਨੁਕ੍ਤੇਨ ਵ੍ਯਾਧਿਭੇਦੇਨੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਤਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਸੂਚਕਮ੍| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ- "ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਧਿਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮੁਪਧਾਰਯੇਤ੍" ਇਤ੍ਯਮੁਂ ਪਾਠਮਨ੍ਯਥਾ ਪਠਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ ਚ, ਸ ਚਾਭਾਵਾਨ੍ਨ ਲਿਖਿਤਃ||੪੨-੪੩||
Adhikarana 17 (44) · Śloka 44
ਤਥੈਵਾਕ੍ਰੁਸ੍ਟਹਾਕਸ੍ਟਮਾਕ੍ਰਨ੍ਦਰੁਦਿਤਸ੍ਵਨਾਃ | ਛਰ੍ਦ੍ਯਾਂ ਵਾਤਪੁਰੀਸਾਣਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵੈ ਗਰ੍ਦਭੋਸ੍ਟ੍ਰਯੋਃ ||੪੪||
तथैवाक्रुष्टहाकष्टमाक्रन्दरुदितस्वनाः | छर्द्यां वातपुरीषाणां शब्दो वै गर्दभोष्ट्रयोः ||४४||
🔊 Audio coming soon
ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਸ਼ਬ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਤਥੈਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਕ੍ਰੁਸ੍ਟਮਾਕ੍ਰੋਸ਼ਃ ਆਕ੍ਰੁਸ੍ਟਾਦਿਭਿਃ ਸ੍ਵਨਸ਼ਬ੍ਦਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਹਾਕਸ੍ਟਂਸ਼ਬ੍ਦਃ ਖੇਦਾਰ੍ਥਃ| ਆਕ੍ਰਨ੍ਦ ਆਕ੍ਰੋਸ਼ਸ੍ਵਨਃ| ਅਮੁਂ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਬਾਹੁਲ੍ਯੇਨ ਨ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਪਞ੍ਜਿਕਾਕਾਰਗਯਦਾਸੇਨ ਤੁ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਪਾਠਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਾਰੇਣ ਲਿਖਿਤੋ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਪਿ ਲਿਖਿਤਃ||੪੪||
Adhikarana 18 (45) · Śloka 45
ਪ੍ਰਤਿਸਿਦ੍ਧਂ ਤਥਾ ਭਗ੍ਨਂ ਕ੍ਸੁਤਂ ਸ੍ਖਲਿਤਮਾਹਤਮ੍ | ਦੌਰ੍ਮਨਸ੍ਯਂ ਚ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ||੪੫||
प्रतिषिद्धं तथा भग्नं क्षुतं स्खलितमाहतम् | दौर्मनस्यं च वैद्यस्य यात्रायां न प्रशस्यते ||४५||
🔊 Audio coming soon
ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਗੇਹੇ ਵਾਗਾਦਿਚੇਸ੍ਟਿਤਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਪ੍ਰਤੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਪ੍ਰਤਿਸਿਦ੍ਧਮਿਤਿ ਨਿਸੇਧਵਚਨਂ ‘ਮਾਗਚ੍ਛ' ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਂ, ਭਗ੍ਨਂ ਕੀਲਕਾਦਿਭਙ੍ਗਵਚਨਂ, ਕ੍ਸੁਤਂ ਛਿਕ੍ਕਿਤਂ; ਤ੍ਰਯਮੇਤਦ੍ਵਾਗ੍ਵਿਚੇਸ੍ਟਿਤਮ੍| ‘ਭਗ੍ਨਂ' ਇਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਲਗ੍ਨਂ' ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ ਚ- ਲਗ੍ਨਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਸਙ੍ਗਃ| ਸ੍ਖਲਿਤਮਾਹਤਮੇਤਤ੍ ਕਾਯਵਿਚੇਸ੍ਟਿਤਮ੍| ਸ੍ਖਲਿਤਂ ਲੁਣ੍ਠਨਂ ਪਾਦਾਦੇਃ, ਆਹਤਮਿਤਿ ਆਹਨਨਮ੍| ਦੌਰ੍ਮਨਸ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਚੇਸ੍ਟਿਤਮ੍||੪੫||
Adhikarana 19 (46) · Śloka 46
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇਪ੍ਯੇਤਦੁਦ੍ਦੇਸ਼ਾਦਵੇਕ੍ਸ੍ਯਂ ਚ ਤਥਾਤੁਰੇ | ਪ੍ਰਤਿਦ੍ਵਾਰਂ ਗਹੇ ਚਾਸ੍ਯ ਪੁਨਰੇਤਨ੍ਨ ਗਣ੍ਯਤੇ ||੪੬||
प्रवेशेऽप्येतदुद्देशादवेक्ष्यं च तथाऽऽतुरे | प्रतिद्वारं गृहे चास्य पुनरेतन्न गण्यते ||४६||
🔊 Audio coming soon
