Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਕਰ੍ਣਗਤਰੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातः कर्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
20. karṇagatarōgavijñānīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5
ਕਰ੍ਣਸ਼ੂਲਂ ਪ੍ਰਣਾਦਸ਼੍ਚ ਬਾਧਿਰ੍ਯਂ ਕ੍ਸ੍ਵੇਡ ਏਵ ਚ | ਕਰ੍ਣਸ੍ਰਾਵਃ ਕਰ੍ਣਕਣ੍ਡੂਃ ਕਰ੍ਣਵਰ੍ਚਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ||੩|| ਕਮਿਕਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਨਾਹੌ ਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਦ੍ਵਿਵਿਧਸ੍ਤਥਾ | ਕਰ੍ਣਪਾਕਃ ਪੂਤਿਕਰ੍ਣਸ੍ਤਥੈਵਾਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ ||੪|| ਕਰ੍ਣਾਰ੍ਬੁਦਂ ਸਪ੍ਤਵਿਧਂ ਸ਼ੋਫਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ | ਏਤੇ ਕਰ੍ਣਗਤਾ ਰੋਗਾ ਅਸ੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰੀਰਿਤਾਃ ||੫||
View original
कर्णशूलं प्रणादश्च बाधिर्यं क्ष्वेड एव च | कर्णस्रावः कर्णकण्डूः कर्णवर्चस्तथैव च ||३|| कृमिकर्णप्रतिनाहौ विद्रधिर्द्विविधस्तथा | कर्णपाकः पूतिकर्णस्तथैवार्शश्चतुर्विधम् ||४|| कर्णार्बुदं सप्तविधं शोफश्चापि चतुर्विधः | एते कर्णगता रोगा अष्टाविंशतिरीरिताः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (6) · Śloka 6
ਸਮੀਰਣਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਗਤੋਨ੍ਯਥਾਚਰਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸ਼ੂਲਮਤੀਵ ਕਰ੍ਣਯੋਃ | ਕਰੋਤਿ ਦੋਸੈਸ਼੍ਚ ਯਥਾਸ੍ਵਮਾਵਤਃ ਸ ਕਰ੍ਣਸ਼ੂਲਃ ਕਥਿਤੋ ਦੁਰਾਚਰਃ ||੬||
View original
समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरः समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः | करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ਯਦਾ ਤੁ ਨਾਡੀਸੁ ਵਿਮਾਰ੍ਗਮਾਗਤਃ ਸ ਏਵ ਸ਼ਬ੍ਦਾਭਿਵਹਾਸੁ ਤਿਸ੍ਠਤਿ | ਸ਼ਣੋਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਾਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਂਸ੍ਤਦਾ ਨਰਃ ਪ੍ਰਣਾਦਮੇਨਂ ਕਥਯਨ੍ਤਿ ਚਾਮਯਮ੍ ||੭||
View original
यदा तु नाडीषु विमार्गमागतः स एव शब्दाभिवहासु तिष्ठति | शृणोति शब्दान् विविधांस्तदा नरः प्रणादमेनं कथयन्ति चामयम् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (8) · Śloka 8
ਸ ਏਵ ਸ਼ਬ੍ਦਾਨੁਵਹਾ ਯਦਾ ਸਿਰਾਃ ਕਫਾਨੁਯਾਤੋ ਵ੍ਯਨੁਸਤ੍ਯ ਤਿਸ੍ਠਤਿ | ਤਦਾ ਨਰਸ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਕਾਰਸੇਵਿਨੋ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਬਾਧਿਰ੍ਯਮਸਂਸ਼ਯਂ ਖਲੁ ||੮||
View original
स एव शब्दानुवहा यदा सिराः कफानुयातो व्यनुसृत्य तिष्ठति | तदा नरस्याप्रतिकारसेविनो भवेत्तु बाधिर्यमसंशयं खलु ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
ਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ ਕ੍ਸਯਾਦ੍ਰੂਕ੍ਸਕਸਾਯਭੋਜਨਾਤ੍ ਸਮੀਰਣਃ ਸ਼ਬ੍ਦਪਥੇ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਿਤਃ | ਵਿਰਿਕ੍ਤਸ਼ੀਰ੍ਸਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ੀਤਸੇਵਿਨਃ ਕਰੋਤਿ ਹਿ ਕ੍ਸ੍ਵੇਡਮਤੀਵ ਕਰ੍ਣਯੋਃ ||੯||
View original
श्रमात् क्षयाद्रूक्षकषायभोजनात् समीरणः शब्दपथे प्रतिष्ठितः | विरिक्तशीर्षस्य च शीतसेविनः करोति हि क्ष्वेडमतीव कर्णयोः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 10
ਸ਼ਿਰੋਭਿਘਾਤਾਦਥਵਾ ਨਿਮਜ੍ਜਤੋ ਜਲੇ ਪ੍ਰਪਾਕਾਦਥਵਾਪਿ ਵਿਦ੍ਰਧੇਃ | ਸ੍ਰਵੇਤ੍ਤੁ ਪੂਯਂ ਸ਼੍ਰਵਣੋਨਿਲਾਵਤਃ ਸ ਕਰ੍ਣਸਂਸ੍ਰਾਵ ਇਤਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ||੧੦||
View original
शिरोभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्रधेः | स्रवेत्तु पूयं श्रवणोऽनिलावृतः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11) · Śloka 11
ਕਫੇਨ ਕਣ੍ਡੂਃ ਪ੍ਰਚਿਤੇਨ ਕਰ੍ਣਯੋਰ੍ਭਸ਼ਂ ਭਵੇਤ੍ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਕਰ੍ਣਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤੇ |੧੧|
View original
