Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧||
ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातः श्लेष्माभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
ਪਿਤ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਨਨ੍ਤਰਂ ਦੋਸਕ੍ਰਮੇਣ ਕਫਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਰਮ੍ਭਃ- ਅਥਾਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ||੧-੨||
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 5
ਸ੍ਯਨ੍ਦਾਧਿਮਨ੍ਥੌ ਕਫਜੌ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧੌ ਜਯੇਤ੍ ਸਿਰਾਣਾਮਥ ਮੋਕ੍ਸਣੇਨ |
ਸ੍ਵੇਦਾਵਪੀਡਾਞ੍ਜਨਧੂਮਸੇਕਪ੍ਰਲੇਪਯੋਗੈਃ ਕਵਲਗ੍ਰਹੈਸ਼੍ਚ ||੩||
ਰੂਕ੍ਸੈਸ੍ਤਥਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਸਂਵਿਧਾਨੈਸ੍ਤਥੈਵ ਰੂਕ੍ਸੈਃ ਪੁਟਪਾਕਯੋਗੈਃ |
ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਚ੍ਚਾਪ੍ਯਪਤਰ੍ਪਣਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਯੋਸ੍ਤਿਕ੍ਤਘਤਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮ੍ ||੪||
ਤਦਨ੍ਨਪਾਨਂ ਚ ਸਮਾਚਰੇਦ੍ਧਿ ਯਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਣੋ ਨੈਵ ਕਰੋਤਿ ਵਦ੍ਧਿਮ੍ |੫|
View original
स्यन्दाधिमन्थौ कफजौ प्रवृद्धौ जयेत् सिराणामथ मोक्षणेन |
स्वेदावपीडाञ्जनधूमसेकप्रलेपयोगैः कवलग्रहैश्च ||३||
रूक्षैस्तथाऽऽश्च्योतनसंविधानैस्तथैव रूक्षैः पुटपाकयोगैः |
त्र्यहात्त्र्यहाच्चाप्यपतर्पणान्ते प्रातस्तयोस्तिक्तघृतं प्रशस्तम् ||४||
तदन्नपानं च समाचरेद्धि यच्छ्लेष्मणो नैव करोति वृद्धिम् |५|
ਸਿਰਾਣਾਮਥ ਮੋਕ੍ਸਣੇਨੇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਥਸ਼ਬ੍ਦਾਦਯਮਭਿਪ੍ਰਾਯਃ- ਕਤਸ੍ਨੇਹਾਦਿਪੂਰ੍ਵਕ੍ਰਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਾਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਸਿਰਾਮੋਕ੍ਸਃ| ਪੂਰ੍ਵਕ੍ਰਮਮਾਹ- ਸ੍ਵੇਦਾਵਪੀਡੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਤ੍ ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਦਿਤਿ ਅਤਰ੍ਪਣਪ੍ਰੇਰਿਤਦਿਨਚਤੁਸ੍ਟਯਸ੍ਯ ਤਿਕ੍ਤਦ੍ਰਵ੍ਯਸਾਧਿਤਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਘਤਂ, ਤੇਨ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਤ੍ ਸਿਰਾਮੋਕ੍ਸਃ| ‘ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਯੋਸ੍ਤਿਕ੍ਤਘਤਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ‘ਤੌ ਪ੍ਰਾਤਰੇਵਾਨੁ ਘਤਂ ਪਿਬੇਤਾਂ’ ਇਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਠਨ੍ਤਿ| ‘ਤਦਨ੍ਨਪਾਨਂ ਚ ਸਮਾਚਰੇਦ੍ਧਿ’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ‘ਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਤਰਨ੍ਨਂ ਚ ਸਮਾਚਰੇਦ੍ਧਿ’ ਇਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਗ੍ਰਹਣਂ ਦ੍ਵਿਰਨ੍ਨਕਾਲਨਿਸੇਧਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ||੩-੪||-
Adhikarana 3 (5) · Śloka 6
ਕੁਟਨ੍ਨਟਾਸ੍ਫੋਟਫਣਿਜ੍ਝਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਤੂਰਪਿਲ੍ਵਰ੍ਕਕਪਿਤ੍ਥਭਙ੍ਗੈਃ ||੫||
ਸ੍ਵੇਦਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍... |੬|
View original
कुटन्नटास्फोटफणिज्झबिल्वपत्तूरपिल्वर्ककपित्थभङ्गैः ||५||
स्वेदं विदध्यात्... |६|
