19. vraṇitōpāsanīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ வ்ரணிதோபாஸநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

வ்ரணிதஸ்ய ஸஞ்ஜாதவ்ரணஸ்ய, உபாஸநஂ ஸேவநஂ, தச்ச கஹஶய்யாஸநாதிகஂ, தத்வித்யதே யஸ்மிந் ஸ ததா||௧-௨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

வ்ரணிதஸ்ய ப்ரதமமேவாகாரமந்விச்சேத்; தச்சாகாரஂ ப்ரஶஸ்தவாஸ்த்வாதிகஂ கார்யம் ||௩||

ஶய்யாஸநாதிகஂ கஹஸ்தஸ்ய கார்யமிதி ப்ராகேவ கஹஂ நிர்தேஷ்டுமாஹ- வ்ரணிதஸ்ய ப்ரதமமேவேத்யாதி| ‘வ்ரணிநஃ’ இத்யந்யே படந்தி| தச்சாகாரஂ ப்ரஶஸ்தவாஸ்த்வாதிகஂ கார்யம்||௩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ப்ரஶஸ்தவாஸ்துநி கஹே ஶுசாவாதபவர்ஜிதே | நிவாதே ந ச ரோகாஃ ஸ்யுஃ ஶாரீராகந்துமாநஸாஃ ||௪||

யதஸ்தஸ்மிஸ்ததாபூதே ஸ்திதஸ்ய வ்ரணிநஃ ஶாரீராதயோ ரோகா ந பவேயுரிதி தர்ஶயிதுமாஹ- ப்ரஶஸ்தவாஸ்துநீத்யாதி| ப்ரஶஸ்தவாஸ்துநி கஹ இதி வாஸ்துஶப்தேந தேஶஃ கத்யதே, தேந ப்ரஶஸ்ததேஶே கஹ இத்யர்தஃ, ப்ரஶஸ்தத்வஂ ச தேஶஸ்ய ப்ராங்நிம்நத்வமுதங்நிம்நத்வஂ கஷ்ணமத்திகத்வஂ ஸுவர்ணமத்திகத்வஂ வேத்யாதிகஂ; ‘கஹஸந்நிவேஶார்தா பூமிஸ்தததிஷ்டாதபுருஷோ வா வாஸ்துஶப்தேநோச்யதே’ இத்யந்யே; தஸ்ய ப்ரஶஸ்தத்வஂ ஹி மர்மாதிரஹிதத்வம்||௪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

தஸ்மிஞ் ஶயநமஸம்பாதஂ ஸ்வாஸ்தீர்ணஂ மநோஜ்ஞஂ ப்ராக்ஶிரஸ்கஂ ஸஶஸ்த்ரஂ குர்வீத ||௫||

ஶயநஸ்தஸ்ய வ்ரணிநஃ ஸவ்ரணாந்யங்காநி ஸுகமாஸத இதி ததேவ நிர்திஶந்நாஹ- தஸ்மிந்நித்யாதி| தஸ்மிந்நிதி அகாரே| அஸம்பாதம் அஸங்கடம் , ஸ்வாஸ்தீர்ணஂ ஶோபநைராஸ்தரணைஸ்தூலீகண்டோபதாநைராச்சாதநைஶ்சாச்சாதிதஂ, மநோஜ்ஞஂ ரமணீயஂ, ஸஶஸ்த்ரஂ ஶஸ்த்ரஸஹிதஂ ஹிஂஸ்ரநிவாரணார்தம்||௫||

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ஸுகசேஷ்டாப்ரசாரஃ ஸ்யாத் ஸ்வாஸ்தீர்ணே ஶயநே வ்ரணீ | ப்ராச்யாஂ திஶி ஸ்திதா தேவாஸ்தத்பூஜார்தஂ ச தச்சிரஃ ||௬||

இத்தம்பூதஸ்ய ஶயநஸ்ய குணமாஹ- ஸுகசேஷ்டாப்ரசாரஃ ஸ்யாதித்யாதி| சேஷ்டாப்ரசார இதி ஶயநபரிவர்தநாதிகதிஃ||௬||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

தஸ்மிந் ஸுஹத்பிரநுகூலைஃ ப்ரியஂவதைருபாஸ்யமாநோ யதேஷ்டமாஸீத ||௭||

தஸ்மிஞ்ஶயநே யதா வ்ரணிதேந ஸ்தாதவ்யஂ ததோபதிஶந்நாஹ- தஸ்மிந்நித்யாதி| ஸுஹத்பிரிதி மித்ரைஃ| அநுகூலைரிதி அத்மநோऽநும(க)தவர்திபிரித்யர்தஃ| உபாஸ்யமாநஃ ஸேவ்யமாநஃ||௭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

ஸுஹதோ விக்ஷிபந்த்யாஶு கதாபிர்வ்ரணவேதநாஃ | ஆஶ்வாஸயந்தோ பஹுஶஃ ஸ்வநுகூலாஃ ப்ரியஂவதாஃ ||௮||

