Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ வ்யாதிஸமுத்தேஶீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातो व्याधिसमुद्देशीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
வ்யாதிஸமுத்தேஶீயமித்யாதி| வ்யாதீநாஂ ஸமாஸேநோத்தேஶஃ கதநஂ, தததிகத்ய கதோऽத்யாயோ வ்யாதிஸமுத்தேஶீயஃ, வ்யாதிஸங்க்ஷேபோத்தேஶீய இத்யர்தஃ||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
த்விவிதாஸ்து வ்யாதயஃ- ஶஸ்த்ரஸாத்யாஃ, ஸ்நேஹாதிக்ரியாஸாத்யாஶ்ச | தத்ர ஶஸ்த்ரஸாத்யேஷு ஸ்நேஹாதிக்ரியா ந ப்ரதிஷித்யதே, ஸ்நேஹாதிக்ரியாஸாத்யேஷு ஶஸ்த்ரகர்ம ந க்ரியதே ||௩||
द्विविधास्तु व्याधयः- शस्त्रसाध्याः, स्नेहादिक्रियासाध्याश्च | तत्र शस्त्रसाध्येषु स्नेहादिक्रिया न प्रतिषिध्यते, स्नेहादिक्रियासाध्येषु शस्त्रकर्म न क्रियते ||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஸ்த்ரஸாத்யத்வேந ஸ்நேஹாதிஸாத்யத்வேந ச வ்யாதீநாஂ த்வைவித்யஂ தர்ஶயந்நாஹ,- த்விவிதா இத்யாதி| ஶஸ்த்ரஸாத்யா இதி சேத்யாதிப்ரகாரேண; ஸ்நேஹாதிக்ரியாஸாத்யா இதி அத்ராதிஶப்தேந ஸ்வேதநவமநவிரேசநாதயஃ| தத்ரேதி தயோர்மத்யே| ஶஸ்த்ரஸாத்யேஷு அஷ்டவிதஶஸ்த்ரகர்மீயோக்தேஷு பகந்தரக்ரந்திப்ரபதிஷு||௩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
அஸ்மிந் புநஃ ஶாஸ்த்ரே ஸர்வதந்த்ரஸாமாந்யாத் ஸர்வேஷாஂ வ்யாதீநாஂ யதாஸ்தூலமவரோதஃ க்ரியதே | ப்ராகபிஹிதஂ ‘தத்துஃகஸஂயோகா வ்யாதய’ (ஸூ. அ. ௧) இதி | தச்ச துஃகஂ த்ரிவிதம்- ஆத்யாத்மிகம், ஆதிபௌதிகம், ஆதிதைவிகமிதி | தத்து ஸப்தவிதே வ்யாதாவுபநிபததி | தே புநஃ ஸப்தவிதா வ்யாதயஃ; தத்யதா- ஆதிபலப்ரவத்தாஃ, ஜந்மபலப்ரவத்தாஃ, தோஷபலப்ரவத்தாஃ, ஸங்காதபலப்ரவத்தாஃ, காலபலப்ரவத்தாஃ, தைவபலப்ரவத்தாஃ, ஸ்வபாவபலப்ரவத்தா இதி ||௪||
अस्मिन् पुनः शास्त्रे सर्वतन्त्रसामान्यात् सर्वेषां व्याधीनां यथास्थूलमवरोधः क्रियते | प्रागभिहितं ‘तद्दुःखसंयोगा व्याधय’ (सू. अ. १) इति | तच्च दुःखं त्रिविधम्- आध्यात्मिकम्, आधिभौतिकम्, आधिदैविकमिति | तत्तु सप्तविधे व्याधावुपनिपतति | ते पुनः सप्तविधा व्याधयः; तद्यथा- आदिबलप्रवृत्ताः, जन्मबलप्रवृत्ताः, दोषबलप्रवृत्ताः, सङ्घातबलप्रवृत्ताः, कालबलप्रवृत्ताः, दैवबलप्रवृत्ताः, स्वभावबलप्रवृत्ता इति ||४||
🔊 Audio coming soon
ஶல்யதந்த்ரத்வாதஸ்ய தந்த்ரஸ்ய ஶஸ்த்ரக்ரியைவார்ஹதி ந ஸ்நேஹாதிக்ரியேத்யாஶங்க்யோபயக்ரியாதிகாரஂ தர்ஶயந்நாஹ- அஸ்மிந்நித்யாதி| அஸ்மிந்நிதி ஸௌஶ்ருதே ஶல்யதந்த்ரே| புநஃஶப்தோऽத்ர ஏவார்தே| ஸர்வதந்த்ரஸாமாந்யாதிதி ஶாலாக்யாதீநாஂ ஸாமாந்யாத் துல்யத்வாத்| யதாஸ்தூலமிதி ஸ்தூலதஷ்ட்யா, ந ஸூக்ஷ்மதஷ்ட்யேத்யர்தஃ| ஏதேந யே ஸநாமகா வ்யாதயஸ்தேஷாமவரோதஃ, நிர்நாமகாநாஂ புநர்லக்ஷணத்வாரேண, அவரோதஃ ஸங்க்ரஹஃ| கஃ புநரயஂ வ்யாதிரித்யாஹ- ப்ராகபிஹிதமித்யாதி| ததிதி தயோஃ ஶரீரஶரீரிணோஃ; ‘ஶரீரமநஸோஃ’ இதி கேசித்| தச்ச