Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ நயநாபிகாதப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧||
யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
View original
अथातो नयनाभिघातप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
க்ரியாகல்பாநந்தரஂ ஶாரீரதோஷநிமித்தாநாஂ நயநாமயாநாமுக்தத்வாத்பாஹ்யநிமித்தஸ்யாவஶிஷ்டத்வாச்சிகித்ஸார்தஂ நயநாபிகாதப்ரதிஷேதாத்யாயாரம்போ யுக்த இத்யத ஆஹ- அதாத இத்யாதி| அபிகாதஶப்தேநாத்ராபிகாதஜநிதா வேதநாதயஃ, தேஷாஂ ப்ரதிஷேதஶ்சிகித்ஸிதம்| ஸ சாபிகாதோ மூர்தேந தண்டாதிநா அமூர்தேந பயஶோகாதிநா வா||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 4
அப்யாஹதே து நயநே பஹுதா நராணாஂ ஸஂரம்பராகதுமுலாஸு ருஜாஸு தீமாந் |
நஸ்யாஸ்யலேபபரிஷேசநதர்பணாத்யமுக்தஂ புநஃ க்ஷதஜபித்தஜஶூலபத்யம் ||௩||
தஷ்டிப்ரஸாதஜநநஂ விதிமாஶு குர்யாத் ஸ்நிக்தைர்ஹிமைஶ்ச மதுரைஶ்ச ததா ப்ரயோகைஃ |௪|
View original
अभ्याहते तु नयने बहुधा नराणां संरम्भरागतुमुलासु रुजासु धीमान् |
नस्यास्यलेपपरिषेचनतर्पणाद्यमुक्तं पुनः क्षतजपित्तजशूलपथ्यम् ||३||
दृष्टिप्रसादजननं विधिमाशु कुर्यात् स्निग्धैर्हिमैश्च मधुरैश्च तथा प्रयोगैः |४|
தமேவாபிகாதஂ மூர்ததண்டாதிஜஂ சிகித்ஸாபேதயோகிநஂ தர்ஶயந்நாஹ- அப்யாஹதே இத்யாதி| நராணாஂ பஹுதா அப்யாஹதே நயநே ஸதி ஸஂரம்பராகதுமுலாஸு ருஜாஸு நஸ்யாஸ்யலேபாத்யஂ கர்ம க்ஷதஜபித்தஜஶூலபத்யஂ யதுக்தஂ ததா ஸ்நிக்தாதிபிர்தஷ்டிப்ரஸாதஜநநஂ விதிஂ தீமாநாஶு குர்யாதிதி பிண்டார்தஃ| பஹுதா பஹுப்ரகாரம்| ததா ச விதேஹஃ,- “தீக்ஷ்ணாஞ்ஜநாதிபரிக்லிஷ்டேஷு நேத்ரேஷு வாதாதபதூமரஜவ்யாபாரகீடமக்ஷிகாமஶகஸ்பர்ஶாதிபிரபிஹதேஷு ஸலிலக்ரீடாஜாகரணலங்கநாப்லுதாபித்ருதேஷு ஶ்ராந்தக்லாந்தேஷு பயார்திதேஷு திவாகராக்நிசந்த்ரக்ரஹநக்ஷத்ரக்ரமணகர்மவிவிதரூபப்ரேக்ஷணாத்யபிஹதேஷு துர்பலேஷு நேத்ரேஷு ராகதாஹதோதஶோபபாககர்ஷாதிவேதநாஸு”- இதி| ஸஂரம்பராகாப்யாஂ துமுலாஃ ஸங்குலாஃ ஸஂரம்பராகதுமுலாஸ்தாஸு| அந்யே து ஸஂரம்பஶ்ச ராகஶ்ச துமுலஶ்ச ஸஂரம்பராகதுமுலாஸ்தாஸு; துமுலாஃ ப்ரசண்டாஃ, ஸஂரம்பஃ ஶ்வயதுஃ, இத்யர்தஂ வதந்தி| க்ஷதஜபித்தஜஶூலபத்யமிதி ரக்தாபிஷ்யந்தஹிதஂ பித்தாபிஷ்யந்தஹிதஂ சேத்யர்தஃ| அந்யே து அபிகாதஜோ ஹி வாயுஃ ஶோணிதபித்தஂ தூஷயந் தாப்யாமேவாவதஃ ஶூலஂ கரோதீதி தத்திதமிதி வ்யாக்யாநயந்தி| தஷ்டிப்ரஸாதநஂ நயநகோலகப்ரஸாதநம்||௩||-