ஸுஹதுபாஸநபலமாஹ- ஸுஹத இத்யாதி| விக்ஷிபந்தி விஶேஷேண ப்ரேரயந்தி ஸ்போடயந்தீத்யர்தஃ; கதாஃ பூர்வபுருஷவத்தாந்தப்ரபந்தரசநாஃ ; ஆஶ்வாஸயந்தஃ ஸாந்த்வயந்தஃ||௮||

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

ந ச திவாநித்ராவஶகஃ ஸ்யாத் ||௯||

ஶயநே தோஷவந்தமாசாரஂ பரிஹரந்நாஹ- ந சேத்யாதி||௯||

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

திவாஸ்வப்நாத்வ்ரணே கண்டூர்காத்ராணாஂ கௌரவஂ ததா | ஶ்வயதுர்வேதநா ராகஃ ஸ்ராவஶ்சைவ பஶஂ பவேத் ||௧௦||

கதஞ்சித்திவாஸ்வப்நே கதே தோஷமாஹ- திவாஸ்வப்நாதித்யாதி| அத்ர கண்டூகௌரவே கபகதே, ஶ்வயதுவேதநே வாதகதே, ராகஃ பித்தஜநிதஃ, ஸ்ராவோ ரக்தகதஃ, ஏதேந திவாஸ்வப்நஸ்யாகிலதோஷகர்தத்வமுக்தம்||௧௦||

Adhikarana 10 (11) · Śloka 11

உத்தாநஸஂவேஶநபரிவர்தநசங்க்ரமணோச்சைர்பாஷணாத்யாஸ்வாத்மசேஷ்டாஸ்வப்ரமத்தோ வ்ரணஂ ஸஂரக்ஷேத் ||௧௧||

ஸர்வாஸ்வவஸ்தாஸு வ்ரணஸஂரக்ஷா கரணீயேதி தர்ஶயந்நாஹ- உத்தாநேத்யாதி| ஸஂவேஶநஂ விஶ்ரமணஂ, பரிவர்தநஂ வாமதக்ஷிணகட்யோர்விலோடநஂ, சங்க்ரமணஂ கதாகதம், ஆத்மசேஷ்டாஸூத்தாநாதிகாஸ்வேவ, அப்ரமத்தஃ ‘வ்ரணீ’ இதி ஶேஷஃ||௧௧||

Adhikarana 11 (12) · Śloka 12

ஸ்தாநாஸநஂ சங்க்ரமணஂ திவாஸ்வப்நஂ ததைவ ச | வ்ரணிதோ ந நிஷேவேத ஶக்திமாநபி மாநவஃ ||௧௨||

சதுர்விதாமபி வ்ரணிநஃ காயசேஷ்டாஂ நியமயந்நாஹ- ஸ்தாநாஸநமித்யாதி| ஸ்தாநம் ஊர்த்வீபூதஸ்ய ஸ்திதிஃ, ஆஸநம் உபவிஷ்டஸ்ய ஸ்திதிஃ| “ஸ்தாநாஸநஂ சங்க்ரமணஂ யாநயாநாதிபாஷணம்| வ்ரணவாந்ந நிஷேவேத ஶக்திமாநபி மாநவஃ” இதி கேசித் படந்தி| யாநயாநஂ ரதாதிகமநம்||௧௨||

Adhikarana 12 (13) · Śloka 13

உத்தாநாத்யாஸநஂ ஸ்தாநஂ ஶய்யா சாதிநிஷேவிதா | ப்ராப்நுயாந்மாருதாதங்கருஜஸ்தஸ்மாத்விவர்ஜயேத் ||௧௩||

உத்தாநாதீநாமதிநிஷேவணாத்தோஷமாஹ- உத்தாநேத்யாதி||௧௩||

Adhikarana 13 (14) · Śloka 14

கம்யாநாஂ ச ஸ்த்ரீணாஂ ஸந்தர்ஶநஸம்பாஷணஸஂஸ்பர்ஶநாநி தூரத ஏவ பரிஹரேத் ||௧௪||

ஸாமாந்யாசாராந்நியம்ய விஶிஷ்டஂ ஸ்பர்ஶாஶ்ரயஂ விஹாரமதிதோஷகரஂ பதகேவ நிர்திஶந்நாஹ- கம்யாநாமித்யாதி| கம்யா கமநார்ஹா க்ராம்யதர்மயோக்யா இத்யர்தஃ, தாஶ்ச பார்யாவேஶ்யாசேடீப்ரபதயஃ| ஸந்தர்ஶநாதிஷு ஸஂஶப்த ஆபிமுக்யார்தஃ||௧௪||

Adhikarana 14 (15) · Śloka 15

ஸ்த்ரீதர்ஶநாதிபிஃ ஶுக்ரஂ கதாசிச்சலிதஂ ஸ்ரவேத் | க்ராம்யதர்மகதாந்தோஷாந் ஸோऽஸஂஸர்கேऽப்யவாப்நுயாத் ||௧௫||

