Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

37. grahōtpattyadhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ಗ್ರಹೋತ್ಪತ್ತಿಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

View original

अथातो ग्रहोत्पत्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

ನವಗ್ರಹಾಕೃತಿವಿಜ್ಞಾನಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಚಾಭಿಧಾಯ ಬಾಲಗ್ರಹಾಣಾಮುತ್ಪತ್ತಿಂ ಕಾರಣಂ ಚಾಭಿಧಾತುಂ ಗ್ರಹೋತ್ಪತ್ತ್ಯಧ್ಯಾಯಾರಮ್ಭೋ ಯುಜ್ಯತ ಇತ್ಯಾಹ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಸ್ಕನ್ದಾದೀನಾಮ್, ಉತ್ಪತ್ತಿಃ ಆಗತಿಃ ಪ್ರಾಪ್ತಿಃ; ಏತೇನ ಕ್ರೀಡನಾರ್ಥಂ ನಿಯೋಜನಮತ್ರೋತ್ಪತ್ತಿಃ, ನಾಭೂತಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಃ; ಕುತಃ? ತೇಷಾಂ ನಿತ್ಯತ್ವಾತ್||೧-೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ನವ ಸ್ಕನ್ದಾದಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಬಾಲಾನಾಂ ಯ ಇಮೇ ಗ್ರಹಾಃ | ಶ್ರೀಮನ್ತೋ ದಿವ್ಯವಪುಷೋ ನಾರೀಪುರುಷವಿಗ್ರಹಾಃ ||೩||

View original

नव स्कन्दादयः प्रोक्ता बालानां य इमे ग्रहाः | श्रीमन्तो दिव्यवपुषो नारीपुरुषविग्रहाः ||३||

🔊 Audio coming soon

ನವೇತ್ಯಾದಿ| ವಿಗ್ರಹಃ ಶರೀರಂ; ತತ್ರ ಚ ಸ್ಕನ್ದಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರನೈಗಮೇಷಾಃ ಪುರುಷಶರೀರಾಃ, ಶೇಷಾಃ ಸ್ತ್ರೀಶರೀರಾಃ||೩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ಏತೇ ಗುಹಸ್ಯ ರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಕೃತ್ತಿಕೋಮಾಗ್ನಿಶೂಲಿಭಿಃ | ಸೃಷ್ಟಾಃ ಶರವಣಸ್ಥಸ್ಯ ರಕ್ಷಿತಸ್ಯಾತ್ಮತೇಜಸಾ ||೪||

View original

एते गुहस्य रक्षार्थं कृत्तिकोमाग्निशूलिभिः | सृष्टाः शरवणस्थस्य रक्षितस्यात्मतेजसा ||४||

🔊 Audio coming soon

ಏತೇ ಇತ್ಯಾದಿ| ಶರವಣಸ್ಥಸ್ಯ ಆತ್ಮತೇಜಸಾ ರಕ್ಷಿತಸ್ಯಾಪಿ ರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಕೃತ್ತಿಕಾದಿಭಿರೇತೇ ಸ್ಕನ್ದಾದಯೋ ಗ್ರಹಾಃ ಸೃಷ್ಟಾ ನಿಯೋಜಿತಾ ಇತ್ಯರ್ಥಃ; ಗುಹಸ್ಯ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಸ್ಯ, ಆತ್ಮತೇಜಸಾ ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ| ನನು ಸ್ವಭಾವರಕ್ಷಿತಸ್ಯ ಗುಹಸ್ಯ ರಕ್ಷಕೈಃ ಕಿಂ? ಉಚ್ಯತೇ- ಯಥಾ ಸ್ವಶಕ್ತ್ಯಾ ಅನಭಿಭವನೀಯಸ್ಯಾಪಿ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಅನ್ಯೇ ದೇವಾ ರಕ್ಷಕಾಃ, ಪ್ರಭುಧರ್ಮತ್ವಾತ್; ತದ್ವದ್ಗುಹಸ್ಯಾಪಿ ಅನ್ಯೇ ಗ್ರಹಾ ರಕ್ಷಕಾಃ, ಪ್ರಭುಧರ್ಮತ್ವಾತ್||೪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ಸ್ತ್ರೀವಿಗ್ರಹಾ ಗ್ರಹಾ ಯೇ ತು ನಾನಾರೂಪಾ ಮಯೇರಿತಾಃ | ಗಙ್ಗೋಮಾಕೃತ್ತಿಕಾನಾಂ ತೇ ಭಾಗಾ ರಾಜಸತಾಮಸಾಃ ||೫||