துஃகஂ த்ரிவிதமிதி சகாராந்ந கேவலஂ த்ரிவிதஂ ஸப்தவிதஂ ச| ஆத்மஶப்தேந ஸமநஸ்கஂ ஶரீரமுச்யதே| தத்ர வாதபித்தகபோத்தாஃ ஶரீரபவா ஆத்யாத்மிகாஃ, ததா ரஜஸ்தமோபவாஶ்ச; ஆத்மந்யதி அத்யாத்மஂ, தத்ர பவமாத்யாத்மிகம்| பூதாநி ப்ராணிநஃ, பூதேஷ்வதிகத்ய யத்வர்ததே ததாதிபௌதிகம்| தேவாஃ ஸுராஃ ஸுரயோநயஶ்ச, தேவேஷ்வதிகத்ய யத்வர்ததே ததாதிதைவிகம்| ததேவ த்ரிவிதஂ துஃகஂ பேதாந்தரஹேதுபிர்பஹுப்ரகாரபூதே வ்யாதௌ ஸமவைதீத்யாஹ- ததித்யாதி|- ததிதி த்ரிவிதஂ துஃகம்| உபநிபததி மத்யே நிபததி| தே புநரிதி தே த்ரிவிதா வ்யாதயஃ புநஃ ஸப்தவிதா பவந்தீத்யர்தஃ||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
தத்ர, ஆதிபலப்ரவத்தா யே ஶுக்ரஶோணிததோஷாந்வயாஃ குஷ்டார்ஶஃப்ரபதயஃ; தேऽபி த்விவிதாஃ- மாதஜாஃ, பிதஜாஶ்ச | ஜந்மபலப்ரவத்தா யே மாதுரபசாராத் பங்குஜாத்யந்தபதிரமூகமிந்மிநவாமநப்ரபதயோ ஜாயந்தே; தேऽபி த்விவிதாஃ ரஸகதாஃ, தௌஹதாபசாரகதாஶ்ச | தோஷபலப்ரவத்தா யே ஆதங்கஸமுத்பந்நா மித்யாஹாராசாரகதாஶ்ச; தேऽபி த்விவிதாஃ ஆமாஶயஸமுத்தாஃ , பக்வாஶயஸமுத்தாஶ்ச; புநஶ்ச த்விவிதாஃ- ஶாரீரா, மாநஸாஶ்ச | த ஏதே ஆத்யாத்மிகாஃ ||௫||
तत्र, आदिबलप्रवृत्ता ये शुक्रशोणितदोषान्वयाः कुष्ठार्शःप्रभृतयः; तेऽपि द्विविधाः- मातृजाः, पितृजाश्च | जन्मबलप्रवृत्ता ये मातुरपचारात् पङ्गुजात्यन्धबधिरमूकमिन्मिनवामनप्रभृतयो जायन्ते; तेऽपि द्विविधाः रसकृताः, दौहृदापचारकृताश्च | दोषबलप्रवृत्ता ये आतङ्कसमुत्पन्ना मिथ्याहाराचारकृताश्च; तेऽपि द्विविधाः आमाशयसमुत्थाः , पक्वाशयसमुत्थाश्च; पुनश्च द्विविधाः- शारीरा, मानसाश्च | त एते आध्यात्मिकाः ||५||
🔊 Audio coming soon
தேஷாஂ ஸப்தவிதவ்யாதீநாஂ க்ரமேண லக்ஷணாந்யாஹ- தத்ர ஆதிபலப்ரவத்தா இத்யாதி| தத்ர தேஷு மத்யே| ஆதிபலப்ரவத்தா துஷ்டஶுக்ரஶோணிதபலஜாதாஃ| கே தே இத்யாஹ- யே ஶுக்ரஶோணிததோஷாந்வயா இதி; ஶுக்ரஶோணிதஸ்திதவாதாதிதோஷஜநிதாஃ| தாநேவ நாமதோ தர்ஶயதி- குஷ்டார்ஶஃப்ரபதய இதி| ப்ரபதிக்ரஹணாந்மேஹக்ஷயாதயஃ| மாதஜா இதி மாதுஃ ஶோணிதஜாஃ, பிதஜாஶ்சேதி பிதுஃ ஶுக்ரஜாஃ| த்விதீயஂ வ்யாதிபேதஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஜந்மபலப்ரவத்தா இத்யாதி| ஜந்மபலப்ரவத்தா இதி ஶுக்ரஶோணிததுஷ்டிஂ விநாऽபி மாதுரபசாரபலஜாதாஃ; அபசார இதி துஷ்டாஹாராசாராவபசாரஃ| மூகா அவாசஃ, மிந்மிநாஃ ஸாநுநாஸிகாஃ, வாமநா அத்யந்தஹ்ரஸ்வஶரீராஃ| தௌஹதாபசாரகதாஶ்சேதி கர்பாநுபாவாந்மாதுஶ்சதுர்தாதிமாஸேஷ்விந்த்ரியார்தப்ரார்தநா ‘தௌஹதம்’ இத்யாசக்ஷதே; தஸ்யாபசாரஸ்து தௌஹதமேவாபமாநிதம், அபமாநிதமலப்தஂ கர்பஸ்யாஹிதஂ வா| அத்ர ‘மூகமிந்மிநவாமநப்ரபதயோ ஜாயந்தே’ இத்யஸ்யாக்ரே கேசித் ‘புஞ்ஜதே’ இத்யாதி பாடஂ படந்தி, ஸ ச பூர்ணோ ந தஶ்யதே நிபந்தேஷ்விதி ந லிகிதஃ| ததீயஂ வ்யாதிபேதஂ நிர்திஶந்நாஹ- தோஷேத்யாதி| தோஷா வாதாதயோ ரஜஸ்தமஸீ ச, பலஂ ஶக்திஃ, ப்ரவத்தா ஜாதாஃ| கே புநஸ்த இத்யாஹ- யே ஆதங்கஸமுத்பந்நா இதி| ஆதங்கா ரோகாஃ; யதா- ப்ரதிஶ்யாயாத் காஸஃ, காஸாத் க்ஷய இத்யாதி| ஏதே ஆத்யாத்மிகா இதி ஏதே ஆதிபலப்ரவத்தா ஜந்மபலப்ரவத்தா தோஷபலப்ரவத்தாஸ்த்ரய ஆத்யாத்மிகாஃ; ஶரீரஸ்தவாதாதிரஜஃப்ரபதிதோஷஜநிதத்வாத்||௫||