கஸ்மாத்கம்யஸ்த்ரீணாஂ ஸந்தர்ஶநாதி பரிஹர்தவ்யமித்யாஹ- ஸ்த்ரீதர்ஶநாதிபிரித்யாதி||௧௫||

Adhikarana 15 (16) · Śloka 16

நவதாந்யமாஷதிலகலாயகுலத்தநிஷ்பாவஹரிதகஶாகாம்லலவணகடுககுடபிஷ்டவிகதிவல்லூரஶுஷ்கஶாகாஜாவிகாநூபௌதக- மாஂஸவஸாஶீதோதககஶராபாயஸததிதுக்ததக்ரப்ரபதீநி பரிஹரேத் ||௧௬||

அதிதோஷகரமாஹாரஂ நியமயந்நாஹ- நவதாந்யேத்யாதி| கலாயோऽத்ர த்ரிபுடகஃ, ஏதேந ஹரேணுஸதீநகயோரப்ரதிஷேதஃ; நிஷ்பாவஶப்தேநாத்ர ராஜஶிம்பீ; ஹரிதகமிதி “குடேரஶிக்ருஸுரஸஸுமுகாஸுரிபூஸ்தணாஃ| மூலகஂ சுக்ரிகா சேதி வர்கஂ ஹரிதகஂ விது”- இதி| அத்ராம்லாதயஸ்த்ரயோ ரஸாஃ| குடபிஷ்டவிகதிரிதி விகதிஶப்தோ குடபிஷ்டாப்யாஂ ஸஹ ஸம்பத்யதே| வல்லூரஂ ஶுஷ்கமாஂஸம்| அஜாவிகாநூபௌதகமாஂஸவஸேதி அஜாவிகே ப்ரஸித்தே; ஆநூபஶப்தோ த்விவிதஃ- வ்யுத்பாதிதோऽவ்யுத்பாதிதஶ்ச, தத்ராவ்யுத்பாதிதஃ பஞ்சஸு கூலசராதிஷு வர்ததே, அத்ர து வ்யுத்பாதித ஏவ க்ராஹ்யாஃ, ததேவாஹ- அநுகதா ஆபோ யஸ்மிந் ஸோऽநூபோ தேஶஃ, தச்சாரிணஸ்த்வாநூபாஃ; தே ச கூலசராஃ ப்லவாஶ்சேதி| ஔதகஶப்தேந புநரத்ர கோஶஸ்தாஃ பாதிநோ மத்ஸ்யாஶ்சோச்யந்தே| வஸா ஶுத்தமாஂஸஸ்நேஹஃ கஶரா திலதண்டுலமாஷைஃ கதா யவாகூஃ| பாயஸஂ க்ஷீரஸித்தாஸ்தண்டுலாஃ| அந்யே து ‘அஜாங்கலவிகாராநூபௌதகமாஂஸஂ’ இதி படந்தி| யத்யபி ஜாங்கலவர்கோऽஷ்டவிதஸ்ததாऽப்யத்ர ஜங்காலவிஷ்கிரௌ ஜாங்கலஶப்தேநோச்யேதே; குதஃ? தயோஃ ப்ரதாநதமத்வாத், யதா லவணஶப்தஸ்யா(ப்தேநா)விஶேஷோக்தாவபி ப்ரதாநத்வாத் ஸைந்தவஂ கஹ்யதே தத்வத், தேநாத்ர ஜங்காலவிஷ்கிரௌ விஹாயாந்யேஷாஂ ஜாங்கலாநாஂ ப்ரதிஷேத இதி| ஆநூபௌதகயோரப்யஜாங்கலத்வாதேவ நிஷேதே ஸித்தே புநருபாதாநஂ தந்மாஂஸாநாமத்யர்தஂ தோஷவத்த்வப்ரதிபாதநார்தம், அஜாங்கலமாஂஸவிகாரேதி நிஷேதமுகேந விதிப்ரணயநஂ ஜங்காலவிஷ்கிரயோரப்யவஸ்தாயாமுபயோகக்யாபநார்தமிதி| ப்ரபதிக்ரஹணாத்வரகோத்தாலகாதீநாஂ பரிஹாரஃ||௧௬||

Adhikarana 16 (17) · Śloka 17

தக்ராந்தோ நவதாந்யாதிர்யோऽயஂ வர்க உதாஹதஃ | தோஷஸஞ்ஜநநோ ஹ்யேஷ விஜ்ஞேயஃ பூயவர்தநஃ ||௧௭||

ஏஷாஂ பிந்நஜாதீயாநாமபி தோஷகரத்வஂ ப்ரதிபாதயந்நாஹ- தக்ராந்த இத்யாதி| நநு ‘தக்ரப்ரபதீதி பரிஹரேத்’ இத்யத்ர ப்ரபதிக்ரஹணாத்வரகோத்தாலகாதீநாஂ க்ரஹணம், அதஸ்தேஷாமபி த்ஷஸஞ்ஜநநத்வஂ சாஸ்தே ஏவஂ பூயவர்தநத்வஂ ச, தத் கதஂ தக்ராந்தோ நவதாந்யாதிரிதி விச்சேதஃ கதஃ| உச்யதே- வரகாதிப்யோ நவதாந்யாதீநாஂ தக்ராந்தாநாமத்யர்தஂ தோஷஸஞ்ஜநநத்வபூயவர்தநத்வப்ரதிபாதநார்தமிதி| நநு நவதாந்யாதௌ வர்கே கேசித்வாதஹராஃ கேசிச்ச பித்தஹராஃ கேசிச்ச கபஹராஸ்தத் கதமுச்யதே ‘தோஷஸஞ்ஜநந’ இதி? நைஷ தோஷஃ, யதோऽத்ர தோஷஶப்தேந வ்ரணதுஷ்டிரேவோச்யதே; யத்யபி வ்ரணதுஷ்டிரபி துஷ்டைரேவ தோஷைஃ க்ரியதே ததாऽபி ந தோஷஃ, கஸ்மாத்? நிதாநத்ரவ்யாணாஂ த்ரிவிதத்வாத்; தத்யதா- கிஞ்சித் த்ரவ்யஂ தோஷகாரி கிஞ்சித்வ்யாதிகாரி, கிஞ்சிதுபயகாரீதி, கிஂ பஹுநோக்தேந; அத்ர நிபந்தகாரைர்பஹுதா ஜல்பிதஂ, தச்சாஸ்மாபிர்விஸ்தரபயாந்ந தர்ஶிதமிதி||௧௭||

Adhikarana 17 (18) · Śloka 18

மத்யபஶ்ச மைரேயாரிஷ்டாஸவஸீதுஸுராவிகாராந் பரிஹரேத் ||௧௮||

தத்ர விஶிஷ்டவிஷயேऽதிதோஷகரத்வாத்விஶிஷ்டஂ பாநத்ரவ்யஂ சாக்ரீகத்ய நிஷேதார்தமாஹ- மத்யபஶ்சேத்யாதி| ஶஸ்த்ரகர்மாதாவேகவாரஂ மத்யபஸ்ய மத்யபாநமபிஹிதம், அத்ர து வ்ரணே ஸதி நிஷேத ஏவ| மைரேயஂ ஸுராஸவயோரேகஸ்மிந் பாஜநே ஸந்தாநம்| அரிஷ்டமபயாரிஷ்டாதி| ஆஸவாஃ பலாஸக்ஷாரோதகாஸவாதயோ மஹாகுஷ்டாத்யபிஹிதாஃ| ஸீதுஃ ஸஸ்யகஃ, ஸோऽபி நாநாப்ரகாரஃ பக்வரஸிகஶீதரஸிகாதிபேதேந| ஸுரா லோஹிதவர்ணா பிஷ்டகிண்வகல்கேந கிஞ்சித் கலுஷா| அத்ர கேசிதாசார்யா ஏவஂ ப்ருவதே- “யாநி மத்யாந்யம்லாதிகுணயுக்தாநி பவந்தி தாநி ஸர்வாண்யேவ வ்ரணிபிர்ந பாதவ்யாநி, யாநி புநர்த்ராக்ஷாரஸோத்பவாநி மத்யாந்யம்லாதிகுணவிபரீதகுணாநி ரக்தபித்தாதிஷ்வபிமதாநி தாநி ச வ்ரணிதஸ்யாவஸ்தாயாஂ கதாசித்தாதவ்யாநீத்யயஂ க்ரந்தகர்துரபிப்ராய” இதி||௧௮||

Adhikarana 18 (19) · Śloka 19

மத்யமம்லஂ ததா ரூக்ஷஂ தீக்ஷ்ணமுஷ்ணஂ ச வீர்யதஃ | ஆஶுகாரி ச தத் பீதஂ க்ஷிப்ரஂ வ்யாபாதயேத்வ்ரணம் ||௧௯||

குதஃ புநர்மைரேயாதயஃ பரிஹரணீயா இத்யாஹ- மத்யமித்யாதி||௧௯||

Adhikarana 19 (20) · Śloka 20

வாதாதபரஜோதூமாவஶ்யாயாதிஸேவநாதிபோஜநாநிஷ்டபோஜநஶ்ரவணதர்ஶநேர்ஷ்யாமர்ஷபயஶோகத்யாநராத்ரிஜாகரணவிஷமாஶந- ஶயநோபவாஸவாக்வ்யாயாமஸ்தாநசங்க்ரமணஶீதவாதவிருத்தாத்யஶநாஜீர்ணமக்ஷிகாத்யா பாதாஃ பரிஹரேத் ||௨௦||

