Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

20. karṇagatarōgavijñānīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಕರ್ಣಗತರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

View original

अथातः कर्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

ಇನ್ದ್ರಿಯಗತರೋಗಸಾಮಾನ್ಯಾಚ್ಛ್ರವಣಗತರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಾರಮ್ಭೋ ಯುಕ್ತ ಇತ್ಯತ ಆಹ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಗತಶಬ್ದ ಆಶ್ರಿತಪರ್ಯಾಯಃ||೧-೨||

Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5

ಕರ್ಣಶೂಲಂ ಪ್ರಣಾದಶ್ಚ ಬಾಧಿರ್ಯಂ ಕ್ಷ್ವೇಡ ಏವ ಚ | ಕರ್ಣಸ್ರಾವಃ ಕರ್ಣಕಣ್ಡೂಃ ಕರ್ಣವರ್ಚಸ್ತಥೈವ ಚ ||೩|| ಕೃಮಿಕರ್ಣಪ್ರತಿನಾಹೌ ವಿದ್ರಧಿರ್ದ್ವಿವಿಧಸ್ತಥಾ | ಕರ್ಣಪಾಕಃ ಪೂತಿಕರ್ಣಸ್ತಥೈವಾರ್ಶಶ್ಚತುರ್ವಿಧಮ್ ||೪|| ಕರ್ಣಾರ್ಬುದಂ ಸಪ್ತವಿಧಂ ಶೋಫಶ್ಚಾಪಿ ಚತುರ್ವಿಧಃ | ಏತೇ ಕರ್ಣಗತಾ ರೋಗಾ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿರೀರಿತಾಃ ||೫||

View original

कर्णशूलं प्रणादश्च बाधिर्यं क्ष्वेड एव च | कर्णस्रावः कर्णकण्डूः कर्णवर्चस्तथैव च ||३|| कृमिकर्णप्रतिनाहौ विद्रधिर्द्विविधस्तथा | कर्णपाकः पूतिकर्णस्तथैवार्शश्चतुर्विधम् ||४|| कर्णार्बुदं सप्तविधं शोफश्चापि चतुर्विधः | एते कर्णगता रोगा अष्टाविंशतिरीरिताः ||५||

🔊 Audio coming soon

ತಾನೇವ ಕರ್ಣಗತರೋಗಾನ್ನಾಮಭಿಃ ಸಙ್ಖ್ಯಯಾ ಚಾಹ- ಕರ್ಣಶೂಲಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕರ್ಣಶೂಲಸ್ಯ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯತ್ವಾತ್ ಪ್ರಾಗೇವ ನಿರ್ದೇಶಃ| ವಿದ್ರಧಿರ್ದ್ವಿವಿಧಃ- ದೋಷವಿದ್ರಧಿಃ ಕ್ಷತವಿದ್ರಧಿಶ್ಚ; ಅರ್ಶಶ್ಚತುರ್ವಿಧಂ- ವಾತಪಿತ್ತಕಫಸನ್ನಿಪಾತೈಃ; ಅರ್ಬುದಂ ಸಪ್ತವಿಧಂ- ವಾತೇನ ಪಿತ್ತೇನ ಕಫೇನ ಚಾಪಿ ರಕ್ತೇನ ಮಾಂಸೇನ ಚ ಮೇದಸಾ ಚ, ಸಪ್ತಮಂ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇ; ಶೋಫಶ್ಚತುರ್ವಿಧಃ- ವಾತಪಿತ್ತಕಫಸನ್ನಿಪಾತೈಃ| ಸಙ್ಖ್ಯೇಯನಿರ್ದೇಶಾದೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಾಯಾಂ ಲಬ್ಧಾಯಾಮಷ್ಟಾವಿಂಶತಿರಿತಿ ಭೂಯಃ ಸಙ್ಖ್ಯಾಕರಣಂ ನಿಯಮಾರ್ಥಂ, ತೇನ ಚ ವಿದೇಹಸಙ್ಖ್ಯಯಾ ಅಧಿಕತ್ವಂ ಮಾ ಭೂದಿತ್ಯರ್ಥಃ||೩-೫||