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ஸங்காதபலப்ரவத்தா ய ஆகந்தவோ துர்பலஸ்ய பலவத்விக்ரஹாத்; தேऽபி த்விவிதாஃ- ஶஸ்த்ரகதா, வ்யாலகதாஶ்ச | ஏதே ஆதிபௌதிகாஃ ||௬||
सङ्घातबलप्रवृत्ता य आगन्तवो दुर्बलस्य बलवद्विग्रहात्; तेऽपि द्विविधाः- शस्त्रकृता, व्यालकृताश्च | एते आधिभौतिकाः ||६||
🔊 Audio coming soon
சதுர்தஂ வ்யாதிபேதஂ நிர்திஶந்நாஹ- ஸங்காதேத்யாதி| ஸங்காதபலப்ரவத்தா இதி ப்ரஹாரஶக்திஜாதாஃ| கே புநஸ்த இத்யாஹ- ய ஆகந்தவ இத்யாதி| வ்யாலகதா இதி வ்யாலா துஷ்டவ்யாக்ராதயஃ| ஏதே ஆதிபௌதிகா இதி ஏதே பூர்வோக்தா ஆகந்தவஃ; ஆதிபௌதிகத்வஂ பூதேஷு ப்ராணிஷ்வதிகதத்வாத்||௬||
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
காலபலப்ரவத்தா யே ஶீதோஷ்ணவாதவர்ஷாதபப்ரபதிநிமித்தாஃ; தேऽபி த்விவிதாஃ- வ்யாபந்நர்துகதாஃ, அவ்யாபந்நர்துகதாஶ்ச | தைவபலப்ரவதா யே தேவத்ரோஹாதபிஶப்தகா அதர்வணகதா உபஸர்கஜாஶ்ச; தேऽபி த்விவிதாஃ- வித்யுதஶநிகதாஃ, பிஶாசாதிகதாஶ்ச; புநஶ்ச த்விவிதாஃ- ஸஂஸர்கஜா , ஆகஸ்மிகாஶ்ச | ஸ்வபாவபலப்ரவத்தா யே க்ஷுத்பிபாஸாஜராமத்யுநித்ராப்ரபதயஃ; தேऽபி த்விவிதாஃ- காலஜா, அகாலஜாஶ்ச; தத்ர பரிரக்ஷணகதாஃ காலஜாஃ, அபரிரக்ஷணகதா அகாலஜாஃ | ஏதே ஆதிதைவிகாஃ | அத்ர ஸர்வவ்யாத்யவரோதஃ ||௭||
कालबलप्रवृत्ता ये शीतोष्णवातवर्षातपप्रभृतिनिमित्ताः; तेऽपि द्विविधाः- व्यापन्नर्तुकृताः, अव्यापन्नर्तुकृताश्च | दैवबलप्रवृता ये देवद्रोहादभिशप्तका अथर्वणकृता उपसर्गजाश्च; तेऽपि द्विविधाः- विद्युदशनिकृताः, पिशाचादिकृताश्च; पुनश्च द्विविधाः- संसर्गजा , आकस्मिकाश्च | स्वभावबलप्रवृत्ता ये क्षुत्पिपासाजरामृत्युनिद्राप्रभृतयः; तेऽपि द्विविधाः- कालजा, अकालजाश्च; तत्र परिरक्षणकृताः कालजाः, अपरिरक्षणकृता अकालजाः | एते आधिदैविकाः | अत्र सर्वव्याध्यवरोधः ||७||
🔊 Audio coming soon
பஞ்சமஂ வ்யாதிபேதஂ நிர்திஶந்நாஹ- காலபலப்ரவத்தா இத்யாதி| காலஃ ஶீதோஷ்ணவர்ஷலக்ஷணஃ ஷடதுகஃ| கே புநஸ்த இத்யாஹ- ஶீதோஷ்ணவாதவர்ஷாதபப்ரபதிநிமித்தாஃ; தே புநர்ஜாட்யதாஹகம்பாதயஃ, ததா வ்ரணஜ்வராஶ்ச| அத்ர வ்யாபந்நர்துகதாநாஂ பூர்வோத்ததாந்நபாநௌஷதிபிருபசாரஃ, யதாஸ்வஂ ச வ்யாதிவிஹிதஂ பேஷஜம் துவ்யாபத்ப்ரஶமநஂ ச, தைவவ்யபாஶ்ரயஂ ச ஹோமாதி; அவ்யாபந்நர்துகதாநாஂ புநர்யதாதோஷஂ யதாரோகமேவோபசாரஃ| ஷஷ்டஂ வ்யாதிபேதஂ நிர்திஶந்நாஹ- தைவபலப்ரவத்தா இத்யாதி| தைவபலப்ரவத்தா இதி தேவஶக்திஜாதா இத்யர்தஃ| கே புநஸ்த இத்யாஹ- யே தேவத்ரோஹாதித்யாதி| தேவகோகுருஸித்தாநாஂ த்ரோஹாத்| அபிஶப்தகா இதி ஷீணாமாக்ரோஶஜாஃ| ஆதர்வணகதா அதர்வவேதப்ரணீதாபிசாரிகமந்த்ரைஃ கதா மாரணாத்மகா வ்யாதயஃ| உபஸர்கஜா இதி உபஸஜ்யந்த இத்யுபஸர்காஃ பீடிதஜநஸமீபோத்பந்நா ஜ்வராதயஃ| வித்யுதஶநிகதா இதி லதாகாரா திர்யக்பதந்தீ வஹ்நிரூபா வித்யுத், முஶலவததஃபதநஶீலோ மாரணாத்மகோऽஶநிஃ| ஸஂஸர்கஜா இதி தேவாதித்ரோஹகஜநஸம்பர்கஜா இத்யர்தஃ| ஆகஸ்மிகா இதி விநைவ ஸஂஸர்கஂ ப்ராக்தநகர்மபீடிதத்வேந ஜாதா இத்யர்தஃ| உபஸர்கஜஸஂஸர்கஜயோரயஂ விஶேஷஃ- உபஸர்கஜா ஜ்வராதிரோகபீடிதஜநஸம்பர்காத்பவந்தி; ஸஂஸர்கஜாஶ்ச தேவாதித்ரோஹகஜநஸம்பர்காத்பவந்தி| ‘தேவத்ரோஹாபிஶப்தகா’ இத்யத்ர கேசித் ‘உபஸர்காபிஶாபாபிசாராபிஷங்கஜா’ இதி படந்தி, ஸ சாபாவாந்ந லிகிதஃ| ஸப்தமஂ வ்யாதிபேதஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஸ்வபாவபலப்ரவத்தா இத்யாதி| ஸ்வபாவபலப்ரவத்தா இதி ப்ரகதிஶக்திஜாதா இத்யர்தஃ| கே புநஸ்த இத்யாஹ- க்ஷுத்பிபாஸேத்யாதி| காலஜா இதி யே ஸமயே ப்ராப்தா பவந்தி| அகாலஜா அஸமயே ஜாதா இத்யர்தஃ| தத்ர காலஜாகாலஜயோர்ஹேதுபேதேந பேத இதி தர்ஶயதி- தத்ர பரிரக்ஷணகதா இத்யாதி| பரிரக்ஷணஂ ரக்ஷாப்ரயத்நஃ, தஸ்மிந்நபி பரிரக்ஷணே யே பவந்தி தே காலஜாஃ; அத ஏவ காலகதாநாஂ நோபசாரோऽஸ்தி யாப்யதைவாஸ்தி போஜநபாநரஸாயநாதிபிஃ, ஆத்யந்திகப்ரதீகாரோ வா ஸ்வபாவவ்யாதிசிகித்ஸிதோக்தரஸாயநவிதிநா| அபரிரக்ஷணகதா இதி அபரிரக்ஷணஂ ரக்ஷணேऽப்ரயத்நஃ, தஸ்மிந் யே பவந்தி தே அகாலகதாஃ| தேஷாஂ ச யதாதோஷஂ யதாரோகஂ ச ப்ரதீகாரஃ| ஏதே ஆதிதைவிகா இதி ஏதே க்ஷுத்பிபாஸாதயோ தைவமதிகத்ய பவந்தீத்யாதிதைவிகாஃ| கேசித் “ஏத ஆதிதைவிகாஃ” இத்யமுஂ பாடஂ ந படந்தி| தேஷாஂ மதே ஸ்வபாவபலப்ரவத்தாஃ க்ஷுத்பிபாஸாதய ஆத்யாத்மிகமத்யே நிபதந்தி| தத்ர தேஷ்வேவ ஸப்தஸு வ்யாதிபேதேஷு ஸர்வவ்யாத்யுபரோதஂ தர்ஶயந்நாஹ- அத்ர ஸர்வவ்யாத்யுபரோத இதி| அத்ரேதி அத்ரோக்தஸப்தவிதவ்யாதௌ, உபரோதஃ ஸங்க்ரஹஃ||௭||
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ஸர்வேஷாஂ ச வ்யாதீநாஂ வாதபித்தஶ்லேஷ்மாண ஏவ மூலஂ; தல்லிங்கத்வாத்தஷ்டபலத்வாதாகமாச்ச | யதா ஹி கத்ஸ்நஂ விகாரஜாதஂ விஶ்வரூபேணாவஸ்திதஂ ஸத்த்வரஜஸ்தமாஂஸி ந வ்யதிரிச்யந்தே, ஏவமேவ கத்ஸ்நஂ விகாரஜாதஂ விஶ்வரூபேணாவஸ்திதமவ்யதிரிச்ய வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணோ வர்தந்தே | தோஷதாதுமலஸஂஸர்காதாயதநவிஶேஷாந்நிமித்ததஶ்சைஷாஂ விகல்பஃ | தோஷதூஷிதேஷ்வத்யர்தஂ தாதுஷு ஸஞ்ஜ்ஞா- ரஸஜோऽயஂ, ஶோணிதஜோऽயஂ, மாஂஸஜோऽயஂ, மேதோஜோऽயஂ, அஸ்திஜோऽயஂ மஜ்ஜஜோऽயஂ, ஶுக்ரஜோऽயஂ வ்யாதிரிதி ||௮||
सर्वेषां च व्याधीनां वातपित्तश्लेष्माण एव मूलं; तल्लिङ्गत्वाद्दृष्टफलत्वादागमाच्च | यथा हि कृत्स्नं विकारजातं विश्वरूपेणावस्थितं सत्त्वरजस्तमांसि न व्यतिरिच्यन्ते, एवमेव कृत्स्नं विकारजातं विश्वरूपेणावस्थितमव्यतिरिच्य वातपित्तश्लेष्माणो वर्तन्ते | दोषधातुमलसंसर्गादायतनविशेषान्निमित्ततश्चैषां विकल्पः | दोषदूषितेष्वत्यर्थं धातुषु सञ्ज्ञा- रसजोऽयं, शोणितजोऽयं, मांसजोऽयं, मेदोजोऽयं, अस्थिजोऽयं मज्जजोऽयं, शुक्रजोऽयं व्याधिरिति ||८||
🔊 Audio coming soon