कफेन कण्डूः प्रचितेन कर्णयोर्भृशं भवेत् स्रोतसि कर्णसञ्ज्ञिते |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ਵਿਸ਼ੋਸਿਤੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਿ ਪਿਤ੍ਤਤੇਜਸਾ ਨਣਾਂ ਭਵੇਤ੍ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਕਰ੍ਣਗੂਥਕਃ ||੧੧||
View original
विशोषिते श्लेष्मणि पित्ततेजसा नृणां भवेत् स्रोतसि कर्णगूथकः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
ਸ ਕਰ੍ਣਵਿਟ੍ਕੋ ਦ੍ਰਵਤਾਂ ਯਦਾ ਗਤੋ ਵਿਲਾਯਿਤੋ ਘ੍ਰਾਣਮੁਖਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ | ਤਦਾ ਸ ਕਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਨਾਹਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤੋ ਭਵੇਦ੍ਵਿਕਾਰਃ ਸ਼ਿਰਸੋਭਿਤਾਪਨਃ ||੧੨||
View original
स कर्णविट्को द्रवतां यदा गतो विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते | तदा स कर्णप्रतिनाहसञ्ज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽभितापनः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
ਯਦਾ ਤੁ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਥਵਾਪਿ ਜਨ੍ਤਵਃ ਸਜਨ੍ਤ੍ਯਪਤ੍ਯਾਨ੍ਯਥਵਾਪਿ ਮਕ੍ਸਿਕਾਃ | ਤਦਞ੍ਜਨਤ੍ਵਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣੋ ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਭਿਸਗ੍ਭਿਰਾਦ੍ਯੈਃ ਕਮਿਕਰ੍ਣਕੋ ਗਦਃ ||੧੩||
View original
यदा तु मूर्च्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः | तदञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः कृमिकर्णको गदः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14) · Śloka 14
ਕ੍ਸਤਾਭਿਘਾਤਪ੍ਰਭਵਸ੍ਤੁ ਵਿਦ੍ਰਧਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ਤਥਾ ਦੋਸਕਤੋਪਰਃ ਪੁਨਃ | ਸਰਕ੍ਤਪੀਤਾਰੁਣਮਸ੍ਰਮਾਸ੍ਰਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਤੋਦਧੂਮਾਯਨਦਾਹਚੋਸਵਾਨ੍ ||੧੪||
View original
क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्रधिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः | सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
ਭਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਪਾਕਃ ਖਲੁ ਪਿਤ੍ਤਕੋਪਤੋ ਵਿਕੋਥਵਿਕ੍ਲੇਦਕਰਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਣਯੋਃ |੧੫|
View original
भवेत् प्रपाकः खलु पित्तकोपतो विकोथविक्लेदकरश्च कर्णयोः |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (15) · Śloka 16
ਸ੍ਥਿਤੇ ਕਫੇ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਪਿਤ੍ਤਤੇਜਸਾ ਵਿਲਾਯ੍ਯਮਾਨੇ ਭਸ਼ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ||੧੫|| ਅਵੇਦਨੋ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾ ਸਵੇਦਨੋ ਘਨਂ ਸ੍ਰਵੇਤ੍ ਪੂਤਿ ਚ ਪੂਤਿਕਰ੍ਣਕਃ |੧੬|
View original
स्थिते कफे स्रोतसि पित्ततेजसा विलाय्यमाने भृशसम्प्रतापवान् ||१५|| अवेदनो वाऽप्यथवा सवेदनो घनं स्रवेत् पूति च पूतिकर्णकः |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (16) · Śloka 16
ਪ੍ਰਦਿਸ੍ਟਲਿਙ੍ਗਾਨ੍ਯਰਸ਼ਾਂਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਸ੍ਤਥੈਵ ਸ਼ੋਫਾਰ੍ਬੁਦਲਿਙ੍ਗਮੀਰਿਤਮ੍ | ਮਯਾ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਯੋਜਯੇਦਿਹੈਵ ਤਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭਿਸਗ੍ਵਰਃ ||੧੬||
View original
प्रदिष्टलिङ्गान्यरशांसि तत्त्वतस्तथैव शोफार्बुदलिङ्गमीरितम् | मया पुरस्तात् प्रसमीक्ष्य योजयेदिहैव तावत् प्रयतो भिषग्वरः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 20
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਕਰ੍ਣਗਤਰੋਗਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੋ ਨਾਮ ਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੨੦||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कर्णगतरोगविज्ञानीयो नाम विंशतितमोऽध्यायः ||२०||
🔊 Audio coming soon