35. mukhamaṇḍikāpratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ಮುಖಮಣ್ಡಿಕಾಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

ಶೀತಪೂತನಾಪ್ರತಿಷೇಧಾನನ್ತರಂ ಸ್ತ್ರೀಗ್ರಹಸಾಮಾನ್ಯಾನ್ಮುಖಮಣ್ಡಿಕಾಪ್ರತಿಷೇಧಾರಮ್ಭೋ ಯುಜ್ಯತ ಇತ್ಯಾಹ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ||೧-೨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ಕಪಿತ್ಥಬಿಲ್ವತರ್ಕಾರೀವಾಂಶೀಗನ್ಧರ್ವಹಸ್ತಕಾಃ | ಕುಬೇರಾಕ್ಷೀ ಚ ಯೋಜ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ಬಾಲಾನಾಂ ಪರಿಷೇಚನೇ ||೩||

ಕಪಿತ್ಥೇತ್ಯಾದಿ| ತರ್ಕಾರೀ ಅರಣಿಕಾ, ವಾಂಶೀ ವಂಶಲೋಚನಾ, ಕುಬೇರಾಕ್ಷೀ ಕಾಷ್ಠಪಾಟಲಾ, ಪೇಟಿಕೇತ್ಯನ್ಯೇ||೩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ಸ್ವರಸೈರ್ಭೃಙ್ಗವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ತಥಾಽಜಹರಿಗನ್ಧಯೋಃ | ತೈಲಂ ವಸಾಂ ಚ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಪಚೇದಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಶಿಶೋಃ ||೪||

ಭೃಙ್ಗವೃಕ್ಷಾಣಾಮಿತಿ ವಾತಹರಬಿಲ್ವಾದಿಕಾನಾಂ ಭೃಙ್ಗಾಃ ಪತ್ರಭಙ್ಗಾಃ, ತದುಪಯೋಗಿಕಾ ವೃಕ್ಷಾಃ| ಅಜಹರಿಗನ್ಧಯೋರಿತಿ ಬಸ್ತಗನ್ಧಾಶ್ವಗನ್ಧಯೋಃ, ಅಜಾಶ್ವಗನ್ಧಾಚತುರ್ಗುಣರಸೇನ ತೈಲಂ ವಸಾಂ ಚ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಯಮಕಂ ಪಚೇದಿತಿ ಮನ್ಯನ್ತೇ; ‘ಅಜಹರಿಗನ್ಧಯೋಃ’ ಇತ್ಯತ್ರ ಚ ‘ತಥೈವ ಹರಿಗನ್ಧಯಾ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ||೪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ಮಧೂಲಿಕಾಯಾಂ ಪಯಸಿ ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾಂ ಗಣೇ ತಥಾ | ಮಧುರೇ ಪಞ್ಚಮೂಲೇ ಚ ಕನೀಯಸಿ ಘೃತಂ ಪಚೇತ್ ||೫||

ಮಧೂಲಿಕಾಯಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ಮಧೂಲಿಕಾ ಮರ್ಕಟಹಸ್ತತೃಣಮ್| ಪಯಸಿ ಗೋಕ್ಷೀರೇ| ಅತ್ರ ಗಯೀ ಪಯಃಸ್ವಿನೀತಿ ಪಠತಿ; ತತ್ರ ಕ್ಷೀರವಿದಾರೀಗಣೇ; ತಥಾ ಮಧುರೇ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಕೇ, ಪಞ್ಚಮೂಲೇ ಕನೀಯಸಿ ಶಾಲಪರ್ಣ್ಯಾದಿಕೇ| ಮಧೂಲಿಕಾದಿಕಲ್ಕಕ್ವಾಥಾಭ್ಯಾಂ ಘೃತಂ ಪಚೇತ್||೫||