ஆப்யந்தராஶ்ரயாவாஹாரவிஹாரௌ நியம்ய பாஹ்யாநபி பரிஹரந்நாஹ - வாதாதபேத்யாதி| ஈர்ஷ்யா பரஸம்பத்திஷ்வஸஹிஷ்ணுதா| அமர்ஷஃ க்ரோதஃ| த்யாநம் அநவரதகார்யாகார்யசிந்தநம்| விஷமாஶநஶயநமிதி விஷமஶப்தோऽஶநஶயநாப்யாஂ ஸஹ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே; பஹுஸ்தோகாகாலபோஜநஂ விஷமாஶநஂ, ராத்ரிஜாகரணஂ திவாஸ்வப்நஶ்ச விஷமஶயநஂ; தத்ர விஷமாஶயநஂ நிஷித்தமபி புநரத்யந்தாபத்யகாரித்வேந நியமார்தம்| ஶீதோ வாதஃ| விருத்தாஶநஂ ஸமமதுகதாதிகம்||௨௦||

Adhikarana 20 (21-22) · Śloka 22

வ்ரணிநஃ ஸம்ப்ரதப்தஸ்ய காரணைரேவமாதிபிஃ | க்ஷீணஶோணிதமாஂஸஸ்ய புக்தஂ ஸம்யங்ந ஜீர்யதி ||௨௧|| அஜீர்ணாத் பவநாதீநாஂ விப்ரமோ பலவாந் பவேத் | ததஃ ஶோபருஜாஸ்ராவதாஹபாகாநவாப்நுயாத் ||௨௨||

குதஃ புநரேதே பரிஹார்யா இத்யாஹ- வ்ரணிந இத்யாதி| ஸம்ப்ரதப்தஸ்யேதி ஸம்யக்ப்ரகாரேண தாபிதஸ்ய| பவநாதீநாமிதி வாதபித்தகபாநாமித்யர்தஃ| விப்ரமோ வ்யாபத்விஶேஷஃ, வாதாதீநாஂ ஸ்தாநாந்தரகமநஂ வா| ஶோபருஜே வாதஸ்ய, ஆஸ்ராவஃ கபஸ்ய, தாஹபாகௌ பித்தஸ்யேதி||௨௧-௨௨||

Adhikarana 21 (23) · Śloka 23

ஸதா நீசநகரோம்ணா ஶுசிநா ஶுக்லவாஸஸா ஶாந்திமங்கலதேவதாப்ராஹ்மணகுருபரேண பவிதவ்யமிதி | தத் கஸ்ய ஹேதோஃ? ஹிஂஸாவிஹாராணி ஹி மஹாவீர்யாணி ரக்ஷாஂஸி பஶுபதிகுபேரகுமாராநுசராணி மாஂஸஶோணிதப்ரியத்வாத் க்ஷதஜநிமித்தஂ வ்ரணிநமுபஸர்பந்தி, ஸத்காரார்தஂ ஜிகாஂஸூநி வா கதாசித் ||௨௩||

ஆதிதைவிகஂ விஶிஷ்டமாகந்துபாதஂ பரிஜிஹீர்ஷுராஹ- ஸதேத்யாதி ஶாந்த்யாதிபரேண ஶாந்த்யாதிரதேநேத்யர்தஃ| ஶிஷ்யஹிதார்தஂ குருஃ ஸ்வயமேவ ப்ரஶ்நஂ குர்வந்நாஹ- ததித்யாதி| தத் நீசநகரோமாதிகரணம்| அந்யே ‘அபி தத் கஸ்ய ஹேதோஃ’ இதி படந்தி; ‘அபிஶப்தோऽத்ர ஸாநுநயப்ரஶ்நே’ இதி ச வ்யாக்யாநயந்தி| ஶிஷ்யஹிதத்வேந ஸ்வயமேவ ஹேதுஸாகாங்க்ஷஂ ப்ரஶ்நஂ கத்வா ஸஹேதுமுத்தரமாஹ- ஹிஂஸாவிஹாராணீத்யாதி| ஹிஂஸாவிஹாராணி வதக்ரீடநாநிஃ அந்யே து ‘ஹிஂஸார்தஂ விஹாரஶ்சேஷ்டா யேஷாஂ தாநி ஹிஂஸாவிஹாராணி’| ஹி யஸ்மாதர்தே, யஸ்மாத் க்ஷதஜநிமித்தஂ வ்ரணிநமுபஸர்பந்தி, தஸ்மாந்நீசநகாதீநா பவிதவ்யமிதி| ஹிஸ்தாநேऽந்யே துஶப்தஂ யஸ்மாதர்தே படந்தி| ரக்ஷாஂஸி பஶுபதி குபேரகுமாராநுசராணி மஹேஶ்வரதநதகார்திகேயாநுகாநி ததாதேஶகாரீணீத்யர்தஃ| க்ஷதஜநிமித்தஂ ஶோணிதார்தம்| ஸத்காரார்தஂ ஜிகாஂஸூநி வா கதாசித் ஸத்காரார்தஂ பூஜார்தமாயுஷ்மந்தஂ வ்ரணிநமுபஸர்பந்தி கதாயுஷஂ து ஜிகாஂஸூநீதி; அந்யே த்வந்யதா வ்யாக்யாநயந்தி- ‘கதாசித்வா ஜிகாஂஸூநி ஹந்துமிச்சூந்யுபஸர்பந்தி ஸத்காரார்தம்’ இதி||௨௩||

Adhikarana 22 (24) · Śloka 24

பவதி சாத்ர | தேஷாஂ ஸத்காரகாமாநாஂ ப்ரயதேதாந்தராத்மநா | தூபபல்யுபஹாராஂஶ்ச பக்ஷ்யாஂஶ்சைவோபஹாரயேத் ||௨௪||

தேஷாஂ ஸத்காரதாநாயாஹ- தேஷாமித்யாதி| தேஷாமநுசராணாஂ பூஜாபிலாஷிணாஂ, ப்ரயதேதாந்தராத்மநா விஶிஷ்டோ வைத்யோ தூபாதீநுபஹாரயேத் தாபயேதித்யர்தஃ| பலிஃ பஶுவர்ஜிதா பூஜா, உபஹாரஃ ஸபஶுர்பலிஃ||௨௪||

Adhikarana 23 (25-26) · Śloka 26

தே து ஸந்தர்பிதா ஆத்மவந்தஂ ந ஹிஂஸ்யுஃ | தஸ்மாத் ஸததமதந்த்ரிதோ ஜநபரிவதோ நித்யஂ தீபோதகஶஸ்த்ரஸ்ரக்தாமபுஷ்பலாஜாத்யலங்கதே வேஶ்மநி ஸம்பந்மங்கலமநோऽநுகூலாஃ கதாஃ ஶண்வந்நாஸீத ||௨௫|| ஸம்பதாத்யநுகூலாபிஃ கதாபிஃ ப்ரீதமாநஸஃ | ஆஶாவாந் வ்யாதிமோக்ஷாய க்ஷிப்ரஂ ஸுகமவாப்நுயாத் ||௨௬||

தேஷாஂ தர்பணபலமாஹ- தே த்வித்யாதி| ஆத்மவந்தஂ ரக்ஷாஂஸி ஹிஂஸிதுஂ ந ஶக்நுவந்தி| ஆத்மவத்தா து நீசநகரோமாதிபிர்பவதி| அதந்த்ரிதஃ அநலஸஃ| ஸ்ரக் மூர்தார்ஹா புஷ்பமாலா, தாம க்ரைவேயகாதிபுஷ்பாபரணஂ, புஷ்பாணி அக்ரதிதாநி; ஆதிஶப்தாச்சந்தநாதர்ஶவீணாதயஃ| ஸம்பந்மங்கலமநோऽநுகூலா இதி அநுகூலஶப்தஃ ஸம்பதாதிபிஃ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| ஸம்பதாத்யநுகூலத்வாச்ச்ரவணபலமாஹ- ஸம்பதாத்யநுகூலாபிரித்யாதி||௨௫-௨௬||

Adhikarana 24 (27) · Śloka 27

க்யஜுஃஸாமாதர்வவேதாபிஹிதைரபரைஶ்சாஶீர்விதாநைருபாத்யாயா பிஷஜஶ்ச ஸந்த்யயோ ரக்ஷாஂ குர்யுஃ ||௨௭||

அபராமபி கர்தவ்யதாமாஹ- க்யஜுரித்யாதி| ஆஶீர்விதாநைஃ ஆஶீஃகரணைஃ, ஆஶீர்வாதைரித்யர்தஃ| உபாத்யாயாஃ புரோஹிதாஃ||௨௭||

Adhikarana 25 (28) · Śloka 28

ஸர்ஷபாரிஷ்டபத்ராப்யாஂ ஸர்பிஷா லவணேந ச | த்விரஹ்நஃ காரயேத்தூபஂ தஶராத்ரமதந்த்ரிதஃ ||௨௮||

மக்ஷிகாதிப்யோ ராக்ஷஸாதிப்யஶ்ச ரக்ஷார்தஂ தூபமாஹ- ஸர்ஷபாரிஷ்டேத்யாதி| அரிஷ்டபத்ரஂ நிம்பபத்ரம்| லவணேந ஸைந்தவேந| த்விரஹ்ந இதி திநஸ்ய வாரத்வயஂ ப்ராதஃ ஸாயஂ ச தஶராத்ரம்| ஸர்ஷபாதிரக்ஷோக்நநிஹதௌஜாஂஸி ரக்ஷாஂஸி நைவ புநர்வ்ரணிநமுபஸர்பந்தி||௨௮||

Adhikarana 26 (29) · Śloka 29

சத்ராமதிச்சத்ராஂ லாங்கூ(ங்க)லீஂ ஜடிலாஂ ப்ரஹ்மசாரிணீஂ லக்ஷ்மீஂ குஹாமதிகுஹாஂ வசாமதிவிஷாஂ ஶதவீர்யாஂ ஸஹஸ்ரவீர்யாஂ ஸித்தார்தகாஂஶ்ச ஶிரஸா தாரயேத் ||௨௯||