ਵੈਦ੍ਯਗਹਵਿਧਿਮਾਤੁਰਗਹੇਪ੍ਯਤਿਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਏਤਤ੍ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇਪ੍ਯਵੇਕ੍ਸ੍ਯਂ ਦ੍ਰਸ੍ਟਵ੍ਯਮ੍| ਉਦ੍ਦੇਸ਼ਾਤ੍ ਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪਾਤ੍| ਆਤੁਰੇ ਆਤੁਰਗਹੇ| ਪ੍ਰਤਿਦ੍ਵਾਰਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪ੍ਰਤਿ| ਗਹੇ ਗਹਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ, ਅਸ੍ਯ ਆਤੁਰਸ੍ਯ, ਏਤਤ੍ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਨ ਗਣ੍ਯਤੇ ਨ ਮਨ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਪ੍ਰਤਿਦ੍ਵਾਰਂ ਗਹਂ ਚਾਸ੍ਯ' ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਪਾਠਂ ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਲਕ੍ਸਣਾ(ਣੇ)ਰ੍ਥੇ; ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਰਂ ਲਕ੍ਸੀਕਤ੍ਯ, ਗਹਂ ਚ ਲਕ੍ਸੀਕਤ੍ਯੇਤਿ| ਅਤ੍ਰੋਦ੍ਦੇਸ਼ਾਤ੍ ਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪਾਦਾਤੁਰੇਪ੍ਯਵੇਕ੍ਸ੍ਯਮਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ||੪੬||
Adhikarana 20 (47-48) · Śloka 48
ਕੇਸ਼ਭਸ੍ਮਾਸ੍ਥਿਕਾਸ੍ਠਾਸ਼੍ਮਤੁਸਕਾਰ੍ਪਾਸਕਣ੍ਟਕਾਃ | ਖਟ੍ਵੋਰ੍ਧ੍ਵਪਾਦਾ ਮਦ੍ਯਾਪੋ ਵਸਾ ਤੈਲਂ ਤਿਲਾਸ੍ਤਣਮ੍ ||੪੭|| ਨਪੁਂਸਕਵ੍ਯਙ੍ਗਭਗ੍ਨਨਗ੍ਨਮੁਣ੍ਡਾਸਿਤਾਮ੍ਬਰਾਃ | ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਵਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇ ਵਾ ਨੇਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਾਃ ||੪੮||
केशभस्मास्थिकाष्ठाश्मतुषकार्पासकण्टकाः | खट्वोर्ध्वपादा मद्यापो वसा तैलं तिलास्तृणम् ||४७|| नपुंसकव्यङ्गभग्ननग्नमुण्डासिताम्बराः | प्रस्थाने वा प्रवेशे वा नेष्यन्ते दर्शनं गताः ||४८||
🔊 Audio coming soon
ਆਤੁਰਗਹੇ ਗਤਸ੍ਯ ਯਾਤ੍ਰੋਨ੍ਮੁਖਸ੍ਯ ਚ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਪਰੀਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਕੇਸ਼ਭਸ੍ਮੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਮੁਣ੍ਡਾ ਮੁਣ੍ਡਿਤਮੁਣ੍ਡਾਃ| ਅਸਿਤਾਮ੍ਬਰਾ ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਾਃ||੪੭-੪੮||
Adhikarana 21 (49-52) · Śloka 53
ਭਾਣ੍ਡਾਨਾਂ ਸਙ੍ਕਰਸ੍ਥਾਨਾਂ ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ ਸਞ੍ਚਾਰਣਂ ਤਥਾ | ਨਿਖਾਤੋਤ੍ਪਾਟਨਂ ਭਙ੍ਗਃ ਪਤਨਂ ਨਿਰ੍ਗਮਸ੍ਤਥਾ ||੪੯|| ਵੈਦ੍ਯਾਸਨਾਵਸਾਦੋ ਵਾ ਰੋਗੀ ਵਾ ਸ੍ਯਾਦਧੋਮੁਖਃ | ਵੈਦ੍ਯਂ ਸਮ੍ਭਾਸਮਾਣੋਙ੍ਗਂ ਕੁਡ੍ਯਮਾਸ੍ਤਰਣਾਨਿ ਵਾ ||੫੦|| ਪ੍ਰਮਜ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਧੁਨੀਯਾਦ੍ਵਾ ਕਰੌ ਪਸ੍ਠਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਥਾ | ਹਸ੍ਤਂ ਚਾਕਸ੍ਯ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਨ੍ਯਸੇਚ੍ਛਿਰਸਿ ਚੋਰਸਿ ||੫੧|| ਯੋ ਵੈਦ੍ਯਮੁਨ੍ਮੁਖਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨੁਨ੍ਮਾਰ੍ਸ੍ਟਿ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਮਾਤੁਰਃ | ਨ ਸ ਸਿਧ੍ਯਤਿ ਵੈਦ੍ਯੋ ਵਾ ਗਹੇ ਯਸ੍ਯ ਨ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ||੫੨|| ਭਵਨੇ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਵਾਪਿ ਯਸ੍ਯ ਵੈਦ੍ਯਃ ਸ ਸਿਧ੍ਯਤਿ |੫੩|
भाण्डानां सङ्करस्थानां स्थानात् सञ्चारणं तथा | निखातोत्पाटनं भङ्गः पतनं निर्गमस्तथा ||४९|| वैद्यासनावसादो वा रोगी वा स्यादधोमुखः | वैद्यं सम्भाषमाणोऽङ्गं कुड्यमास्तरणानि वा ||५०|| प्रमृज्याद्वा धुनीयाद्वा करौ पृष्ठं शिरस्तथा | हस्तं चाकृष्य वैद्यस्य न्यसेच्छिरसि चोरसि ||५१|| यो वैद्यमुन्मुखः पश्यन्नुन्मार्ष्टि स्वाङ्गमातुरः | न स सिध्यति वैद्यो वा गृहे यस्य न पूज्यते ||५२|| भवने पूज्यते वाऽपि यस्य वैद्यः स सिध्यति |५३|
🔊 Audio coming soon