கதஂ புநஃ ஸர்வவ்யாத்யுபரோத இத்யாஹ- ஸர்வேஷாஂ ச வ்யாதீநாமித்யாதி| மூலமிதி காரணமித்யர்தஃ| தல்லிங்கத்வாதிதி வாதாதிலிங்கத்வாத்| லிங்கஂ து வாதாதீநாஂ ரௌக்ஷ்யால்பஸ்நேஹாதயஃ, ததா தோததாஹகண்ட்வாதீநி கார்யாணி ச| தஷ்டபலத்வாதிதி வாதாதிஹரௌஷதைர்வாதாதிவ்யாதேருபஶமநதர்ஶநாத்| ஆகமாச்ச ஸவிஂஶத்யேகாதஶஶதநாஂ வ்யாதீநாஂ கார்யபூதாநாஂ வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணோ ஹி காரணம்| யதாஹி கத்ஸ்நமித்யாதி| விகாரஜாதமிதி விகாரஸமூஹஂ; விகாராஶ்சாத்ர த்ரயோவிஂஶதிர்மஹதாத்யாஃ| விஶ்வரூபேணாவஸ்திதமிதி ஜகத்ரூபேண வ்யாப்ய ஸ்திதமித்யர்தஃ| ந வ்யதிரிச்யந்த இதி ந பதக்பவந்தீத்யர்தஃ| ஏவமேவ கத்ஸ்நஂ விகாரஜாதமித்யாதி விகாரஜாதமிதி ரோகஸமூஹம்| அவ்யதிரிச்யேதி அபரித்யஜ்யேத்யர்தஃ| ஏதேந தால்லிங்கத்வாதித்யாதிநா அநுமாநப்ரத்யக்ஷாகமோபமாநாநி சத்வாரி ப்ரமாணாந்யுக்தாநி| நநு, தோஷத்ரயாத் கதமாதிபலப்ரவத்தாதயோऽநேகே வ்யாதய இத்யாஹ- தோஷேத்யாதி| தோஷதாதுமலஸஂஸர்காதிதி ஸஂஸர்கஃ ஸஂயோகஃ; தத்யதா- வாதாதிதோஷரஸதாதுஸஂஸர்காஜ்ஜ்வராதயோ ரஸாதிஷ்டாநாஃ,வாதாதிதோஷரஸதாதுபுரீஷமலஸஂஸர்காததீஸாராதயஃ, வாதாதிதோஷரஸாதிதூஷ்யமூத்ரமலஸஂஸர்காத்விஂஶதிர்மோஹாஃ, ததா வாதாதிதோஷரக்ததாதுஸஂஸர்காத்வாதரக்தரக்தபித்தவித்ரதிரக்தகுல்மாதயஃ| ஆயதநவிஶேஷாதிதி ஆயதநாநி ஸ்தாநாநி, தேஷாஂ விஶேஷோ பேத இத்யர்தஃ; தத்யதா- ஸப்தஸ்வாயதநேஷு பஞ்சஷஷ்டிர்முகரோகாஃ, சக்ஷுரிந்த்ரியாயதநேஷு ஷட்ஸப்ததிர்நேத்ரரோகாஃ, நிமித்ததஶ்சேதி நிமித்தாநி வாதாதயஃ; தத்யதா- ப்ரத்யேகஂ வாதாதிஜ்வராஸ்த்ரயஃ, ஸாந்நிபாதிக ஏகஃ, த்வந்த்வஜாஸ்த்ரயஃ, ஆகந்துஶ்சாஷ்டமஃ; ஏவமந்யதபி நிமித்ததோ வ்யாதீநாஂ நாநாத்வஂ ஜ்ஞேயம்| ஏஷாமிதி வ்யாதீநாஂ, விகல்போ பேதஃ நாநாத்வமித்யர்தஃ| தூஷ்யஜந்மஸஞ்ஜ்ஞா லக்ஷணயா பவதீதி தர்ஶயந்நாஹ- தோஷதூஷிதேஷ்வத்யர்தமித்யாதி| தோஷைரேவ தூஷிதேஷு தாதுஷ்வத்யர்தஂ தோஷஜேஷு விகாரேஷு ரஸஜாதிஸஞ்ஜ்ஞா; யதா- கததக்தஸ்தைலதக்தஸ்தாம்ரதக்தோ லோஹதக்த இதி| அத்ர கதாதிஶப்தேந கதாதிஸ்தோ வஹ்நிர்லக்ஷ்யதே, ஏவஂ ரஸாதிஜோ வ்யாதிரித்யத்ர ரஸாதிஸ்திதவாதாதிதோஷா லக்ஷ்யந்தே||௮||
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
தத்ர, அந்நாஶ்ரத்தாரோசகாவிபாகாங்கமர்தஜ்வரஹல்லாஸதப்திகௌரவஹத்பாண்டுரோகமார்கோபரோதகார்ஶ்யவைரஸ்யாங்கஸாதாகாலஜவலீபலிததர்ஶநப்ரபதயோ ரஸதோஷஜா விகாராஃ; குஷ்டவிஸர்பபிடகாமஶகநீலிகாதிலகாலகந்யச்சவ்யங்கேந்த்ரலுப்தப்லீஹவித்ரதிகுல்மவாதஶோணிதார்ஶோऽர்புதாங்கமர்தாஸக்தரரக்தபித்தப்ரபதயோ ரக்ததோஷஜாஃ , குதமுகமேட்ரபாகாஶ்ச; அதிமாஂஸார்புதார்ஶோऽதிஜிஹ்வோபஜிஹ்வோபகுஶகலஶுண்டிகாலஜீமாஂஸஸங்காதௌஷ்டப்ரகோபகலகண்டகண்டமாலாப்ரபதயோ மாஂஸதோஷஜாஃ; க்ரந்திவத்திகலகண்டார்புதமேதோஜௌஷ்டப்ரகோபமதுமேஹாதிஸ்தௌல்யாதிஸ்வேதப்ரபதயோ மேதோதோஷஜாஃ; அத்யஸ்த்யதிதந்தாஸ்திதோதஶூலகுநகப்ரபதயோऽஸ்திதோஷஜாஃ; தமோதர்ஶநமூர்ச்சாப்ரமபர்வஸ்தூலமூலாருர்ஜந்மநேத்ராபிஷ்யந்தப்ரபதயோ மஜ்ஜதோஷஜாஃ; க்லைப்யாப்ரஹர்ஷஶுக்ராஶ்மரீஶுக்ரமேஹஶுக்ரதோஷாதயஶ்ச தத்தோஷாஃ; த்வக்தோஷாஃ ஸங்கோऽதிப்ரவத்திரயதாப்ரவத்திர்வா மலாயதநதோஷாஃ; இந்த்ரியாணாமப்ரவத்திரயதாப்ரவத்திர்வேந்த்ரியாயதநதோஷாஃ; இத்யேஷ ஸமாஸ உக்தஃ; விஸ்தரஂ நிமித்தாநி சைஷாஂ ப்ரதிரோகஂ வக்ஷ்யாமஃ ||௯||