சத்ராமித்யாதி| சத்ராதிச்சத்ரே த்ரோணபுஷ்பீத்வயஂ; லாங்கூலீ கபிகச்சுஃ; ஜடிலா மாஂஸீ; ப்ரஹ்மசாரிணீ முண்டிதிகா, பத்தங்ககாஷ்டமித்யபரே; லக்ஷ்மீஃ ஶமீ, லக்ஷ்மணேத்யந்யே, விஷ்ணுக்ராந்தேத்யபரே; குஹாதிகுஹே ஶாலபர்ணீபஶ்நிபர்ண்யௌ; ஶதவீர்யா ஶதாவரீ, நீலதூர்வேத்யந்யே; ஸஹஸ்ரவீர்யா ஶ்வேததூர்வா; ஸித்தார்தகாஃ ஸர்ஷபாஃ||௨௯||

Adhikarana 27 (30) · Śloka 30

வ்யஜ்யேத பாலவ்யஜநைர்வ்ரணஂ ந ச விகட்டயேத் | ந துதேந்ந ச கண்டூயேச்சயாநஃ பரிபாலயேத் ||௩௦||

அந்யதப்யாஹ- வ்யஜ்யேதேத்யாதி| பாலவ்யஜநைஃ சாமரைஃ| ந ச விகட்டயேத் ந சாலயேத்| ந துதேத் ந வ்யதயேத்| ந கண்டூயேத் ந கர்ஜூயேத், நகவிஷபயாத்| ஶயாநஂ ஸ்வபந்தம்| கேசிதமுஂ ந படந்தி||௩௦||

Adhikarana 28 (31) · Śloka 31

அநேந விதிநா யுக்தமாதாவேவ நிஶாசராஃ | வநஂ கேஶரிணऽऽக்ராந்தஂ வர்ஜயந்தி மகா இவ ||௩௧||

ஏதஸ்ய ரக்ஷோக்நவிதேஃ பலஂ தர்ஶயந்நாஹ- அநேநேத்யாதி||௩௧||

Adhikarana 29 (32-35) · Śloka 35

ஜீர்ணஶால்யோதநஂ ஸ்நிக்தமல்பமுஷ்ணஂ த்ரவோத்தரம் | புஞ்ஜாநோ ஜாங்கலைர்மாஂஸைஃ ஶீக்ரஂ வ்ரணமபோஹதி ||௩௨|| தண்டுலீயகஜீவந்தீஸுநிஷண்ணகவாஸ்துகைஃ | பாலமூலகவார்தாகபடோலைஃ காரவேல்லகைஃ ||௩௩|| ஸதாடிமைஃ ஸாமலகைர்கதபஷ்டைஃ ஸஸைந்தவைஃ | அந்யைரேவங்குணைர்வாऽபி முத்காதீநாஂ ரஸேந வா ||௩௪|| ஶக்தூந் விலேபீஂ குல்மாஷாஞ்ஜலஂ சாபி ஶதஂ பிபேத் |௩௫|

ஆஹாரவிதிவிதேயமதிகத்யாஹ- ஜீர்ணஶால்யோதநமித்யாதி| ஜீர்ணஶால்யோதநமிதி நவதாந்யநிஷேதாதேவ புராணஶாலிர்லப்தஃ புநர்ஜீர்ணக்ரஹணஂ ப்ரபுராணநிஷேதார்தஂ; தேந வர்ஷோஷிதஂ க்ராஹ்யம்| த்ரவோத்தரமிதி த்ரவஃ உத்தரோ யஸ்மிந் ஸ த்ரவோத்தரஃ, த்ரவப்ரதாந இதி கேசித்வ்யாக்யாநயந்தி; இதஂ ச வ்யாக்யாநஂ கயதாஸாசார்யோ ந மந்யதே, கஸ்மாத்? வ்ரணிநாஂ தோயபாநநிஷேதாத்| ததுக்தஂ- “வ்ரணே ச மதுமேஹே ச பாநீயஂ மந்தமாசரேத்”(ஸூ. அ. ௪௫)- இதி, ததா போஜேऽபி “வ்ரணோதராஸ்தாபநபீடிதாநாஂ ப்ரமேஹிணாஂ சர்த்யதிஸாரிணாஂ ச| த்ரவஂ ந தத்யாததவாऽபி கோஷ்ணஂ ஸ்வல்பஂ ஹிதஂ பேஷஜஸஂஸ்கதஂ ச”- இதி; ததா த்வாதஶாஶநப்ரவிசாரேऽபி- “ப்ரக்லிந்நதேஹாந் வ்ரணிநஃ ஶுஷ்கைர்மேஹிந ஏவ ச”(உ. தஂ. ௬௪) இதி, தஸ்மாத் த்ரவாதுத்தரோ த்ரவோத்தரோ த்ரவஹீநோ மூர்தப்ரதாந இதி வ்யாக்யேயம்| ஜாங்கலமாஂஸபோஜநமபி ரோபணகாலே தாதவ்யஂ, “மாஂஸஂ மாஂஸேந வர்ததே” இதிவசநாத்| ஜீவந்தீ டோடிகா, ஸுநிஷண்ணகஃ ஶிரிபாலிகா, சதுஷ்பர்ணீத்யந்யே| கதபஷ்டைரிதி ஏதேந கதேநைவ ஸஂஸ்காரோ விதேயோ நாந்யைரிதி| ஸஸைந்தவைரிதி ஸைந்தவமேவ லவணேஷு க்ராஹ்யம்| அந்யைரேவங்குணைர்வேதி ஸ்வாஸ்த்யாவத்திகைர்வ்ரண்யைஶ்ச வேத்ராக்ரமண்டூகபர்ணீகர்கோடகப்ரபதிபிஃ| முத்காதீநாஂ ரஸேந வேதி ஶமீதாந்யேஷு நிஷேதவர்ஜஂ முத்காதயஃ| ரஸேந யூஷேண| ஶக்தூநிதி யதாஸாத்ம்யஂ, யவஸாத்ம்யாநாஂ யவஶக்தவஃ, ஶால்யாதிஸாத்ம்யாநாஂ தல்லாஜஶக்தவ இதி| விலேபீ ஸ்வல்பத்ரவா பஹுஸிக்தா| குல்மாஷா யவபிஷ்டமயா உத்ஸ்விந்நாஃ||௩௨-௩௫||