ਏਤਤ੍ਪੁਨਰਾਤੁਰਗਹੇਪਿ ਗਣ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ- ਭਾਣ੍ਡਾਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਭਾਣ੍ਡਾਨਾਮ੍ ਉਪਕਰਣਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਮ੍| ਸਙ੍ਕਰਸ੍ਥਾਨਾਂ ਮਿਲਿਤਾਨਾਮ੍| ਸਞ੍ਚਾਰਣਮ੍ ਇਤਸ੍ਤਤੋ ਨਯਨਮ੍| ਨਿਖਾਤਸ੍ਯ ਭਾਣ੍ਡਸ੍ਯੋਤ੍ਪਾਟਨਮੁਦ੍ਧਰਣਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਭਙ੍ਗਃ ਸ੍ਫੁਟਨਮ੍| ਪਤਨਂ ਹਸ੍ਤਾਦੇਰਧੋਭ੍ਰਂਸ਼ਃ| ਨਿਰ੍ਗਮੋ ਗਹਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾਦ੍ਬਾਹ੍ਯਤੋ ਗਮਨਮ੍| ਅਵਸਾਦੋ ਭਙ੍ਗਃ| ਵੈਦ੍ਯਂ ਸਮ੍ਭਾਸਮਾਣੋ ਵੈਦ੍ਯੇਨ ਸਹਾਲਾਪਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਮਜ੍ਯਾਤ੍, ਕੁਡ੍ਯਂ ਭਿਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਆਸ੍ਤਰਣਾਨਿ ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਨਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਾ ਪ੍ਰਮਜ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰੋਞ੍ਛਯੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਧੁਨੀਯਾਤ੍ ਕਮ੍ਪਯੇਤ੍| ਕਾਨਿਤ੍ਯਾਹ- ਕਰੌ ਪਸ੍ਠਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਥਾ| ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਉਨ੍ਮੁਖਃ ਇਤਿ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮੁਖਃ| ਉਨ੍ਮਾਰ੍ਸ੍ਟਿ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਛਤਿ| ਕੇਚਿਦ੍ਵਦ੍ਧਾਃ ਪਠਨ੍ਤਿ- ਨ ਸ ਸਿਧ੍ਯਤੀਤ੍ਯਾਦਿ||੪੯-੫੨||-
Adhikarana 22 (53) · Śloka 54
ਸ਼ੁਭਂ ਸ਼ੁਭੇਸੁ ਦੂਤਾਦਿਸ੍ਵਸ਼ੁਭਂ ਹ੍ਯਸ਼ੁਭੇਸੁ ਚ ||੫੩|| ਆਤੁਰਸ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੂਤਾਦੀਨ੍ ਲਕ੍ਸਯੇਦ੍ਭਿਸਕ੍ |੫੪|
शुभं शुभेषु दूतादिष्वशुभं ह्यशुभेषु च ||५३|| आतुरस्य ध्रुवं तस्माद्दूतादीन् लक्षयेद्भिषक् |५४|
🔊 Audio coming soon
ਦੂਤਾਦੇਃ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਸ੍ਯ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮੇਵ ਫਲਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਸ਼ੁਭਮਿਤ੍ਯਾਦਿ||੫੩||-
Adhikarana 23 (54-66) · Śloka 66
ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨਤਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਮਰਣਾਯ ਸ਼ੁਭਾਯ ਚ ||੫੪|| ਸੁਹਦੋ ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਤਥਾ | ਸ੍ਨੇਹਾਭ੍ਯਕ੍ਤਸ਼ਰੀਰਸ੍ਤੁ ਕਰਭਵ੍ਯਾਲਗਰ੍ਦਭੈਃ ||੫੫|| ਵਰਾਹੈਰ੍ਮਹਿਸੈਰ੍ਵਾਪਿ ਯੋ ਯਾਯਾਦ੍ਦਕ੍ਸਿਣਾਮੁਖਃ | ਰਕ੍ਤਾਮ੍ਬਰਧਰਾ ਕਸ੍ਣਾ ਹਸਨ੍ਤੀ ਮੁਕ੍ਤਮੂਰ੍ਧਜਾ ||੫੬|| ਯਂ ਚਾਕਰ੍ਸਤਿ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨਤ੍ਯਨ੍ਤੀ ਦਕ੍ਸਿਣਾਮੁਖਮ੍ | ਅਨ੍ਤਾਵਸਾਯਿਭਿਰ੍ਯੋ ਵਾਕਸ੍ਯਤੇ ਦਕ੍ਸਿਣਾਮੁਖਃ ||੫੭|| ਪਰਿਸ੍ਵਜੇਰਨ੍ ਯਂ ਵਾਪਿ ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤਾ(ਨ)ਸ੍ਤਥਾ | ਮੁਹੁਰਾਘ੍ਰਾਯਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਵਾਪਦੈਰ੍ਵਿਕਤਾਨਨੈਃ ||੫੮|| ਪਿਬੇਨ੍ਮਧੁ ਚ ਤੈਲਂ ਚ ਯੋ ਵਾ ਪਙ੍ਕੇਵਸੀਦਤਿ | ਪਙ੍ਕਪ੍ਰਦਿਗ੍ਧਗਾਤ੍ਰੋ ਵਾ ਪ੍ਰਨਤ੍ਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਹਸੇਤ੍ਤਥਾ ||੫੯|| ਨਿਰਮ੍ਬਰਸ਼੍ਚ ਯੋ ਰਕ੍ਤਾਂ ਧਾਰਯੇਚ੍ਛਿਰਸਾ ਸ੍ਰਜਮ੍ | ਯਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ੋ ਨਲੋ ਵਾਪਿ ਤਾਲੋ ਵੋਰਸਿ ਜਾਯਤੇ ||੬੦|| ਯਂ ਵਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਗ੍ਰਸੇਦ੍ਯੋ ਵਾ ਜਨਨੀਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਨ੍ਨਰਃ | ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰਾਤ੍ ਪਤੇਦ੍ਯੋ ਵਾ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰੇ ਵਾ ਤਮਸਾਵਤੇ ||੬੧|| ਹ੍ਰਿਯੇਤ ਸ੍ਰੋਤਸਾ ਯੋ ਵਾ ਯੋ ਵਾ ਮੌਣ੍ਡ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ | ਪਰਾਜੀਯੇਤ ਬਧ੍ਯੇਤ ਕਾਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾਭਿਭੂਯਤੇ ||੬੨|| ਪਤਨਂ ਤਾਰਕਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਂ ਦੀਪਚਕ੍ਸੁਸੋਃ | ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਵਾ ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਮਵਨੇਸ੍ਤਥਾ ||੬੩|| ਯਸ੍ਯ ਛਰ੍ਦਿਰ੍ਵਿਰੇਕੋ ਵਾ ਦਸ਼ਨਾਃ ਪ੍ਰਪਤਨ੍ਤਿ ਵਾ | ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਂ ਕਿਂਸ਼ੁਕਂ ਯੂਪਂ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਕਮ੍ ||੬੪|| ਪੁਸ੍ਪਾਢ੍ਯਂ ਕੋਵਿਦਾਰਂ ਵਾ ਚਿਤਾਂ ਵਾ ਯੋਧਿਰੋਹਤਿ | ਕਾਰ੍ਪਾਸਤੈਲਪਿਣ੍ਯਾਕਲੋਹਾਨਿ ਲਵਣਂ ਤਿਲਾਨ੍ ||੬੫|| ਲਭੇਤਾਸ਼੍ਨੀਤ ਵਾ ਪਕ੍ਵਮਨ੍ਨਂ ਯਸ਼੍ਚ ਪਿਬੇਤ੍ ਸੁਰਾਮ੍ | ਸ੍ਵਸ੍ਥਃ ਸ ਲਭਤੇ ਵ੍ਯਾਧਿਂ ਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ਮਤ੍ਯੁਮਚ੍ਛਤਿ ||੬੬||
स्वप्नानतः प्रवक्ष्यामि मरणाय शुभाय च ||५४|| सुहृदो यांश्च पश्यन्ति व्याधितो वा स्वयं तथा | स्नेहाभ्यक्तशरीरस्तु करभव्यालगर्दभैः ||५५|| वराहैर्महिषैर्वाऽपि यो यायाद्दक्षिणामुखः | रक्ताम्बरधरा कृष्णा हसन्ती मुक्तमूर्धजा ||५६|| यं चाकर्षति बद्ध्वा स्त्री नृत्यन्ती दक्षिणामुखम् | अन्तावसायिभिर्यो वाऽऽकृष्यते दक्षिणामुखः ||५७|| परिष्वजेरन् यं वाऽपि प्रेताः प्रव्रजिता(न)स्तथा | मुहुराघ्रायते यस्तु श्वापदैर्विकृताननैः ||५८|| पिबेन्मधु च तैलं च यो वा पङ्केऽवसीदति | पङ्कप्रदिग्धगात्रो वा प्रनृत्येत् प्रहसेत्तथा ||५९|| निरम्बरश्च यो रक्तां धारयेच्छिरसा स्रजम् | यस्य वंशो नलो वाऽपि तालो वोरसि जायते ||६०|| यं वा मत्स्यो ग्रसेद्यो वा जननीं प्रविशेन्नरः | पर्वताग्रात् पतेद्यो वा श्वभ्रे वा तमसाऽऽवृते ||६१|| ह्रियेत स्रोतसा यो वा यो वा मौण्ड्यमवाप्नुयात् | पराजीयेत बध्येत काकाद्यैर्वाऽभिभूयते ||६२|| पतनं तारकादीनां प्रणाशं दीपचक्षुषोः | यः पश्येद्देवतानां वा प्रकम्पमवनेस्तथा ||६३|| यस्य छर्दिर्विरेको वा दशनाः प्रपतन्ति वा | शाल्मलीं किंशुकं यूपं वल्मीकं पारिभद्रकम् ||६४|| पुष्पाढ्यं कोविदारं वा चितां वा योऽधिरोहति | कार्पासतैलपिण्याकलोहानि लवणं तिलान् ||६५|| लभेताश्नीत वा पक्वमन्नं यश्च पिबेत् सुराम् | स्वस्थः स लभते व्याधिं व्याधितो मृत्युमृच्छति ||६६||
🔊 Audio coming soon
ਦੂਤਾਦਿਸ਼ੇਸਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਨਿਦ੍ਰੋਪਪ੍ਲੁਤੇਨ ਰਜੋਯੁਕ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ ਵਿਸਯਗ੍ਰਹਣਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਃ| ਸੁਹਦ੍ਦਸ੍ਟਾਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਮੇਵ; ਸ੍ਵਯਂ ਦਸ੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਕਤ੍ਯਾਦਿਵਰ੍ਜਂ ਗੁਰੁਤਰਾਃ| ਅਸ਼ੁਭਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਸ੍ਨੇਹੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਰਭਾਦਿਸ੍ਵਾਰੁਹ੍ਯ ਤੈਲਾਭ੍ਯਕ੍ਤਸ਼ਰੀਰਃ ਸਨ੍ ਯੋ ਯਾਯਾਦ੍ਗਚ੍ਛੇਤ੍; ਅਨੇਨ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨੇਨ ਸਣ੍ਮਾਸੈਰ੍ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਪਰਂ ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਣਾ ਰੋਗੇਣ| ਅਨ੍ਤਾਵਸਾਯਿਭਿਃ ਚਾਣ੍ਡਾਲੈਃ| ਪਰਿਸ੍ਵਜੇਰਨ੍ ਆਲਿਙ੍ਗੇਯੁਃ| ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤਾਃ ਸ਼ੈਵਪਾਸ਼ੁਪਤਾਦਯਃ| ਮੁਹੁਰ੍ਵਾਰਂਵਾਰਮ੍| ਆਘ੍ਰਾਯਤੇ ਚੁਮ੍ਬ੍ਯਤੇ, ‘ਭਕ੍ਸ੍ਯਤੇ' ਇਤ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਸ਼੍ਵਾਪਦੈਃ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਦਿਭਿਃ| ਪਿਬੇਨ੍ਮਧੁ ਚ ਤੈਲਂ ਚੇਤਿ ਮਧੁ ਪੁਸ੍ਪਰਸਃ| ਚਕਾਰਦ੍ਵਯਾਦੇਕੈਕਸ਼ਃ ਪਾਨਮਤ੍ਰ ਜ੍ਞੇਯਮ੍; ਕੇਚਿਦਤ੍ਰ ਮਧੁ ਮਦ੍ਯਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ; ਤਨ੍ਨ, ਕੇਵਲਸ੍ਯ ਮਦ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਧ੍ਯਾਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇਸੁ ਕਥਿਤਂ; ਯਤ੍ਰ ਤੁ ਸੁਰਾਪਾਨਮਸ਼ੋਭਨਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਰ ਸੁਰਾ ਪਿਸ੍ਟਮਯੀ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ| ਪਙ੍ਕੇਵਸੀਦਤੀਤਿ ਪਙ੍ਕੇ ਕਰ੍ਦਮੇ, ਅਵਸੀਦਤਿ ਬ੍ਰੁਡਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਪਙ੍ਕਾਵਸਾਦਸ੍ਤੁ ਸਦ੍ਯੋਮਤ੍ਯੁਕਰਃ| ਰਕ੍ਤਾਂ ਸ੍ਰਜਂ ਰਕ੍ਤਪੁਸ੍ਪਮਾਲਾਮ੍| ਗ੍ਰਸੇਦਿਤਿ ਗਿਲਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਜਨਨੀਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਦਿਤਿ ਮਾਤੁਰੁਦਰੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸ਼੍ਵਭ੍ਰੇ ਵਿਵਰੇ| ਤਮਸਾਵਤੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰਵੇਸ੍ਟਿਤੇ| ਹ੍ਰਿਯੇਤ ਨੀਯੇਤ, ਸ੍ਰੋਤਸਾ ਨਾਡ੍ਯਾ| ਮੌਣ੍ਡ੍ਯਂ ਕਤ੍ਤਕੇਸ਼ਤਾ| ਪਰਾਜੀਯੇਤ ਪਰਾਜਿਤੋ ਭਵਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਬਧ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤਾਰਕਾਦੀਨਾਮਿਤਿ ਆਦਿਗ੍ਰਹਣਾਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਗ੍ਰਹਣਮ੍| ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਂ ਦੀਪਚਕ੍ਸੁਸੋਰਿਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਕਸ੍ਮਾਦ੍ਦੀਪਂ ਨਸ੍ਟਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ, ਸ੍ਵਚਕ੍ਸੁਸੀ ਵਿਗਲਿਤੇ ਪਸ਼੍ਯਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਮਿਤਿ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਦੇਵਤਾਪ੍ਰਤਿਮਾਨਾਂ ਕਮ੍ਪਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਵਨੇਃ ਪਥਿਵ੍ਯਾਃ| ਯੂਪੋ ਯਜ੍ਞਪਸ਼ੁਬਨ੍ਧਨਕਾਸ੍ਠਂ , ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਕੋ ਨਿਮ੍ਬਵਕ੍ਸਃ, ਕੋਵਿਦਾਰਃ ਕਾਞ੍ਚਨਾਰਃ| ਲੌਹਾਨਿ ਲੋਹਮਯਾਨਿ ਵਸ੍ਤੂਨਿ| ਪਕ੍ਵਮਨ੍ਨਂ ਸਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਕੇਚਿਦਨ੍ਨਸ੍ਥਾਨੇ ‘ਮਾਂਸਂ' ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਸੁਰਾ ਪਿਸ੍ਟਮਯੀ ਨ ਤੁ ਮਦ੍ਯਂ, ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਤ੍ਵਾਤ੍| ਚ੍ਛਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੫੪-੬੬||
Adhikarana 24 (67) · Śloka 67
ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕਤਿਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ਵਿਸ੍ਮਤੋ ਵਿਹਤਸ੍ਤਥਾ | ਚਿਨ੍ਤਾਕਤੋ ਦਿਵਾ ਦਸ੍ਟੋ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਫਲਦਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ||੬੭||
यथास्वं प्रकृतिस्वप्नो विस्मृतो विहतस्तथा | चिन्ताकृतो दिवा दृष्टो भवन्त्यफलदास्तु ते ||६७||
🔊 Audio coming soon