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ஸ்வேதாக்நிதூமபயஶோகருஜாபிகாதைரப்யாஹதாமபி ததைவ பிஷக் சிகித்ஸேத் ||௪||
View original
स्वेदाग्निधूमभयशोकरुजाभिघातैरभ्याहतामपि तथैव भिषक् चिकित्सेत् ||४||
‘அப்யாஹதே து நயநே பஹுதா நராணாம்’ இத்யத்ர மூர்தாநாஂ தண்டாதீநாமபிகாதே யச்சிகித்ஸிதமபிஹிதஂ ததேவ சிகித்ஸிதமமூர்தாநாமபி ஸ்வேதாதீநாமபிகாதேऽதிதிஶந்நாஹ- ஸ்வேதாக்நிதூமபயேத்யாதி| ததைவ சிகித்ஸேத் பூர்வோக்தப்ரகாரேண சிகித்ஸேத்| ஏவஂ ஸப்தாஹாதர்வாகேவ| ‘அப்யாஹதே து நயநே’ இத்யத்ர பூர்வவாக்யே பஹுதாத்வஂ மூர்ததண்டாத்யபிகாதஸ்ய போத்யம், இஹாமூர்தாபிகாதசிகித்ஸிதமபிதீயதே||௪||
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ஸத்யோஹதே நயந ஏஷ விதிஸ்ததூர்த்வஂ ஸ்யந்தேரிதோ பவதி தோஷமவேக்ஷ்ய கார்யஃ |௫|
View original
सद्योहते नयन एष विधिस्तदूर्ध्वं स्यन्देरितो भवति दोषमवेक्ष्य कार्यः |५|
இதாநீஂ பூர்வோக்தோ விதிஃ ஸப்தாஹாதர்வாகேவ கார்யஸ்ததூர்த்வமந்யோ விதிரித்யாஹ- ஸத்யோஹத இத்யாதி| ஸத்யோஹதே ஸப்தாஹாதர்வாகேவேத்யர்தஃ| ஏஷ விதிஃ பூர்வோக்தோ விதிஃ| ததூர்த்வஂ ஸப்தாஹாதூர்த்வம்| ஸ்யந்தேரிதோ வாதாபிஷ்யந்தோக்தோ விதிஃ|௫|-
Adhikarana 5 (5) · Śloka 5
அப்யாஹதஂ நயநமீஷததாஸ்யபாஷ்பஸஂஸ்வேதிதஂ பவதி தந்நிருஜஂ க்ஷணேந ||௫||
View original
अभ्याहतं नयनमीषदथास्यबाष्पसंस्वेदितं भवति तन्निरुजं क्षणेन ||५||
இதாநீஂ கிஞ்சிதப்யாஹதநயநே விஶேஷசிகித்ஸிதமாஹ- அப்யாஹதமித்யாதி| ஆஸ்யபாஷ்பஂ முகபூத்காரஜநிதோஷ்மா||௫||
Adhikarana 6 (6) · Śloka 7
ஸாத்யஂ க்ஷதஂ படலமேகமுபே து கச்ச்ரே த்ரீணி க்ஷதாநி படலாநி விவர்ஜயேத்து |
ஸ்யாத் பிச்சிதஂ ச நயநஂ ஹ்யதி சாவஸந்நஂ ஸ்ரஸ்தஂ ச்யுதஂ ச ஹததக் ச பவேத்து யாப்யம் ||௬||
விஸ்தீர்ணதஷ்டிதநுராகமஸத்ப்ரதர்ஶி, ஸாத்யஂ யதாஸ்திதமநாவிலதர்ஶநஂ ச |௭|
