Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਕਰ੍ਣਗਤਰੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातः कर्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗਤਰੋਗਸਾਮਾਨ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਗਤਰੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਾਰਮ੍ਭੋ ਯੁਕ੍ਤ ਇਤ੍ਯਤ ਆਹ- ਅਥਾਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਗਤਸ਼ਬ੍ਦ ਆਸ਼੍ਰਿਤਪਰ੍ਯਾਯਃ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
ਕਰ੍ਣਸ਼ੂਲਂ ਪ੍ਰਣਾਦਸ਼੍ਚ ਬਾਧਿਰ੍ਯਂ ਕ੍ਸ੍ਵੇਡ ਏਵ ਚ | ਕਰ੍ਣਸ੍ਰਾਵਃ ਕਰ੍ਣਕਣ੍ਡੂਃ ਕਰ੍ਣਵਰ੍ਚਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ||੩|| ਕਮਿਕਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਨਾਹੌ ਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਦ੍ਵਿਵਿਧਸ੍ਤਥਾ | ਕਰ੍ਣਪਾਕਃ ਪੂਤਿਕਰ੍ਣਸ੍ਤਥੈਵਾਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ ||੪|| ਕਰ੍ਣਾਰ੍ਬੁਦਂ ਸਪ੍ਤਵਿਧਂ ਸ਼ੋਫਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ | ਏਤੇ ਕਰ੍ਣਗਤਾ ਰੋਗਾ ਅਸ੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰੀਰਿਤਾਃ ||੫||
कर्णशूलं प्रणादश्च बाधिर्यं क्ष्वेड एव च | कर्णस्रावः कर्णकण्डूः कर्णवर्चस्तथैव च ||३|| कृमिकर्णप्रतिनाहौ विद्रधिर्द्विविधस्तथा | कर्णपाकः पूतिकर्णस्तथैवार्शश्चतुर्विधम् ||४|| कर्णार्बुदं सप्तविधं शोफश्चापि चतुर्विधः | एते कर्णगता रोगा अष्टाविंशतिरीरिताः ||५||
🔊 Audio coming soon
ਤਾਨੇਵ ਕਰ੍ਣਗਤਰੋਗਾਨ੍ਨਾਮਭਿਃ ਸਙ੍ਖ੍ਯਯਾ ਚਾਹ- ਕਰ੍ਣਸ਼ੂਲਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਰ੍ਣਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਕਸ੍ਟਸਾਧ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਗੇਵ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਃ| ਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਦ੍ਵਿਵਿਧਃ- ਦੋਸਵਿਦ੍ਰਧਿਃ ਕ੍ਸਤਵਿਦ੍ਰਧਿਸ਼੍ਚ; ਅਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ- ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਸਨ੍ਨਿਪਾਤੈਃ; ਅਰ੍ਬੁਦਂ ਸਪ੍ਤਵਿਧਂ- ਵਾਤੇਨ ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਕਫੇਨ ਚਾਪਿ ਰਕ੍ਤੇਨ ਮਾਂਸੇਨ ਚ ਮੇਦਸਾ ਚ, ਸਪ੍ਤਮਂ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ; ਸ਼ੋਫਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ- ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫਸਨ੍ਨਿਪਾਤੈਃ| ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਾਦੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯਾਂ ਲਬ੍ਧਾਯਾਮਸ੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰਿਤਿ ਭੂਯਃ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਕਰਣਂ ਨਿਯਮਾਰ੍ਥਂ, ਤੇਨ ਚ ਵਿਦੇਹਸਙ੍ਖ੍ਯਯਾ ਅਧਿਕਤ੍ਵਂ ਮਾ ਭੂਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੩-੫||
