Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋ ನೈಗಮೇಷಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧||
ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातो नैगमेषप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
ಮುಖಮಣ್ಡಿಕಾಪ್ರತಿಷೇಧಾನನ್ತರಂ ಪರಿಶಿಷ್ಠತ್ವಾನ್ನೈಗಮೇಷಪ್ರತಿಷೇಧಾರಮ್ಭೋ ಯುಕ್ತ ಇತ್ಯಾಹ- ಅಥಾತೋ ನೈಗಮೇಷಪ್ರತಿಷೇಧಮಿತ್ಯಾದಿ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ಬಿಲ್ವಾಗ್ನಿಮನ್ಥಪೂತೀಕಾಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಃ ಪರಿಷೇಚನೇ |
ಸುರಾ ಸಬೀಜಂ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ ಪರಿಷೇಕೇ ಚ ಶಸ್ಯತೇ ||೩||
ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಸರಲಾನನ್ತಾಶತಪುಷ್ಪಾಕುಟನ್ನಟೈಃ |
ಪಚೇತ್ತೈಲಂ ಸಗೋಮೂತ್ರೈರ್ದಧಿಮಸ್ತ್ವಮ್ಲಕಾಞ್ಜಿಕೈಃ ||೪||
View original
बिल्वाग्निमन्थपूतीकाः कार्याः स्युः परिषेचने |
सुरा सबीजं धान्याम्लं परिषेके च शस्यते ||३||
प्रियङ्गुसरलानन्ताशतपुष्पाकुटन्नटैः |
पचेत्तैलं सगोमूत्रैर्दधिमस्त्वम्लकाञ्जिकैः ||४||
ಬಿಲ್ವಾಗ್ನಿಮನ್ಥೇತ್ಯಾದಿ| ಪೂತೀಕಃ ಚಿರಬಿಲ್ವಃ| ‘ಸುರಾ ಸಬೀಜಂ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ’ ಇತ್ಯತ್ರಾನ್ಯೇ ‘ಸುರಾಸಬೀಜಧಾನ್ಯಾಮ್ಲೈಃ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ; ತಥಾಪಾಠೇ ಸಬೀಜಂ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ ಬೀಜೇನ ಸಹ ಕಾಞ್ಜಿಕಮಿತಿ| ಅನ್ಯೇ ತು ಸುರಾಸ್ಥಾನೇ ತಥೇತಿ ಪಠನ್ತಿ| ಸಬೀಜಮಪ್ಯತ್ರ ಸೌವೀರಮಿತಿ ಕೇಚಿತ್| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಸರಲೇತ್ಯಾದಿ| ಸರಲಾ ಶುಕ್ಲಾ ತ್ರಿವೃತ್, ಅನನ್ತಾ ಉತ್ಪಲಸಾರಿವಾ, ಕುಟನ್ನಟಂ ತಗರಂ; ತತ್ರ ಪ್ರಿಯಙ್ಗ್ವಾದಿಕಲ್ಕಂ ಚತುರ್ಥಾಂಶಂ, ದಧ್ಯಾದಿದ್ರವ್ಯೈಶ್ಚತುರ್ಭಿಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಸಮಂ ತೈಲಂ ಪಚೇದಿತಿ ಕ್ರಮಃ||೩-೪||
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ಪಞ್ಚಮೂಲದ್ವಯಕ್ವಾಥೇ ಕ್ಷೀರೇ ಮಧುರಕೇಷು ಚ |
ಪಚೇದ್ಘೃತಂ ಚ ಮೇಧಾವೀ ಖರ್ಜೂರೀಮಸ್ತಕೇಽಪಿ ವಾ ||೫||
View original
पञ्चमूलद्वयक्वाथे क्षीरे मधुरकेषु च |
पचेद्घृतं च मेधावी खर्जूरीमस्तकेऽपि वा ||५||
ಪಞ್ಚಮೂಲದ್ವಯಕ್ವಾಥೇ ಇತಿ ಪಞ್ಚಮೂಲದ್ವಯಕ್ವಾಥೇ ದಶಮೂಲಕ್ವಾಥೇ ತ್ರಿಗುಣೇ, ಕ್ಷೀರೇ ಘೃತಸಮೇ, ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಕಲ್ಕಚತುರ್ಥಾಂಶಂ, ಖರ್ಜೂರೀಮಜ್ಜಚತುರ್ಥಾಂಶಂ ವಾ ಘೃತಂ ಪಾನಾರ್ಥಂ ಪಚೇದಿತ್ಯರ್ಥಃ||೫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ವಚಾಂ ವಯಃಸ್ಥಾಂ ಗೋಲೋಮೀಂ ಜಟಿಲಾಂ ಚಾಪಿ ಧಾರಯೇತ್ |
ಉತ್ಸಾದನಂ ಹಿತಂ ಚಾತ್ರ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರನಾಶನಮ್ ||೬||
View original
वचां वयःस्थां गोलोमीं जटिलां चापि धारयेत् |
उत्सादनं हितं चात्र स्कन्दापस्मारनाशनम् ||६||
ವಚಾಮಿತ್ಯಾದಿ| ವಯಃಸ್ಥಾ ಗುಡೂಚೀ, ಬ್ರಾಹ್ಮೀತ್ಯನ್ಯೇ, ಗೋಲೋಮೀ ದೂರ್ವಾ, ಜಟಿಲಾ ಮಾಂಸೀ| ಉತ್ಸಾದನಮ್ ಉದ್ವರ್ತನಮ್||೬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕವಚಾಹಿಙ್ಗುಕುಷ್ಠಂ ಚೈವಾಕ್ಷತೈಃ ಸಹ |
ಭಲ್ಲಾತಕಾಜಮೋದಾಶ್ಚ ಹಿತಮುದ್ಧೂಪನಂ ಶಿಶೋಃ ||೭||
View original
सिद्धार्थकवचाहिङ्गुकुष्ठं चैवाक्षतैः सह |
भल्लातकाजमोदाश्च हितमुद्धूपनं शिशोः ||७||
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕೇತ್ಯಾದಿ| ಅಕ್ಷತಾ ಯವಾಃ||೭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ಮರ್ಕಟೋಲೂಕಗೃಧ್ರಾಣಾಂ ಪುರೀಷಾಣಿ ನವಗ್ರಹೇ |
ಧೂಪಃ ಸುಪ್ತೇ ಜನೇ ಕಾರ್ಯೋ ಬಾಲಸ್ಯ ಹಿತಮಿಚ್ಛತಾ ||೮||
View original
मर्कटोलूकगृध्राणां पुरीषाणि नवग्रहे |
धूपः सुप्ते जने कार्यो बालस्य हितमिच्छता ||८||
ಮರ್ಕಟೇತ್ಯಾದಿ| ಮರ್ಕಟಾದಿಪುರೀಷೇಣ ರಾತ್ರೌ ಸುಪ್ತೇ ಲೋಕೇ ಬಾಲಸ್ಯ ಧೂಪನಮ್||೮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ತಿಲತಣ್ಡುಲಕಂ ಮಾಲ್ಯಂ ಭಕ್ಷ್ಯಾಂಶ್ಚ ವಿವಿಧಾನಪಿ |
ಕುಮಾರಪಿತೃಮೇಷಾಯ ವೃಕ್ಷಮೂಲೇ ನಿವೇದಯೇತ್ ||೯||
View original
तिलतण्डुलकं माल्यं भक्ष्यांश्च विविधानपि |
कुमारपितृमेषाय वृक्षमूले निवेदयेत् ||९||
ತಿಲೇತ್ಯಾದಿ| ವಿವಿಧಾನ್ ಸ್ವಸ್ತಿಕಮೋದಕಾದೀನ್| ಕುಮಾರಪಿತೃಮೇಷಾಯೇತಿ ಕುಮಾರಾಣಾಂ ಪಿತಾ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕತ್ವಾತ್, ಮೇಷೋ ನೈಗಮೇಷಃ, ತಸ್ಮೈ ನೈಗಮೇಷಾಯ| ವೃಕ್ಷಮೂಲೇ ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಮೂಲೇ| ನಿವೇದಯೇತ್ತಿಲಾದಿಕಂ ಬಲಿಮ್||೯||
Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 11
ಅಧಸ್ತಾದ್ವಟವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಸ್ನಪನಂ ಚೋಪದಿಶ್ಯತೇ |
ಬಲಿಂ ನ್ಯಗ್ರೋಧವೃಕ್ಷೇಷು ತಿಥೌ ಷಷ್ಠ್ಯಾಂ ನಿವೇದಯೇತ್ ||೧೦||
ಅಜಾನನಶ್ಚಲಾಕ್ಷಿಭ್ರಃ ಕಾಮರೂಪೀ ಮಹಾಯಶಾಃ |
ಬಾಲಂ ಬಾಲಪಿತಾ ದೇವೋ ನೈಗಮೇಷೋಽಭಿರಕ್ಷತು ||೧೧||
View original
अधस्ताद्वटवृक्षस्य स्नपनं चोपदिश्यते |
बलिं न्यग्रोधवृक्षेषु तिथौ षष्ठ्यां निवेदयेत् ||१०||
अजाननश्चलाक्षिभ्रः कामरूपी महायशाः |
बालं बालपिता देवो नैगमेषोऽभिरक्षतु ||११||
ರಕ್ಷಾಮಾಹ- ಅಧಸ್ತಾದಿತ್ಯಾದಿ| ಸ್ನಪನಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಭಿಮನ್ತ್ರಿತಾಭಿರದ್ಭಿಃ| ಬಲಿಮಪಿ ತಿಲತಣ್ಡುಲಮಿತ್ಯಾದಿಕಂ ವಟಮೂಲೇ ಷಷ್ಠ್ಯಾಂ ನಿವೇದಯೇತ್||೧೦-೧೧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 36
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕುಮಾರತನ್ತ್ರೇ ನೈಗಮೇಷಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ(ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಷಟ್ತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೩೬||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे नैगमेषप्रतिषेधो नाम(दशमोऽध्यायः, आदितः) षट्त्रिंशोऽध्यायः ||३६||
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕೌಮಾರಭೃತ್ಯತನ್ತ್ರೇ ನೈಗಮೇಷಪ್ರತಿಷೇಧಾಧ್ಯಾಯಃ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತ್ತಮಃ||೩೬||