Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

32. pūtanāpratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಪೂತನಾಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||

View original

अथातः पूतनाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

ರೇವತೀಪ್ರತಿಷೇಧಾನನ್ತರಂ ಸ್ತ್ರೀಗ್ರಹಸಾಮಾನ್ಯಾತ್ ಪೂತನಾಪ್ರತಿಷೇಧಾರಮ್ಭೋ ಯುಜ್ಯತ ಇತ್ಯಾಹ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ||೧-೨||

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

ಕಪೋತವಙ್ಕಾಽರಲುಕೋ ವರುಣಃ ಪಾರಿಭದ್ರಕಃ | ಆಸ್ಫೋತಾ ಚೈವ ಯೋಜ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ಬಾಲಾನಾಂ ಪರಿಷೇಚನೇ ||೩|| ವಚಾ ವಯಃಸ್ಥಾ ಗೋಲೋಮೀ ಹರಿತಾಲಂ ಮನಃಶಿಲಾ | ಕುಷ್ಠಂ ಸರ್ಜರಸಶ್ಚೈವ ತೈಲರ್ಥೇ ವರ್ಗ ಇಷ್ಯತೇ ||೪||

View original

कपोतवङ्काऽरलुको वरुणः पारिभद्रकः | आस्फोता चैव योज्याः स्युर्बालानां परिषेचने ||३|| वचा वयःस्था गोलोमी हरितालं मनःशिला | कुष्ठं सर्जरसश्चैव तैलर्थे वर्ग इष्यते ||४||

🔊 Audio coming soon

ಕಪೋತವಙ್ಕೇತ್ಯಾದಿ| ಕಪೋತವಙ್ಕಾ ಕಬಡವಙ್ಕೇತಿ ಲೋಕೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ ಬ್ರಹ್ಮಸುವರ್ಚಲಾಪರಪರ್ಯಾಯಾ| ಆಸ್ಫೋತಾ ಸಾರಿವಾ| ವಯಸ್ಥಾ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ, ಅನ್ಯೇ ಗುಡೂಚೀಮಾಹುಃ| ಗೋಲೋಮೀ ದೂರ್ವಾ| ವರ್ಗ ಇಷ್ಯತೇ ಇತಿ ವರ್ಗಗ್ರಹಣಂ ಯಥಾಲಾಭಂ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಾರ್ಥಮ್| ವಚಾದೀನಾಂ ಕಲ್ಕಕಷಾಯಾಭ್ಯಾಂ ತೈಲಸಾಧ್ಯಮ್||೩-೪||

Adhikarana 3 (5-7) · Śloka 7

ಹಿತಂ ಘೃತಂ ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾಂ ಸಿದ್ಧಂ ಮಧುರಕೇಷು ಚ | ಕುಷ್ಠತಾಲೀಶಖದಿರಚನ್ದನಸ್ಯನ್ದನೇ ತಥಾ ||೫|| ದೇವದಾರುವಚಾಹಿಙ್ಗುಕುಷ್ಠಂ ಗಿರಿಕದಮ್ಬಕಃ | ಏಲಾ ಹರೇಣವಶ್ಚಾಪಿ ಯೋಜ್ಯಾ ಉದ್ಧೂಪನೇ ಸದಾ ||೬|| ಗನ್ಧನಾಕುಲಿಕುಮ್ಭೀಕೇ ಮಜ್ಜಾನೋ ಬದರಸ್ಯ ಚ | ಕರ್ಕಟಾಸ್ಥಿ ಘೃತಂ ಚಾಪಿ ಧೂಪನಂ ಸರ್ಷಪೈಃ ಸಹ ||೭||

View original

हितं घृतं तुगाक्षीर्यां सिद्धं मधुरकेषु च | कुष्ठतालीशखदिरचन्दनस्यन्दने तथा ||५|| देवदारुवचाहिङ्गुकुष्ठं गिरिकदम्बकः | एला हरेणवश्चापि योज्या उद्धूपने सदा ||६|| गन्धनाकुलिकुम्भीके मज्जानो बदरस्य च | कर्कटास्थि घृतं चापि धूपनं सर्षपैः सह ||७||

🔊 Audio coming soon

ಹಿತಮಿತ್ಯಾದಿ| ತುಗಾಕ್ಷೀರೀ ವಂಶಲೋಚನಾ, ಮಧುರಕೇಷು ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಷು; ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಪಾಠಾತ್ತುಗಾಕ್ಷೀರೀ ಪ್ರಾಪ್ತಾ, ಪೃಥಕ್ಪಾಠೋ ಭಾಗದ್ವಯಾರ್ಥಂ ಕುಷ್ಠತಾಲೀಶಾದೀನಾಂ ಯಥಾಲಾಭನಿಷೇಧಾರ್ಥೋ ವಾ, ಯೇ ತುಗಾಕ್ಷೀರೀಂ ವಂಶರೋಚನಾನುಕಾರಿಪಾರ್ಥಿವದ್ರವ್ಯಂ ಮನ್ಯನ್ತೇ ತನ್ಮತೇ ದ್ವಿರುಕ್ತಿರ್ನಾಸ್ತಿ| ಕಲ್ಕಕಷಾಯಾಭ್ಯಾಂ ಸಿದ್ಧಂ ಘೃತಂ ಹಿತಮಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಗಿರಿಕದಮ್ಬಕೋ ಮಹಾಕದಮ್ಬಃ| ಗನ್ಧನಾಕುಲೀ ಸುಗನ್ಧಾ ರಾಸ್ನಾ| ಕುಮ್ಭಿಕಾ ಜಲಜಾ| ಜೇಜ್ಜಟಾಚಾರ್ಯಸ್ತು ನ ಪಠತ್ಯೇತದ್ದೇವದಾರ್ವಾದಿಯೋಗದ್ವಯಮಪಿ, ಗಯೀ ತು ಪಠತಿ||೫-೭||

