Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோऽபஸ்மாரப்ரதிஷேதமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातोऽपस्मारप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
அமாநுஷோபஸர்கப்ரதிஷேதாநந்தரஂ மநஃப்ரதுஷ்டிஸாமாந்யாத் க்ரஹசிகித்ஸிதஸ்யாத்ராபி ஶஸ்தத்வாதபஸ்மாரப்ரதிஷேதாரம்பஃ- அதாத இத்யாதி| அதேத்யாதிகஂ பூர்வவத்வ்யாக்யேயம்| அபஶப்தோ கமநார்தஃ, ஸ்மாரஃ ஸ்மரணஂ, அபகதஃ ஸ்மாரோ யஸ்மிந் ரோகே ஸோऽபஸ்மாரஃ; தஸ்ய ப்ரதிஷேதஃ சிகித்ஸிதம்||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ஸ்மதிர்பூதார்தவிஜ்ஞாநமபஶ்ச பரிவர்ஜநே | அபஸ்மார இதி ப்ரோக்தஸ்ததோऽயஂ வ்யாதிரந்தகத் ||௩||
स्मृतिर्भूतार्थविज्ञानमपश्च परिवर्जने | अपस्मार इति प्रोक्तस्ततोऽयं व्याधिरन्तकृत् ||३||
🔊 Audio coming soon
அபஸ்மாரஸ்ய நிருக்திமாஹ- ஸ்மதிரித்யாதி| பூதார்தஜ்ஞாநாபஸ்மரணாதயஂ வ்யாதிரபஸ்மார இதி ப்ரோக்தஃ| அந்தகத் விநாஶகத், அபஸ்மரணபாவாஜ்ஜலாக்ந்யாதௌ ப்ரபதநாத்; அந்யே து அந்தகதவஸ்தாயாஂ, ஸா சாவஸ்தா ‘அபஸ்மரந்தஂ பஹுஶஃ க்ஷீணஂ’ இத்யாதிகா||௩||
Adhikarana 3 (4-6) · Śloka 6
மித்யாதியோகேந்த்ரியார்தகர்மணாமபிஸேவநாத் | விருத்தமலிநாஹாரவிஹாரகுபிதைர்மலைஃ ||௪|| வேகநிக்ரஹஶீலாநாமஹிதாஶுசிபோஜிநாம் | ரஜஸ்தமோபிபூதாநாஂ கச்சதாஂ ச ரஜஸ்வலாம் ||௫|| ததா காமபயோத்வேகக்ரோதஶோகாதிபிர்பஶம் | சேதஸ்யபிஹதே புஂஸாமபஸ்மாரோऽபிஜாயதே ||௬||
मिथ्यातियोगेन्द्रियार्थकर्मणामभिसेवनात् | विरुद्धमलिनाहारविहारकुपितैर्मलैः ||४|| वेगनिग्रहशीलानामहिताशुचिभोजिनाम् | रजस्तमोभिभूतानां गच्छतां च रजस्वलाम् ||५|| तथा कामभयोद्वेगक्रोधशोकादिभिर्भृशम् | चेतस्यभिहते पुंसामपस्मारोऽभिजायते ||६||
🔊 Audio coming soon
அபஸ்மாரோத்பத்திகாரணஸ்ய சித்தாபிகாதஸ்ய ஹேதூநாஹ- மித்யேத்யாதி| அத்ராயோகோ லுப்தோ த்ரஷ்டவ்யஃ, தேந மித்யாயோகாயோகாதியோகைஃ; கேசித் மித்யாதியோகேதி படித்வா ஆதிஶப்தேநைவ அதியோகமயோகஂ ச கஹ்ணந்தி| இந்த்ரியார்தாநாஂ ஸ்பர்ஶாதீநாஂ, கர்மணாஂ காயவாங்மாநஸாநாம்| அத ஶப்தாதீநாஂ மித்யாயோகாதயஃ கத்யந்தே- தத்ர பருஷேஷ்டவிநாஶாதிஶ்ரவணஂ மித்யாயோகஃ, படஹாத்யதிஶப்தஶ்ரவணமதியோகஃ, ஸர்வஶோऽஶ்ரவணமயோகஃ; ததா ஶீதாதிஸ்பர்ஶாநாஂ வைபரீத்யேநோபஸேவநஂ மித்யாயோகஃ, அதிஶீதாதீநாமதிஸேவநமதியோகஃ; ஸர்வஶோऽஸேவநமயோகஃ; அதிவிகதாதிதர்ஶநஂ மித்யாயோகஃ, அதிதேஜஸாமதிதர்ஶநமதியோகஃ; ஸர்வதாऽநவலோகநமயோகஃ; ததாऽயோக்யரஸாநாமாதாநஂ மித்யாயோகஃ, ரஸாநாமத்யாதாநமதியோகஃ, ரஸாநாஂ ஸர்வதாऽநாதாநமயோகஃ; பூத்யாத்யாக்ராணஂ மித்யாயோகஃ, அதிதீக்ஷ்ணாதிகந்தாநாமத்யாக்ராணமதியோகஃ, ஸர்வஶோऽக்ராணமயோகஃ; ததா காயிககர்மணோ வ்யாயாமாதேர்நிஷித்தகாலாதிஷு ஸேவநஂ மித்யாயோகஃ, அதிஸேவநமதியோகஃ, ஸர்வஶோऽநுபஸேவநமயோகஃ, ததா வாசநிககர்மணஃ பருஷாநதாதிபாஷணஂ மித்யாயோகஃ, அதிவாசநாதிகமதியோகஃ, ஸர்வதா மௌநமயோகஃ, ததா மாநஸகர்மணஃ ஶோகாதிசிந்தநஂ மித்யாயோகஃ, அதிமாத்ரசிந்தநாதிகமதியோகஃ, ஸர்வதாசிந்தநமயோகஃ| விருத்தஂ ஹிதாஹிதீயோக்தம்| மலிநஶப்த ஆஹாரவிஹாராப்யாஂ ஸம்பத்யதே; தத்ர மலிநாஹாரஃ பூதித்வேஷ்டாமேத்யபர்யுஷிதாஃ, மலிநோ விஹாரோ தஷ்டாதஷ்டார்தஃ ஸ்மார்தவசநாத் ஜ்ஞாதவ்யஃ| குபிதைர்மலைரித்யத்ர மலா வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணோ ரஜஸ்தமஸீ ச, தேஹமலிநீகரணாதுச்யந்தே| வேகேத்யாதி| வேகா விண்மூத்ராதீநாஂ தேஷாஂ வேகாநாஂ நிக்ரஹோ தாரணஂ, தத்ர ஶீலா வேகநிக்ரஹரதாஃ| அஹிதாஶுசிபோஜிநாமிதி யத்யப்யேஷோऽர்தோ விருத்தமலிநாஹாராத் இத்யநேநைவ ப்ராப்தஃ, ததாऽப்யத்யர்தஹேதுத்வாபாதநார்தஂ புநஃ பாடஃ| ரஜஸ்வலாஂ தஷ்டார்தவாம்| ஏதைர்ஹேதுபிஶ்சித்தே உபஹதே தூஷிதே ஸதி அபஸ்மாரோऽபிஜாயதே||௪-௬||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ஹத்கம்பஃ ஶூந்யதா ஸ்வேதோ த்யாநஂ மூர்ச்சா ப்ரமூடதா | நித்ராநாஶஶ்ச தஸ்மிஂஸ்து பவிஷ்யதி பவந்த்யத ||௭||
हृत्कम्पः शून्यता स्वेदो ध्यानं मूर्च्छा प्रमूढता | निद्रानाशश्च तस्मिंस्तु भविष्यति भवन्त्यथ ||७||
🔊 Audio coming soon
ஹேதூநபிதாய பூர்வரூபமாஹ- ஹதித்யாதி| ப்ரமூடதா அதிஶயேந விசேதநத்வம்| தஸ்மிந் அபஸ்மாரே||௭||
Adhikarana 5 (8-10) · Śloka 10
ஸஞ்ஜ்ஞாவஹேஷு ஸ்ரோதஃஸு தோஷவ்யாப்தேஷு மாநவஃ | ரஜஸ்தமஃபரீதேஷு மூடோ ப்ராந்தேந சேதஸா ||௮|| விக்ஷிபந் ஹஸ்தபாதஂ ச விஜிஹ்மப்ரூர்விலோசநஃ | தந்தாந் காதந் வமந் பேநஂ விவதாக்ஷஃ பதேத் க்ஷிதௌ ||௯|| அல்பகாலாந்தரஂ சாபி புநஃ ஸஞ்ஜ்ஞாஂ லபேத ஸஃ | ஸோऽபஸ்மார இதி ப்ரோக்தஃ... |௧௦|
सञ्ज्ञावहेषु स्रोतःसु दोषव्याप्तेषु मानवः | रजस्तमःपरीतेषु मूढो भ्रान्तेन चेतसा ||८|| विक्षिपन् हस्तपादं च विजिह्मभ्रूर्विलोचनः | दन्तान् खादन् वमन् फेनं विवृताक्षः पतेत् क्षितौ ||९|| अल्पकालान्तरं चापि पुनः सञ्ज्ञां लभेत सः | सोऽपस्मार इति प्रोक्तः... |१०|
🔊 Audio coming soon
ப்ராக்ரூபமபிதாய ரூபமாஹ- ஸஞ்ஜ்ஞாவஹேஷ்வித்யாதி| ஸஞ்ஜ்ஞாவஹேஷு ஸ்ரோதஃஸ்விதி கதஂ பஹுவசநஂ, யதோ தமநீவ்யாகரணே ‘த்வாப்யாஂ ப்ரபுத்யதே’ இத்யநேந த்வே ஏவ ஸஞ்ஜ்ஞாவஹே ஸ்ரோதஸீ உக்தே? ஸத்யஂ, த்வயோரபி ஸ்ரோதஸோஃ ஸூக்ஷ்மாணாஂ ப்ரதாநாநாஂ பஹுத்வாத் ஸ்ரோதஃஸ்வித்யுக்தம்| தோஷவ்யாப்தேஷு வாதாதிதோஷாபிபூதேஷு| ரஜஸ்தமஃபரீதேஷு ரஜஸ்தமோவ்யாப்தேஷு| மூடோ மோஹயுக்தஃ| கேந கத்வா மூடஃ? ப்ராந்தேந சேதஸா சித்தப்ராந்த்யேத்யர்தஃ| விக்ஷிபந் இதஸ்ததஃ க்ஷிபந் | விஜிஹ்மப்ரூஃ விலோசநஃ வக்ரப்ரூநேத்ரஃ| விவதாக்ஷ உச்சலிதாக்ஷஃ| யஸ்மிந் விகாரே விக்ஷிபந் ஹஸ்தபாதமித்யாதிசேஷ்டஃ ஸந் ஆதுரஃ க்ஷிதௌ பததி ஸ விகாரோऽபஸ்மார இதி ப்ரோக்த இதி ஸம்பந்தஃ||௮-௧௦||-
Adhikarana 6 (10) · Śloka 11
... ஸ ச தஷ்டஶ்சதுர்விதஃ ||௧௦|| வாதபித்தகபைர்நணாஂ சதுர்தஃ ஸந்நிபாததஃ |௧௧|
... स च दृष्टश्चतुर्विधः ||१०|| वातपित्तकफैर्नॄणां चतुर्थः सन्निपाततः |११|
🔊 Audio coming soon
அபஸ்மாரஸ்ய ஸங்க்யாமாஹ- ஸ ச தஷ்ட இத்யாதி| சதுர்வித இதி ஸங்க்யாகரணஂ த்வந்த்வஜாபஸ்மாரநிஷேதார்தம்| த்வந்த்வஜாஸம்பவஸ்து வ்யாதிஸ்வபாவாத்| சாதுர்வித்யஂ விவண்வந்நாஹ- வாதபித்தகபைரித்யாதி| வாதாதிபிஃ த்ரயஃ||௧௦||-
Adhikarana 7 (11-12) · Śloka 12
வேபமாநோ தஶந் தந்தாந் ஶ்வஸந் பேநஂ வமந்நபி ||௧௧|| யோ ப்ரூயாத்விகதஂ ஸத்த்வஂ கஷ்ணஂ மாமநுதாவதி | ததோ மே சித்தநாஶஃ ஸ்யாத் ஸோऽபஸ்மாரோऽநிலாத்மகஃ ||௧௨||