View original

स्त्रीविग्रहा ग्रहा ये तु नानारूपा मयेरिताः | गङ्गोमाकृत्तिकानां ते भागा राजसतामसाः ||५||

🔊 Audio coming soon

ಸ್ತ್ರೀತ್ಯಾದಿ| ಸ್ತ್ರೀವಿಗ್ರಹಾ ನಾರೀಶರೀರಾಃ, ನಾನಾರೂಪಾ ಮೇಷಾದಿಮುಖಾಃ, ಮಯಾ ಧನ್ವನ್ತರಿಣಾ, ಈರಿತಾಃ ಕಥಿತಾಃ| ತೇ ಸ್ತ್ರೀವಿಗ್ರಹಾಃ| ಭಾಗಾ ಅಂಶಾಃ, ರಾಜಸತಾಮಸಾ ಮತಾ ರಜಸ್ತಮೋಮಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ| ಯದ್ಯಪಿ ಸರ್ವಗ್ರಹಾಣಾಂ ರಜಸ್ತಮೋಮಯತ್ವಂ, ತಥಾಽಪಿ ಸ್ತ್ರೀವಿಗ್ರಹಾಣಾಮೇವಾತ್ಯರ್ಥಂ ರಜಸ್ತಮೋಗುಣಭೂಯಿಷ್ಠತ್ವಂ; ತದ್ಭೂಯಿಷ್ಠತ್ವಾಚ್ಚಾತಿಶಯೇನ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕತ್ವಮಿತಿ ತೇಭ್ಯೋ ಬಾಲಕೋ ರಕ್ಷಿತವ್ಯಃ||೫||

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ನೈಗಮೇಷಸ್ತು ಪಾರ್ವತ್ಯಾ ಸೃಷ್ಟೋ ಮೇಷಾನನೋ ಗ್ರಹಾಃ | ಕುಮಾರಧಾರೀ ದೇವಸ್ಯ ಗುಹಸ್ಯಾತ್ಮಸಮಃ ಸಖಾ ||೬||

View original

नैगमेषस्तु पार्वत्या सृष्टो मेषाननो ग्रहाः | कुमारधारी देवस्य गुहस्यात्मसमः सखा ||६||

🔊 Audio coming soon

ನೈಗಮೇಷ ಇತ್ಯಾದಿ| ನೈಗಮೇಷಃ ಪುಙ್ಗ್ರಹಃ, ಮೇಷಾನನ ಏಡಕಮುಖಃ, ಬಾಲಕೌತುಕಾಯ ಸೃಷ್ಟಃ| ಕುಮಾರಧಾರೀ ಕುಮಾರಪಾಲಯಿತಾ; ‘ಕುಮಾರಹಾರೀ’ ಇತ್ಯನ್ಯೇ ಪಠನ್ತಿ, ತತ್ರ ಕುಮಾರಾನ್ ಹರತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ಆತ್ಮಸಮ ಆತ್ಮತುಲ್ಯಃ, ಸಖಾ ಮಿತ್ರಮ್| ‘ಆತ್ಮಸಮ’ ಇತ್ಯತ್ರಾನ್ಯೇ ‘ಆತ್ಮೋದ್ಭವ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ತತ್ರಾತ್ಮೋದ್ಭವಃ ಪುತ್ರಃ||೬||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಸಞ್ಜ್ಞೋ ಯಃ ಸೋಽಗ್ನಿನಾಽಗ್ನಿಸಮದ್ಯುತಿಃ | ಸ ಚ ಸ್ಕನ್ದಸಖಾ ನಾಮ ವಿಶಾಖ ಇತಿ ಚೋಚ್ಯತೇ ||೭||