ਵਿਫਲਾਨ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨਨਰਿਸ੍ਟਭੂਤਾਨ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਯਥਾਸ੍ਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ੍ਵਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕਤੇਰਨਤਿਕ੍ਰਮੇਣ ਯਥਾਸ੍ਵਂ, ਯਥਾ- ਵਾਤਪ੍ਰਕਤੌ ‘ਵਿਯਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮੇਣ ਚ; (ਸ਼ਾ. ਅ. ੪), ਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਕਤੌ ‘ਸਮ੍ਪਸ਼੍ਯੇਦਪਿ ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਵਿਦ੍ਯੁਦੁਲ੍ਕਾਃ' (ਸ਼ਾ. ਅ. ੪), ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪ੍ਰਕਤੌ ‘ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਃ ਸਨ੍ ਕਮਲਹਂਸਚਕ੍ਰਵਾਕਾਨ੍ ਸਮ੍ਪਸ਼੍ਯੇਦਪਿ ਚ ਜਲਾਸ਼ਯਾਨ੍ ਮਨੋਜ੍ਞਾਨ੍' (ਸ਼ਾ. ਅ. ੪)| ਵਿਸ੍ਮਤੋਤਿਸ਼ਯੇਨ ਨ ਸ੍ਮਤਃ| ਵਿਹਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਟਃ ਸ ਚਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟੇਨ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਨ ਹਤਃ| ਉਕ੍ਤਂ ਚ- “ਅਕਲ੍ਯਾਣਮਪਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਯਃ ਪੁਨਃ| ਸੌਮ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯੇਚ੍ਛੁਭਾਕਾਰਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾਚ੍ਛੁਭਂ ਫਲਮ੍”- (ਚ. ਇ. ਅ. ੫) ਇਤਿ| ਤਥਾਗ੍ਰਹਣਾਤ੍ ਸੁਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾਸ੍ਵਪਤਾਂ ਸਦ੍ਯਃਫਲਤ੍ਵਂ ਮਹਾਫਲਤ੍ਵਂ ਚ ਸੂਚ੍ਯਤੇ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ‘ਵਿਹਿਤਸ਼੍ਚ ਯਃ' ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ| ਦਿਵਾਦਸ੍ਟ ਇਤਿ 'ਸ੍ਵਪ੍ਨਃ' ਇਤਿ ਸ਼ੇਸਃ| ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਫਲਦਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਇਤਿ ਤੁਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚਕਾਰਾਰ੍ਥਃ, ਤੇਨਾਤਿਹ੍ਰਸ੍ਵਾਤਿਦੀਰ੍ਘਪ੍ਰਥਮਯਾਮਦਸ੍ਟਾਸ਼੍ਚਾਫਲਾਃ ਸਮੁਚ੍ਚੀਯਨ੍ਤੇ| ‘ਭਵਤ੍ਯਫਲ ਏਵ ਸ' ਇਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਠਨ੍ਤਿ||੬੭||
Adhikarana 25 (68-70) · Śloka 71
ਜ੍ਵਰਿਤਾਨਾਂ ਸ਼ੁਨਾ ਸਖ੍ਯਂ ਕਪਿਸਖ੍ਯਂ ਤੁ ਸ਼ੋਸਿਣਾਮ੍ | ਉਨ੍ਮਾਦੇ ਰਾਕ੍ਸਸੈਃ ਪ੍ਰੇਤੈਰਪਸ੍ਮਾਰੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮ੍ ||੬੮|| ਮੇਹਾਤਿਸਾਰਿਣਾਂ ਤੋਯਪਾਨਂ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਯ ਕੁਸ੍ਠਿਨਾਮ੍ | ਗੁਲ੍ਮੇਸੁ ਸ੍ਥਾਵਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਕੋਸ੍ਠੇ, ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸ਼ਿਰੋਰੁਜਿ ||੬੯|| ਸ਼ਸ੍ਕੁਲੀਭਕ੍ਸਣਂ ਛਰ੍ਦ੍ਯਾਮਧ੍ਵਾ ਸ਼੍ਵਾਸਪਿਪਾਸਯੋਃ | ਹਾਰਿਦ੍ਰਂ ਭੋਜਨਂ ਵਾਪਿ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਿਣਃ ||੭੦|| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤੀ ਪਿਬੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਸ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ |੭੧|
ज्वरितानां शुना सख्यं कपिसख्यं तु शोषिणाम् | उन्मादे राक्षसैः प्रेतैरपस्मारे प्रवर्तनम् ||६८|| मेहातिसारिणां तोयपानं स्नेहस्य कुष्ठिनाम् | गुल्मेषु स्थावरोत्पत्तिः कोष्ठे, मूर्ध्नि शिरोरुजि ||६९|| शष्कुलीभक्षणं छर्द्यामध्वा श्वासपिपासयोः | हारिद्रं भोजनं वाऽपि यस्य स्यात् पाण्डुरोगिणः ||७०|| रक्तपित्ती पिबेद्यस्तु शोणितं स विनश्यति |७१|
🔊 Audio coming soon
ਉਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਪਠਿਤਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਵ੍ਯਾਧਿਸੁ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਮੇਵ ਸ੍ਵਪ੍ਨਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰਿਸ੍ਟਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਹ- ਜ੍ਵਰਿਤਾਨਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ੁਨਾ ਸਖ੍ਯਮਿਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਰੇਣ ਸਹ ਮੈਤ੍ਰ੍ਯਂ, ਕਪਿਸਖ੍ਯਮਿਤਿ ਵਾਨਰਮੈਤ੍ਰ੍ਯਮ੍| ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਸ਼ਬ੍ਦ ਉਨ੍ਮਾਦਾਪਸ੍ਮਾਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਗੁਲ੍ਮੇਸੁ ਗੁਲ੍ਮਰੋਗੇਸੁ, ਸ੍ਥਾਵਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਵਕ੍ਸੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ, ਕੋਸ੍ਠੇ ਉਦਰੇ| ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਮਸ੍ਤਕੇ ਸ੍ਥਾਵਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ, ਸ਼ਿਰੋਰੁਜਿ ਮਸ੍ਤਕਵ੍ਯਥਾਯਾਮ੍| ਛਰ੍ਦ੍ਯਾਂ ‘ਚਣਕਾਦਿਪਿਸ੍ਟਕਤਾ ਸਤਿਲਾ ਤੈਲਭਸ੍ਟਾ ਸ਼ਸ੍ਕੁਲੀਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ, ਤਸ੍ਯਾ ਭਕ੍ਸਣਮ੍| ਅਧ੍ਵਾ ਮਾਰ੍ਗਃ, ਤਤ੍ਰ ਗਮਨਂ, ਸ਼੍ਵਾਸਪਿਪਾਸਯੋਃ| ਹਾਰਿਦ੍ਰਮਿਤਿ ਹਰਿਦ੍ਰਾਰਕ੍ਤਭੋਜਨਭਕ੍ਸਣਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੬੮-੭੦||
Adhikarana 26 (71-74) · Śloka 74
ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨੇਵਂਵਿਧਾਨ੍ ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਤ੍ਨਵਾਨ੍ ||੭੧|| ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮਾਸਾਂਸ੍ਤਿਲਾਂਲ੍ਲੋਹਂ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਤਥਾ | ਜਪੇਚ੍ਚਾਪਿ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਤ੍ਰਿਪਦਾਂ ਤਥਾ ||੭੨|| ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮੇ ਯਾਮੇ ਸ੍ਵਪ੍ਯਾਦ੍ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਸ਼ੁਭਮ੍ | ਜਪੇਦ੍ਵਾਨ੍ਯਤਮਂ ਵੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਮਾਹਿਤਃ ||੭੩|| ਨ ਚਾਚਕ੍ਸੀਤ ਕਸ੍ਮੈਚਿਦ੍ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਸ਼ੋਭਨਮ੍ | ਦੇਵਤਾਯਤਨੇ ਚੈਵ ਵਸੇਦ੍ਰਾਤ੍ਰਿਤ੍ਰਯਂ ਤਥਾ | ਵਿਪ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਪੂਜਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ||੭੪||
स्वप्नानेवंविधान् दृष्ट्वा प्रातरुत्थाय यत्नवान् ||७१|| दद्यान्माषांस्तिलांल्लोहं विप्रेभ्यः काञ्चनं तथा | जपेच्चापि शुभान् मन्त्रान् गायत्रीं त्रिपदां तथा ||७२|| दृष्ट्वा तु प्रथमे यामे स्वप्याद् ध्यात्वा पुनः शुभम् | जपेद्वाऽन्यतमं वेदं ब्रह्मचारी समाहितः ||७३|| न चाचक्षीत कस्मैचिद्दृष्ट्वा स्वप्नमशोभनम् | देवतायतने चैव वसेद्रात्रित्रयं तथा | विप्रांश्च पूजयेन्नित्यं दुःस्वप्नात् प्रविमुच्यते ||७४||
🔊 Audio coming soon
ਅਸ਼ੁਭਸ੍ਵਪ੍ਨਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮਾਹ- ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਪ੍ਰਥਮੇ ਯਾਮੇ ਪ੍ਰਥਮਪ੍ਰਹਰੇ| ਦਸ੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਮ੍| ਸ੍ਵਪ੍ਯਾਤ੍ ਸ਼ਯੀਤ| ਕਿਂ ਕਤ੍ਵਾ? ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਯਦ੍ਯਪਿ ਪ੍ਰਥਮਯਾਮਲਕ੍ਸ੍ਯ(ਦਸ੍ਟ) ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ਯ ਨਿਸ੍ਫਲਤ੍ਵਂ ਕਥਿਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਭਯਾਦਯਂ ਵਿਧਿਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ| ਅਨ੍ਯਤਮਮ੍ ਏਕਤਮਮ੍| ਸਮਾਹਿਤਃ ਸਾਵਧਾਨਃ| ਨ ਚਾਚਕ੍ਸੀਤ ਨ ਚ ਕਥਯੇਤ੍||੭੧-੭੪||
Adhikarana 27 (75-81) · Śloka 81
