Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಪ್ರವಿಭಾಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ (ಸುಶ್ರುತಾಯ) ||೨||
अथातश्चिकित्सितप्रविभागविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः (सुश्रुताय) ||२||
🔊 Audio coming soon
ದೃಷ್ಟಿಗತರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಾನನ್ತರಂ ಸರ್ವಥಾ ಪ್ರತಿಪನ್ನಸಕಲನಯನಾಮಯಸ್ಯ ಭಿಷಜಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಾ ನ್ಯಾಯ್ಯೇತಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಪ್ರವಿಭಾಗೀಯಾರಮ್ಭಃ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಪ್ರವಿಭಾಗಃ ಪ್ರಕರ್ಷೇಣ ವಿಭಜನಂ ಪೃಥಕ್ಕರಣಮಿತ್ಯರ್ಥಃ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಷಟ್ಸಪ್ತತಿರ್ಯೇಽಭಿಹಿತಾ ವ್ಯಾಧಯೋ ನಾಮಲಕ್ಷಣೈಃ | ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಿದಂ ತೇಷಾಂ ಸಮಾಸವ್ಯಾಸತಃ ಶೃಣು ||೩||
षट्सप्ततिर्येऽभिहिता व्याधयो नामलक्षणैः | चिकित्सितमिदं तेषां समासव्यासतः शृणु ||३||
🔊 Audio coming soon
ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತು ದ್ವಿವಿಧಾ ಸಮಾಸಾದ್ ವ್ಯಾಸಾಚ್ಚ; ತತ್ರ ಸಮಾಸೇನೇಹಾಧ್ಯಾಯೇ ವಿಭಾಗಂ ದರ್ಶಯನ್ನಾಹ- ಷಡಿತ್ಯಾದಿ| ಲಕ್ಷಣೈಃ ಹೇತುಪೂರ್ವರೂಪರುಪೋಪಶಯಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಿಭಿಃ| ಸಮಾಸಾತ್ ಸಙ್ಕ್ಷೇಪಾದಿಹೈವಾಧ್ಯಾಯೇ; ವಿಸ್ತರಾತ್ ಪುನರ್ವಾತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಾದಿಷು||೩||
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ಛೇದ್ಯಾಸ್ತೇಷು ದಶೈಕಶ್ಚ ನವ ಲೇಖ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ | ಭೇದ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚ ವಿಕಾರಾಃ ಸ್ಯುರ್ವ್ಯಧ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚದಶೈವ ತು ||೪|| ದ್ವಾದಶಾಽಶಸ್ತ್ರಕೃತ್ಯಾಶ್ಚ ಯಾಪ್ಯಾಃ ಸಪ್ತ ಭವನ್ತಿ ಹಿ | ರೋಗಾ ವರ್ಜಯಿತವ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ದಶ ಪಞ್ಚ ಚ ಜಾನತಾ | ಅಸಾಧ್ಯೌ ವಾ ಭವೇತಾಂ ತು ಯಾಪ್ಯೌ ಚಾಗನ್ತುಸಞ್ಜ್ಞಿತೌ ||೫||