View original

स्कन्दापस्मारसञ्ज्ञो यः सोऽग्निनाऽग्निसमद्युतिः | स च स्कन्दसखा नाम विशाख इति चोच्यते ||७||

🔊 Audio coming soon

ಸ್ಕನ್ದೇತ್ಯಾದಿ| ಅಪಸ್ಮಾರವಿಕಾರಲಿಙ್ಗಲಿಙ್ಗತವಿಕಾರಿತ್ವೇನ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರ ಇತ್ಯುಚ್ಯತೇ| ಸೋಽಗ್ನಿನಾ ಸೃಷ್ಟ ಇತಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ವಿಶಾಖ ಇತಿ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಸ್ಯಾಪರಂ ನಾಮ||೭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

ಸ್ಕನ್ದಃ ಸೃಷ್ಟೋ ಭಗವತಾ ದೇವೇನ ತ್ರಿಪುರಾರಿಣಾ | ಬಿಭರ್ತಿ ಚಾರಪರಾಂ ಸಞ್ಜ್ಞಾಂ ಕುಮಾರ ಇತಿ ಸ ಗ್ರಹಃ ||೮||

View original

स्कन्दः सृष्टो भगवता देवेन त्रिपुरारिणा | बिभर्ति चारपरां सञ्ज्ञां कुमार इति स ग्रहः ||८||

🔊 Audio coming soon

ಸ್ಕನ್ದ ಇತ್ಯಾದಿ| ತ್ರಿಪುರಾರಿಣಾ ರುದ್ರೇಣ ಸೃಷ್ಟಃ||೮||

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

ಬಾಲಲೀಲಾಧರೋ ಯೋಽಯಂ ದೇವೋ ರುದ್ರಾಗ್ನಿಸಮ್ಭವಃ | ಮಿಥ್ಯಾಚಾರೇಷು ಭಗವಾನ್ ಸ್ವಯಂ ನೈಷ ಪ್ರವರ್ತತೇ ||೯||

View original

बाललीलाधरो योऽयं देवो रुद्राग्निसम्भवः | मिथ्याचारेषु भगवान् स्वयं नैष प्रवर्तते ||९||

🔊 Audio coming soon

ಗುಹಸ್ಯ ಸ್ಕನ್ದಾದಿಭ್ಯೋ ಭೇದಮಾಹ- ಬಾಲಲೀಲಾಧರ ಇತ್ಯಾದಿ| ಲೀಲಾ ಚೇಷ್ಟಾ, ರುದ್ರಾಗ್ನಿಸಮ್ಭವ ಇತಿ ರುದ್ರಸಮ್ಭವೋಽಗ್ನಿಸಮ್ಭವಶ್ಚ| ಮಿಥ್ಯಾಚಾರೇಷು ಬಾಲೇಷ್ವಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಸ್ವಯಂ ನ ಪ್ರವರ್ತತೇ ತದನುಚರಾಸ್ತು ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ, ಕುತಃ? ಯತೋಽಸ್ಯ ದೇವತ್ವಾದ್ಯಾಗಾದಿಭಿರೇವ ತೃಪ್ತಿಃ| ‘ಬಾಲಲೀಲಾಧರ’ ಇತ್ಯತ್ರ ‘ಬಾಲಲೀಲಾಟನ’ ಇತ್ಯನ್ಯೇ ಪಠನ್ತಿ||೯||

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

ಕುಮಾರಃ ಸ್ಕನ್ದಸಾಮಾನ್ಯಾದತ್ರ ಕೇಚಿದಪಣ್ಡಿತಾಃ | ಗೃಹ್ಣಾತೀತ್ಯಲ್ಪವಿಜ್ಞಾನಾ ಬ್ರುವತೇ ದೇಹಚಿನ್ತಕಾಃ ||೧೦||

View original

कुमारः स्कन्दसामान्यादत्र केचिदपण्डिताः | गृह्णातीत्यल्पविज्ञाना ब्रुवते देहचिन्तकाः ||१०||