View original
साध्यं क्षतं पटलमेकमुभे तु कृच्छ्रे त्रीणि क्षतानि पटलानि विवर्जयेत्तु |
स्यात् पिच्चितं च नयनं ह्यति चावसन्नं स्रस्तं च्युतं च हतदृक् च भवेत्तु याप्यम् ||६||
विस्तीर्णदृष्टितनुरागमसत्प्रदर्शि, साध्यं यथास्थितमनाविलदर्शनं च |७|
இதாநீஂ படலாவகாஹநவிஶேஷேணாபிகாதஸ்ய ஸாத்யகச்ச்ரஸாத்யாஸாத்யவிஶேஷமாஹ- ஸாத்யஂ க்ஷதமித்யாதி| கேசிதமுஂ பாடஂ ந படந்தி| யாதங்நயநஂ யாப்யஂ தாதகாஹ- ஸ்யாத் பிச்சிதமித்யாதி| அவஸந்நம் அந்தஃப்ரவிஷ்டஂ, ஸ்ரஸ்தஂ ஶிதிலஂ, ச்யுதம் அவலம்பிதஂ, விஸ்தீர்ணஂ மண்டலஂ ததா தநுராகஂ ச யதஸத்ப்ரதர்ஶி ஸ்யாத் ததபி யாப்யம்| ஸாத்யமாஹ- ஸாத்யமித்யாதி||௬||-
Adhikarana 7 (7) · Śloka 7
ப்ராணோபரோதவமநக்ஷுதகண்டரோதைருந்நம்யமாஶு நயநஂ யததிப்ரவிஷ்டம் ||௭||
View original
प्राणोपरोधवमनक्षुतकण्ठरोधैरुन्नम्यमाशु नयनं यदतिप्रविष्टम् ||७||
அதிப்ரவிஷ்டநேத்ரே சிகித்ஸிதமாஹ- ப்ராணோபரோதேத்யாதி| ப்ராணாயாமேந வமநேந சிக்காப்ரவர்தநேந ததா கண்டநிரோதநேந வா உந்நம்யமுந்நமநீயம்||௭||
Adhikarana 8 (8) · Śloka 8
நேத்ரே விலம்பிநி விதிர்விஹிதஃ புரஸ்தாதுச்சிங்கநஂ ஶிரஸி வார்யவஸேசநஂ ச |௮|
View original
नेत्रे विलम्बिनि विधिर्विहितः पुरस्तादुच्छिङ्घनं शिरसि वार्यवसेचनं च |८|
அதிநிர்கதநயநஸ்ய சிகித்ஸிதமாஹ- நேத்ர இத்யாதி| விலம்பிநி அதிநிர்கதே, விதிர்விஹிதஃ புரஸ்தாதிதி ‘பிந்நஂ நேத்ரகர்மண்யமபிந்நஂ லம்பதே து யத்’ இத்யாதிநா ப்ரோக்தஃ| உச்சிங்கநஂ நாஸிகயா வாயோரந்தஃப்ரவேஶநம்| வார்யவஸேசநஂ ஶீதோதகபரிஷேகஃ|௮|-
Adhikarana 9 (8) · Śloka 9
ஷட்ஸப்ததிர்நயநஜா ய இமே ப்ரதிஷ்டா ரோகா பவந்த்யமஹதாஂ மஹதாஂ ச தேப்யஃ ||௮||
ஸ்தந்யப்ரகோபகபமாருதபித்தரக்தைர்பாலாக்ஷிவர்த்மபவ ஏவ குகூணகோऽந்யஃ |௯|
View original
षट्सप्ततिर्नयनजा य इमे प्रदिष्टा रोगा भवन्त्यमहतां महतां च तेभ्यः ||८||
स्तन्यप्रकोपकफमारुतपित्तरक्तैर्बालाक्षिवर्त्मभव एव कुकूणकोऽन्यः |९|
இதாநீஂ வக்ஷ்யமாணகுகூணகேந ஷட்ஸப்ததேஃ ஸங்க்யாதிக்யமித்யாஶங்க்யமாநமாஹ- ஷட்ஸப்ததிரித்யாதி| ய இமே நயநஜா ரோகாஃ ஷட்ஸப்ததிஃ ப்ரதிஷ்டாஸ்தேऽமஹதாஂ பாலாநாஂ ததா மஹதாஂ ச பவந்தி| தேப்யஃ ஷட்ஸப்ததிவிகாரேப்யஃ ஸ்தந்யப்ரகோபாதிபிர்பாலாக்ஷிவர்த்மபவ ஏவ அந்யஃ குகூணக இதி ஸமுதாயார்தஃ| பாலாக்ஷிவர்த்மபவ ஏவ ந மஹதாமக்ஷிவர்த்மநி, அந்யஃ அபரஃ| யோऽஸௌ குகூணகோ பாலாநாமேவ பவதி, ஸ கபாபிஷ்யந்தே அவருத்தோऽதோ ந ஸங்க்யாதிரேகஃ| ‘ஸ்தந்யப்ரகோபகபமாருதபித்தரக்தைஃ’ இத்யத்ர ‘ஸ்தந்யப்ரகோபஜநிதைஃ பிஶிதோதயாத்வா’ இத்யந்யே படந்தி; அபரே து ‘பிஶிதோச்ச்ரயாத்’ இதி படந்தி; தௌ ச நேச்சதி ஜேஜ்ஜடஃ||௮||-
Adhikarana 10 (9-10) · Śloka 10
மத்காதி நேத்ரமதிகண்டுமதாக்ஷிகூடஂ நாஸாலலாடமபி தேந ஶிஶுஃ ஸ நித்யம் ||௯||
ஸூர்யப்ரபாஂ ந ஸஹதே ஸ்ரவதி ப்ரபத்தஂ, தஸ்யாஹரேத்ருதிரமாஶு விநிர்லிகேச்ச |
க்ஷௌத்ராயுதைஶ்ச கடுபிஃ ப்ரதிஸாரயேத்து மாதுஃ ஶிஶோரபிஹிதஂ ச விதிஂ விதத்யாத் ||௧௦||
View original
मृद्गाति नेत्रमतिकण्डुमथाक्षिकूटं नासाललाटमपि तेन शिशुः स नित्यम् ||९||
सूर्यप्रभां न सहते स्रवति प्रबद्धं, तस्याहरेद्रुधिरमाशु विनिर्लिखेच्च |
क्षौद्रायुतैश्च कटुभिः प्रतिसारयेत्तु मातुः शिशोरभिहितं च विधिं विदध्यात् ||१०||
இதாநீஂ தஸ்ய குகூணகஸ்ய லக்ஷணமாஹ- மத்காதீத்யாதி| நாஸாலலாடமபி மத்காதி| ப்ரபத்தஂ நிரந்தரம்| குகூணகஸ்ய ஸாதநமாஹ- தஸ்யாஹரேத்ருதிரமித்யாதி| ஆஹரேத்ருதிரஂ ஜலௌகோபிஃ, விநிர்லிகேத் ஶேபாலிகாபத்ரைஃ| கடுபிஃ த்ரிகடுகாதிபிஃ| இதாநீஂ பாலஸ்யௌஷதாக்ஷமத்வாந்மாதுரேவௌஷதமாஹ- மாதுரித்யாதி| யஃ ஸ்தந்யரோகசிகித்ஸிதே ‘ஸ்தந்யே கதே விகதிமாஶு பிஷக்’ இத்யாதிவிதிரபிஹிதஃ, தஂ ஶிஶோர்யா ஜநநீ தஸ்யா விதத்யாதிதி பிண்டார்தஃ| அந்யே து த்வயோரேவாபிஹிதஂ விதிமிச்சந்தி||௯-௧௦||
Adhikarana 11 (11) · Śloka 12
தஂ வாமயேத்து மதுஸைந்தவஸம்ப்ரயுக்தைஃ பீதஂ பயஃ கலு பலைஃ கரமஞ்ஜரீணாம் ||௧௧||
ஸ்யாத்பிப்பலீலவணமாக்ஷிகஸஂயுதைர்வா... |௧௨|
View original
तं वामयेत्तु मधुसैन्धवसम्प्रयुक्तैः पीतं पयः खलु फलैः खरमञ्जरीणाम् ||११||
स्यात्पिप्पलीलवणमाक्षिकसंयुतैर्वा... |१२|
இதாநீஂ க்ஷீரபஸ்ய பாலஸ்ய ஸ்தந்யஸாத்ம்யத்வாத் ஸ்தந்யயுக்தமேவ வமநஂ நிர்திஶந்நாஹ- தஂ வாமயேதித்யாதி| மதுஸைந்தவஸஂயுதைஃ கரமஞ்ஜரீணாஂ பலைஃ ஸஹ பயஃ ஸ்தந்யஂ பீதஂ தஂ பாலஂ வாமயேதிதி ஸம்பந்தஃ| கரமஞ்ஜரீணாஂ பலைஃ அபாமார்கபலசூர்ணைஃ| ஸ்யாதித்யாதி| பிப்பலீஸைந்தவாதியுதைர்வா கரமஞ்ஜரீணாஂ பலசூர்ணைஃ ஸஹ ஸ்தந்யஂ பீதஂ வமநகத்பவேதித்யர்தஃ||௧௧||-
Adhikarana 12 (12) · Śloka 12
... நைநஂ வமந்தமபி வாமயிதுஂ யதேத |௧௨|
View original
... नैनं वमन्तमपि वामयितुं यतेत |१२|
இதாநீமுத்கஷ்டதோஷத்வாத் ஸ்வயஂ வமந்தஂ பாலகஂ வமநயோகஂ தத்த்வா ந வாமயேதித்யாஹ- நைநமித்யாதி| ஏநமுத்க்லிஷ்டதோஷத்வாத்ஸ்வயமேவ வமந்தஂ வாமயிதுமந்யப்ரகாரேண வாமயிதுஂ ந யதேத யத்நஂ ந குர்வீத, வமநாதியோகபயாத்|௧௨|-
Adhikarana 13 (12) · Śloka 12
தத்த்வா வசாமஶநதுக்தபுஜே ப்ரயோஜ்யமூர்த்வஂ ததஃ பலயுதஂ வமநஂ விதிஜ்ஞைஃ ||௧௨||
View original
दत्त्वा वचामशनदुग्धभुजे प्रयोज्यमूर्ध्वं ततः फलयुतं वमनं विधिज्ञैः ||१२||
க்ஷீராந்நாதஸ்ய ததாऽந்நாதஸ்ய ச வமநமாஹ- தத்த்வா வசாமித்யாதி| அஶநதுக்தபுஜே க்ஷீராந்நாதாய பூர்வோக்தமேவ வமநஂ வசாஂ தத்த்வா ப்ரயோஜ்யம்| அத ஊர்த்வஂ க்ஷீராந்நாவஸ்தாதோऽநந்தரமந்நாதஸ்ய மதநபலயுதஂ பூர்வோக்தமேவ வமநஂ ஸக்ஷீரமக்ஷீரஂ வா யோஜ்யம்||௧௨||
Adhikarana 14 (13) · Śloka 13
ஜம்ப்வாம்ரதாத்ர்யணுதலைஃ பரிதாவநார்தஂ கார்யஂ கஷாயமவஸேசநமேவ சாபி |௧௩|
View original
जम्ब्वाम्रधात्र्यणुदलैः परिधावनार्थं कार्यं कषायमवसेचनमेव चापि |१३|
இதாநீஂ குகூணகே வர்த்மநஃ ப்ரக்ஷாலநபரிஷேகார்தஂ கஷாயமாஹ- ஜம்ப்வாம்ரதாத்ர்யணுதலைரித்யாதி| தாத்ரீ ஆமலகீ, அணுஃ அஶ்மந்தகஃ, பரிதாவநார்தஂ ப்ரக்ஷாலநார்தஂ, பரிஷேசநஂ பரிஷேக இத்யர்தஃ|௧௩|-
Adhikarana 15 (13) · Śloka 13
ஆஶ்ச்யோதநே ச ஹிதமத்ர கதஂ குடூசீஸித்தஂ ததாऽऽஹுரபி ச த்ரிபலாவிபக்வம் ||௧௩||
View original
आश्च्योतने च हितमत्र घृतं गुडूचीसिद्धं तथाऽऽहुरपि च त्रिफलाविपक्वम् ||१३||
ப்ரக்ஷாலநபரிஷேகாவபிதாய பூரணார்தமகல்ககதத்வயமாஹ- ஆஶ்ச்யோதநே இத்யாதி| ஆஶ்ச்யோதநே அக்ஷிபூரணே| அத்ர குகூணகே குடூசீஸ்வரஸேந கதசதுர்குணேந பக்வஂ, இதமேகமஞ்ஜநஂ; த்ரிபலாக்வாதேந பக்வஂ, ஏதச்ச த்விதீயம்||௧௩||
Adhikarana 16 (14) · Śloka 14
நேபாலஜாமரிசஶங்கரஸாஞ்ஜநாநி ஸிந்துப்ரஸூதகுடமாக்ஷிகஸஂயுதாநி |
ஸ்யாதஞ்ஜநஂ, மதுரஸாமதுகாம்ரகைர்வா ... |௧௪|
View original
नेपालजामरिचशङ्खरसाञ्जनानि सिन्धुप्रसूतगुडमाक्षिकसंयुतानि |
स्यादञ्जनं, मधुरसामधुकाम्रकैर्वा ... |१४|
அதுநா குகூணகேऽஞ்ஜநமாஹ- நேபாலஜேத்யாதி| நேபாலஜா மநஃஶிலா| ஸிந்துப்ரஸூதஂ ஸைந்தவம்| அபரமஞ்ஜநமாஹ- ஸ்யாதஞ்ஜநமித்யாதி| மதுரஸா மூர்வா| ஏதைர்மூர்வாதிபிஸ்த்ரிபிர்வாऽஞ்ஜநஂ ஸ்யாத்|௧௪|-
Adhikarana 17 (14) · Śloka 14
... கஷ்ணாயஸஂ கதபயோ மது வாऽபி தக்தம் ||௧௪||
View original
... कृष्णायसं घृतपयो मधु वाऽपि दग्धम् ||१४||
சூர்ணாஞ்ஜநமாஹ- கஷ்ணாயஸமித்யாதி| கஷ்ணாயஸஂ கஷ்ணலோஹசூர்ணம்| ஏதத் கஷ்ணலோஹாதிகஂ சாந்தர்தூமதக்தஂ சூர்ணாஞ்ஜநஂ பவேத்| ததா ச விதேஹஃ,- “லௌஹசூர்ணஂ ச ஸர்பிஶ்ச மது க்ஷீரஂ ச தாஹயேத்|| ஏதச்சூர்ணாஞ்ஜநஂ பிஷ்டஂ குமாராணாஂ குகூணகே”- இதி||௧௪||
Adhikarana 18 (15) · Śloka 15
வ்யோஷஂ பலாண்டு மதுகஂ லவணோத்தமஂ ச லாக்ஷாஂ ச கௌரிகயுதாஂ குடிகாஞ்ஜநஂ வா |
நிம்பச்சதஂ மதுகதார்வி ஸதாம்ரலோத்ரமிச்சந்தி சாத்ர பிஷஜோऽஞ்ஜநமஂஶதுல்யம் ||௧௫||
View original
व्योषं पलाण्डु मधुकं लवणोत्तमं च लाक्षां च गौरिकयुतां गुटिकाञ्जनं वा |
निम्बच्छदं मधुकदार्वि सताम्रलोध्रमिच्छन्ति चात्र भिषजोऽञ्जनमंशतुल्यम् ||१५||
குடிகாஞ்ஜநமாஹ- வ்யோஷமித்யாதி| பலாண்டுஃ லஶுநபேதஃ, மதுகஂ யஷ்டீமது, லவணோத்தமஂ ஸைந்தவம்| குடிகாஞ்ஜநஂ வர்த்யஞ்ஜநம்| அபரமபி வர்த்யஞ்ஜநமாஹ- நிம்பச்சதமித்யாதி| தார்வீ ஹரித்ராத்வயஂ; விதேஹதர்ஶநாத்| அத்ர குகூணகே அஞ்ஜநமித்யத்ர குடிகாஶப்தோ லுப்தோ த்ரஷ்டவ்யஃ; தேந குடிகாஞ்ஜநமித்யர்தஃ| அஂஶதுல்யஂ நிம்பச்சதாதிகஂ ஸமபாகமித்யர்தஃ||௧௫||
Adhikarana 19 (16) · Śloka 16
ஸ்ரோதோஜஶங்கததிஸைந்தவமர்தபக்ஷஂ ஶுக்ரஂ ஶிஶோர்நுததி பாவிதமஞ்ஜநேந |
ஸ்யந்தே கபதபிஹிதஂ க்ரமமாசரேச்ச பாலஸ்ய ரோககுஶலோऽக்ஷிகதஂ ஜிகாஂஸுஃ ||௧௬||
View original
स्रोतोजशङ्खदधिसैन्धवमर्धपक्षं शुक्रं शिशोर्नुदति भावितमञ्जनेन |
स्यन्दे कफदभिहितं क्रममाचरेच्च बालस्य रोगकुशलोऽक्षिगदं जिघांसुः ||१६||
இதாநீஂ குகூணகப்ரஸங்கேந பாலாநாஂ ஶுக்ரலேகநார்தமஞ்ஜநமாஹ- ஸ்ரோதோஜேத்யாதி| அஸ்யாஞ்ஜநஸ்ய கல்பநாஂ விதேஹதர்ஶநேந வத்தவைத்யா ஆஹுஃ| தத்யதா- கவ்யேந தத்நா பிஷ்டாப்யாஂ ஶங்கஸைந்தவாப்யாஂ ஸ்ரோதோஜஂ ரஸாஞ்ஜநமர்தபக்ஷஂ ஸார்தஸப்தராத்ரமஸகல்லேபயேத்; ததோऽநந்தரஂ தத்ஸ்ரோதோஜஂ ரஸாஞ்ஜநஂ பிஷ்ட்வா வர்திஃ கார்யா, ஸா அஞ்ஜநேந ஶிஶோஃ ஶுக்ரஂ நுததி ஸ்போடயதீத்யர்தஃ| கேசித் ஸ்ரோதோஞ்ஜநஶப்தேந ஸௌவீராஞ்ஜநமாஹுஃ| கேசித் ‘ஶுக்ரஂ ஶிஶோர்நுததி பாவிதமஞ்ஜநேந’ இத்யத்ர ‘ஆபாவிதஂ ஶிஶுகரோகநுதஞ்ஜநேந’ இதி படந்தி| அந்யே து ‘ப்ராஹ்மீரஸேந பரிபாவிதமஞ்ஜநார்தஂ’ இதி படந்தி, தந்நேச்சதி கயீ| பூர்வோக்தமேவௌஷதஂ ஶுக்ரேऽதிதிஶந்நாஹ- ஸ்யந்தே கபாதபிஹிதமித்யாதி| கபாத்யஃ ஸ்யந்தஸ்தத்ர ஸ்யந்தே யஃ க்ரமோऽபிஹிதஸ்தஂ க்ரமஂ பாலஸ்யாக்ஷிகதஂ ஜிகாஂஸுர்யோககுஶலோ வைத்ய ஆசரேத் குர்யாதிதி ஸம்பந்தஃ; ஜிகாஂஸுஃ ஹந்துமிச்சுஃ| கேசித் ‘ஸ்யந்தே கபாதபிஹிதஂ க்ரமஂ’ இத்யத்ர ‘ஸ்யந்தக்ரமஂ கபவிநாஶநமாசரேச்ச’ இதி படந்தி| பாலஸ்ய கபாதிக்யாத் கபஸ்யந்தக்ரமஂ விதத்யாத்| ஆசரேச்சேதி சகாரோ பிந்நக்ரமே, ஸ ச கபவிநாஶநமித்யத்ர த்ரஷ்டவ்யஃ; ததோऽந்யமப்யவஸ்தாகுபிதஂ வாதஂ பித்தஂ ரக்தஂ சாநுபந்தபூதமிஹோக்தமவேக்ஷ்ய வாதபித்தஸ்யந்தாநுக்ரமஂ ரக்தாபிஷ்யந்தக்ரமஂ சாவேக்ஷ்ய யதாதோஷஂ யோகமுபயோஜயேதிதி வ்யாக்யாநயந்தி||௧௬||
Adhikarana 20 (17-18) · Śloka 18
ஸமுத்ர இவ கம்பீரஂ நைவ ஶக்யஂ சிகித்ஸிதம் |
வக்துஂ நிரவஶேஷேண ஶ்லோகாநாமயுதைரபி ||௧௭||
ஸஹஸ்ரைரபி வா, ப்ரோக்தமர்தமல்பமதிர்நரஃ |
தர்கக்ரந்தார்தரஹிதோ நைவ கஹ்ணாத்யபண்டிதஃ ||௧௮||
View original
समुद्र इव गम्भीरं नैव शक्यं चिकित्सितम् |
वक्तुं निरवशेषेण श्लोकानामयुतैरपि ||१७||
सहस्रैरपि वा, प्रोक्तमर्थमल्पमतिर्नरः |
तर्कग्रन्थार्थरहितो नैव गृह्णात्यपण्डितः ||१८||
குதஃ புநஃ ஸ க்ரமோऽவஸ்தாவிஶேஷேண ஸ்வக்ரந்தே ஆசார்யேண ந நிபத்த இத்யாஹ- ஸமுத்ர இவ கம்பீரமித்யாதி| ஸமுத்ர இவ கம்பீரஂ சிகித்ஸிதஂ ஶ்லோகாநாஂ ஸஹஸ்ரைரப்யயுதைர்நிரவஶேஷேண வக்துஂ நைவ ஶக்யமித்யர்தஃ; ஶ்லோகாநாஂ ஸஹஸ்தைரப்யயுதைஃ ஶ்லோககோட்யாऽபீத்யர்தஃ| யதி ஶ்லோககோட்யா வக்துஂ ந ஶக்யதே தர்ஹி கிஂ க்ரந்தகர்துரஶக்திரித்யாஶங்கமாநமாஹ- ப்ரோக்தமித்யாதி| அல்பமதிரபண்டிதோ நரோ யதஸ்தர்கக்ரந்தார்தரஹிதோऽதஃ ஶ்லோககோட்யோக்தமப்யர்தஂ நைவ கஹ்ணாதீதி ஸம்பந்தஃ; தர்கக்ரந்தார்தரஹிதஸ்தர்கேணோஹேந யோ க்ரந்தார்தஃ ஶாஸ்த்ரார்தஸ்தேந ரஹித இத்யர்தஃ||௧௭-௧௮||
Adhikarana 21 (19-20) · Śloka 20
ததிதஂ பஹுகூடார்தஂ சிகித்ஸாபீஜமீரிதம் |
குஶலேநாபிபந்நஂ தத்பஹுதாऽபிப்ரரோஹதி ||௧௯||
தஸ்மாந்மதிமதா நித்யஂ நாநாஶாஸ்த்ரார்ததர்ஶிநா |
ஸர்வமூஹ்யமகாதார்தஂ ஶாஸ்த்ரமாகமபுத்திநா ||௨௦||
View original
तदिदं बहुगूढार्थं चिकित्साबीजमीरितम् |
कुशलेनाभिपन्नं तद्बहुधाऽभिप्ररोहति ||१९||
तस्मान्मतिमता नित्यं नानाशास्त्रार्थदर्शिना |
सर्वमूह्यमगाधार्थं शास्त्रमागमबुद्धिना ||२०||
ததிதமித்யாதி| யஸ்மாந்நிரவஶேஷேண ரோகாவஸ்தாநந்த்யாச்சிகித்ஸிதஸ்ய வக்துமஶக்யத்வஂ, ஶக்யத்வே வா நிரூபணஸ்ய நிஷ்பலதா, தஸ்மாத் காரணாதிதஂ பஹுகூடார்தஂ சிகித்ஸாயா பீஜமீரிதமிதி ஸமுதாயார்தஃ| ததேவ சிகித்ஸாபீஜஂ குஶலேந ஜ்ஞாதமநேகதா ப்ரரோஹதீத்யாஹ- குஶலேநேத்யாதி| குஶலேநாவஸ்தாவிதா வைத்யேநாபிபந்நமதிகதஂ தத்பஹுதாऽபிப்ரரோஹதி| சிகித்ஸாபீஜமிதி பீஜமிவ பீஜஂ, யதைகஂ பீஜஂ ஸுபூமௌ நிக்ஷிப்தஂ மூலகாண்டஶாகாபல்லவாதிநாऽநேகதா ப்ரரோஹதி ததேதமபீதி சிகித்ஸாபீஜமித்யர்தஃ| யஸ்மாத் குஶலேநாதிகதஂ சிகித்ஸாபீஜமநேகதா ப்ரரோஹதி தஸ்மாத் காரணாந்மதிமதா நித்யஂ நாநாஶாஸ்த்ரார்ததர்ஶிநா ஆகமபுத்திநா வைத்யேந ஸர்வமகாதார்தஂ ஶாஸ்த்ரஂ நித்யமூஹ்யமிதி ஸம்பந்தஃ| நாநாஶாஸ்த்ராணி ஶாலாக்யாநி| ஆகமஃ ஆப்தாநாஂ ஶாஸ்த்ரஂ; ததா சோக்தஂ,- “ஸித்தஂ ஸித்தைஃ ப்ரமாணைஸ்து ஹிதஂ சாத்ர பரத்ர ச| ஆகமஃ ஶாஸ்த்ரமாப்தாநாமாப்தாஸ்தத்த்வார்ததர்ஶிநஃ”- இதி||௧௯-௨௦||
Adhikarana puShpikA · Śloka 19
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே ஶாலாக்யதந்த்ரே நயநாபிகாதசிகித்ஸிதஂ நாமைகோநவிஂஶோऽத்யாயஃ ||௧௯||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे नयनाभिघातचिकित्सितं नामैकोनविंशोऽध्यायः ||१९||
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே ஶாலாக்யதந்த்ரே ஏகோநவிஂஶோऽத்யாயஃ||௧௯||