Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಪೂತನಾಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧||
ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातः पूतनाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
ರೇವತೀಪ್ರತಿಷೇಧಾನನ್ತರಂ ಸ್ತ್ರೀಗ್ರಹಸಾಮಾನ್ಯಾತ್ ಪೂತನಾಪ್ರತಿಷೇಧಾರಮ್ಭೋ ಯುಜ್ಯತ ಇತ್ಯಾಹ- ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ||೧-೨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ಕಪೋತವಙ್ಕಾಽರಲುಕೋ ವರುಣಃ ಪಾರಿಭದ್ರಕಃ |
ಆಸ್ಫೋತಾ ಚೈವ ಯೋಜ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರ್ಬಾಲಾನಾಂ ಪರಿಷೇಚನೇ ||೩||
ವಚಾ ವಯಃಸ್ಥಾ ಗೋಲೋಮೀ ಹರಿತಾಲಂ ಮನಃಶಿಲಾ |
ಕುಷ್ಠಂ ಸರ್ಜರಸಶ್ಚೈವ ತೈಲರ್ಥೇ ವರ್ಗ ಇಷ್ಯತೇ ||೪||
View original
कपोतवङ्काऽरलुको वरुणः पारिभद्रकः |
आस्फोता चैव योज्याः स्युर्बालानां परिषेचने ||३||
वचा वयःस्था गोलोमी हरितालं मनःशिला |
कुष्ठं सर्जरसश्चैव तैलर्थे वर्ग इष्यते ||४||
ಕಪೋತವಙ್ಕೇತ್ಯಾದಿ| ಕಪೋತವಙ್ಕಾ ಕಬಡವಙ್ಕೇತಿ ಲೋಕೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ ಬ್ರಹ್ಮಸುವರ್ಚಲಾಪರಪರ್ಯಾಯಾ| ಆಸ್ಫೋತಾ ಸಾರಿವಾ| ವಯಸ್ಥಾ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ, ಅನ್ಯೇ ಗುಡೂಚೀಮಾಹುಃ| ಗೋಲೋಮೀ ದೂರ್ವಾ| ವರ್ಗ ಇಷ್ಯತೇ ಇತಿ ವರ್ಗಗ್ರಹಣಂ ಯಥಾಲಾಭಂ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಾರ್ಥಮ್| ವಚಾದೀನಾಂ ಕಲ್ಕಕಷಾಯಾಭ್ಯಾಂ ತೈಲಸಾಧ್ಯಮ್||೩-೪||
Adhikarana 3 (5-7) · Śloka 7
ಹಿತಂ ಘೃತಂ ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾಂ ಸಿದ್ಧಂ ಮಧುರಕೇಷು ಚ |
ಕುಷ್ಠತಾಲೀಶಖದಿರಚನ್ದನಸ್ಯನ್ದನೇ ತಥಾ ||೫||
ದೇವದಾರುವಚಾಹಿಙ್ಗುಕುಷ್ಠಂ ಗಿರಿಕದಮ್ಬಕಃ |
ಏಲಾ ಹರೇಣವಶ್ಚಾಪಿ ಯೋಜ್ಯಾ ಉದ್ಧೂಪನೇ ಸದಾ ||೬||
ಗನ್ಧನಾಕುಲಿಕುಮ್ಭೀಕೇ ಮಜ್ಜಾನೋ ಬದರಸ್ಯ ಚ |
ಕರ್ಕಟಾಸ್ಥಿ ಘೃತಂ ಚಾಪಿ ಧೂಪನಂ ಸರ್ಷಪೈಃ ಸಹ ||೭||
View original
हितं घृतं तुगाक्षीर्यां सिद्धं मधुरकेषु च |
कुष्ठतालीशखदिरचन्दनस्यन्दने तथा ||५||
देवदारुवचाहिङ्गुकुष्ठं गिरिकदम्बकः |
एला हरेणवश्चापि योज्या उद्धूपने सदा ||६||
गन्धनाकुलिकुम्भीके मज्जानो बदरस्य च |
कर्कटास्थि घृतं चापि धूपनं सर्षपैः सह ||७||
ಹಿತಮಿತ್ಯಾದಿ| ತುಗಾಕ್ಷೀರೀ ವಂಶಲೋಚನಾ, ಮಧುರಕೇಷು ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಷು; ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿಪಾಠಾತ್ತುಗಾಕ್ಷೀರೀ ಪ್ರಾಪ್ತಾ, ಪೃಥಕ್ಪಾಠೋ ಭಾಗದ್ವಯಾರ್ಥಂ ಕುಷ್ಠತಾಲೀಶಾದೀನಾಂ ಯಥಾಲಾಭನಿಷೇಧಾರ್ಥೋ ವಾ, ಯೇ ತುಗಾಕ್ಷೀರೀಂ ವಂಶರೋಚನಾನುಕಾರಿಪಾರ್ಥಿವದ್ರವ್ಯಂ ಮನ್ಯನ್ತೇ ತನ್ಮತೇ ದ್ವಿರುಕ್ತಿರ್ನಾಸ್ತಿ| ಕಲ್ಕಕಷಾಯಾಭ್ಯಾಂ ಸಿದ್ಧಂ ಘೃತಂ ಹಿತಮಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಗಿರಿಕದಮ್ಬಕೋ ಮಹಾಕದಮ್ಬಃ| ಗನ್ಧನಾಕುಲೀ ಸುಗನ್ಧಾ ರಾಸ್ನಾ| ಕುಮ್ಭಿಕಾ ಜಲಜಾ| ಜೇಜ್ಜಟಾಚಾರ್ಯಸ್ತು ನ ಪಠತ್ಯೇತದ್ದೇವದಾರ್ವಾದಿಯೋಗದ್ವಯಮಪಿ, ಗಯೀ ತು ಪಠತಿ||೫-೭||