तत्र, अन्नाश्रद्धारोचकाविपाकाङ्गमर्दज्वरहृल्लासतृप्तिगौरवहृत्पाण्डुरोगमार्गोपरोधकार्श्यवैरस्याङ्गसादाकालजवलीपलितदर्शनप्रभृतयो रसदोषजा विकाराः; कुष्ठविसर्पपिडकामशकनीलिकातिलकालकन्यच्छव्यङ्गेन्द्रलुप्तप्लीहविद्रधिगुल्मवातशोणितार्शोऽर्बुदाङ्गमर्दासृग्दररक्तपित्तप्रभृतयो रक्तदोषजाः , गुदमुखमेढ्रपाकाश्च; अधिमांसार्बुदार्शोऽधिजिह्वोपजिह्वोपकुशगलशुण्डिकालजीमांससङ्घातौष्ठप्रकोपगलगण्डगण्डमालाप्रभृतयो मांसदोषजाः; ग्रन्थिवृद्धिगलगण्डार्बुदमेदोजौष्ठप्रकोपमधुमेहातिस्थौल्यातिस्वेदप्रभृतयो मेदोदोषजाः; अध्यस्थ्यधिदन्तास्थितोदशूलकुनखप्रभृतयोऽस्थिदोषजाः; तमोदर्शनमूर्च्छाभ्रमपर्वस्थूलमूलारुर्जन्मनेत्राभिष्यन्दप्रभृतयो मज्जदोषजाः; क्लैब्याप्रहर्षशुक्राश्मरीशुक्रमेहशुक्रदोषादयश्च तद्दोषाः; त्वग्दोषाः सङ्गोऽतिप्रवृत्तिरयथाप्रवृत्तिर्वा मलायतनदोषाः; इन्द्रियाणामप्रवृत्तिरयथाप्रवृत्तिर्वेन्द्रियायतनदोषाः; इत्येष समास उक्तः; विस्तरं निमित्तानि चैषां प्रतिरोगं वक्ष्यामः ||९||
🔊 Audio coming soon
சிகித்ஸாவிஶேஷவிஜ்ஞாநார்தஂ ஸுகஸாத்யத்வாதிகர்மபோதார்தஂ ச ப்ரத்யேகஂ ரஸாதிதாதுவிகாராந் தர்ஶயிதுமாஹ- தத்ராந்நாஶ்ரத்தாரோசகேத்யாதி| அந்நாஶ்ரத்தா அந்நவித்வேஷஃ| அங்கமர்த இதி வேதநாவிஶேஷஃ ‘ஸ்புடநிகா’ இதி லோகே| ஹல்லாஸோ ஹதயோத்க்லேதோऽஸகத்ஷ்டீவநம்| அங்கஸாத இதி அங்காநாமநுத்ஸாஹஃ| ரஸதோஷஜா இதி தோஷதூஷிதரஸஜாதாஃ| ரஸஜாநபிதாய ரக்தஜாநபிதாதுமாஹ- குஷ்டேத்யாதி| ரக்தஜாநுக்த்வா மாஂஸஜாநாஹ- அதிமாஂஸேத்யாதி| மாஂஸஸங்காத இதி மாஂஸதாநோ நாம முகரோகேஷு; ‘மாஂஸோச்ச்ராயஃ ஸாமாந்ய ஏவ’ இத்யந்யே| மாஂஸஜாந் கதயித்வா மேதோஜாநாஹ- க்ரந்தீத்யாதி| மேதோஜாநுக்த்வாऽஸ்திஜாநாஹ- அத்யஸ்த்யதிதந்தேத்யாதி| அத்யஸ்தீநி அதிகாஸ்தீநீத்யர்தஃ| அதிதந்தா இதி அதிகா தந்தா இத்யர்தஃ| தோதஶூலாப்யாஂ ஸஹாஸ்திஶப்தஃ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| அஸ்திதோஷாநபிதாய மஜ்ஜஜாநாஹ- தமோதர்ஶநேத்யாதி|- தமோதர்ஶநம் அந்தகாரதர்ஶநம்| மூர்ச்சா சேதநாச்யுதிஃ| ப்ரமஃ சக்ராரூடஸ்யேவ| பூர்வஸ்தூலமூலாருர்ஜந்மேதி ஸ்தூலமூலாநாமருஷாஂ வ்ரணாநாஂ பர்வஸு ஜந்மேத்யர்தஃ | அந்யே த்வத்ர ‘பர்வகௌரவஸ்தூலமூலாருர்ஜந்ம’ இதி படந்தி| மஜ்ஜதோஷாநபிதாய ஶுக்ரதோஷாந் தர்ஶயதி- க்லைப்யாப்ரஹர்ஷேத்யாதி|- க்லைப்யமிதி ஷண்டதேத்யர்தஃ| அப்ரஹர்ஷ இதி ஸ்த்ரீவிஷயேऽநபிலாஷஃ| தத்தோஷா இதி ஶுக்ரதோஷா இத்யர்தஃ| ஶுக்ரஜாநுக்த்வா மலாயதநதோஷாநாஹ- த்வக்தோஷா இத்யாதி| த்வக்தோஷாஃ குஷ்டாநி| கர்ணநாஸாமுகாக்ஷிமலாயதநேஷ்வந்யேஷு ச ப்ரஜநநாத்யபத்யபதேஷ்வப்ரவத்திஃ ‘ஸங்க’ உச்யதே| மலாயதநதோஷாநபிதாயேந்த்ரியாயதநதோஷாநாஹ- இந்த்ரியாணாமப்ரவத்திரித்யாதி| ஸமாஸஃ ஸங்க்ஷேபஃ| தோஷதாதுமலஸஂஸர்காதிதி யத் ப்ராகுக்தஂ வ்யாதிநாநாத்வகாரணஂ, ததாऽऽயதநவிஶேஷாதிதி யத்த்விதீயஂ வ்யாதிநாநாத்வகாரணமுக்தம், ஏதத்த்வயமபி ஸங்க்ஷேபேணாபிதாய நிமித்ததஶ்சேதி யதுக்தஂ ததீயஂ வ்யாதிநாநாத்வகாரணஂ ததபிதாதுமாஹ- விஸ்தரமித்யாதி| நிமித்தாநி வாதாதயஃ தத்காரணாநி பலவத்விக்ரஹாதீநி மித்யாப்ரயுக்தாநி ஸ்நேஹாதீநி ச; ஜ்வரே தத்யதா காமஜ்வரஃ க்ரோதஜ்வரோ மத்பாண்டுரோக இத்யாதி; ததாऽதீஸாரே ‘குர்வதிஸ்நிக்தரூக்ஷோஷ்ணத்ரவஸ்தூலாதிஶீதலைஃ’ (உ. த. அ. ௪௦) இத்யாதி ப்ரதிரோகஂ நிர்திஷ்டாநி| ப்ரதிரோகஂ வக்ஷ்யாம இதி ரோகே ரோகே வக்ஷ்யாமஃ||௯||
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
பவதி சாத்ர- குபிதாநாஂ ஹி தோஷாணாஂ ஶரீரே பரிதாவதாம் | யத்ர ஸங்கஃ கவைகுண்யாத்வ்யாதிஸ்தத்ரோபஜாயதே ||௧௦||
भवति चात्र- कुपितानां हि दोषाणां शरीरे परिधावताम् | यत्र सङ्गः खवैगुण्याद्व्याधिस्तत्रोपजायते ||१०||
🔊 Audio coming soon
வாதாதீநாஂ ஶரீரே ப்ரஸரதாஂ ஸ்தாநஸஂஶ்ரயஸ்ய வ்யாதிநாநாத்வகாரணஸ்ய ஹேதுஂ தர்ஶயந்நாஹ- குபிதாநாமித்யாதி| கவைகுண்யாத் ஸ்ரோதோவைகுண்யாதித்யர்தஃ||௧௦||
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
பூயோऽத்ர ஜிஜ்ஞாஸ்யஂ, கிஂ வாதாதீநாஂ ஜ்வராதீநாஂ ச நித்யஃ ஸஂஶ்லேஷஃ பரிச்சேதோ வா? இதி; யதி நித்யஃ ஸஂஶ்லேஷஃ ஸ்யாத்தர்ஹி நித்யாதுராஃ ஸர்வ ஏவ ப்ராணிநஃ ஸ்யுஃ; அதாப்யந்யதா வாதாதீநாஂ ஜ்வராதீநாஂ ச, ‘அந்யத்ர வர்தமாநாநாமந்யத்ர லிங்கஂ ந பவதி’ இதி கத்வா யதுச்யதே வாதாதயோ ஜ்வராதீநாஂ மூலாநீதி தந்ந | அத்ரோச்யதே- தோஷாந் ப்ரத்யாக்யாய ஜ்வராதயோ ந பவந்தி; அத ச ந (நித்யஃ) ஸம்பந்தஃ; யதாஹி வித்யுத்வாதாஶநிவர்ஷாண்யாகாஶஂ ப்ரத்யாக்யாய ந பவந்தி, ஸத்யப்யாகாஶே கதாசிந்ந பவந்தி, அத ச நிமித்ததஸ்தத ஏவோத்பத்திரிதி; தரங்கபுத்புதாதயஶ்சோதகவிஶேஷாஃ ஏவ; வாதாதீநாஂ ஜ்வராதீநாஂ ச நாப்யேவஂ ஸஂஶ்லேஷோ ந பரிச்சேதஃ ஶாஶ்வதிகஃ, அத ச நிமித்தத ஏவோத்பத்திரிதி ||௧௧||
भूयोऽत्र जिज्ञास्यं, किं वातादीनां ज्वरादीनां च नित्यः संश्लेषः परिच्छेदो वा? इति; यदि नित्यः संश्लेषः स्यात्तर्हि नित्यातुराः सर्व एव प्राणिनः स्युः; अथाप्यन्यथा वातादीनां ज्वरादीनां च, ‘अन्यत्र वर्तमानानामन्यत्र लिङ्गं न भवति’ इति कृत्वा यदुच्यते वातादयो ज्वरादीनां मूलानीति तन्न | अत्रोच्यते- दोषान् प्रत्याख्याय ज्वरादयो न भवन्ति; अथ च न (नित्यः) सम्बन्धः; यथाहि विद्युद्वाताशनिवर्षाण्याकाशं प्रत्याख्याय न भवन्ति, सत्यप्याकाशे कदाचिन्न भवन्ति, अथ च निमित्ततस्तत एवोत्पत्तिरिति; तरङ्गबुद्बुदादयश्चोदकविशेषाः एव; वातादीनां ज्वरादीनां च नाप्येवं संश्लेषो न परिच्छेदः शाश्वतिकः, अथ च निमित्तत एवोत्पत्तिरिति ||११||
🔊 Audio coming soon