🔊 Audio coming soon

ಕುಮಾರ ಇತ್ಯಾದಿ| ಕುಮಾರಃ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಃ, ಸ್ಕನ್ದಸಾಮಾನ್ಯಾತ್ ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹನಾಮತುಲ್ಯತ್ವಾದ್ಬಾಲಂ ಗೃಹ್ಣಾತೀತಿ ಯೇ ಕೇಚಿದಪಣ್ಡಿತಾ ದೇಹಚಿನ್ತಕಾ ವೈದ್ಯಾ ಬ್ರುವತೇ ತೇಽಲ್ಪವಿಜ್ಞಾನಾ ಅಪಣ್ಡಿತಾಃ||೧೦||

Adhikarana 10 (11-20) · Śloka 21

ತತೋ ಭಗವತಿ ಸ್ಕನ್ದೇ ಸುರಸೇನಾಪತೌ ಕೃತೇ | ಉಪತಸ್ಥುರ್ಗ್ರಹಾಃ ಸರ್ವೇ ದೀಪ್ತಶಕ್ತಿಧರಂ ಗುಹಮ್ ||೧೧|| ಊಚುಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಯಶ್ಚೈನಂ ವೃತ್ತಿಂ ನಃ ಸಂವಿಧತ್ಸ್ವ ವೈ | ತೇಷಾಮರ್ಥೇ ತತಃ ಸ್ಕನ್ದಃ ಶಿವಂ ದೇವಮಚೋದಯತ್ ||೧೨|| ತತೋ ಗ್ರಹಾಂಸ್ತಾನುವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಭಗನೇತ್ರಹೃತ್ | ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಂ ಮಾನುಷಂ ಚ ದೈವಂ ಚ ತ್ರಿತಯಂ ಜಗತ್ ||೧೩|| ಪರಸ್ಪರೋಪಕಾರೇಣ ವರ್ತತೇ ಧಾರ್ಯತೇಽಪಿ ಚ | ದೇವಾ ಮನುಷ್ಯಾನ್ ಪ್ರೀಣನ್ತಿ ತೈರ್ಯಗ್ಯೋನೀಂಸ್ತಥೈವ ಚ ||೧೪|| ವರ್ತಮಾನೈರ್ಯಥಾಕಾಲಂ ಶೀತವರ್ಷೋಷ್ಣಮಾರುತೈಃ | ಇಜ್ಯಾಞ್ಜಲಿನಮಸ್ಕಾರಜಪಹೋಮವ್ರತಾದಿಭಿಃ ||೧೫|| ನರಾಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಯುಕ್ತೈಶ್ಚ ಪ್ರೀಣನ್ತಿ ತ್ರಿದಿವೇಶ್ವರಾನ್ | ಭಾಗಧೇಯಂ ವಿಭಕ್ತಂ ಚ ಶೇಷಂ ಕಿಞ್ಚಿನ್ನ ವಿದ್ಯತೇ ||೧೬|| ತದ್ಯುಷ್ಮಾಕಂ ಶುಭಾ ವೃತ್ತಿರ್ಬಾಲೇಷ್ವೇವ ಭವಿಷ್ಯತಿ | ಕುಲೇಷು ಯೇಷು ನೇಜ್ಯನ್ತೇ ದೇವಾಃ ಪಿತರ ಏವ ಚ ||೧೭|| ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಸಾಧವಶ್ಚೈವ ಗುರವೋಽತಿಥಯಸ್ತಥಾ | ನಿವೃತ್ತಾಚಾರಶೌಚೇಷು ಪರಪಾಕೋಪಜೀವಿಷು ||೧೮|| ಉತ್ಸನ್ನಬಲಿಭಿಕ್ಷೇಷು ಭಿನ್ನಕಾಂಸ್ಯೋಪಭೋಜಿಷು | ಗೃಹೇಷು ತೇಷು ಯೇ ಬಾಲಾಸ್ತಾನ್ ಗೃಹ್ಣೀಧ್ವಮಶಙ್ಕಿತಾಃ ||೧೯|| ತತ್ರ ವೋ ವಿಪುಲಾ ವೃತ್ತಿಃ ಪೂಜಾ ಚೈವ ಭವಿಷ್ಯತಿ | ಏವಂ ಗ್ರಹಾಃ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಬಾಲಾನ್ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಚಾಪ್ಯತಃ ||೨೦|| ಗ್ರಹೋಪಸೃಷ್ಟಾ ಬಾಲಾಸ್ತು ದುಶ್ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯತಮಾ ಮತಾಃ |೨೧|