Adhikarana 4 (8) · Śloka 8

ಕಾಕಾದನೀಂ ಚಿತ್ರಫಲಾಂ ಬಿಮ್ಬೀಂ ಗುಞ್ಜಾಂ ಚ ಧಾರಯೇತ್ | ಮತ್ಸ್ಯೌದನಂ ಚ ಕುರ್ವೀತ ಕೃಶರಾಂ ಪಲಲಂ ತಥಾ | ಶರಾವಸಮ್ಪುಟೇ ಕೃತ್ವಾ ಬಲಿಂ ಶೂನ್ಯಗೃಹೇ ಹರೇತ್ ||೮||

View original

काकादनीं चित्रफलां बिम्बीं गुञ्जां च धारयेत् | मत्स्यौदनं च कुर्वीत कृशरां पललं तथा | शरावसम्पुटे कृत्वा बलिं शून्यगृहे हरेत् ||८||

🔊 Audio coming soon

ಕಾಕಾದನೀಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕಾಕಾದನೀ ಕಾಕತಿನ್ದುಕಃ, ‘ಕಾಲಾ’ ಇತ್ಯನ್ಯೇ; ಚಿತ್ರಫಲಾ ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ, ಚಿತ್ರಾಣ್ಡಿಕೇತ್ಯನ್ಯೇ| ಮತ್ಸ್ಯೌದನಂ ಮತ್ಸ್ಯಭಕ್ತಂ; ಪಲಲಂ ತಿಲಪಿಷ್ಟಮ್| ‘ಶೂನ್ಯಗೃಹೇ ಹರೇತ್’ ಇತ್ಯತ್ರ ‘ಶೂನ್ಯಗೃಹೇತರೇ’ ಇತ್ಯನ್ಯೇ, ತತ್ರೇತರೇ ಖಣ್ಡಗೃಹೇ| ಕೇಚಿದತ್ರೇದೃಶಂ ಪಠನ್ತಿ ‘ಹರೇದ್ಬಲಿಂ ಚೋತ್ಕುರಟೇ’ ಇತ್ಯಾದಿ; ತತ್ರೋತ್ಕುರಟಃ ಶೂನ್ಯಾಗಾರಃ, ಶೂನ್ಯಾರಾಮ ಇತ್ಯನ್ಯೇ||೮||

Adhikarana 5 (9-11) · Śloka 11

ಉಚ್ಛಿಷ್ಟೇನಾಭಿಷೇಕೇಣ ಶಿಶೋಃ ಸ್ನಪನಮಿಷ್ಯತೇ | ಪೂಜ್ಯಾ ಚ ಪೂತನಾ ದೇವೀ ಬಲಿಭಿಃ ಸೋಪಹಾರಕೈಃ ||೯|| ಮಲಿನಾಮ್ಬರಸಂವೀತಾ ಮಲಿನಾ ರೂಕ್ಷಮೂರ್ಧಜಾ | ಶೂನ್ಯಾಗಾರಾಶ್ರಿತಾ ದೇವೀ ದಾರಕಂ ಪಾತು ಪೂತನಾ ||೧೦|| ದುರ್ದರ್ಶನಾ ಸುದುರ್ಗನ್ಧಾ ಕರಾಲಾ ಮೇಘಕಾಲಿಕಾ | ಭಿನ್ನಗಾರಾಶ್ರಯಾ ದೇವೀ ದಾರಕಂ ಪಾತು ಪೂತನಾ ||೧೧||

View original

उच्छिष्टेनाभिषेकेण शिशोः स्नपनमिष्यते | पूज्या च पूतना देवी बलिभिः सोपहारकैः ||९|| मलिनाम्बरसंवीता मलिना रूक्षमूर्धजा | शून्यागाराश्रिता देवी दारकं पातु पूतना ||१०|| दुर्दर्शना सुदुर्गन्धा कराला मेघकालिका | भिन्नगाराश्रया देवी दारकं पातु पूतना ||११||

🔊 Audio coming soon

ಉಚ್ಛಿಷ್ಟೇನೇತ್ಯಾದಿ| ಉಚ್ಛಿಷ್ಟೇನಾಭಿಷೇಕೇಣ ಆಚಮನೋದಕೇನೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಪೂರ್ವಕಲ್ಪೇನ ಸ್ನಾನಮ್| ರಕ್ಷಾಮನ್ತ್ರಃ- ಮಲಿನೇತ್ಯಾದಿ||೯-೧೧||

Adhikarana puShpikA · Śloka 32

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕುಮಾರತನ್ತ್ರೇ (ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ದ್ವಾತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೩೨||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे (षष्ठोऽध्यायः, आदितः) द्वात्रिंशोऽध्यायः ||३२||

🔊 Audio coming soon

ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕೌಮಾರಭೃತ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಪೂತನಾಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೨||