Adhikarana 3 (6) · Śloka 6

ಸಮೀರಣಃ ಶ್ರೋತ್ರಗತೋಽನ್ಯಥಾಚರಃ ಸಮನ್ತತಃ ಶೂಲಮತೀವ ಕರ್ಣಯೋಃ | ಕರೋತಿ ದೋಷೈಶ್ಚ ಯಥಾಸ್ವಮಾವೃತಃ ಸ ಕರ್ಣಶೂಲಃ ಕಥಿತೋ ದುರಾಚರಃ ||೬||

View original

समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरः समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः | करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः ||६||

🔊 Audio coming soon

ಕರ್ಣಶೂಲಮಾಹ- ಸಮೀರಣ ಇತ್ಯಾದಿ| ಅನ್ಯಥಾಚರ ಇತಿ ವಿಮಾರ್ಗಗಃ| ಸಮನ್ತತಃ ಶೂಲಮತೀವ ಕರ್ಣಯೋಃ ಕರೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧನೀಯಮ್| ದೋಷೈಃ ಕಫಪಿತ್ತರಕ್ತೈಃ, ಅನ್ಯೇ ತು ವಾಯೋರೇವ ವಾಯ್ವನ್ತರಾವರಣಾದ್ಬಹುವಚನಂ ಸಮರ್ಥಯನ್ತಿ| ಸ್ವಸ್ಯ ಸ್ವಸ್ಯ ದೋಷಸ್ಯ ಅನತಿಕ್ರಮೇಣ ಯಥಾಸ್ವಮ್| ದುರಾಚರೋ ದುಃಖೇನೋಪಚರ್ಯತ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಅನ್ಯೇ ‘ದುರಾಸದ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ, ದುರ್ವಾರ ಇತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ| ಯದ್ಯಪಿ ಶೂಲಬಾಧಿರ್ಯವಿದ್ರಧ್ಯರ್ಶೋರ್ಬುದಶೋಫಾಃ ಪ್ರಾಙ್ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಸ್ತಥಾಽಪಿ ಕರ್ಣರೋಗಸಙ್ಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ಸಾಧ್ಯಾಸಾಧ್ಯವಿಭಾಗಾರ್ಥಂ ಚ ಪುನರ್ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಃ; ಶೂಲಸ್ತು ವಾತವ್ಯಾಧಿನಿದಾನೇ ಕೇವಲವಾತಜ ಉಕ್ತಃ ಅತ್ರ ಪುನರ್ದೋಷೈರಾವೃತ ಇತಿ ನ ಪೌನರುಕ್ತ್ಯಮ್||೬||

Adhikarana 4 (7) · Śloka 7

ಯದಾ ತು ನಾಡೀಷು ವಿಮಾರ್ಗಮಾಗತಃ ಸ ಏವ ಶಬ್ದಾಭಿವಹಾಸು ತಿಷ್ಠತಿ | ಶೃಣೋತಿ ಶಬ್ದಾನ್ ವಿವಿಧಾಂಸ್ತದಾ ನರಃ ಪ್ರಣಾದಮೇನಂ ಕಥಯನ್ತಿ ಚಾಮಯಮ್ ||೭||

View original

यदा तु नाडीषु विमार्गमागतः स एव शब्दाभिवहासु तिष्ठति | शृणोति शब्दान् विविधांस्तदा नरः प्रणादमेनं कथयन्ति चामयम् ||७||

🔊 Audio coming soon

ಕರ್ಣನಾದಮಾಹ- ಯದಾ ತು ನಾಡೀಷ್ವಿತ್ಯಾದಿ| ವಿಮಾರ್ಗಮಾಗತಃ ವಿರುದ್ಧಮಾರ್ಗಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ, ವಿಮಾರ್ಗೋಽತ್ರ ಶಿರ ಏವ, ವಿಮಾರ್ಗಗಃ ತಿರ್ಯಗ್ಗೋ ಯದಾ ತಿಷ್ಠತಿ, (ಸ ಏವೇತ್ಯೇವಶಬ್ದೇನ ಕಫಾದ್ಯಾವರಣಾವೃತಃ| ಅನ್ಯೇ ತು ಶಬ್ದವಹಾಸು ನಾಡೀಷು ಸ ಏವ ವಾಯುರ್ವಿಮಾರ್ಗಗೋ ಯದಾ ನಿರುದ್ಧ್ಯತಿ) ತದಾ ವಿವಿಧಾನ್ ಶಬ್ದಾನ್ ನರಃ ಶೃಣೋತೀತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ| ಅಸ್ಯ ರೋಗಸ್ಯಾಪೀಡಾಕರತ್ವಾದರೋಗತ್ವಂ ಮಾ ಭೂದಿತಿ ದ್ಯೋತನಾರ್ಥಮಾಮಯವಚನಮ್||೭||

Adhikarana 5 (8) · Śloka 8

ಸ ಏವ ಶಬ್ದಾನುವಹಾ ಯದಾ ಸಿರಾಃ ಕಫಾನುಯಾತೋ ವ್ಯನುಸೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ | ತದಾ ನರಸ್ಯಾಪ್ರತಿಕಾರಸೇವಿನೋ ಭವೇತ್ತು ಬಾಧಿರ್ಯಮಸಂಶಯಂ ಖಲು ||೮||

View original

स एव शब्दानुवहा यदा सिराः कफानुयातो व्यनुसृत्य तिष्ठति | तदा नरस्याप्रतिकारसेविनो भवेत्तु बाधिर्यमसंशयं खलु ||८||

🔊 Audio coming soon

ಬಾಧಿರ್ಯಮಾಹ- ಸ ಏವ ಶಬ್ದಾನುವಹಾ ಇತ್ಯಾದಿ| ಸ ಏವ ಶುದ್ಧೋ ವಾಯುಃ ಕಫಾನುಯಾತಃ ಕಫಾನುಗತಃ| ಸ ಏವೇತ್ಯತ್ರಾಪಿಶಬ್ದೋ ಲುಪ್ತೋ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಃ, ತೇನ ನ ಕೇವಲಂ ಶುದ್ಧೋ ವಾಯುಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾನ್ವಿತೋಽಪಿ ವೇತ್ಯರ್ಥಃ| ವ್ಯನುಸೃತ್ಯ ವಿವಿಧಮಾರ್ಗಮಾವೃತ್ಯ| ಅಪ್ರತಿಕಾರಸೇವಿನಃ ಚಿಕಿತ್ಸಾಮಕುರ್ವತಃ||೮||

Adhikarana 6 (9) · Śloka 9

ಶ್ರಮಾತ್ ಕ್ಷಯಾದ್ರೂಕ್ಷಕಷಾಯಭೋಜನಾತ್ ಸಮೀರಣಃ ಶಬ್ದಪಥೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ | ವಿರಿಕ್ತಶೀರ್ಷಸ್ಯ ಚ ಶೀತಸೇವಿನಃ ಕರೋತಿ ಹಿ ಕ್ಷ್ವೇಡಮತೀವ ಕರ್ಣಯೋಃ ||೯||

View original

श्रमात् क्षयाद्रूक्षकषायभोजनात् समीरणः शब्दपथे प्रतिष्ठितः | विरिक्तशीर्षस्य च शीतसेविनः करोति हि क्ष्वेडमतीव कर्णयोः ||९||

🔊 Audio coming soon

ಕರ್ಣಕ್ಷ್ವೇಡಮಾಹ- ಶ್ರಮಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಕ್ಷಯೋ ಧಾತುಕ್ಷಯಃ| ಕ್ಷ್ವೇಡಃ ಶಬ್ದಃ| ಕರ್ಣನಾದಃ ಕೇವಲವಾತಾರಬ್ಧೋ ನಾನಾವಿಧಶಬ್ದಾನ್ವಿತಃ, ಕರ್ಣಕ್ಷ್ವೇಡಸ್ತು ದೋಷಸಂಸೃಷ್ಟವಾತಾರಬ್ಧೋ ವಂಶಘೋಷಾನುಕಾರಿಶಬ್ದಾನ್ವಿತಃ| ತಥಾ ಚ ವಿದೇಹಃ,- “ಮಾರುತಃ ಕಫವಾತಾಭ್ಯಾಂ ಸಂಸೃಷ್ಟಃ ಶೋಣಿತೇನ ಚ| ಕರ್ಣಕ್ಷ್ವೇಡನಂ ಸಞ್ಜನಯೇತ್ ಕ್ಷ್ವೇಡನಂ ವೇಣುಘೋಷವತ್”- ಇತಿ; ಏಷ ಕರ್ಣನಾದಕ್ಷ್ವೇಡಯೋರ್ಭೇದಃ||೯||