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ | ਦੇਵਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਗੋਵਸਭਾਨ੍ ਜੀਵਤਃ ਸੁਹਦੋ ਨਪਾਨ੍ ||੭੫|| ਸਮਿਦ੍ਧਮਗ੍ਨਿਂ ਸਾਧੂਂਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਮਲਾਨਿ ਜਲਾਨਿ ਚ | ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਕਲ੍ਯਾਣਲਾਭਾਯ ਵ੍ਯਾਧੇਰਪਗਮਾਯ ਚ ||੭੬|| ਮਾਂਸਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ ਸ੍ਰਜਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਵਾਸਾਂਸਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ | ਲਭੇਤ ਧਨਲਾਭਾਯ ਵ੍ਯਾਧੇਰਪਗਮਾਯ ਚ ||੭੭|| ਮਹਾਪ੍ਰਾਸਾਦਸਫਲਵਕ੍ਸਵਾਰਣਪਰ੍ਵਤਾਨ੍ | ਆਰੋਹੇਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਲਾਭਾਯ ਵ੍ਯਾਧੇਰਪਗਮਾਯ ਚ ||੭੮|| ਨਦੀਨਦਸਮੁਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸੁਭਿਤਾਨ੍ ਕਲੁਸੋਦਕਾਨ੍ | ਤਰੇਤ੍ ਕਲ੍ਯਾਣਲਾਭਾਯ ਵ੍ਯਾਧੇਰਪਗਮਾਯ ਚ ||੭੯|| ਉਰਗੋ ਵਾ ਜਲੌਕੋ ਵਾ ਭ੍ਰਮਰੋ ਵਾਪਿ ਯਂ ਦਸ਼ੇਤ੍ | ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧਨਲਾਭਂ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ||੮੦|| ਏਵਂ ਰੂਪਾਞ੍ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ਨਰਃ | ਸ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰਿਤਿ ਜ੍ਞੇਯਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ||੮੧||
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि प्रशस्तं स्वप्नदर्शनम् | देवान् द्विजान्गोवृषभान् जीवतः सुहृदो नृपान् ||७५|| समिद्धमग्निं साधूंश्च निर्मलानि जलानि च | पश्येत् कल्याणलाभाय व्याधेरपगमाय च ||७६|| मांसं मत्स्यान् स्रजः श्वेता वासांसि च फलानि च | लभेत धनलाभाय व्याधेरपगमाय च ||७७|| महाप्रासादसफलवृक्षवारणपर्वतान् | आरोहेद्द्रव्यलाभाय व्याधेरपगमाय च ||७८|| नदीनदसमुद्रांश्च क्षुभितान् कलुषोदकान् | तरेत् कल्याणलाभाय व्याधेरपगमाय च ||७९|| उरगो वा जलौको वा भ्रमरो वाऽपि यं दशेत् | आरोग्यं निर्दिशेत्तस्य धनलाभं च बुद्धिमान् ||८०|| एवं रूपाञ् शुभान् स्वप्नान् यः पश्येद्व्याधितो नरः | स दीर्घायुरिति ज्ञेयस्तस्मै कर्म समाचरेत् ||८१||
🔊 Audio coming soon
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੁਹਦੋ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ| ਸਮਿਦ੍ਧਮਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਂ ਵਹ੍ਨਿਮ੍| ਕਲ੍ਯਾਣਲਾਭਾਯੇਤਿ ਸ਼ੁਭਵਸ੍ਤੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਪਗਮੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਃ| ਨਦ੍ਯੋ ਗਙ੍ਗਾਦ੍ਯਾਃ, ਨਦਾਃ ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਃ, ਕ੍ਸੁਭਿਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਚਲਿਤਾਨ੍ ਵਦ੍ਧਿਂ ਗਤਾਨਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ, ਕਲੁਸੋਦਕਾਨ੍ ਯਤ ਏਵ ਕ੍ਸੁਭਿਤਾਨਤ ਏਵਾਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੋਦਕਾਨਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਉਰਗਃ ਸਰ੍ਪਃ, ਦਸ਼ੇਦ੍ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍||੭੫-੮੧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 29
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਪਰੀਤਾਵਿਪਰੀਤਸ੍ਵਪ੍ਨਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯੋ ਨਾਮੈਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੨੯||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने विपरीताविपरीतस्वप्ननिदर्शनीयो नामैकोनत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||२९||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੨੯||