Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ മുഖമണ്ഡികാപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
अथातो मुखमण्डिकाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ശീതപൂതനാപ്രതിഷേധാനന്തരം സ്ത്രീഗ്രഹസാമാന്യാന്മുഖമണ്ഡികാപ്രതിഷേധാരമ്ഭോ യുജ്യത ഇത്യാഹ- അഥാത ഇത്യാദി||൧-൨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
കപിത്ഥബില്വതര്കാരീവാംശീഗന്ധര്വഹസ്തകാഃ | കുബേരാക്ഷീ ച യോജ്യാഃ സ്യുര്ബാലാനാം പരിഷേചനേ ||൩||
कपित्थबिल्वतर्कारीवांशीगन्धर्वहस्तकाः | कुबेराक्षी च योज्याः स्युर्बालानां परिषेचने ||३||
🔊 Audio coming soon
കപിത്ഥേത്യാദി| തര്കാരീ അരണികാ, വാംശീ വംശലോചനാ, കുബേരാക്ഷീ കാഷ്ഠപാടലാ, പേടികേത്യന്യേ||൩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
സ്വരസൈര്ഭൃങ്ഗവൃക്ഷാണാം തഥാऽജഹരിഗന്ധയോഃ | തൈലം വസാം ച സംയോജ്യ പചേദഭ്യഞ്ജനേ ശിശോഃ ||൪||
स्वरसैर्भृङ्गवृक्षाणां तथाऽजहरिगन्धयोः | तैलं वसां च संयोज्य पचेदभ्यञ्जने शिशोः ||४||
🔊 Audio coming soon
ഭൃങ്ഗവൃക്ഷാണാമിതി വാതഹരബില്വാദികാനാം ഭൃങ്ഗാഃ പത്രഭങ്ഗാഃ, തദുപയോഗികാ വൃക്ഷാഃ| അജഹരിഗന്ധയോരിതി ബസ്തഗന്ധാശ്വഗന്ധയോഃ, അജാശ്വഗന്ധാചതുര്ഗുണരസേന തൈലം വസാം ച സംയോജ്യ യമകം പചേദിതി മന്യന്തേ; ‘അജഹരിഗന്ധയോഃ’ ഇത്യത്ര ച ‘തഥൈവ ഹരിഗന്ധയാ’ ഇതി പഠന്തി||൪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
മധൂലികായാം പയസി തുഗാക്ഷീര്യാം ഗണേ തഥാ | മധുരേ പഞ്ചമൂലേ ച കനീയസി ഘൃതം പചേത് ||൫||
मधूलिकायां पयसि तुगाक्षीर्यां गणे तथा | मधुरे पञ्चमूले च कनीयसि घृतं पचेत् ||५||
🔊 Audio coming soon
മധൂലികായാമിത്യാദി| മധൂലികാ മര്കടഹസ്തതൃണമ്| പയസി ഗോക്ഷീരേ| അത്ര ഗയീ പയഃസ്വിനീതി പഠതി; തത്ര ക്ഷീരവിദാരീഗണേ; തഥാ മധുരേ കാകോല്യാദികേ, പഞ്ചമൂലേ കനീയസി ശാലപര്ണ്യാദികേ| മധൂലികാദികല്കക്വാഥാഭ്യാം ഘൃതം പചേത്||൫||
Adhikarana 5 (6-8) · Śloka 8
വചാ സര്ജരസഃ കുഷ്ഠം സര്പിശ്ചോദ്ധൂപനം ഹിതമ് | ധാരയേദപി ജിഹ്വാശ്ച ചാഷചീരല്ലിസര്പജാഃ ||൬|| വര്ണകം ചൂര്ണകം മാല്യമഞ്ജനം പാരദം തഥാ | മനഃശിലാം ചോപഹരേദ്ഗോഷ്ഠമധ്യേ ബലിം തഥാ ||൭|| പായസം സപുരോഡാശം ബല്യര്ഥമുപസംഹരേത് | മന്ത്രപൂതാഭിരദ്ഭിശ്ച തത്രൈവ സ്നപനം ഹിതമ് ||൮||
वचा सर्जरसः कुष्ठं सर्पिश्चोद्धूपनं हितम् | धारयेदपि जिह्वाश्च चाषचीरल्लिसर्पजाः ||६|| वर्णकं चूर्णकं माल्यमञ्जनं पारदं तथा | मनःशिलां चोपहरेद्गोष्ठमध्ये बलिं तथा ||७|| पायसं सपुरोडाशं बल्यर्थमुपसंहरेत् | मन्त्रपूताभिरद्भिश्च तत्रैव स्नपनं हितम् ||८||
🔊 Audio coming soon
വചേത്യാദി| ചാഷഃ കര്ണായസഃ, ചീരല്ലിഃ ‘ചില്ല’ ഇതി ലോകേ, ചാഷാദിജിഹ്വാം ധാരയേത്| വര്ണകോ രോചനികാ കമ്പില്ലക ഇത്യര്ഥഃ, കങ്കുഷ്ഠമിത്യന്യേ| മാല്യം പുഷ്പമ്| അഞ്ജനം രസാഞ്ജനം, സൌവീരാഞ്ജനമിത്യന്യേ| പാരദം ശമ്ഭുരേതഃ| പൂര്വകല്പേന ശാല്യാദികൃതമണ്ഡലേ ഗോഷ്ഠമധ്യേ വര്ണകാദിബലിമുപഹരേത്, അന്യേ തു വര്ണകാദിദ്രവ്യാണി മണ്ഡലാര്ഥം മന്യന്തേ| പായസം ക്ഷീരസംസിദ്ധാസ്തണ്ഡുലാഃ, പുരോഡാശഃ അഷ്ടാകപാലഃ പിഷ്ടമയഃ കപാലോപരി പക്വസ്തൃണാഗ്നിനാ| മന്ത്രേത്യാദി മന്ത്രപൂതാഭിഃ ഗായത്ര്യാ അഭിമന്ത്രിതാഭിഃ| തത്രൈവ ഗോഷ്ഠമധ്യേ||൬-൮||
Adhikarana 6 (9) · Śloka 9
അലങ്കൃതാ രൂപവതീ സുഭഗാ കാമരൂപിണീ | ഗോഷ്ഠമധ്യാലയരതാ പാതു ത്വാം മുഖമണ്ഡികാ ||൯||
अलङ्कृता रूपवती सुभगा कामरूपिणी | गोष्ठमध्यालयरता पातु त्वां मुखमण्डिका ||९||
🔊 Audio coming soon
രക്ഷാമാഹ- അലങ്കൃതേത്യാദി||൯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 35
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കുമാരതന്ത്രേ മുഖമണ്ഡികാപ്രതിഷേധോ നാമ(നവമോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) പഞ്ചത്രിംശത്തമോऽധ്യായഃ ||൩൫||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे मुखमण्डिकाप्रतिषेधो नाम(नवमोऽध्यायः, आदितः) पञ्चत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३५||
🔊 Audio coming soon
ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യാഖ്യായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കൌമാരഭൃത്യതന്ത്രേ മുഖമണ്ഡികാപ്രതിഷേധാധ്യായഃ പഞ്ചത്രിംശത്തമഃ||൩൫||