Adhikarana 7 (10) · Śloka 10

ಶಿರೋಭಿಘಾತಾದಥವಾ ನಿಮಜ್ಜತೋ ಜಲೇ ಪ್ರಪಾಕಾದಥವಾಽಪಿ ವಿದ್ರಧೇಃ | ಸ್ರವೇತ್ತು ಪೂಯಂ ಶ್ರವಣೋಽನಿಲಾವೃತಃ ಸ ಕರ್ಣಸಂಸ್ರಾವ ಇತಿ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ||೧೦||

View original

शिरोभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्रधेः | स्रवेत्तु पूयं श्रवणोऽनिलावृतः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः ||१०||

🔊 Audio coming soon

ಕರ್ಣಸ್ರಾವಮಾಹ- ಶಿರೋಭಿಘಾತಾದಿತ್ಯಾದಿ| ವಿದ್ರಧೇಃ ಕರ್ಣವಿದ್ರಧೇಃ||೧೦||

Adhikarana 8 (11) · Śloka 11

ಕಫೇನ ಕಣ್ಡೂಃ ಪ್ರಚಿತೇನ ಕರ್ಣಯೋರ್ಭೃಶಂ ಭವೇತ್ ಸ್ರೋತಸಿ ಕರ್ಣಸಞ್ಜ್ಞಿತೇ |೧೧|

View original

कफेन कण्डूः प्रचितेन कर्णयोर्भृशं भवेत् स्रोतसि कर्णसञ्ज्ञिते |११|

🔊 Audio coming soon

ಕರ್ಣಕಣ್ಡೂಮಾಹ- ಕಫೇನೇತ್ಯಾದಿ| ಕರ್ಣಯೋಃ ಪ್ರಚಿತೇನ ಸಞ್ಚಿತೇನ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಕರ್ಣಸ್ರೋತಸಿ ಭೃಶಮತ್ಯರ್ಥಂ ಕಣ್ಡೂರ್ಭವೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ|೧೧|-

Adhikarana 9 (11) · Śloka 11

ವಿಶೋಷಿತೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಿ ಪಿತ್ತತೇಜಸಾ ನೃಣಾಂ ಭವೇತ್ ಸ್ರೋತಸಿ ಕರ್ಣಗೂಥಕಃ ||೧೧||

View original

विशोषिते श्लेष्मणि पित्ततेजसा नृणां भवेत् स्रोतसि कर्णगूथकः ||११||

🔊 Audio coming soon

ಕರ್ಣಗೂಥಕಮಾಹ- ವಿಶೋಷಿತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಸ್ರೋತಸಿ ಸಞ್ಚಿತೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಿ ಪಿತ್ತತೇಜಸಾ ವಿಶೋಷಿತೇ ಸತಿ ಕರ್ಣಗೂಥಕೋ ಭವೇದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ||೧೧||

Adhikarana 10 (12) · Śloka 12

ಸ ಕರ್ಣವಿಟ್ಕೋ ದ್ರವತಾಂ ಯದಾ ಗತೋ ವಿಲಾಯಿತೋ ಘ್ರಾಣಮುಖಂ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ | ತದಾ ಸ ಕರ್ಣಪ್ರತಿನಾಹಸಞ್ಜ್ಞಿತೋ ಭವೇದ್ವಿಕಾರಃ ಶಿರಸೋಽಭಿತಾಪನಃ ||೧೨||

View original

स कर्णविट्को द्रवतां यदा गतो विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते | तदा स कर्णप्रतिनाहसञ्ज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽभितापनः ||१२||

🔊 Audio coming soon

ಕರ್ಣಪ್ರತಿನಾಹಮಾಹ- ಸ ಕರ್ಣೇತ್ಯಾದಿ| ವಿಲಯನಂ ಪುನಃ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಾಭ್ಯಾಮ್| ಕಫಮಾರುತಾಭ್ಯಾಂ ಸನ್ನಿಪಾತೇನ ವಾ ವಿದೇಹೋಕ್ತತ್ವಾತ್| ಶಿರಸೋಽಭಿತಾಪನಃ ಸಕಲಶಿರೋವಿಕಾರಕಾರೀತ್ಯರ್ಥಃ||೧೨||