ப்ரதிபாத்ய வ்யாதீநாஂ தோஷாணாஂ ச கார்யகாரணஸம்பந்தஂ புநரந்யதா ஜிஜ்ஞாஸ்யமாஹ- பூய இத்யாதி|- பூயஃஶப்தஃ புநரர்தே| ஜிஜ்ஞாஸ்யஂ ஜ்ஞாதுமபிலஷணீயம்| ஏதேநைததுக்தஂ பவதி- ப்ராக்கில வ்யாதீநாஂ வாதாதிமூலத்வஂ ஜிஜ்ஞாஸிதம், அத்ராந்யத் புநரபி ஜ்ஞாதுமேஷ்டவ்யமித்யர்தஃ; அந்யே பூயோ பஹுதரமிதி வ்யாக்யாநயந்தி| கேசித் ‘பூயோऽத்ர ஜிஜ்ஞாஸ்யதே’ இதி படந்தி| நித்யஃ ஸஂஶ்லேஷ இதி ஸர்வதா அபதக்த்வஂ, யதா- ஸூர்யாதபயோஶ்சந்த்ரஜ்யோத்ஸ்நயோஃ பாவகோஷ்ணத்வயோரிதி| பரிச்சேதோ விஶ்லேஷஃ பதக்த்வஂ; யதா- படகுவிந்தகயோர்கடகும்பகாரயோஃ குண்டலஸுவர்ணகாரயோரித்யாதி| அதாப்யந்யதேதி கோऽர்தஃ? அநித்யஃ ஸஂஶ்லேஷஃ| பூர்வபக்ஷமாஶங்க்ய ஸமாதாநமாஹ- அத்ரோச்யத இத்யாதி| ப்ரத்யாக்யாயேதி பரித்யஜ்யேத்யர்தஃ| நநு, யதி தோஷாந் பரித்யஜ்ய ஜ்வராதயோ ந பவந்தி, தர்ஹி ஸம்பந்தோऽஸ்தீத்யாஶங்காநிராகரணாயாஹ- அத ச ந ஸம்பந்த இதி|- ‘ஸர்வதா’ இதி ஶேஷஃ| கதஂ ந ஸர்வதா ஸம்பந்த இத்யத்ர தஷ்டாந்தமாஹ- வித்யுத்வாதேத்யாதி| ஆகாஶஶப்தேநாகாஶஸ்தோ மேக உச்யதே; ஸத்யப்யாகாஶ இதி வித்யமாநேऽபி ஜலத இத்யர்தஃ| நிமித்தத இதி ஸாமக்ரீத இத்யர்தஃ| தத ஏவேதி தஸ்யாஃ ஸாமக்ர்யா ஏவேத்யர்தஃ| அபரதஷ்டாந்தமாஹ- தரங்கபுத்புதாதய இதி| தரங்கஃ ஜலலஹரீ| ஶாஶ்வதிக இதி நித்ய இத்யர்தஃ||௧௧||
Adhikarana 11 (12) · Śloka 12
பவதி சாத்ர- விகாரபரிமாணஂ ச ஸங்க்யா சைஷாஂ பதக் பதக் | விஸ்தரேணோத்தரே தந்த்ரே ஸர்வாபாதாஶ்ச வக்ஷ்யதே ||௧௨||
भवति चात्र- विकारपरिमाणं च सङ्ख्या चैषां पृथक् पृथक् | विस्तरेणोत्तरे तन्त्रे सर्वाबाधाश्च वक्ष्यते ||१२||
🔊 Audio coming soon
‘விஸ்தரஂ நிமித்தாநி சைஷாஂ ப்ரதிரோகஂ வக்ஷ்யாம’ இதி யதுக்தஂ ப்ராக் தத் ப்ரதிபாதயந்நாஹ- விகாரபரிமாணஂ சேத்யாதி| விகாரபரிமாணஂ சேதி இயஂ ஸமுதாயஸங்க்யா, ததா ச ‘வ்யாதீநாஂ து ஸஹஸ்ரஂ யச்சதஂ விஂஶதிரேவ ச’- (உ. தஂ. அ. ௬௬) இத்யுத்தரே தந்த்ரே வக்ஷ்யதே| ஸங்க்யா சைஷாஂ பதக் பதகிதி இயமவயவஸங்க்யா; ததா ச- ஷடர்ஶாஂஸி, சதஸ்ரோऽஶ்மர்யஃ, அஷ்டாதஶ குஷ்டாநீதி நிதாநஸ்தாநே வக்ஷ்யதே| ஸர்வாபாதாஶ்ச வக்ஷ்யத இதி ஜ்வராதீஸாரஶோஷாதயஃ| சகாரோऽத்ர பிந்நக்ரமே| தேந விகாரபரிமாணஂ ச ஸர்வாபாதாஶ்சோத்தரே தந்த்ரே வக்ஷ்யத இதி ஸம்பத்யதே; ந புநஃ ‘உத்தரே தந்த்ரே’ இதி ‘ஸங்க்யா சைஷாஂ பதக் பதக்’ இத்யத்ர ஸம்பத்யதே| அந்யே து வ்யாக்யாநயந்தி “ விகாரா ஜ்வராதீநாமுபத்ரவரூபதயா தட்சர்திப்ரபதயஃ, தத்பரிமாணமதிகமத்யஹீநபேதேந விகாரபரிமாணம்; ‘அஷ்டௌ ஜ்வராஃ, ஷடதீஸாராஃ’ இத்யாதி ஸங்க்யா ச பதக் பதக்; ஸர்வாபாதாஶ்ச ஶாரீரமாநஸா இதி; ஸர்வமேததுத்தரே தந்த்ரே வக்ஷ்யதே வ்யாக்யாஸ்யத்யாசார்யஃ” இதி||௧௨||
Adhikarana puShpikA · Śloka 24
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே வ்யாதிஸமுத்தேஶீயோ நாம சதுர்விஂஶோऽத்யாயஃ ||௨௪||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने व्याधिसमुद्देशीयो नाम चतुर्विंशोऽध्यायः ||२४||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே சதுர்விஂஶதிதமோऽத்யாயஃ||௨௪||