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
ਸਮੀਰਣਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਗਤੋਨ੍ਯਥਾਚਰਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸ਼ੂਲਮਤੀਵ ਕਰ੍ਣਯੋਃ | ਕਰੋਤਿ ਦੋਸੈਸ਼੍ਚ ਯਥਾਸ੍ਵਮਾਵਤਃ ਸ ਕਰ੍ਣਸ਼ੂਲਃ ਕਥਿਤੋ ਦੁਰਾਚਰਃ ||੬||
समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरः समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः | करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः ||६||
🔊 Audio coming soon
ਕਰ੍ਣਸ਼ੂਲਮਾਹ- ਸਮੀਰਣ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਨ੍ਯਥਾਚਰ ਇਤਿ ਵਿਮਾਰ੍ਗਗਃ| ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸ਼ੂਲਮਤੀਵ ਕਰ੍ਣਯੋਃ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨੀਯਮ੍| ਦੋਸੈਃ ਕਫਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤੈਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਵਾਯੋਰੇਵ ਵਾਯ੍ਵਨ੍ਤਰਾਵਰਣਾਦ੍ਬਹੁਵਚਨਂ ਸਮਰ੍ਥਯਨ੍ਤਿ| ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਦੋਸਸ੍ਯ ਅਨਤਿਕ੍ਰਮੇਣ ਯਥਾਸ੍ਵਮ੍| ਦੁਰਾਚਰੋ ਦੁਃਖੇਨੋਪਚਰ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਨ੍ਯੇ ‘ਦੁਰਾਸਦ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਦੁਰ੍ਵਾਰ ਇਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ| ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ਼ੂਲਬਾਧਿਰ੍ਯਵਿਦ੍ਰਧ੍ਯਰ੍ਸ਼ੋਰ੍ਬੁਦਸ਼ੋਫਾਃ ਪ੍ਰਾਙ੍ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਾਸ੍ਤਥਾਪਿ ਕਰ੍ਣਰੋਗਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਸਾਧ੍ਯਾਸਾਧ੍ਯਵਿਭਾਗਾਰ੍ਥਂ ਚ ਪੁਨਰ੍ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਾਃ; ਸ਼ੂਲਸ੍ਤੁ ਵਾਤਵ੍ਯਾਧਿਨਿਦਾਨੇ ਕੇਵਲਵਾਤਜ ਉਕ੍ਤਃ ਅਤ੍ਰ ਪੁਨਰ੍ਦੋਸੈਰਾਵਤ ਇਤਿ ਨ ਪੌਨਰੁਕ੍ਤ੍ਯਮ੍||੬||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ਯਦਾ ਤੁ ਨਾਡੀਸੁ ਵਿਮਾਰ੍ਗਮਾਗਤਃ ਸ ਏਵ ਸ਼ਬ੍ਦਾਭਿਵਹਾਸੁ ਤਿਸ੍ਠਤਿ | ਸ਼ਣੋਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਾਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਂਸ੍ਤਦਾ ਨਰਃ ਪ੍ਰਣਾਦਮੇਨਂ ਕਥਯਨ੍ਤਿ ਚਾਮਯਮ੍ ||੭||
यदा तु नाडीषु विमार्गमागतः स एव शब्दाभिवहासु तिष्ठति | शृणोति शब्दान् विविधांस्तदा नरः प्रणादमेनं कथयन्ति चामयम् ||७||
🔊 Audio coming soon
ਕਰ੍ਣਨਾਦਮਾਹ- ਯਦਾ ਤੁ ਨਾਡੀਸ੍ਵਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਿਮਾਰ੍ਗਮਾਗਤਃ ਵਿਰੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ, ਵਿਮਾਰ੍ਗੋਤ੍ਰ ਸ਼ਿਰ ਏਵ, ਵਿਮਾਰ੍ਗਗਃ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗੋ ਯਦਾ ਤਿਸ੍ਠਤਿ, (ਸ ਏਵੇਤ੍ਯੇਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਕਫਾਦ੍ਯਾਵਰਣਾਵਤਃ| ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼ਬ੍ਦਵਹਾਸੁ ਨਾਡੀਸੁ ਸ ਏਵ ਵਾਯੁਰ੍ਵਿਮਾਰ੍ਗਗੋ ਯਦਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧ੍ਯਤਿ) ਤਦਾ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਸ਼ਬ੍ਦਾਨ੍ ਨਰਃ ਸ਼ਣੋਤੀਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ| ਅਸ੍ਯ ਰੋਗਸ੍ਯਾਪੀਡਾਕਰਤ੍ਵਾਦਰੋਗਤ੍ਵਂ ਮਾ ਭੂਦਿਤਿ ਦ੍ਯੋਤਨਾਰ੍ਥਮਾਮਯਵਚਨਮ੍||੭||
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
ਸ ਏਵ ਸ਼ਬ੍ਦਾਨੁਵਹਾ ਯਦਾ ਸਿਰਾਃ ਕਫਾਨੁਯਾਤੋ ਵ੍ਯਨੁਸਤ੍ਯ ਤਿਸ੍ਠਤਿ | ਤਦਾ ਨਰਸ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਕਾਰਸੇਵਿਨੋ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਬਾਧਿਰ੍ਯਮਸਂਸ਼ਯਂ ਖਲੁ ||੮||
स एव शब्दानुवहा यदा सिराः कफानुयातो व्यनुसृत्य तिष्ठति | तदा नरस्याप्रतिकारसेविनो भवेत्तु बाधिर्यमसंशयं खलु ||८||
🔊 Audio coming soon
ਬਾਧਿਰ੍ਯਮਾਹ- ਸ ਏਵ ਸ਼ਬ੍ਦਾਨੁਵਹਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ ਏਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਵਾਯੁਃ ਕਫਾਨੁਯਾਤਃ ਕਫਾਨੁਗਤਃ| ਸ ਏਵੇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਪਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਲੁਪ੍ਤੋ ਦ੍ਰਸ੍ਟਵ੍ਯਃ, ਤੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਵਾਯੁਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਨ੍ਵਿਤੋਪਿ ਵੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵ੍ਯਨੁਸਤ੍ਯ ਵਿਵਿਧਮਾਰ੍ਗਮਾਵਤ੍ਯ| ਅਪ੍ਰਤਿਕਾਰਸੇਵਿਨਃ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਕੁਰ੍ਵਤਃ||੮||
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
ਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ ਕ੍ਸਯਾਦ੍ਰੂਕ੍ਸਕਸਾਯਭੋਜਨਾਤ੍ ਸਮੀਰਣਃ ਸ਼ਬ੍ਦਪਥੇ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਿਤਃ | ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ਼ੀਰ੍ਸਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ੀਤਸੇਵਿਨਃ ਕਰੋਤਿ ਹਿ ਕ੍ਸ੍ਵੇਡਮਤੀਵ ਕਰ੍ਣਯੋਃ ||੯||
श्रमात् क्षयाद्रूक्षकषायभोजनात् समीरणः शब्दपथे प्रतिष्ठितः | विरिक्तशीर्षस्य च शीतसेविनः करोति हि क्ष्वेडमतीव कर्णयोः ||९||
🔊 Audio coming soon
ਕਰ੍ਣਕ੍ਸ੍ਵੇਡਮਾਹ- ਸ਼੍ਰਮਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਕ੍ਸਯੋ ਧਾਤੁਕ੍ਸਯਃ| ਕ੍ਸ੍ਵੇਡਃ ਸ਼ਬ੍ਦਃ| ਕਰ੍ਣਨਾਦਃ ਕੇਵਲਵਾਤਾਰਬ੍ਧੋ ਨਾਨਾਵਿਧਸ਼ਬ੍ਦਾਨ੍ਵਿਤਃ, ਕਰ੍ਣਕ੍ਸ੍ਵੇਡਸ੍ਤੁ ਦੋਸਸਂਸਸ੍ਟਵਾਤਾਰਬ੍ਧੋ ਵਂਸ਼ਘੋਸਾਨੁਕਾਰਿਸ਼ਬ੍ਦਾਨ੍ਵਿਤਃ| ਤਥਾ ਚ ਵਿਦੇਹਃ,- “ਮਾਰੁਤਃ ਕਫਵਾਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਸਸ੍ਟਃ ਸ਼ੋਣਿਤੇਨ ਚ| ਕਰ੍ਣਕ੍ਸ੍ਵੇਡਨਂ ਸਞ੍ਜਨਯੇਤ੍ ਕ੍ਸ੍ਵੇਡਨਂ ਵੇਣੁਘੋਸਵਤ੍”- ਇਤਿ; ਏਸ ਕਰ੍ਣਨਾਦਕ੍ਸ੍ਵੇਡਯੋਰ੍ਭੇਦਃ||੯||
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
ਸ਼ਿਰੋਭਿਘਾਤਾਦਥਵਾ ਨਿਮਜ੍ਜਤੋ ਜਲੇ ਪ੍ਰਪਾਕਾਦਥਵਾਪਿ ਵਿਦ੍ਰਧੇਃ | ਸ੍ਰਵੇਤ੍ਤੁ ਪੂਯਂ ਸ਼੍ਰਵਣੋਨਿਲਾਵਤਃ ਸ ਕਰ੍ਣਸਂਸ੍ਰਾਵ ਇਤਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ||੧੦||
शिरोभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्रधेः | स्रवेत्तु पूयं श्रवणोऽनिलावृतः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः ||१०||
🔊 Audio coming soon
ਕਰ੍ਣਸ੍ਰਾਵਮਾਹ- ਸ਼ਿਰੋਭਿਘਾਤਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਿਦ੍ਰਧੇਃ ਕਰ੍ਣਵਿਦ੍ਰਧੇਃ||੧੦||
Adhikarana 8 (11) · Śloka 11
ਕਫੇਨ ਕਣ੍ਡੂਃ ਪ੍ਰਚਿਤੇਨ ਕਰ੍ਣਯੋਰ੍ਭਸ਼ਂ ਭਵੇਤ੍ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਕਰ੍ਣਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤੇ |੧੧|
कफेन कण्डूः प्रचितेन कर्णयोर्भृशं भवेत् स्रोतसि कर्णसञ्ज्ञिते |११|
🔊 Audio coming soon
ਕਰ੍ਣਕਣ੍ਡੂਮਾਹ- ਕਫੇਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਰ੍ਣਯੋਃ ਪ੍ਰਚਿਤੇਨ ਸਞ੍ਚਿਤੇਨ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਕਰ੍ਣਸ੍ਰੋਤਸਿ ਭਸ਼ਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਣ੍ਡੂਰ੍ਭਵੇਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ|੧੧|-
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ਵਿਸ਼ੋਸਿਤੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਪਿਤ੍ਤਤੇਜਸਾ ਨਣਾਂ ਭਵੇਤ੍ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਕਰ੍ਣਗੂਥਕਃ ||੧੧||
विशोषिते श्लेष्मणि पित्ततेजसा नृणां भवेत् स्रोतसि कर्णगूथकः ||११||
🔊 Audio coming soon
ਕਰ੍ਣਗੂਥਕਮਾਹ- ਵਿਸ਼ੋਸਿਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਸਞ੍ਚਿਤੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਪਿਤ੍ਤਤੇਜਸਾ ਵਿਸ਼ੋਸਿਤੇ ਸਤਿ ਕਰ੍ਣਗੂਥਕੋ ਭਵੇਦਿਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ||੧੧||
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
ਸ ਕਰ੍ਣਵਿਟ੍ਕੋ ਦ੍ਰਵਤਾਂ ਯਦਾ ਗਤੋ ਵਿਲਾਯਿਤੋ ਘ੍ਰਾਣਮੁਖਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ | ਤਦਾ ਸ ਕਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਨਾਹਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤੋ ਭਵੇਦ੍ਵਿਕਾਰਃ ਸ਼ਿਰਸੋਭਿਤਾਪਨਃ ||੧੨||
स कर्णविट्को द्रवतां यदा गतो विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते | तदा स कर्णप्रतिनाहसञ्ज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽभितापनः ||१२||
🔊 Audio coming soon
ਕਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਨਾਹਮਾਹ- ਸ ਕਰ੍ਣੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਿਲਯਨਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦਾਭ੍ਯਾਮ੍| ਕਫਮਾਰੁਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਵਾ ਵਿਦੇਹੋਕ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍| ਸ਼ਿਰਸੋਭਿਤਾਪਨਃ ਸਕਲਸ਼ਿਰੋਵਿਕਾਰਕਾਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ||੧੨||
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
ਯਦਾ ਤੁ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਥਵਾਪਿ ਜਨ੍ਤਵਃ ਸਜਨ੍ਤ੍ਯਪਤ੍ਯਾਨ੍ਯਥਵਾਪਿ ਮਕ੍ਸਿਕਾਃ | ਤਦਞ੍ਜਨਤ੍ਵਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣੋ ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਭਿਸਗ੍ਭਿਰਾਦ੍ਯੈਃ ਕਮਿਕਰ੍ਣਕੋ ਗਦਃ ||੧੩||
यदा तु मूर्च्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः | तदञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः कृमिकर्णको गदः ||१३||
🔊 Audio coming soon
ਕਮਿਕਰ੍ਣਮਾਹ- ਯਦੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਤਨ੍ਤਿ| ਜਨ੍ਤਵੋ ਮਾਂਸਕੋਥਜਾਃ ਕਮਯਃ| ਅਪਤ੍ਯਾਨਿ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਕਮੀਨ੍| ਮਕ੍ਸਿਕਾ ਮਮ੍ਭਣਾਖ੍ਯਾ ਨੀਲਮਕ੍ਸਿਕਾਃ| ਤਦਞ੍ਜਨਤ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਆਦ੍ਯੈਰ੍ਭਿਸਗ੍ਭਿਸ੍ਤਦਞ੍ਜਨਤ੍ਵਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਃ ਕਮਿਕਰ੍ਣਕੋ ਨਿਰੁਕ੍ਤ ਇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਤਦਞ੍ਜਨਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਮਿਲਕ੍ਸਣਤ੍ਵਾਤ੍| ਆਦ੍ਯੈਰ੍ਭਿਸਗ੍ਭਿਃ ਵਿਦੇਹਾਦਿਭਿਃ| ਅਯਂ ਰੋਗਃ ਸਾਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਃ, ਵਿਦੇਹਪ੍ਰੋਕ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍||੧੩||
Adhikarana 12 (14) · Śloka 14
ਕ੍ਸਤਾਭਿਘਾਤਪ੍ਰਭਵਸ੍ਤੁ ਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ਤਥਾ ਦੋਸਕਤੋਪਰਃ ਪੁਨਃ | ਸਰਕ੍ਤਪੀਤਾਰੁਣਮਸ੍ਰਮਾਸ੍ਰਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਤੋਦਧੂਮਾਯਨਦਾਹਚੋਸਵਾਨ੍ ||੧੪||
क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्रधिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः | सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान् ||१४||
🔊 Audio coming soon
ਕਰ੍ਣਵਿਦ੍ਰਧਿਮਾਹ- ਕ੍ਸਤਾਭਿਘਾਤਪ੍ਰਭਵ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕ੍ਸਤਾਭਿਘਾਤਪ੍ਰਭਵਸ੍ਤੁ ਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਭਵੇਦਿਤਿ ਛੇਦਃ| ਏਤੇਨ ਕ੍ਸਤਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ| ਦੋਸਕਤੋਪਰਃ ਦੋਸਜਨਿਤੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਵਿਦ੍ਰਧਿਃ| ਏਤੇਨ ਦੋਸਜੋ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ| ਸ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ| ਕ੍ਸਤਵਿਦ੍ਰਧੇਰ੍ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ- ਸਰਕ੍ਤਪੀਤਾਰੁਣਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਸ੍ਰਂ ਰਕ੍ਤਮ੍| ਧੂਮਾਯਨਂ ਧੂਮੋਦ੍ਵਮਨਮਿਵ ਵੇਦਨਾਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਚੋਸਵਾਨ੍ ਆਚੂਸ੍ਯਤ ਇਵ| ਦੋਸਵਿਦ੍ਰਧੇਰ੍ਲਕ੍ਸਣਂ ਦੋਸਲਿਙ੍ਗੈਰੇਵ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਮ੍| ਸਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਾਰੁਣੇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਕਰ੍ਣਪਾਕਲਕ੍ਸਣਮੁਕ੍ਤਮਿਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਕਥਯਨ੍ਤਿ; ਤਚ੍ਚ ਮਹ੍ਯਂ ਨ ਰੋਚਤੇ, ਯਤੋ ਜੇਜ੍ਜਟਾਦੀਨਾਮੀਦਸ਼ੋਭਿਪ੍ਰਾਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ||੧੪||