Adhikarana 11 (13) · Śloka 13

ಯದಾ ತು ಮೂರ್ಚ್ಛನ್ತ್ಯಥವಾಽಪಿ ಜನ್ತವಃ ಸೃಜನ್ತ್ಯಪತ್ಯಾನ್ಯಥವಾಽಪಿ ಮಕ್ಷಿಕಾಃ | ತದಞ್ಜನತ್ವಾಚ್ಛ್ರವಣೋ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಭಿಷಗ್ಭಿರಾದ್ಯೈಃ ಕೃಮಿಕರ್ಣಕೋ ಗದಃ ||೧೩||

View original

यदा तु मूर्च्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः | तदञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः कृमिकर्णको गदः ||१३||

🔊 Audio coming soon

ಕೃಮಿಕರ್ಣಮಾಹ- ಯದೇತ್ಯಾದಿ| ಮೂರ್ಚ್ಛನ್ತಿ ಪತನ್ತಿ| ಜನ್ತವೋ ಮಾಂಸಕೋಥಜಾಃ ಕೃಮಯಃ| ಅಪತ್ಯಾನಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕೃಮೀನ್| ಮಕ್ಷಿಕಾ ಮಮ್ಭಣಾಖ್ಯಾ ನೀಲಮಕ್ಷಿಕಾಃ| ತದಞ್ಜನತ್ವಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಆದ್ಯೈರ್ಭಿಷಗ್ಭಿಸ್ತದಞ್ಜನತ್ವಾಚ್ಛ್ರವಣಃ ಕೃಮಿಕರ್ಣಕೋ ನಿರುಕ್ತ ಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ತದಞ್ಜನತ್ವಾತ್ ಕೃಮಿಲಕ್ಷಣತ್ವಾತ್| ಆದ್ಯೈರ್ಭಿಷಗ್ಭಿಃ ವಿದೇಹಾದಿಭಿಃ| ಅಯಂ ರೋಗಃ ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕಃ, ವಿದೇಹಪ್ರೋಕ್ತತ್ವಾತ್||೧೩||

Adhikarana 12 (14) · Śloka 14

ಕ್ಷತಾಭಿಘಾತಪ್ರಭವಸ್ತು ವಿದ್ರಧಿರ್ಭವೇತ್ತಥಾ ದೋಷಕೃತೋಽಪರಃ ಪುನಃ | ಸರಕ್ತಪೀತಾರುಣಮಸ್ರಮಾಸ್ರವೇತ್ ಪ್ರತೋದಧೂಮಾಯನದಾಹಚೋಷವಾನ್ ||೧೪||

View original

क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्रधिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः | सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान् ||१४||

🔊 Audio coming soon

ಕರ್ಣವಿದ್ರಧಿಮಾಹ- ಕ್ಷತಾಭಿಘಾತಪ್ರಭವ ಇತ್ಯಾದಿ| ಕ್ಷತಾಭಿಘಾತಪ್ರಭವಸ್ತು ವಿದ್ರಧಿರ್ಭವೇದಿತಿ ಛೇದಃ| ಏತೇನ ಕ್ಷತವಿದ್ರಧಿರ್ದರ್ಶಿತಃ| ದೋಷಕೃತೋಽಪರಃ ದೋಷಜನಿತೋ ದ್ವಿತೀಯೋ ವಿದ್ರಧಿಃ| ಏತೇನ ದೋಷಜೋ ದರ್ಶಿತಃ| ಸ ಚತುರ್ವಿಧಃ| ಕ್ಷತವಿದ್ರಧೇರ್ಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಸರಕ್ತಪೀತಾರುಣಮಿತ್ಯಾದಿ| ಅಸ್ರಂ ರಕ್ತಮ್| ಧೂಮಾಯನಂ ಧೂಮೋದ್ವಮನಮಿವ ವೇದನಾವಿಶೇಷಃ| ಚೋಷವಾನ್ ಆಚೂಷ್ಯತ ಇವ| ದೋಷವಿದ್ರಧೇರ್ಲಕ್ಷಣಂ ದೋಷಲಿಙ್ಗೈರೇವ ಜ್ಞಾತವ್ಯಮ್| ಸರಕ್ತಪಿತ್ತಾರುಣೇತ್ಯಾದಿನಾ ಕರ್ಣಪಾಕಲಕ್ಷಣಮುಕ್ತಮಿತಿ ಕೇಚಿತ್ ಕಥಯನ್ತಿ; ತಚ್ಚ ಮಹ್ಯಂ ನ ರೋಚತೇ, ಯತೋ ಜೇಜ್ಜಟಾದೀನಾಮೀದೃಶೋಽಭಿಪ್ರಾಯೋ ನಾಸ್ತಿ||೧೪||