Adhikarana 30 (35-37) · Śloka 37

திவா ந நித்ராவஶகோ நிவாதகஹகோசரஃ | வ்ரணீ வைத்யவஶே திஷ்டஞ் ஶீக்ரஂ வ்ரணமபோஹதி ||௩௫|| (வ்ரணே ஶ்வயதுராயாஸாத் ஸ ச ராகஶ்ச ஜாகாராத் | தௌ ச ருக் ச திவாஸ்வாபாத்தாஶ்ச மத்யுஶ்ச மைதுநாத்) ||௩௬|| ஏவஂவத்தஸமாசாரோ வ்ரணீ ஸம்பத்யதே ஸுகீ | ஆயுஶ்ச தீர்கமாப்நோதி தந்வந்தரிவசோ யதா ||௩௭||

யதோக்தாஹாராசாராநுவர்திநோ வ்ரணிதஸ்ய பலோபதர்ஶநபரஂ ஶ்லோகத்வயமாஹ- திவேத்யாதி| நிவாதகஹகோசர இதி வாதரஹிதாகாரவிஷயஃ, தத்ஸ்தாயீத்யர்தஃ| ஏவமநேந ப்ரகாரேண வத்தஃ ப்ராப்தஃ ஸம்யகாசார ஆஹாரோ விஹாரஶ்ச யேந; அதவா, ஏவமநேந ப்ரகாரேண வத்தஸ்ய ஸமாசாரஃ ஸமாசரணஂ வ்யவஹரணஂ யஸ்ய ஸ ஏவஂவத்தஸமாசாரஃ| ஸம்பத்யதே ஸுகீதி ஸுகீபவதீத்யர்தஃ| யதேதி ஸத்யம்| கஶ்சிதாசார்யஸ்த்வநயோஃ ஶ்லோகயோர்மத்யேऽமுஂ ஶ்லோகஂ படதி- “வ்ரணே ஶ்வயதுராயாஸாத் ஸ ச ராகஶ்ச ஜாகராத்| தௌ ச ருக ச திவாஸ்வாபாத்தாஶ்ச மத்யுஶ்ச மைதுநாத்”- இதி| வ்யாக்யாநயதி ச- ஸ ச ஶ்வயதுஃ ராகஶ்ச ரக்ததா ச ஜாகராத்ராத்ரிஜாகராத்பவதஃ, தௌ சேதி ஶ்வயதுராகௌ ருக் வ்யதா ச திவாஸ்வப்நாத்பவந்தி, தா இதி ஶ்வயதுராகருஜோ மத்யுஶ்ச மைதுநாத் ஸம்பவந்தீத்யர்தஃ| ஶ்ரீகயதாஸாசாயப்ரபதயஸ்து த்வாவேவ ஶ்லோகௌ மந்யந்தே| இமஂ ச கஸ்மிஂஶ்சித் புஸ்தகே ப்ரமாதபடிதஂ தஷ்ட்வா கஶ்சிதேவாவிசிதபாடவ்யாக்யாதா வ்யாக்யாநயதி| அஸ்மிஂஶ்சாங்கீக்ரியமாணே நிர்ணீதபாடவ்யாக்யாதபிஃ ஶ்ரீகயதாஸப்ரபதிபிஃ ஸஹ விரோதஃ ஸ்யாத், தஸ்மாதயஂ ந படநீய இதி||௩௫-௩௭||

Adhikarana puShpikA · Śloka 19

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே வ்ரணிதோபாஸநீயோ நாமைகோநவிஂஶோऽத்யாயஃ ||௧௯||

இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஏகோநவிஂஶோऽத்யாயஃ||௧௯||