View original

ततो भगवति स्कन्दे सुरसेनापतौ कृते | उपतस्थुर्ग्रहाः सर्वे दीप्तशक्तिधरं गुहम् ||११|| ऊचुः प्राञ्जलयश्चैनं वृत्तिं नः संविधत्स्व वै | तेषामर्थे ततः स्कन्दः शिवं देवमचोदयत् ||१२|| ततो ग्रहांस्तानुवाच भगवान् भगनेत्रहृत् | तिर्यग्योनिं मानुषं च दैवं च त्रितयं जगत् ||१३|| परस्परोपकारेण वर्तते धार्यतेऽपि च | देवा मनुष्यान् प्रीणन्ति तैर्यग्योनींस्तथैव च ||१४|| वर्तमानैर्यथाकालं शीतवर्षोष्णमारुतैः | इज्याञ्जलिनमस्कारजपहोमव्रतादिभिः ||१५|| नराः सम्यक् प्रयुक्तैश्च प्रीणन्ति त्रिदिवेश्वरान् | भागधेयं विभक्तं च शेषं किञ्चिन्न विद्यते ||१६|| तद्युष्माकं शुभा वृत्तिर्बालेष्वेव भविष्यति | कुलेषु येषु नेज्यन्ते देवाः पितर एव च ||१७|| ब्राह्मणाः साधवश्चैव गुरवोऽतिथयस्तथा | निवृत्ताचारशौचेषु परपाकोपजीविषु ||१८|| उत्सन्नबलिभिक्षेषु भिन्नकांस्योपभोजिषु | गृहेषु तेषु ये बालास्तान् गृह्णीध्वमशङ्किताः ||१९|| तत्र वो विपुला वृत्तिः पूजा चैव भविष्यति | एवं ग्रहाः समुत्पन्ना बालान् गृह्णन्ति चाप्यतः ||२०|| ग्रहोपसृष्टा बालास्तु दुश्चिकित्स्यतमा मताः |२१|