वेपमानो दशन् दन्तान् श्वसन् फेनं वमन्नपि ||११|| यो ब्रूयाद्विकृतं सत्त्वं कृष्णं मामनुधावति | ततो मे चित्तनाशः स्यात् सोऽपस्मारोऽनिलात्मकः ||१२||
🔊 Audio coming soon
வாதாதிஜத்வேநாபஸ்மாரலக்ஷணமாஹ- வேபமாந இத்யாதி| வேபமாநஃ கம்பமாநஃ| தஶந் காதந் தந்தாந்| ஶ்வஸந் ஶ்வாஸஂ குர்வந்| விகதஂ விகதரூபஂ ஸத்த்வம்| கஷ்ணமித்யத்ர கஷ்ணஸத்த்வதர்ஶநம், அஸத ஏவ ஸஞ்ஜ்ஞாவஹஸ்ரோதோகதவாதப்ரபாவாத்; ந புநஃ ஸத்த்வஂ பிஶாசாதிகஂ பூதமபிப்ரேதம்| தந்த்ராந்தரேऽபி “பருஷாருணகஷ்ணாநி பஶ்யேத்ரூபாணி சாநிலாத்” இத்யாதிநா கஷ்ணாதிரூபதர்ஶநமேவோக்தம்| ஏவஂ பித்தகபாபஸ்மாரயோரபி போத்தவ்யம்||௧௧-௧௨||
Adhikarana 8 (13) · Śloka 14
தட்தாபஸ்வேதமூர்ச்சார்தோ துந்வந்நங்காநி விஹ்வலஃ | யோ ப்ரூயாத்விகதஂ ஸத்த்வஂ பீதஂ மாமநுதாவதி ||௧௩|| ததோ மே சித்தநாஶஃ ஸ்யாத் ஸ பித்தபவ உச்யதே |௧௪|
तृट्तापस्वेदमूर्च्छार्तो धुन्वन्नङ्गानि विह्वलः | यो ब्रूयाद्विकृतं सत्त्वं पीतं मामनुधावति ||१३|| ततो मे चित्तनाशः स्यात् स पित्तभव उच्यते |१४|
🔊 Audio coming soon
பித்தாபஸ்மாரலக்ஷணமாஹ- தடித்யாதி| தட் பிபாஸா| தாபஃ ஸந்தாபஃ| துந்வந் விக்ஷிபந்| அங்காநி ஹஸ்தபாதாதீநி| விஹ்வலோ விகலஃ||௧௩||-
Adhikarana 9 (14-15) · Śloka 15
ஶீதஹல்லாஸநித்ரார்தஃ பதந் பூமௌ வமந் கபம் ||௧௪|| யோ ப்ரூயாத்விகதஂ ஸத்த்வஂ ஶுக்லஂ மாமநுதாவதி | ததோ மே சித்தநாஶஃ ஸ்யாத் ஸோऽபஸ்மாரஃ கபாத்மகஃ ||௧௫||
शीतहृल्लासनिद्रार्तः पतन् भूमौ वमन् कफम् ||१४|| यो ब्रूयाद्विकृतं सत्त्वं शुक्लं मामनुधावति | ततो मे चित्तनाशः स्यात् सोऽपस्मारः कफात्मकः ||१५||
🔊 Audio coming soon
கபஜாபஸ்மாரலக்ஷணமாஹ- ஶீதஹல்லாஸேத்யாதி| ஹல்லாஸஃ தூத்கரணம்||௧௪-௧௫||
Adhikarana 10 (16) · Śloka 16
ஹதி தோதஸ்தடுத்க்லேதஸ்த்ரிஷ்வப்யேதேஷு ஸங்க்யயா |௧௬|
हृदि तोदस्तृडुत्क्लेदस्त्रिष्वप्येतेषु सङ्ख्यया |१६|
🔊 Audio coming soon
வாதாத்யபஸ்மாரேஷு ப்ரத்யேகமேகைகஂ லக்ஷணமாஹ- ஹதி தோத இத்யாதி| ஹதி தோதோ வ்யதா, -வாதிகே; தட் பிபாஸா,-பைத்திகே; உத்க்லேஶஃ ஶ்லேஷ்மநிஷ்டீவநஂ, -கபஜே; ஏதேஷு த்ரிஷு வாதாதிஜாபஸ்மாரேஷு யதாஸங்க்யஂ ஹத்தோதாதிலக்ஷணஂ ஜ்ஞேயமிதி ஸம்பந்தஃ|௧௬|-
Adhikarana 11 (16) · Śloka 16
ப்ரலாபஃ கூஜநஂ க்லேஶஃ ப்ரத்யேகஂ து பவேதிஹ ||௧௬||
प्रलापः कूजनं क्लेशः प्रत्येकं तु भवेदिह ||१६||
🔊 Audio coming soon
வாதாதிஜாபஸ்மாரேஷு ப்ரத்யேகஂ ப்ரலாபாதிலக்ஷணத்ரிதயமாஹ- ப்ரலாபஃ கூஜநமித்யாதி| ப்ரலாபாதிகஂ த்ரயஂ வாதாதிஜாபஸ்மாரேஷு த்ரிஷ்வபி ப்ரத்யேகஂ போத்தவ்யஂ ந யதாஸங்க்யம்||௧௬||
Adhikarana 12 (17) · Śloka 17
ஸர்வலிங்கஸமவாயஃ ஸர்வதோஷப்ரகோபஜே |௧௭|
सर्वलिङ्गसमवायः सर्वदोषप्रकोपजे |१७|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வஜாபஸ்மாரலக்ஷணமாஹ- ஸர்வலிங்கஸமவாய இத்யாதி| ஸர்வலிங்கஸமவாயோ வாதாதிலிங்கஸமாவேஶஃ| ஸர்வதோஷப்ரகோபஜ இதி ப்ரகோபோபாதாநாத் ஸ்வகீயகாரணப்ரகுபிததோஷத்ரயஜ இதி போத்தவ்யஂ, ந குபிதைகதோஷப்ரகோபிதஸர்வதோஷஜ இதி|௧௭|-
Adhikarana 13 (17) · Śloka 18
அநிமித்தாகமாத்வ்யாதேர்கமநாதகதேऽபி ச ||௧௭|| ஆகமாச்சாப்யபஸ்மாரஂ வதந்த்யந்யே ந தோஷஜம் |௧௮|
अनिमित्तागमाद्व्याधेर्गमनादकृतेऽपि च ||१७|| आगमाच्चाप्यपस्मारं वदन्त्यन्ये न दोषजम् |१८|
🔊 Audio coming soon
ஸ்வமதேநாபஸ்மாரஸ்ய தோஷஜத்வஂ ப்ரதர்ஶ்ய பரமதேநாகந்துகத்வமாஹ- அநிமித்தாகமாதித்யாதி| அநிமித்தாகமாத் அகாரணோத்பாதநாத், ஆகஸ்மிகோத்பவாதித்யர்தஃ| கமநாதகதேऽபி சேத்யத்ர ‘ப்ரதீகாரே’ இதி ஶேஷஃ ; தேந ப்ரதீகாரே அகதேऽபி வ்யாதேர்கமநாதுபஶமாதித்யர்தஃ| அகதேऽபீத்யத்ர அகதாதிதி க்வசித்; தத்ர, அகதாத் ப்ரதீகாரத்பேஷஜேநேதி த்ரஷ்டவ்யம் ஆகமாச்சேதி ஸ்வகீயாத்; ந புநஶ்சேதரஸ்மாத், தத்ர தோஷஜத்வேநாபஸ்மாரஸ்ய தர்ஶிதத்வாத்| ‘வதந்த்யந்யே ந தோஷஜஂ’ இத்யத்ர அந்யே ‘வதந்த்யந்யோந்யதோஷஜம்’ இதி படந்தி, அந்யோந்யதோஷஜஂ ரஜஸ்தமோதோஷஜமித்யர்தஃ| அபரே து ‘அந்யோந்யதூஷணாத்’ இதி படந்தி| தத்ர காயமநஸோரந்யோந்யதூஷணாத்||௧௭||-
Adhikarana 14 (18-21) · Śloka 21
க்ரமோபயோகாத்தோஷாணாஂ க்ஷணிகத்வாத்ததைவ ச ||௧௮|| ஆகமாத்வைஶ்வரூப்யாச்ச ஸ து நிர்வர்ண்யதே புதைஃ | தேவே வர்ஷத்யபி யதா பூமௌ பீஜாநி காநிசித் ||௧௯|| ஶரதி ப்ரதிரோஹந்தி ததா வ்யாதிஸமுத்பவஃ | ஸ்தாயிநஃ கேசிதல்பேந காலேநாபிப்ரவர்திதாஃ ||௨௦|| தர்ஶயந்தி விகாராஂஸ்து விஶ்வரூபாந்நிஸர்கதஃ | அபஸ்மாரோ மஹாவ்யாதிஸ்தஸ்மாத்தோஷஜ ஏவ து ||௨௧||
क्रमोपयोगाद्दोषाणां क्षणिकत्वात्तथैव च ||१८|| आगमाद्वैश्वरूप्याच्च स तु निर्वर्ण्यते बुधैः | देवे वर्षत्यपि यथा भूमौ बीजानि कानिचित् ||१९|| शरदि प्रतिरोहन्ति तथा व्याधिसमुद्भवः | स्थायिनः केचिदल्पेन कालेनाभिप्रवर्धिताः ||२०|| दर्शयन्ति विकारांस्तु विश्वरूपान्निसर्गतः | अपस्मारो महाव्याधिस्तस्माद्दोषज एव तु ||२१||
🔊 Audio coming soon
பரமதநிராகரணாய ஸ்வமதமாஹ- க்ரமோபயோகாதித்யாதி| ஸ து புநரபஸ்மாரஃ க்ரமோபயோகாதித்யாதிஹேதுபிஶ்சதுர்பிர்தோஷஜ ஏவ புதைஃ பண்டிதைர்நிர்வர்ண்யதே கத்யத இத்யர்தஃ| அத்ர ஹேதுமாஹ- க்ரமோபயோகாத்தோஷாணாமிதி ஸஞ்சயாதிக்ரமேண தோஷாணாஂ விகாரஜநநயோகாதித்யர்தஃ; ஏதேந, அநிமித்தாகமாத்வ்யாதேரிதி ஹேதுர்நிராகதஃ| ததா ஸர்வபாரிஷதத்வாதாயுர்வேதஸ்ய ஸௌகதமதமவலம்ப்ய ‘கமநாதகதேऽபி ச’ இத்யஸ்ய ஹேதோர்நிராகரணாய ஹேதுமாஹ- க்ஷணிகத்வாத்ததைவ சேதி| ததைவ வாதாதீநாஂ க்ஷணிகத்வாத்த்விதீயோऽபி ஹேதுர்நிராகதஃ| யதோ யாவந்மாத்ரோ தோஷவேகோऽபூத் தாவந்மாத்ரஸ்யாபகமாதகதேऽபி ப்ரதீகாரே வ்யாதேரபகமஃ| ததீயஂ ஹேதுமாஹ- ஆகமாச்சேதி; ஸ்வதந்த்ராத் பரதந்த்ராச்சேத்யர்தஃ| தத்ராகமே ஸ்வதந்த்ரே பரதந்த்ரே ச வாதிக-பைத்திக-ஶ்லைஷ்மிக-ஸாந்நிபாதிகாஶ்சத்வாரோऽபஸ்மாரா அபிஹிதா இதி| சதுர்தஂ ஹேதுமாஹ- வைஶ்வரூப்யாச்சேதி விஶ்வேஷாஂ ஸமஸ்தாநாஂ வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ மநோதோஷயோ ரஜஸ்தமஸோஶ்ச ரூபஂ நாநாப்ரகாரஂ லிங்கஂ யஸ்யாபஸ்மாரஸ்ய ஸ ததா, தத்பாவோ வைஶ்வரூப்யஂ தஸ்மாத்| ‘ஸ து’ இத்யத்ராந்யே ‘தத்ர’ இதி படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- தத்ர அபஸ்மாரே| யதைவஂ தர்ஹி வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ ஸதைவ தேஹே ஸத்பாவாத் ஸந்ததமபஸ்மாரஃ ஸ்யாததஸ்தந்நிராகரணார்தமாஹ- தேவே வர்ஷதீத்யாதி| வர்ஷத்யபி மேகே பூமௌ ஸுகஷ்டாயாமபி அங்குரஜநநஸமர்தாந்யபி காநிசித்பீஜாநி ஶரத்யேவ ப்ரரோஹந்தி, ததா ஸர்வரோகபீஜாநாஂ வாதாதீநாஂ கதாசித் கஸ்யசிதபஸ்மாராதிவ்யாதேரங்குரஸ்தாநீயஸ்ய நிதாநாதிஸங்கமே ஸத்யபி தூஷ்யாதிஸமுதாயேநைவ ஸமுத்பவோ பவதீத்யர்தஃ| அந்யே த்வந்யதா வ்யாக்யாநயந்தி- நநு, ஸஞ்சயாதிக்ரமேணோபயோகஶ்சேத்தோஷாணாஂ ததா புநஃ கதமல்பேநைவ காலேந தத்விகாரோத்கமஃ ஸ்யாதித்யத ஆஹ- தேவேऽவர்ஷதீத்யாதி| அவர்ஷதி தேவே யதா ஶரத்காலே பூமௌ ஸ்திமித்வாத் காநிசித்பீஜாநி ப்ரரோஹந்த்யேவ, ததாऽல்பேநாபி காலேந ஶரீரஸ்தா தோஷாஃ கிஞ்சிதுபசிதா விகாரஂ ஜநயந்தீதி| ஏததேவ ஸ்பஷ்டீகுர்வந்நாஹ- ஸ்தாயிந இத்யாதி| ஸ்தாயிநஃ அவஶ்யமவஸ்தாயிநோ வாதாதயஃ, பரஂ கேசிதல்பேநாபி காலேநாபிப்ரவர்திதாஃ ஸந்தோ விஶ்வரூபாந் நாநாரூபாந் விகாராந் தர்ஶயந்தி| குதஃ? நிஸர்கதோ தூஷணஸ்வபாவாதித்யர்தஃ| அபஸ்மாரோ மஹாவ்யாதிரித்யாதி| தஸ்மாதிதி பூர்வோக்தக்ரமோபயோகாதிஹேதுஸமூஹாதபஸ்மாரோ தோஷஜோ ந து பூதாவேஶஜ இதி ஸித்தாந்தஃ ||௧௮-௨௧||
Adhikarana 15 (22-23) · Śloka 24
தஸ்ய கார்யோ விதிஃ ஸர்வோ ய உந்மாதேஷு வக்ஷ்யதே | புராணஸர்பிஷஃ பாநமப்யங்கஶ்சைவ பூஜிதஃ ||௨௨|| உபயோகோ க்ரஹோக்தாநாஂ யோகாநாஂ து விஶேஷதஃ | ததஃ ஸித்யந்தி தே ஸர்வே யோகைரந்யைஶ்ச ஸாதயேத் | ஶிக்ருகட்வங்ககிண்வாஹிநிம்பத்வக்ரஸஸாதிதம் ||௨௩|| சதுர்குணே கவாஂ மூத்ரே தைலமப்யஞ்ஜநே ஹிதம் |௨௪|
तस्य कार्यो विधिः सर्वो य उन्मादेषु वक्ष्यते | पुराणसर्पिषः पानमभ्यङ्गश्चैव पूजितः ||२२|| उपयोगो ग्रहोक्तानां योगानां तु विशेषतः | ततः सिध्यन्ति ते सर्वे योगैरन्यैश्च साधयेत् | शिग्रुकट्वङ्गकिण्वाहिनिम्बत्वग्रससाधितम् ||२३|| चतुर्गुणे गवां मूत्रे तैलमभ्यञ्जने हितम् |२४|
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ சிகித்ஸிதமாஹ- தஸ்ய கார்யோ விதிரித்யாதி| தஸ்ய அபஸ்மாரஸ்ய| நநு, உந்மாதே யோ விதிஃ படிஷ்யமாணோऽஸ்தி தஂ விதிமபஸ்மாரே நிர்திஶ்ய தத்ரைவ கிமிதி நாதிதிஶ்யதே? உச்யதே,- உந்மாதே தஸ்யாதிஶயேந ஹிதத்வாதித்யர்தஃ| அப்யங்கஶ்சைவேதி புராணஸர்பிஷா, அஸ்ய த்ரிதோஷக்நத்வாத்| க்ரஹோக்தவிதிமுபதிஶதி- உபயோக இத்யாதி| ஶிக்ருகட்வங்கேத்யாதி| ஶிக்ருஃ ஶோபாஞ்ஜநகஃ, கட்வங்கஃ அரலுஃ, ஸ்யோநாக இத்யந்யே, கிணிஹீ ஶ்வேதஸ்யந்தஃ; த்வக்ரஸஸாதிதமிதி த்வக் வல்கலஂ, ரஸஃ ஸ்வரஸஃ; ஏதேந கல்கஸ்வரஸாப்யாஂ ஸாதிதமிதி போத்தவ்யம்| கவாஂ மூத்ரே இதி சேதோவிகாரஹரத்வேந ஹஸ்திச்சாகபேடமூத்ராணாஂ நிர்திஷ்டத்வாத்தந்நிஷேதார்தஂ ‘கவாஂ மூத்ரே’ இதி கதம்| தைலஂ திலதைலம்||௨௨-௨௩||-
Adhikarana 16 (24) · Śloka 25
கோதாநகுலநாகாநாஂ பஷதர்க்ஷகவாமபி ||௨௪|| பித்தேஷு ஸித்தஂ தைலஂ ச பாநாப்யங்கேஷு பூஜிதம் |௨௫|
गोधानकुलनागानां पृषतर्क्षगवामपि ||२४|| पित्तेषु सिद्धं तैलं च पानाभ्यङ्गेषु पूजितम् |२५|
🔊 Audio coming soon
த்விதீயதைலமாஹ- கோதாநகுலநாகாநாமித்யாதி| நாகோ ஹஸ்தீ| பஷதஃ சித்ரலோ மகஃ| க்ஷோ பல்லூகஃ| கோதாதீநாஂ பித்தேஷு பதக் ஸ்நேஹஸமேஷு ஸித்தஂ தைலமித்யர்தஃ||௨௪||-
Adhikarana 17 (25) · Śloka 25
தீக்ஷ்ணைருபயதோபாகைஃ ஶிரஶ்சாபி விஶோதயேத் ||௨௫||
तीक्ष्णैरुभयतोभागैः शिरश्चापि विशोधयेत् ||२५||
🔊 Audio coming soon
தைலமபிதாய ஶிரோவிரேசநமாஹ- தீக்ஷ்ணைரித்யாதி| தீக்ஷ்ணைருபயதோபாகைஃ விஷாணிகாப்ராஹ்மீகாரவேல்லகாதிபிஃ| அந்யே து ‘தீக்ஷ்ணைருபயதோபாகைஃ ஶிரஸஶ்ச விரேசநைஃ’ இதி படந்தி, வ்யாக்யாநயந்தி ச- தீக்ஷ்ணைரித்யுபயத்ர ஸம்பத்யதே| தேந உபயதோபாகைர்வமநவிரேசநைஸ்தீக்ஷ்ணைஶ்ச ஶிரோவிரேசநைருபாசரேதிதி ஸம்பத்யதே||௨௫||
Adhikarana 18 (26) · Śloka 26
பூஜாஂ ருத்ரஸ்ய குர்வீத தத்கணாநாஂ ச நித்யஶஃ |௨௬|
पूजां रुद्रस्य कुर्वीत तद्गणानां च नित्यशः |२६|
🔊 Audio coming soon
கேசிதத்ர தைவவ்யபாஶ்ரயஂ சிகித்ஸிதஂ படந்தி- பூஜாஂ ருத்ரஸ்யேத்யாதி|௨௬|-
Adhikarana 19 (26) · Śloka 27
வாதிகஂ பஸ்திபிஶ்சாபி பைத்திகஂ து விரேசநைஃ ||௨௬|| கபஜஂ வமநைர்தீமாநபஸ்மாரமுபாசரேத் |௨௭|
वातिकं बस्तिभिश्चापि पैत्तिकं तु विरेचनैः ||२६|| कफजं वमनैर्धीमानपस्मारमुपाचरेत् |२७|
🔊 Audio coming soon
ஸாமாந்யஂ சிகித்ஸிதஂ நிர்திஶ்ய வாதாதிபேதேநாபஸ்மாராணாஂ சிகித்ஸாஂ நிர்திஶந்நாஹ- வாதிகமித்யாதி| கேசிதிமஂ பாடஂ பஞ்சகவ்யாக்யகதபாடஸ்யாக்ரே படந்தி||௨௬||-
Adhikarana 20 (27-28) · Śloka 28
குலத்தயவகோலாநி ஶணபீஜஂ பலங்கஷாம் ||௨௭|| ஜடிலாஂ பஞ்சமூல்யௌ த்வே பத்யாஂ சோத்க்வாத்ய யத்நதஃ | பஸ்தமூத்ரயுதஂ ஸர்பிஃ பசேத்தத்வாதிகே ஹிதம் ||௨௮||
कुलत्थयवकोलानि शणबीजं पलङ्कषाम् ||२७|| जटिलां पञ्चमूल्यौ द्वे पथ्यां चोत्क्वाथ्य यत्नतः | बस्तमूत्रयुतं सर्पिः पचेत्तद्वातिके हितम् ||२८||
🔊 Audio coming soon
வாதாதிஜாபஸ்மாரேஷு கதஂ நிர்திஶந்நாஹ- குலத்தேத்யாதி| கோலஂ பதரம்| பலங்கஷா குக்குலுஃ| ஜடிலா மாஂஸீ| பஞ்சமூல்யௌ த்வே இதி ஶாலிபர்ண்யாதிர்பில்வாதிஶ்ச, ஏரண்டபில்வாத்யே இத்யந்யே| பத்யா ஹரீதகீ| ‘யத்நத’ இத்யத்ராந்யே ‘யோகத’ இதி படந்தி| யோகதோக்ரஹணாத் க்வாதமூத்ரயோர்மத்யே ஏகஂ சதுர்குணமேகஂ ச ஸமஂ க்ராஹ்யமிதி வ்யாக்யாநயந்தி||௨௭-௨௮||
Adhikarana 21 (29) · Śloka 29
காகோல்யாதிப்ரதீவாபஂ ஸித்தஂ ச ப்ரதமே கணே | பயோமதுஸிதாயுக்தஂ கதஂ தத் பைத்திகே ஹிதம் ||௨௯||
काकोल्यादिप्रतीवापं सिद्धं च प्रथमे गणे | पयोमधुसितायुक्तं घृतं तत् पैत्तिके हितम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
காகோல்யாதிப்ரதீவாபமித்யாதி| காகோல்யாதிப்ரதீவாபஂ காகோல்யாதிகல்கம்| ஸித்தஂ ச ப்ரதமே கணே விதாரிகந்தாதிகே க்வாதீகதே இதி ஜ்ஞேயம்| குதஃ? காகோல்யாதிகல்கோபதேஶாத்| பயஃ க்ஷீரம்| ஸிதா ஶர்கரா| க்ஷீராதிப்ரக்ஷேபயுக்தஂ கதஂ ஹிதம்||௨௯||
Adhikarana 22 (30) · Śloka 30
கஷ்ணாவசாமுஸ்தகாத்யைர்யுக்தமாரக்வதாதிகே | பக்வஂ ச மூத்ரவர்கே து ஶ்லேஷ்மாபஸ்மாரிணே ஹிதம் ||௩௦||
कृष्णावचामुस्तकाद्यैर्युक्तमारग्वधादिके | पक्वं च मूत्रवर्गे तु श्लेष्मापस्मारिणे हितम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
கஷ்ணாவசேத்யாதி| கஷ்ணாவசாமுஸ்தகாத்யைரிதி பிப்பல்யாதிவசாதிமுஸ்தாத்யைஃ க்வதிதைஃ, ஆரக்வதாதிகைஃ கல்கீகதைஃ, மூத்ரவர்கேऽஷ்டவிதே ஸித்தஂ பக்வஂ கதஂ ஶ்லேஷ்மாபஸ்மாரிணே ஹிதமித்யர்தஃ| அந்யே மூத்ரவர்கேஷ்வித்யத்ர சேதோவிகாரஹரத்வேந சாகோரப்ரஹஸ்திமூத்ராணி கஹ்ணந்தி||௩௦||
Adhikarana 23 (31-33) · Śloka 33
ஸுரத்ருமவசாகுஷ்டஸித்தார்தவ்யோஷஹிங்குபிஃ | மஞ்ஜிஷ்டாரஜநீயுக்மஸமங்காத்ரிபலாம்புதைஃ ||௩௧|| கரஞ்ஜபீஜஶைரீஷகிரிகர்ணீஹுதாஶநைஃ | ஸித்தஂ ஸித்தார்தகஂ நாம ஸர்பிர்மூத்ரசதுர்குணம் ||௩௨|| கமிகுஷ்டகரஶ்வாஸபலாஸவிஷமஜ்வராந் | ஸர்வபூதக்ரஹோந்மாதாநபஸ்மாராஂஶ்ச நாஶயேத் ||௩௩||
सुरद्रुमवचाकुष्ठसिद्धार्थव्योषहिङ्गुभिः | मञ्जिष्ठारजनीयुग्मसमङ्गात्रिफलाम्बुदैः ||३१|| करञ्जबीजशैरीषगिरिकर्णीहुताशनैः | सिद्धं सिद्धार्थकं नाम सर्पिर्मूत्रचतुर्गुणम् ||३२|| कृमिकुष्ठगरश्वासबलासविषमज्वरान् | सर्वभूतग्रहोन्मादानपस्मारांश्च नाशयेत् ||३३||
🔊 Audio coming soon
ஸித்தார்தகஂ ஸர்பிராஹ- ஸுரத்ருமேத்யாதி| ஸுரத்ருமஃ தேவதாரு| ஸித்தார்தஃ ஸர்ஷபஃ| வ்யோஷஂ ஶுண்டீமரீசபிப்பல்யஃ| ரஜநீயுக்மஂ ஹரித்ராத்வயம்| ஸமங்கா லஜ்ஜாலுஃ| அம்புதோ முஸ்தா| ஶைரீஷஂ ஶிரீஷபீஜம்| கிரிகர்ணீ ஶ்வேதஸ்யந்தா| ஹுதாஶநஃ சித்ரகஃ| ஏதைஃ கல்கீகதைர்மூத்ரசதுர்குணஂ ஸர்பிஃ ஸித்தஂ ஸித்தார்தகஂ நாமேதி ஸம்பந்தஃ| கரஃ கத்ரிமஂ விஷம்| பலாஸஃ ஶ்லேஷ்மா||௩௧-௩௩||
Adhikarana 24 (34-37) · Śloka 37
தஶமூலேந்த்ரவக்ஷத்வங்மூர்வாபார்கீபலத்ரிகைஃ | ஶம்பாகஶ்ரேயஸீஸப்தபர்ணாபாமார்கபல்குபிஃ ||௩௪|| ஶதைஃ கல்கைஶ்ச பூநிம்பபூதீகவ்யோஷசித்ரகைஃ | த்ரிவத்பாடாநிஶாயுக்மஸாரிவாத்வயபௌஷ்கரைஃ ||௩௫|| கடுகாயாஸதந்த்யுக்ராநீலிநீக்ரிமிஶத்ருபிஃ | ஸர்பிரேபிஶ்ச கோக்ஷீரததிமூத்ரஶகத்ரஸைஃ ||௩௬|| ஸாதிதஂ பஞ்சகவ்யாக்யஂ ஸர்வாபஸ்மாரபூதநுத் | சாதுர்தகக்ஷயஶ்வாஸாநுந்மாதாஂஶ்ச நியச்சதி ||௩௭||
दशमूलेन्द्रवृक्षत्वङ्मूर्वाभार्गीफलत्रिकैः | शम्पाकश्रेयसीसप्तपर्णापामार्गफल्गुभिः ||३४|| शृतैः कल्कैश्च भूनिम्बपूतीकव्योषचित्रकैः | त्रिवृत्पाठानिशायुग्मसारिवाद्वयपौष्करैः ||३५|| कटुकायासदन्त्युग्रानीलिनीक्रिमिशत्रुभिः | सर्पिरेभिश्च गोक्षीरदधिमूत्रशकृद्रसैः ||३६|| साधितं पञ्चगव्याख्यं सर्वापस्मारभूतनुत् | चातुर्थकक्षयश्वासानुन्मादांश्च नियच्छति ||३७||
🔊 Audio coming soon
பஞ்சகவ்யமாஹ- தஶமூலேத்யாதி| இந்த்ரவக்ஷஃ குடஜஃ, தஸ்ய த்வக்; அந்யே த்வக்ஶப்தேந த்வசமாஹுஃ| மூர்வா சோரஸ்நாயுஃ| பல்குஃ காஷ்டோதும்பரிகா| ஶதைஃ க்வதிதைஃ| பூநிம்பஃ கிராதகஃ| பூதீகஃ சிரபில்வஃ| வ்யோஷஂ த்ரிகடுகம்| நிஶாயுக்மஂ ஹரித்ராத்வயம்| ஸாரிவாத்வயம் ஆஸ்போதா காகவல்லீ ச| பௌஷ்கரஂ புஷ்கரமூலம்| யாஸோ துராலபா, தந்தீ தந்திநீ, உக்ரா வசா, நீலிநீ ரஜநிகா ஶாரதபலா, கமிஶத்ருஃ விடங்கம், தஶமூல்யாதிபிஃ காஷ்டோதும்பரிகாந்தைஃ க்வதிதைர்பூநிம்பாதிபிஃ கமிஶத்ருபர்யந்தைஃ| கல்கீகதைர்கோக்ஷீராதிபிஃ ப்ரத்யேகஂ ஸ்நேஹஸமைஃ ஸாதிதஂ ஸர்பிஃ பஞ்சகவ்யாக்யஂ ஸர்வாபஸ்மாராதீந்நியச்சதீத்யர்தஃ ||௩௪-௩௭||
Adhikarana 25 (38-40) · Śloka 41