Adhikarana 13 (15) · Śloka 15

ಭವೇತ್ ಪ್ರಪಾಕಃ ಖಲು ಪಿತ್ತಕೋಪತೋ ವಿಕೋಥವಿಕ್ಲೇದಕರಶ್ಚ ಕರ್ಣಯೋಃ |೧೫|

View original

भवेत् प्रपाकः खलु पित्तकोपतो विकोथविक्लेदकरश्च कर्णयोः |१५|

🔊 Audio coming soon

ಕರ್ಣಪಾಕಲಕ್ಷಣಮಾಹ- ಭವೇತ್ ಪ್ರಪಾಕ ಇತ್ಯಾದಿ|೧೫|-

Adhikarana 14 (15) · Śloka 16

ಸ್ಥಿತೇ ಕಫೇ ಸ್ರೋತಸಿ ಪಿತ್ತತೇಜಸಾ ವಿಲಾಯ್ಯಮಾನೇ ಭೃಶಸಮ್ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ||೧೫|| ಅವೇದನೋ ವಾಽಪ್ಯಥವಾ ಸವೇದನೋ ಘನಂ ಸ್ರವೇತ್ ಪೂತಿ ಚ ಪೂತಿಕರ್ಣಕಃ |೧೬|

View original

स्थिते कफे स्रोतसि पित्ततेजसा विलाय्यमाने भृशसम्प्रतापवान् ||१५|| अवेदनो वाऽप्यथवा सवेदनो घनं स्रवेत् पूति च पूतिकर्णकः |१६|

🔊 Audio coming soon

ಪೂತಿಕರ್ಣಮಾಹ- ಸ್ಥಿತ ಇತ್ಯಾದಿ| ಘನಂ ನಿರನ್ತರಂ ವಾರಂವಾರಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಅನ್ಯೇ ಘನಮಿತಿ ಪೂಯಸ್ಯ ವಿಶೇಷಣಮಾಹುಃ| ಪೂತಿ ಪೂಯಮ್||೧೫||-

Adhikarana 15 (16) · Śloka 16

ಪ್ರದಿಷ್ಟಲಿಙ್ಗಾನ್ಯರಶಾಂಸಿ ತತ್ತ್ವತಸ್ತಥೈವ ಶೋಫಾರ್ಬುದಲಿಙ್ಗಮೀರಿತಮ್ | ಮಯಾ ಪುರಸ್ತಾತ್ ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಯೋಜಯೇದಿಹೈವ ತಾವತ್ ಪ್ರಯತೋ ಭಿಷಗ್ವರಃ ||೧೬||

View original

प्रदिष्टलिङ्गान्यरशांसि तत्त्वतस्तथैव शोफार्बुदलिङ्गमीरितम् | मया पुरस्तात् प्रसमीक्ष्य योजयेदिहैव तावत् प्रयतो भिषग्वरः ||१६||

🔊 Audio coming soon

ಅರ್ಶಃಶೋಫಾರ್ಬುದಾನ್ಯಾಹ- ಪ್ರದಿಷ್ಟೇತ್ಯಾದಿ| ಶೋಫಾರ್ಬುದಲಿಙ್ಗಂ ಶೋಫಸ್ಯ ಅರ್ಬುದಸ್ಯ ಚ ಲಕ್ಷಣಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ತತ್ತ್ವತಃ ಪರಮಾರ್ಥತಃ| ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಜ್ಞಾತ್ವಾ| ಪ್ರಯೋಗಜ್ಞೋ ವೈದ್ಯಃ||೧೬||

Adhikarana puShpikA · Śloka 20

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಕರ್ಣಗತರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ವಿಂಶತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨೦||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कर्णगतरोगविज्ञानीयो नाम विंशतितमोऽध्यायः ||२०||

🔊 Audio coming soon

ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಶಾಲಾಕ್ಯತನ್ತ್ರೇ ವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೦||