🔊 Audio coming soon

ಕೇ ತರ್ಹಿ ಬಾಲಾನ್ ಗೃಹ್ಣನ್ತೀತಿ ಪೃಷ್ಟ ಆಹ- ತತ ಇತ್ಯಾದಿ| ತತೋ ಗುಹರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ನವಗ್ರಹೇಷು ಸೃಷ್ಟೇಷು ಸತ್ಸು, ಅನನ್ತರಂ ಸುರಾ ದೇವಾಸ್ತೇಷಾಂ ಸೇನಾ ತಸ್ಯಾಃ ಪತೌ ಸ್ವಾಮಿನಿ ಗುಹೇ ಕೃತೇ ಸತಿ, ಉಪತಸ್ಥುಃ ಆಗತಾಃ| ಶಕ್ತಿಃ ಆಯುಧವಿಶೇಷಃ| ಊಚುಃ ಉಕ್ತವನ್ತಃ| ಪ್ರಾಞ್ಜಲಯಃ ಸಂಯೋಜಿತಹಸ್ತಾಃ| ಏನಂ ಗುಹಂ ಪ್ರತಿ; ಏನಮಿತ್ಯತ್ರ ಅನ್ಯೇ ದೇವೇತಿ ಗುಹಸಮ್ಬೋಧನಂ ಪಠನ್ತಿ| ಕಿಮೂಚುಃ? ವೃತ್ತಿಂ ವರ್ತನಂ, ನಃ ಅಸ್ಮಾಕಂ, ಸಂವಿಧತ್ಸ್ವ ಕುರು, ವೈ ಸ್ಫುಟಮ್| ಆತ್ಮವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಮುಪಸ್ಥಿತಾನಾಂ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಕಾರ್ತಿಕೇಯೇನ ಕಿಂ ಕೃತಮಿತ್ಯಾಹ- ತೇಷಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ತತಃ ಸ್ಕನ್ದಃ ಶಿವಂ ದೇವಮಚೋದಯತ್ತೇಷಾಂ ಗ್ರಹಣಾಮರ್ಥೇ, ತತೋ ಗ್ರಹವೃತ್ತಿಪ್ರಾರ್ಥನಾದನನ್ತರಂ, ಸ್ಕನ್ದಃ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಃ, ಅಚೋದಯತ್ ಪ್ರಾರ್ಥಿತವಾನ್| ಏವಂ ಗ್ರಹಾರ್ಥೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿತಃ ಶಙ್ಕರಃ ಕಿಂ ಕೃತವಾನಿತ್ಯಾಹ- ತತ ಇತ್ಯಾದಿ| ತತಃ ಪ್ರಾರ್ಥನಾನನ್ತರಂ ತಾನ್ ಗ್ರಹಾನ್ ಪ್ರತಿ ಭಗವಾನ್ ಭಗನೇತ್ರಹೃತ್ ಭಗಲೋಚನಹಾರೀ ರುದ್ರ ಉಕ್ತವಾನ್| ಕಿಮುಕ್ತವಾನಿತ್ಯಾಹ- ತಿರ್ಯಗಿತ್ಯಾದಿ| ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಮಾನುಷದೇವಾನಾಂ ತ್ರಿತಯಂ ಜಗಚ್ಛಬ್ದವಾಚ್ಯಂ, ಏತತ್ತ್ರಿತಯಂ ಪರಸ್ಪರಮನ್ಯೋನ್ಯೋಪಕಾರೇಣ ವರ್ತತೇ, ಧಾರ್ಯತೇಽಪಿ ಚೇತಿ ಚಕಾರಾತ್ ಕ್ರಿಯತೇ ಚ| ತತ್ರ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಯೋ ಗವಾದಯಃ, ತೇ ಮನುಷ್ಯಾನುಪಕುರ್ವನ್ತಿ ವಹನಾದಿನಾ; ಮಾನುಷಾಶ್ಚ ಮಾಷಾದಿದಾನೇನ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನೀನುಪಕುರ್ವನ್ತಿ| ದೇವಮಾನುಷಯೋಃ ಪರಸ್ಪರೋಪಕಾರಮಾಹ- ದೇವಾ ಇತ್ಯಾದಿ| ಯಥಾಕಾಲಂ ಶೀತೋಷ್ಣವರ್ಷಾದೀನ್ ಕೃತ್ವಾ ಮಾನುಷಾನ್ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನೀಂಶ್ಚ ಪ್ರೀಣಯನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ದೇವೇಷು ಮಾನುಷೋಪಕಾರಮಾಹ- ಇಜ್ಯೇತ್ಯಾದಿ| ಇಜ್ಯಾ ಯಾಗಃ, ಅಞ್ಜಲಿಃ ಕರದ್ವಯಯೋಜನಂ, ನಮಸ್ಕಾರಃ ಪ್ರಣಾಮಃ, ಜಪ ಓಙ್ಕಾರಪೂರ್ವಕಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾದ್ಯಾವರ್ತನಂ, ಹೋಮೋ ಲಕ್ಷಾದಿಸಙ್ಖ್ಯಾಹುತಿಭಿರ್ವಹ್ನೌ ಹವನಂ, ವ್ರತಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಂ, ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಯುಕ್ತೈಃ ವೇದೋಕ್ತವಿಧಾನೇನ ಪ್ರಯುಕ್ತೈಃ; ಇಜ್ಯಾಞ್ಜಲಿಪ್ರಭೃತಿಭಿಃ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರಯುಕ್ತೈರ್ನರಾಸ್ತ್ರಿದಿವೇಶ್ವರಾನ್ ದೇವಾನ್ ಪ್ರೀಣಯನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಭಾಗಧೇಯಮಿತ್ಯಾದಿ| ಭಾಗಧೇಯಮ್ ಅಂಶಸಮೂಹಃ, ವಿಭಕ್ತಂ ದೇವಾದಿತ್ರಿತಯೇನ ಸರ್ವಮೇವ ವಿಭಜ್ಯ ಗೃಹೀತಂ, ಶೇಷಮ್ ಅವಶಿಷ್ಟಂ, ಕಿಞ್ಚಿನ್ನಾಸ್ತಿ ಯತಸ್ತತ್ತಸ್ಮಾದ್ಬಾಲಗ್ರಹರಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಸೃಷ್ಟತ್ವಾದ್ಯುಷ್ಮಾಕಂ ವೃತ್ತಿರಪಿ ಭೋ ಗ್ರಹಾ ಬಾಲೇಷ್ವೇವ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ| ಅನಪರಾಧೇಷು ಬಾಲೇಷು ವೃತ್ತಿಂ ಕಲ್ಪಯನ್ ಶಮ್ಭುರಪಿ ದೋಷಭಾಕ್ ಸ್ಯಾದತಃ ಸಾಪರಾಧೇಷು ವೃತ್ತಿಮಾಹ- ಕುಲೇಷ್ವಿತ್ಯಾದಿ| ನೇಜ್ಯನ್ತೇ ನ ಪೂಜ್ಯನ್ತೇ, ಉತ್ಸನ್ನೇ ನಷ್ಟೇ ಬಲಿಭಿಕ್ಷೇ ಯೇಷು ತಾನಿ ತಥಾ, ತೇಷು ವೃತ್ತಿರಿತಿ| ಅತ್ರ ಹಿಂಸನಮೇವ ವೃತ್ತಿಃ| ಪೂಜಾ ಚೈವೇತಿ ಪುಷ್ಪಾದಿನಾ ಭೋಜನಾದಿನಾ ಚೇತ್ಯರ್ಥಃ||೧೧-೨೦||-