छेद्यास्तेषु दशैकश्च नव लेख्याः प्रकीर्तिताः | भेद्याः पञ्च विकाराः स्युर्व्यध्याः पञ्चदशैव तु ||४|| द्वादशाऽशस्त्रकृत्याश्च याप्याः सप्त भवन्ति हि | रोगा वर्जयितव्याः स्युर्दश पञ्च च जानता | असाध्यौ वा भवेतां तु याप्यौ चागन्तुसञ्ज्ञितौ ||५||
🔊 Audio coming soon
ತತ್ರಾಷ್ಟವಿಧಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮಣಾಂ ಮಧ್ಯೇ ನೇತ್ರಾಮಯೇಷು ಚತುರ್ವಿಧಂ ಕರ್ಮ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಮ್, ಅತಶ್ಚತುರ್ವಿಧಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮಾರ್ಹಾನ್ ವ್ಯಾಧೀನ್ ಸಮಾಸಾರ್ಥಂ ವರ್ಗೀಕೃತ್ಯ ಪ್ರಾಹ- ಛೇದ್ಯಾ ಇತ್ಯಾದಿ| ದ್ವಾದಶಾಽಶಸ್ತ್ರಕೃತ್ಯಾಶ್ಚೇತಿ ಚಕಾರಾದ್ ದ್ವೌ ಬಾಹ್ಯಜಾವಶಸ್ತ್ರಕೃತ್ಯೌ| ಯಾಪ್ಯಾ ಇತಿ ಸ್ನೇಹಾದಿಕ್ರಿಯಯಾ ಯಾಪ್ಯತ್ವಂ, ನ ತು ಛೇದ್ಯಾದಿಕ್ರಿಯಯಾ| ಯಾಪ್ಯಸಾಧ್ಯತ್ವೇ ಚ ದ್ವಯೋರವಸ್ಥಾವಶಾತ್| ವರ್ಜಯಿತವ್ಯಾ ಅಸಾಧ್ಯಾ ಇತ್ಯರ್ಥಃ||೪-೫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ಅರ್ಶೋಽನ್ವಿತಂ ಭವತಿ ವರ್ತ್ಮ ತು ಯತ್ತಥಾಽರ್ಶಃ ಶುಷ್ಕಂ ತಥಾಽರ್ಬುದಮಥೋ ಪಿಡಕಾಃ ಸಿರಾಜಾಃ | ಜಾಲಂ ಸಿರಾಜಮಪಿ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ತಥಾಽರ್ಮ ಛೇದ್ಯಾ ಭವನ್ತಿ ಸಹ ಪರ್ವಣಿಕಾಮಯೇನ ||೬||
अर्शोऽन्वितं भवति वर्त्म तु यत्तथाऽर्शः शुष्कं तथाऽर्बुदमथो पिडकाः सिराजाः | जालं सिराजमपि पञ्चविधं तथाऽर्म छेद्या भवन्ति सह पर्वणिकामयेन ||६||
🔊 Audio coming soon
ತಾನೇವ ಛೇದ್ಯಾನ್ ರೋಗಾನ್ನಾಮಭಿಃ ಪ್ರಾಹ- ಅರ್ಶೋಽನ್ವಿತಮಿತ್ಯಾದಿ| ಪಞ್ಚವಿಧಮರ್ಮೇತಿ ಪ್ರಸ್ತಾರ್ಯರ್ಮ, ಶುಷ್ಕಾರ್ಮ, ರಕ್ತಾರ್ಮ, ಅಧಿಮಾಂಸಾರ್ಮ, ಸ್ನಾಯ್ವರ್ಮೇತ್ಯೇವಂ ಪಞ್ಚವಿಧಮ್||೬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ಉತ್ಸಾಙ್ಗಿನೀ ಬಹಲಕರ್ದಮವರ್ತ್ಮನೀ ಚ ಶ್ಯಾವಂ ಚ ಯಚ್ಚ ಪಠಿತಂ ತ್ವಿಹ ಬದ್ಧವರ್ತ್ಮ | ಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ಚ ಪೋಥಕಿಯುತಂ ಖಲು ಯಚ್ಚ ವರ್ತ್ಮ ಕುಮ್ಭೀಕಿನೀ ಚ ಸಹ ಶರ್ಕರಯಾ ಚ ಲೇಖ್ಯಾಃ ||೭||
उत्साङ्गिनी बहलकर्दमवर्त्मनी च श्यावं च यच्च पठितं त्विह बद्धवर्त्म | क्लिष्टं च पोथकियुतं खलु यच्च वर्त्म कुम्भीकिनी च सह शर्करया च लेख्याः ||७||