Adhikarana 4 (8) · Śloka 8
ಕಾಕಾದನೀಂ ಚಿತ್ರಫಲಾಂ ಬಿಮ್ಬೀಂ ಗುಞ್ಜಾಂ ಚ ಧಾರಯೇತ್ |
ಮತ್ಸ್ಯೌದನಂ ಚ ಕುರ್ವೀತ ಕೃಶರಾಂ ಪಲಲಂ ತಥಾ |
ಶರಾವಸಮ್ಪುಟೇ ಕೃತ್ವಾ ಬಲಿಂ ಶೂನ್ಯಗೃಹೇ ಹರೇತ್ ||೮||
View original
काकादनीं चित्रफलां बिम्बीं गुञ्जां च धारयेत् |
मत्स्यौदनं च कुर्वीत कृशरां पललं तथा |
शरावसम्पुटे कृत्वा बलिं शून्यगृहे हरेत् ||८||
ಕಾಕಾದನೀಮಿತ್ಯಾದಿ| ಕಾಕಾದನೀ ಕಾಕತಿನ್ದುಕಃ, ‘ಕಾಲಾ’ ಇತ್ಯನ್ಯೇ; ಚಿತ್ರಫಲಾ ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ, ಚಿತ್ರಾಣ್ಡಿಕೇತ್ಯನ್ಯೇ| ಮತ್ಸ್ಯೌದನಂ ಮತ್ಸ್ಯಭಕ್ತಂ; ಪಲಲಂ ತಿಲಪಿಷ್ಟಮ್| ‘ಶೂನ್ಯಗೃಹೇ ಹರೇತ್’ ಇತ್ಯತ್ರ ‘ಶೂನ್ಯಗೃಹೇತರೇ’ ಇತ್ಯನ್ಯೇ, ತತ್ರೇತರೇ ಖಣ್ಡಗೃಹೇ| ಕೇಚಿದತ್ರೇದೃಶಂ ಪಠನ್ತಿ ‘ಹರೇದ್ಬಲಿಂ ಚೋತ್ಕುರಟೇ’ ಇತ್ಯಾದಿ; ತತ್ರೋತ್ಕುರಟಃ ಶೂನ್ಯಾಗಾರಃ, ಶೂನ್ಯಾರಾಮ ಇತ್ಯನ್ಯೇ||೮||
Adhikarana 5 (9-11) · Śloka 11
ಉಚ್ಛಿಷ್ಟೇನಾಭಿಷೇಕೇಣ ಶಿಶೋಃ ಸ್ನಪನಮಿಷ್ಯತೇ |
ಪೂಜ್ಯಾ ಚ ಪೂತನಾ ದೇವೀ ಬಲಿಭಿಃ ಸೋಪಹಾರಕೈಃ ||೯||
ಮಲಿನಾಮ್ಬರಸಂವೀತಾ ಮಲಿನಾ ರೂಕ್ಷಮೂರ್ಧಜಾ |
ಶೂನ್ಯಾಗಾರಾಶ್ರಿತಾ ದೇವೀ ದಾರಕಂ ಪಾತು ಪೂತನಾ ||೧೦||
ದುರ್ದರ್ಶನಾ ಸುದುರ್ಗನ್ಧಾ ಕರಾಲಾ ಮೇಘಕಾಲಿಕಾ |
ಭಿನ್ನಗಾರಾಶ್ರಯಾ ದೇವೀ ದಾರಕಂ ಪಾತು ಪೂತನಾ ||೧೧||
View original
उच्छिष्टेनाभिषेकेण शिशोः स्नपनमिष्यते |
पूज्या च पूतना देवी बलिभिः सोपहारकैः ||९||
मलिनाम्बरसंवीता मलिना रूक्षमूर्धजा |
शून्यागाराश्रिता देवी दारकं पातु पूतना ||१०||
दुर्दर्शना सुदुर्गन्धा कराला मेघकालिका |
भिन्नगाराश्रया देवी दारकं पातु पूतना ||११||
ಉಚ್ಛಿಷ್ಟೇನೇತ್ಯಾದಿ| ಉಚ್ಛಿಷ್ಟೇನಾಭಿಷೇಕೇಣ ಆಚಮನೋದಕೇನೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಪೂರ್ವಕಲ್ಪೇನ ಸ್ನಾನಮ್| ರಕ್ಷಾಮನ್ತ್ರಃ- ಮಲಿನೇತ್ಯಾದಿ||೯-೧೧||
Adhikarana puShpikA · Śloka 32
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕುಮಾರತನ್ತ್ರೇ (ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ದ್ವಾತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೩೨||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे (षष्ठोऽध्यायः, आदितः) द्वात्रिंशोऽध्यायः ||३२||
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕೌಮಾರಭೃತ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಪೂತನಾಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೨||