Adhikarana 11 (21-22) · Śloka 22

ವೈಕಲ್ಯಂ ಮರಣಂ ಚಾಪಿ ಧ್ರುವಂ ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹೇ ಮತಮ್ ||೨೧|| ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹೋಽತ್ಯುಗ್ರತಮಃ ಸರ್ವೇಷ್ವೇವ ಯತಃ ಸ್ಮೃತಃ | ಅನ್ಯೋ ವಾ ಸರ್ವರೂಪಸ್ತು ನ ಸಾಧ್ಯೋ ಗ್ರಹ ಉಚ್ಯತೇ ||೨೨||

View original

वैकल्यं मरणं चापि ध्रुवं स्कन्दग्रहे मतम् ||२१|| स्कन्दग्रहोऽत्युग्रतमः सर्वेष्वेव यतः स्मृतः | अन्यो वा सर्वरूपस्तु न साध्यो ग्रह उच्यते ||२२||

🔊 Audio coming soon

ಏವಮಿತ್ಯಾದಿ| ವೈಕಲ್ಯಂ ವಿಕಲಾಙ್ಗತಾ| ಧ್ರುವಂ ನಿಶ್ಚಿತಮ್| ಸ್ಕನ್ದೇತ್ಯಾದಿ| ಸರ್ವೇಷ್ವೇವ ಗ್ರಹೇಷು ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹೋ ಯತೋಽತ್ಯುಗ್ರತಮಃ, ಅತ ಏವ ತದ್ಗೃಹೀತಸ್ಯ ಧ್ರುವಂ ಮರಣಂ, ಅಥ ಕಥಞ್ಚಿಜ್ಜೀವತಿ ತದಾ ವೈಕಲ್ಯಮಿತಿ| ಅನ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ| ಅನ್ಯೋ ವಾ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಾದಿಕಃ||೨೧-೨೨||

Adhikarana puShpikA · Śloka 37

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕುಮಾರತನ್ತ್ರೇ ಗ್ರಹೋತ್ಪತ್ತ್ಯಧ್ಯಾಯೋ ನಾಮ(ಏಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೩೭||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे ग्रहोत्पत्त्यध्यायो नाम(एकादशोऽध्यायः, आदितः) सप्तत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३७||

🔊 Audio coming soon

ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕೌಮಾರಭೃತ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಗ್ರಹೇತ್ಪತ್ತ್ಯಧ್ಯಾಯಃ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶತ್ತಮಃ||೩೭||

37. grahōtpattyadhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi