Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

19. nayanābhighātapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ நயநாபிகாதப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातो नयनाभिघातप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 4

அப்யாஹதே து நயநே பஹுதா நராணாஂ ஸஂரம்பராகதுமுலாஸு ருஜாஸு தீமாந் | நஸ்யாஸ்யலேபபரிஷேசநதர்பணாத்யமுக்தஂ புநஃ க்ஷதஜபித்தஜஶூலபத்யம் ||௩|| தஷ்டிப்ரஸாதஜநநஂ விதிமாஶு குர்யாத் ஸ்நிக்தைர்ஹிமைஶ்ச மதுரைஶ்ச ததா ப்ரயோகைஃ |௪|

View original

अभ्याहते तु नयने बहुधा नराणां संरम्भरागतुमुलासु रुजासु धीमान् | नस्यास्यलेपपरिषेचनतर्पणाद्यमुक्तं पुनः क्षतजपित्तजशूलपथ्यम् ||३|| दृष्टिप्रसादजननं विधिमाशु कुर्यात् स्निग्धैर्हिमैश्च मधुरैश्च तथा प्रयोगैः |४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ஸ்வேதாக்நிதூமபயஶோகருஜாபிகாதைரப்யாஹதாமபி ததைவ பிஷக் சிகித்ஸேத் ||௪||

View original

स्वेदाग्निधूमभयशोकरुजाभिघातैरभ्याहतामपि तथैव भिषक् चिकित्सेत् ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

ஸத்யோஹதே நயந ஏஷ விதிஸ்ததூர்த்வஂ ஸ்யந்தேரிதோ பவதி தோஷமவேக்ஷ்ய கார்யஃ |௫|

View original

सद्योहते नयन एष विधिस्तदूर्ध्वं स्यन्देरितो भवति दोषमवेक्ष्य कार्यः |५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (5) · Śloka 5

அப்யாஹதஂ நயநமீஷததாஸ்யபாஷ்பஸஂஸ்வேதிதஂ பவதி தந்நிருஜஂ க்ஷணேந ||௫||

View original

अभ्याहतं नयनमीषदथास्यबाष्पसंस्वेदितं भवति तन्निरुजं क्षणेन ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (6) · Śloka 7

ஸாத்யஂ க்ஷதஂ படலமேகமுபே து கச்ச்ரே த்ரீணி க்ஷதாநி படலாநி விவர்ஜயேத்து | ஸ்யாத் பிச்சிதஂ ச நயநஂ ஹ்யதி சாவஸந்நஂ ஸ்ரஸ்தஂ ச்யுதஂ ச ஹததக் ச பவேத்து யாப்யம் ||௬|| விஸ்தீர்ணதஷ்டிதநுராகமஸத்ப்ரதர்ஶி, ஸாத்யஂ யதாஸ்திதமநாவிலதர்ஶநஂ ச |௭|

View original

साध्यं क्षतं पटलमेकमुभे तु कृच्छ्रे त्रीणि क्षतानि पटलानि विवर्जयेत्तु | स्यात् पिच्चितं च नयनं ह्यति चावसन्नं स्रस्तं च्युतं च हतदृक् च भवेत्तु याप्यम् ||६|| विस्तीर्णदृष्टितनुरागमसत्प्रदर्शि, साध्यं यथास्थितमनाविलदर्शनं च |७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (7) · Śloka 7

ப்ராணோபரோதவமநக்ஷுதகண்டரோதைருந்நம்யமாஶு நயநஂ யததிப்ரவிஷ்டம் ||௭||

View original

प्राणोपरोधवमनक्षुतकण्ठरोधैरुन्नम्यमाशु नयनं यदतिप्रविष्टम् ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (8) · Śloka 8

நேத்ரே விலம்பிநி விதிர்விஹிதஃ புரஸ்தாதுச்சிங்கநஂ ஶிரஸி வார்யவஸேசநஂ ச |௮|

View original

नेत्रे विलम्बिनि विधिर्विहितः पुरस्तादुच्छिङ्घनं शिरसि वार्यवसेचनं च |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (8) · Śloka 9

ஷட்ஸப்ததிர்நயநஜா ய இமே ப்ரதிஷ்டா ரோகா பவந்த்யமஹதாஂ மஹதாஂ ச தேப்யஃ ||௮|| ஸ்தந்யப்ரகோபகபமாருதபித்தரக்தைர்பாலாக்ஷிவர்த்மபவ ஏவ குகூணகோऽந்யஃ |௯|

View original

षट्सप्ततिर्नयनजा य इमे प्रदिष्टा रोगा भवन्त्यमहतां महतां च तेभ्यः ||८|| स्तन्यप्रकोपकफमारुतपित्तरक्तैर्बालाक्षिवर्त्मभव एव कुकूणकोऽन्यः |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (9-10) · Śloka 10

மத்காதி நேத்ரமதிகண்டுமதாக்ஷிகூடஂ நாஸாலலாடமபி தேந ஶிஶுஃ ஸ நித்யம் ||௯|| ஸூர்யப்ரபாஂ ந ஸஹதே ஸ்ரவதி ப்ரபத்தஂ, தஸ்யாஹரேத்ருதிரமாஶு விநிர்லிகேச்ச | க்ஷௌத்ராயுதைஶ்ச கடுபிஃ ப்ரதிஸாரயேத்து மாதுஃ ஶிஶோரபிஹிதஂ ச விதிஂ விதத்யாத் ||௧௦||

View original

मृद्गाति नेत्रमतिकण्डुमथाक्षिकूटं नासाललाटमपि तेन शिशुः स नित्यम् ||९|| सूर्यप्रभां न सहते स्रवति प्रबद्धं, तस्याहरेद्रुधिरमाशु विनिर्लिखेच्च | क्षौद्रायुतैश्च कटुभिः प्रतिसारयेत्तु मातुः शिशोरभिहितं च विधिं विदध्यात् ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (11) · Śloka 12

தஂ வாமயேத்து மதுஸைந்தவஸம்ப்ரயுக்தைஃ பீதஂ பயஃ கலு பலைஃ கரமஞ்ஜரீணாம் ||௧௧|| ஸ்யாத்பிப்பலீலவணமாக்ஷிகஸஂயுதைர்வா... |௧௨|

View original

तं वामयेत्तु मधुसैन्धवसम्प्रयुक्तैः पीतं पयः खलु फलैः खरमञ्जरीणाम् ||११|| स्यात्पिप्पलीलवणमाक्षिकसंयुतैर्वा... |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (12) · Śloka 12

... நைநஂ வமந்தமபி வாமயிதுஂ யதேத |௧௨|

View original

... नैनं वमन्तमपि वामयितुं यतेत |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (12) · Śloka 12

தத்த்வா வசாமஶநதுக்தபுஜே ப்ரயோஜ்யமூர்த்வஂ ததஃ பலயுதஂ வமநஂ விதிஜ்ஞைஃ ||௧௨||

View original

दत्त्वा वचामशनदुग्धभुजे प्रयोज्यमूर्ध्वं ततः फलयुतं वमनं विधिज्ञैः ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (13) · Śloka 13

ஜம்ப்வாம்ரதாத்ர்யணுதலைஃ பரிதாவநார்தஂ கார்யஂ கஷாயமவஸேசநமேவ சாபி |௧௩|

View original

जम्ब्वाम्रधात्र्यणुदलैः परिधावनार्थं कार्यं कषायमवसेचनमेव चापि |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (13) · Śloka 13

ஆஶ்ச்யோதநே ச ஹிதமத்ர கதஂ குடூசீஸித்தஂ ததாऽऽஹுரபி ச த்ரிபலாவிபக்வம் ||௧௩||

View original

आश्च्योतने च हितमत्र घृतं गुडूचीसिद्धं तथाऽऽहुरपि च त्रिफलाविपक्वम् ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (14) · Śloka 14

நேபாலஜாமரிசஶங்கரஸாஞ்ஜநாநி ஸிந்துப்ரஸூதகுடமாக்ஷிகஸஂயுதாநி | ஸ்யாதஞ்ஜநஂ, மதுரஸாமதுகாம்ரகைர்வா ... |௧௪|

View original

नेपालजामरिचशङ्खरसाञ्जनानि सिन्धुप्रसूतगुडमाक्षिकसंयुतानि | स्यादञ्जनं, मधुरसामधुकाम्रकैर्वा ... |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (14) · Śloka 14

... கஷ்ணாயஸஂ கதபயோ மது வாऽபி தக்தம் ||௧௪||

View original

... कृष्णायसं घृतपयो मधु वाऽपि दग्धम् ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (15) · Śloka 15

வ்யோஷஂ பலாண்டு மதுகஂ லவணோத்தமஂ ச லாக்ஷாஂ ச கௌரிகயுதாஂ குடிகாஞ்ஜநஂ வா | நிம்பச்சதஂ மதுகதார்வி ஸதாம்ரலோத்ரமிச்சந்தி சாத்ர பிஷஜோऽஞ்ஜநமஂஶதுல்யம் ||௧௫||

View original

व्योषं पलाण्डु मधुकं लवणोत्तमं च लाक्षां च गौरिकयुतां गुटिकाञ्जनं वा | निम्बच्छदं मधुकदार्वि सताम्रलोध्रमिच्छन्ति चात्र भिषजोऽञ्जनमंशतुल्यम् ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (16) · Śloka 16

ஸ்ரோதோஜஶங்கததிஸைந்தவமர்தபக்ஷஂ ஶுக்ரஂ ஶிஶோர்நுததி பாவிதமஞ்ஜநேந | ஸ்யந்தே கபதபிஹிதஂ க்ரமமாசரேச்ச பாலஸ்ய ரோககுஶலோऽக்ஷிகதஂ ஜிகாஂஸுஃ ||௧௬||

View original

स्रोतोजशङ्खदधिसैन्धवमर्धपक्षं शुक्रं शिशोर्नुदति भावितमञ्जनेन | स्यन्दे कफदभिहितं क्रममाचरेच्च बालस्य रोगकुशलोऽक्षिगदं जिघांसुः ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (17-18) · Śloka 18

ஸமுத்ர இவ கம்பீரஂ நைவ ஶக்யஂ சிகித்ஸிதம் | வக்துஂ நிரவஶேஷேண ஶ்லோகாநாமயுதைரபி ||௧௭|| ஸஹஸ்ரைரபி வா, ப்ரோக்தமர்தமல்பமதிர்நரஃ | தர்கக்ரந்தார்தரஹிதோ நைவ கஹ்ணாத்யபண்டிதஃ ||௧௮||

View original

समुद्र इव गम्भीरं नैव शक्यं चिकित्सितम् | वक्तुं निरवशेषेण श्लोकानामयुतैरपि ||१७|| सहस्रैरपि वा, प्रोक्तमर्थमल्पमतिर्नरः | तर्कग्रन्थार्थरहितो नैव गृह्णात्यपण्डितः ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (19-20) · Śloka 20

ததிதஂ பஹுகூடார்தஂ சிகித்ஸாபீஜமீரிதம் | குஶலேநாபிபந்நஂ தத்பஹுதாऽபிப்ரரோஹதி ||௧௯|| தஸ்மாந்மதிமதா நித்யஂ நாநாஶாஸ்த்ரார்ததர்ஶிநா | ஸர்வமூஹ்யமகாதார்தஂ ஶாஸ்த்ரமாகமபுத்திநா ||௨௦||

View original

तदिदं बहुगूढार्थं चिकित्साबीजमीरितम् | कुशलेनाभिपन्नं तद्बहुधाऽभिप्ररोहति ||१९|| तस्मान्मतिमता नित्यं नानाशास्त्रार्थदर्शिना | सर्वमूह्यमगाधार्थं शास्त्रमागमबुद्धिना ||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 19

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே ஶாலாக்யதந்த்ரே நயநாபிகாதசிகித்ஸிதஂ நாமைகோநவிஂஶோऽத்யாயஃ ||௧௯||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे नयनाभिघातचिकित्सितं नामैकोनविंशोऽध्यायः ||१९||

🔊 Audio coming soon