Adhikarana 5 (6-8) · Śloka 8

ವಚಾ ಸರ್ಜರಸಃ ಕುಷ್ಠಂ ಸರ್ಪಿಶ್ಚೋದ್ಧೂಪನಂ ಹಿತಮ್ | ಧಾರಯೇದಪಿ ಜಿಹ್ವಾಶ್ಚ ಚಾಷಚೀರಲ್ಲಿಸರ್ಪಜಾಃ ||೬|| ವರ್ಣಕಂ ಚೂರ್ಣಕಂ ಮಾಲ್ಯಮಞ್ಜನಂ ಪಾರದಂ ತಥಾ | ಮನಃಶಿಲಾಂ ಚೋಪಹರೇದ್ಗೋಷ್ಠಮಧ್ಯೇ ಬಲಿಂ ತಥಾ ||೭|| ಪಾಯಸಂ ಸಪುರೋಡಾಶಂ ಬಲ್ಯರ್ಥಮುಪಸಂಹರೇತ್ | ಮನ್ತ್ರಪೂತಾಭಿರದ್ಭಿಶ್ಚ ತತ್ರೈವ ಸ್ನಪನಂ ಹಿತಮ್ ||೮||

ವಚೇತ್ಯಾದಿ| ಚಾಷಃ ಕರ್ಣಾಯಸಃ, ಚೀರಲ್ಲಿಃ ‘ಚಿಲ್ಲ’ ಇತಿ ಲೋಕೇ, ಚಾಷಾದಿಜಿಹ್ವಾಂ ಧಾರಯೇತ್| ವರ್ಣಕೋ ರೋಚನಿಕಾ ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥಃ, ಕಙ್ಕುಷ್ಠಮಿತ್ಯನ್ಯೇ| ಮಾಲ್ಯಂ ಪುಷ್ಪಮ್| ಅಞ್ಜನಂ ರಸಾಞ್ಜನಂ, ಸೌವೀರಾಞ್ಜನಮಿತ್ಯನ್ಯೇ| ಪಾರದಂ ಶಮ್ಭುರೇತಃ| ಪೂರ್ವಕಲ್ಪೇನ ಶಾಲ್ಯಾದಿಕೃತಮಣ್ಡಲೇ ಗೋಷ್ಠಮಧ್ಯೇ ವರ್ಣಕಾದಿಬಲಿಮುಪಹರೇತ್, ಅನ್ಯೇ ತು ವರ್ಣಕಾದಿದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಮಣ್ಡಲಾರ್ಥಂ ಮನ್ಯನ್ತೇ| ಪಾಯಸಂ ಕ್ಷೀರಸಂಸಿದ್ಧಾಸ್ತಣ್ಡುಲಾಃ, ಪುರೋಡಾಶಃ ಅಷ್ಟಾಕಪಾಲಃ ಪಿಷ್ಟಮಯಃ ಕಪಾಲೋಪರಿ ಪಕ್ವಸ್ತೃಣಾಗ್ನಿನಾ| ಮನ್ತ್ರೇತ್ಯಾದಿ ಮನ್ತ್ರಪೂತಾಭಿಃ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಅಭಿಮನ್ತ್ರಿತಾಭಿಃ| ತತ್ರೈವ ಗೋಷ್ಠಮಧ್ಯೇ||೬-೮||

Adhikarana 6 (9) · Śloka 9

ಅಲಙ್ಕೃತಾ ರೂಪವತೀ ಸುಭಗಾ ಕಾಮರೂಪಿಣೀ | ಗೋಷ್ಠಮಧ್ಯಾಲಯರತಾ ಪಾತು ತ್ವಾಂ ಮುಖಮಣ್ಡಿಕಾ ||೯||

ರಕ್ಷಾಮಾಹ- ಅಲಙ್ಕೃತೇತ್ಯಾದಿ||೯||

Adhikarana puShpikA · Śloka 35

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕುಮಾರತನ್ತ್ರೇ ಮುಖಮಣ್ಡಿಕಾಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ(ನವಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೩೫||

ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕೌಮಾರಭೃತ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಮುಖಮಣ್ಡಿಕಾಪ್ರತಿಷೇಧಾಧ್ಯಾಯಃ ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶತ್ತಮಃ||೩೫||