பார்கீஶதே பசேத் க்ஷீரே ஶாலிதண்டுலபாயஸம் | த்ர்யஹஂ ஶுத்தாய தஂ போக்துஂ வராஹாயோபகல்பயேத் ||௩௮|| ஜ்ஞாத்வா ச மதுரீபூதஂ தஂ விஶஸ்யாந்நமுத்தரேத் | த்ரீந் பாகாஂஸ்தஸ்ய சூர்ணஸ்ய கிண்வபாகேந ஸஂஸஜேத் ||௩௯|| மண்டோதகார்தே தேயஶ்ச பார்கீக்வாதஃ ஸுஶீதலஃ | ஶுத்தே கும்பே நிதத்யாச்ச ஸம்பாரஂ தஂ ஸுராஂ ததஃ ||௪௦|| ஜாதகந்தாஂ ஜாதரஸாஂ பாயயேதாதுரஂ பிஷக் |௪௧|
भार्गीशृते पचेत् क्षीरे शालितण्डुलपायसम् | त्र्यहं शुद्धाय तं भोक्तुं वराहायोपकल्पयेत् ||३८|| ज्ञात्वा च मधुरीभूतं तं विशस्यान्नमुद्धरेत् | त्रीन् भागांस्तस्य चूर्णस्य किण्वभागेन संसृजेत् ||३९|| मण्डोदकार्थे देयश्च भार्गीक्वाथः सुशीतलः | शुद्धे कुम्भे निदध्याच्च सम्भारं तं सुरां ततः ||४०|| जातगन्धां जातरसां पाययेदातुरं भिषक् |४१|
🔊 Audio coming soon
பார்கீஶதே இத்யாதி| பார்கீஶதே க்ஷீரே ஶாலிதண்டுலபாயஸஂ பசேதிதி ஸம்பந்தஃ| அத்ர க்ஷீரஸாதநவிதிஃ- சதுர்தாஂஶஂ பார்கீகல்கஂ தத்த்வா சதுர்குணேந ஜலேந க்ஷீரஂ ஸாதநீயம்| த்ர்யஹஂ ஶுத்தாய த்ரிதிநமுபோஷிதாய வராஹாய தஂ பாயஸஂ போக்துஂ ப்ரகல்பயேத் தத்யாதித்யர்தஃ| மதுரீபூதஂ ஶ்லேஷ்மஸஂஸஷ்டஂ விதாஹாவஸ்தாமப்ராப்தம்; அந்யே து மதுரீபூதஂ விஷீபூதமிதி வ்யாக்யாநயந்தி, யதோ மதுரஶப்தோ விஷே வர்ததே| அத பாயஸஃ கதஂ விஷீபவதீதி சேத்? ஸத்யஂ, ஆதாரப்ரபாவாத்| விஷீபூதஂ வராஹஸ்யைவ லாலாஸ்ராவமூர்ச்சாதிவிஷலிங்கைர்ஜ்ஞாதவ்யம்| தஂ வராஹஂ, விஶஸ்ய ஹத்வா, அந்நஂ விஷீபூதமுத்தரேத்| தஸ்ய சூர்ணஸ்யேத்யாதி| தஸ்ய உத்ததஸ்யாந்நஸ்ய ஶோஷிதசூர்ணீகதஸ்ய த்ரீந் பாகாந் கிண்வபாகேந ஸஂஸஜேத் ஸுராபீஜைகபாகேந மிஶ்ரயேத்| மண்டோதகார்தஂ ஸந்தாநார்தஂ பார்கீக்வாதோ தேயஃ| அந்யே து மண்டஃ ஸுராமண்டஃ, தகார்தே உதகார்தே பார்கீக்வாதஶ்ச தேய இதி வ்யாக்யாநயந்தி| ஶுத்தே கும்பே இதி கதஸஂஸ்காரே சாதுர்ஜாதககதமதுபிப்பல்யாதிவிலிப்தே இத்யர்தஃ| பாயஸசூர்ணகிண்வபாகசதுஷ்டயே பார்கீக்வாதஸ்தாவாநேவ தேயோ யாவதா ஸம்யக்ஸுராபாவஂ ப்ராப்நோதி, தத்விதஶ்ச கல்பபாலாஃ ப்ரஷ்டவ்யாஃ| ஸுராநிஷ்பத்திகாலப்ரமாணஂ ச ஜாதரஸாமித்யநேநோக்தம்||௩௮-௪௦||-
Adhikarana 26 (41) · Śloka 41
ஸிராஂ வித்யேதத ப்ராப்தாஂ மங்கல்யாநி ச தாரயேத் ||௪௧||
सिरां विध्येदथ प्राप्तां मङ्गल्यानि च धारयेत् ||४१||
🔊 Audio coming soon
ஸிராமித்யாதி| ப்ரோக்தாஂ உரோபாங்கலலாடஜாம்| அந்யே து ப்ராப்தாமிதி படந்தி, ஹநுஸந்திமத்யகதாமிதி ச வ்யாக்யாநயந்தி| மங்கல்யாநி வ்ரணிதோபாஸநீயோக்தாநி சத்ராதிசத்ராதீநி | அபரே து ‘மங்கல்யாதி ச காரயேத்’ இதி படந்தி, தச்ச மங்கல்யமதர்வவேதவிஹிதமிதி வ்யாக்யாநயந்தி||௪௧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 61
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே பூதவித்யாதந்த்ரேऽபஸ்மாரப்ரதிஷேதோ நாம (த்விதீயோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ) ஏகஷஷ்டிதமோऽத்யாயஃ ||௬௧||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते भूतविद्यातन्त्रेऽपस्मारप्रतिषेधो नाम (द्वितीयोऽध्यायः, आदितः) एकषष्टितमोऽध्यायः ||६१||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ரேऽபஸ்மாரப்ரதிஷேதோ நாமைகஷஷ்டிதமோऽத்யாயஃ||௬௧||