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
ਭਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਪਾਕਃ ਖਲੁ ਪਿਤ੍ਤਕੋਪਤੋ ਵਿਕੋਥਵਿਕ੍ਲੇਦਕਰਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਣਯੋਃ |੧੫|
भवेत् प्रपाकः खलु पित्तकोपतो विकोथविक्लेदकरश्च कर्णयोः |१५|
🔊 Audio coming soon
ਕਰ੍ਣਪਾਕਲਕ੍ਸਣਮਾਹ- ਭਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਪਾਕ ਇਤ੍ਯਾਦਿ|੧੫|-
Adhikarana 14 (15) · Śloka 16
ਸ੍ਥਿਤੇ ਕਫੇ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਪਿਤ੍ਤਤੇਜਸਾ ਵਿਲਾਯ੍ਯਮਾਨੇ ਭਸ਼ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ||੧੫|| ਅਵੇਦਨੋ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾ ਸਵੇਦਨੋ ਘਨਂ ਸ੍ਰਵੇਤ੍ ਪੂਤਿ ਚ ਪੂਤਿਕਰ੍ਣਕਃ |੧੬|
स्थिते कफे स्रोतसि पित्ततेजसा विलाय्यमाने भृशसम्प्रतापवान् ||१५|| अवेदनो वाऽप्यथवा सवेदनो घनं स्रवेत् पूति च पूतिकर्णकः |१६|
🔊 Audio coming soon
ਪੂਤਿਕਰ੍ਣਮਾਹ- ਸ੍ਥਿਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਘਨਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵਾਰਂਵਾਰਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਅਨ੍ਯੇ ਘਨਮਿਤਿ ਪੂਯਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਣਮਾਹੁਃ| ਪੂਤਿ ਪੂਯਮ੍||੧੫||-
Adhikarana 15 (16) · Śloka 16
ਪ੍ਰਦਿਸ੍ਟਲਿਙ੍ਗਾਨ੍ਯਰਸ਼ਾਂਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਸ੍ਤਥੈਵ ਸ਼ੋਫਾਰ੍ਬੁਦਲਿਙ੍ਗਮੀਰਿਤਮ੍ | ਮਯਾ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਯੋਜਯੇਦਿਹੈਵ ਤਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭਿਸਗ੍ਵਰਃ ||੧੬||
प्रदिष्टलिङ्गान्यरशांसि तत्त्वतस्तथैव शोफार्बुदलिङ्गमीरितम् | मया पुरस्तात् प्रसमीक्ष्य योजयेदिहैव तावत् प्रयतो भिषग्वरः ||१६||
🔊 Audio coming soon
ਅਰ੍ਸ਼ਃਸ਼ੋਫਾਰ੍ਬੁਦਾਨ੍ਯਾਹ- ਪ੍ਰਦਿਸ੍ਟੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ੋਫਾਰ੍ਬੁਦਲਿਙ੍ਗਂ ਸ਼ੋਫਸ੍ਯ ਅਰ੍ਬੁਦਸ੍ਯ ਚ ਲਕ੍ਸਣਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਤਃ| ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ| ਪ੍ਰਯੋਗਜ੍ਞੋ ਵੈਦ੍ਯਃ||੧੬||
Adhikarana puShpikA · Śloka 20
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਕਰ੍ਣਗਤਰੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੋ ਨਾਮ ਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੨੦||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कर्णगतरोगविज्ञानीयो नाम विंशतितमोऽध्यायः ||२०||
🔊 Audio coming soon
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੨੦||