🔊 Audio coming soon
ಲೇಖ್ಯಾನ್ನಾಮಭಿಃ ಪ್ರಾಹ- ಉತ್ಸಙ್ಗಿನೀತ್ಯಾದಿ| ಬಹಲಕರ್ದಮವರ್ತ್ಮನೀತ್ಯತ್ರ ವರ್ತ್ಮೇತಿ ಪದಂ ಬಹಲಕರ್ದಮಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ||೭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ಶ್ಲೇಷ್ಮೋಪನಾಹಲಗಣೌ ಚ ಬಿಸಂ ಚ ಭೇದ್ಯಾ ಗ್ರನ್ಥಿಶ್ಚ ಯಃ ಕೃಮಿಕೃತೋಽಞ್ಜನನಾಮಿಕಾ ಚ |೮|
श्लेष्मोपनाहलगणौ च बिसं च भेद्या ग्रन्थिश्च यः कृमिकृतोऽञ्जननामिका च |८|
🔊 Audio coming soon
ಭೇದ್ಯಾನ್ನಾಮಭಿಃ ಪ್ರಾಹ- ಶ್ಲೇಷ್ಮೇತ್ಯಾದಿ| ಬಿಸಂ ಬಿಸವರ್ತ್ಮ|೮|-
Adhikarana 7 (8) · Śloka 9
ಆದೌ ಸಿರಾ ನಿಗದಿತಾಸ್ತು ಯಯೋಃ ಪ್ರಯೋಗೇ ಪಾಕೌ ಚ ಯೌ ನಯನಯೋಃ ಪವನೋಽನ್ಯತಶ್ಚ ||೮|| ಪೂಯಾಲಸಾನಿಲವಿಪರ್ಯಯಮನ್ಥಸಞ್ಜ್ಞಾಃ ಸ್ಯನ್ದಾಸ್ತು ಯಾನ್ತ್ಯುಪಶಮಂ ಹಿ ಸಿರಾವ್ಯಧೇನ |೯|
आदौ सिरा निगदितास्तु ययोः प्रयोगे पाकौ च यौ नयनयोः पवनोऽन्यतश्च ||८|| पूयालसानिलविपर्ययमन्थसञ्ज्ञाः स्यन्दास्तु यान्त्युपशमं हि सिराव्यधेन |९|
🔊 Audio coming soon
ವ್ಯಧ್ಯಾನ್ನಾಮಭಿಃ ಪ್ರಾಹ- ಆದಾವಿತ್ಯಾದಿ| ಆದೌ ಸಿರಾ ನಿಗದಿತಾಃ ಇತ್ಯಾದಿ ಯಯೋರ್ವಿಕಾರಯೋಃ ಪ್ರಯೋಗೇ ಆದೌ ಸಿರಾ ನಿಗದಿತಾಸ್ತೌ ವ್ಯಧ್ಯೌ, ಕೌ ತೌ? ಸಿರೋತ್ಪಾತಸಿರಾಹರ್ಷೌ| ಪವನೋಽನ್ಯತಃ ಅನ್ಯತೋವಾತಃ| ಮನ್ಥಸಞ್ಜ್ಞಾ ಅಧಿಮನ್ಥಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ; ಸ್ಯನ್ದಾ ಅಭಿಷ್ಯನ್ದಾಸ್ತಾವನ್ತ ಏವ||೮||-
Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 10
ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕಕಫಪಿತ್ತವಿದಗ್ಧದೃಷ್ಟಿಷ್ವಮ್ಲಾಖ್ಯಶುಕ್ರಸಹಿತಾರ್ಜುನಪಿಷ್ಟಕೇಷು ||೯|| ಅಕ್ಲಿನ್ನವರ್ತ್ಮಹುತಭುಗ್ಧ್ವಜದರ್ಶಿಶುಕ್ತಿಪ್ರಕ್ಲಿನ್ನವರ್ತ್ಮಸು ತಥೈವ ಬಲಾಸಸಞ್ಜ್ಞೇ | ಆಗನ್ತುನಾಽಽಮಯಯುಗೇನ ಚ ದೂಷಿತಾಯಾಂ ದೃಷ್ಟೌ ನ ಶಸ್ತ್ರಪತನಂ ಪ್ರವದನ್ತಿ ತಜ್ಜ್ಞಾಃ ||೧೦||
शुष्काक्षिपाककफपित्तविदग्धदृष्टिष्वम्लाख्यशुक्रसहितार्जुनपिष्टकेषु ||९|| अक्लिन्नवर्त्महुतभुग्ध्वजदर्शिशुक्तिप्रक्लिन्नवर्त्मसु तथैव बलाससञ्ज्ञे | आगन्तुनाऽऽमययुगेन च दूषितायां दृष्टौ न शस्त्रपतनं प्रवदन्ति तज्ज्ञाः ||१०||
🔊 Audio coming soon
ಅಶಸ್ತ್ರಕೃತ್ಯಾನಾಹ- ಶುಷ್ಕೇತ್ಯಾದಿ| ಹುತಭುಕ್ ಧ್ವಜದರ್ಶೀ, ಧೂಮದರ್ಶೀತ್ಯರ್ಥಃ||೯-೧೦||
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ಸಮ್ಪಶ್ಯತಃ ಷಡಪಿ ಯೇಽಭಿಹಿತಾಸ್ತು ಕಾಚಾಸ್ತೇ ಪಕ್ಷ್ಮಕೋಪಸಹಿತಾಸ್ತು ಭವನ್ತಿ ಯಾಪ್ಯಾಃ |೧೧|
सम्पश्यतः षडपि येऽभिहितास्तु काचास्ते पक्ष्मकोपसहितास्तु भवन्ति याप्याः |११|
🔊 Audio coming soon
ಯಾಪ್ಯಾನಾಹ- ಸಮ್ಪಶ್ಯತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಷಡಪಿ ಯೇ ಕಾಚಾ ಅಭಿಹಿತಾಸ್ತೇ ಸಮ್ಪಶ್ಯತಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಯಾಪ್ಯಾ ಭವನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ|೧೧|-
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ಚತ್ವಾರ ಏವ ಪವನಪ್ರಭವಾಸ್ತ್ವಸಾಧ್ಯಾ ದ್ವೌ ಪಿತ್ತಜೌ ಕಫನಿಮಿತ್ತಜ ಏಕ ಏವ | ಅಷ್ಟಾರ್ಧಕಾ ರುಧಿರಜಾಶ್ಚ ಗದಾಸ್ತ್ರಿದೋಷಾಸ್ತಾವನ್ತ ಏವ ಗದಿತಾವಪಿ ಬಾಹ್ಯಜೌ ದ್ವೌ ||೧೧||
चत्वार एव पवनप्रभवास्त्वसाध्या द्वौ पित्तजौ कफनिमित्तज एक एव | अष्टार्धका रुधिरजाश्च गदास्त्रिदोषास्तावन्त एव गदितावपि बाह्यजौ द्वौ ||११||
🔊 Audio coming soon
ಅಸಾಧ್ಯಾನಾಹ- ಚತ್ವಾರ ಇತ್ಯಾದಿ| ಚತ್ವಾರ ಏವೇತಿ ಹತಾಧಿಮನ್ಥನಿಮಿಷಗಮ್ಭೀರದೃಷ್ಟಿವಾತಹತವರ್ತ್ಮಾಖ್ಯಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ| ದ್ವಾವಿತಿ ಹ್ರಸ್ವಜಾಡ್ಯ(ತ್ಯ)ಜಲಧಿಸ್ರಾವಾಖ್ಯೌ| ಏಕ ಏವ ಕಫಸ್ರಾವಾಖ್ಯಃ| ಅಷ್ಟಾರ್ಧಕಾ ಇತಿ ಚತ್ವಾರ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಕೇ ತೇ ಚತ್ವಾರಃ? ರಕ್ತಸ್ರಾವಾಜಕಾಜಾತಶೋಣಿತಾರ್ಶೋವ್ರಣಾನ್ವಿತಶುಕ್ರಾಖ್ಯಾಃ| ತಾವನ್ತ ಏವೇತಿ ಚತ್ವಾರ ಏವೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಕೇ ತೇ ಚತ್ವಾರಃ? ಪೂಯಾಸ್ರಾವನಕುಲಾನ್ಧ್ಯಾಕ್ಷಿಪಾಕಾತ್ಯಾಲಜ್ಯಾಖ್ಯಾಃ| ಬಾಹ್ಯಜೌ ಆಗನ್ತುಜೌ||೧೧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಪ್ರವಿಭಾಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮಾಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೮||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे चिकित्सितप्रविभागविज्ञानीयो नामाष्टमोऽध्यायः ||८||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇಽಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೮||