ਸ੍ਵੇਦਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਹ- ਕੁਟਨ੍ਨਟੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੁਟਨ੍ਨਟਂ ਤਗਰਂ; ਫਣਿਜ੍ਝਕਃ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਗਨ੍ਧਃ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨੈਵ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਮਾਹੁਃ; ਪਤ੍ਤੂਰਃ ਸ਼ਰਬਾਲਿਕਃ, ਭਙ੍ਗੈਃ ਪਤ੍ਰਭਙ੍ਗੈਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਭਙ੍ਗਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪਲ੍ਲਵਾਨਾਹੁਃ||੫||-
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
... ਅਥਵਾਨੁਲੇਪਂ ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸੁਰਕਾਸ੍ਠਕੁਸ੍ਠੈਃ |੬|
View original
... अथवाऽनुलेपं बर्हिष्ठशुण्ठीसुरकाष्ठकुष्ठैः |६|
ਅਨੁਲੇਪਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਹ- ਅਥਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਂ ਬਾਲਕਮ੍|੬|-
Adhikarana 5 (6-9) · Śloka 10
ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਹਿਙ੍ਗੁਤ੍ਰਿਫਲਾਮਧੂਕਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਞ੍ਜਨਤੁਤ੍ਥਤਾਮ੍ਰੈਃ ||੬||
ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਜਲੇਨਾਞ੍ਜਨਵਰ੍ਤਯਃ ਸ੍ਯੁਃ ਪਥ੍ਯਾਹਰਿਦ੍ਰਾਮਧੁਕਾਞ੍ਜਨੈਰ੍ਵਾ |
ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੂਸਣਾਨਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਵਿਡਙ੍ਗਸਾਰਸ਼੍ਚ ਸਮਾਨਿ ਚ ਸ੍ਯੁਃ ||੭||
ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਕੁਸ੍ਠਾਮਰਕਾਸ੍ਠਸ਼ਙ੍ਖਪਾਠਾਮਲਵ੍ਯੋਸਮਨਃਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ਚ |
ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਮ੍ਬੁਨਾ ਵਾ ਕੁਸੁਮਾਨਿ ਜਾਤਿਕਰਞ੍ਜਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਜਾਨਿ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ ||੮||
ਫਲਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਾਦਥਵਾਪਿ ਸ਼ਿਗ੍ਰੋਃ ਪੁਸ੍ਪਂ ਚ ਤੁਲ੍ਯਂ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਸ੍ਯ |
ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਸੈਨ੍ਧਵਚਨ੍ਦਨਂ ਚ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਲੇ ਲਸ਼ੁਨਂ ਚ ਤੁਲ੍ਯਮ੍ ||੯||
ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥੇ ਕਫਜੇਸੁ ਧੀਮਾਨ੍ ਵਰ੍ਤੀਰ੍ਵਿਦਧ੍ਯਾਨ੍ਨਯਨਾਮਯੇਸੁ |੧੦|
View original
सिन्धूत्थहिङ्गुत्रिफलामधूकप्रपौण्डरीकाञ्जनतुत्थताम्रैः ||६||
पिष्टैर्जलेनाञ्जनवर्तयः स्युः पथ्याहरिद्रामधुकाञ्जनैर्वा |
त्रीण्यूषणानि त्रिफला हरिद्रा विडङ्गसारश्च समानि च स्युः ||७||
बर्हिष्ठकुष्ठामरकाष्ठशङ्खपाठामलव्योषमनःशिलाश्च |
पिष्ट्वाऽम्बुना वा कुसुमानि जातिकरञ्जशोभाञ्जनजानि युञ्ज्यात् ||८||
फलं प्रकीर्यादथवाऽपि शिग्रोः पुष्पं च तुल्यं बृहतीद्वयस्य |
रसाञ्जनं सैन्धवचन्दनं च मनःशिलाले लशुनं च तुल्यम् ||९||
पिष्ट्वाऽञ्जनार्थे कफजेषु धीमान् वर्तीर्विदध्यान्नयनामयेषु |१०|
ਵਰ੍ਤ੍ਯਞ੍ਜਨਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਹ- ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੂਸਣਾਨੀਤਿ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਂ ਵਾਲਕਮ੍| ਅਮਰਕਾਸ੍ਠਂ ਦੇਵਦਾਰੁ| ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਃ ਕਣ੍ਟਕਿਕਰਞ੍ਜਃ| ਕੇਚਿਤ੍ ਪੁਸ੍ਪਮਪਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਾਦੇਵੇਤਿ ਕਥਯਨ੍ਤਿ| ਤਥਾ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਪਂ ਫਲਂ ਚ| ਆਲਂ ਹਰਿਤਾਲਮ੍| ਏਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਯੋਰ੍ਧਸ਼੍ਲੋਕਸਮਾਪਨਾਃ ਪਞ੍ਚ ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾਃ| ਪਞ੍ਜਿਕਾਯਾਂ ਤੁ ‘ਵ੍ਯੋਸਮਨਃਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ਚ’ ਇਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰਂ ‘ਮੂਰ੍ਵਾ ਚ ਜਾਤੀਮੁਕੁਲਾਨਿ ਚਾਪਿ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਮ੍ਬੁਨੈਤਾਨ੍ ਵਿਤਰੇਤ੍ਤਥੈਵ’ ਇਤਿ ਪਠ੍ਯਤੇ; ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਚ- ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਾਦ੍ਯਸ੍ਟਾਙ੍ਗਮਞ੍ਜਨਂ, ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਾਦਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗਂ, ਅਥਵੇਤ੍ਯਨੇਨ ਵਿਕਲ੍ਪਵਾਚਿਨਾ ਕਣ੍ਟਕਿਕਰਞ੍ਜਫਲਤੁਲ੍ਯਾਂਸ਼ੈਰ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੈਰੌਸਧੈਰੇਕਮਞ੍ਜਨਂ, ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਫਲਤੁਲ੍ਯਾਂਸ਼ੈਰ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੈਰ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਞ੍ਜਨਮ੍| ‘ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਹਿਙ੍ਗੁ’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਸਿਨ੍ਧੁਪ੍ਰਸੂਤਂ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ||੬-੯||-
Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12
ਰੋਗੇ ਬਲਾਸਗ੍ਰਥਿਤੇਞ੍ਜਨਂ ਜ੍ਞੈਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੇਤਤ੍ ਸੁਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਯੇ ||੧੦||
ਨੀਲਾਨ੍ ਯਵਾਨ੍ ਗਵ੍ਯਪਯੋਨੁਪੀਤਾਨ੍ ਸ਼ਲਾਕਿਨਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਤਨੂਨ੍ ਵਿਦਹ੍ਯ |
ਤਥਾਰ੍ਜਕਾਸ੍ਫੋਤਕਪਿਤ੍ਥਬਿਲ੍ਵਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡਿਜਾਤੀਕੁਸੁਮਾਨਿ ਚੈਵ ||੧੧||
ਤਤ੍ਕ੍ਸਾਰਵਤ੍ਸੈਨ੍ਧਵਤੁਤ੍ਥਰੋਚਨਂ ਪਕ੍ਵਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦਥ ਲੋਹਨਾਡ੍ਯਾਮ੍ |
ਏਤਦ੍ਬਲਾਸਗ੍ਰਥਿਤੇਞ੍ਜਨਂ ਸ੍ਯਾਦੇਸੋਨੁਕਲ੍ਪਸ੍ਤੁ ਫਣਿਜ੍ਝਕਾਦੌ ||੧੨||
View original
रोगे बलासग्रथितेऽञ्जनं ज्ञैः कर्तव्यमेतत् सुविशुद्धकाये ||१०||
नीलान् यवान् गव्यपयोऽनुपीतान् शलाकिनः शुष्कतनून् विदह्य |
तथाऽर्जकास्फोतकपित्थबिल्वनिर्गुण्डिजातीकुसुमानि चैव ||११||
तत्क्षारवत्सैन्धवतुत्थरोचनं पक्वं विदध्यादथ लोहनाड्याम् |
एतद्बलासग्रथितेऽञ्जनं स्यादेषोऽनुकल्पस्तु फणिज्झकादौ ||१२||
ਰੋਗੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਜ੍ਞੈਰਿਤਿ ਕੁਸ਼ਲੈਰ੍ਵੈਦ੍ਯੈਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਏਤਦ੍ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਂ ਕ੍ਸਾਰਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਸੁਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਯੇ ਇਤਿ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਵਿਰੇਕਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਕੈਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤਦੇਵ ਕ੍ਸਾਰਞ੍ਜਨਂ ਵ੍ਯੁਤ੍ਪਾਦਯਨ੍ਨਾਹ- ਨੀਲਾਨਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਨੀਲਾਨ੍ ਅਪਕ੍ਵਾਨ੍ | ਗਵ੍ਯਪਯੋਨੁਪੀਤਾਨ੍ ਕਸ੍ਣਗੋਦੁਗ੍ਧਭਾਵਿਤਾਨ੍, ਪੀਤਾਨਿਤਿ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯੇ ਅਨੁਪੀਤਾਨਿਤਿ ਯਤ੍ ਕਤਂ ਤਤ੍ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਸਪ੍ਤਾਹਦ੍ਵਯਂ ਵਾ ਭਾਵਨਾ ਕਾਰ੍ਯੇਤਿ ਬੋਧਯਤਿ| ਸ਼ਲਾਕਿਨਃ ਸ਼ੂਕਯੁਕ੍ਤਾਨ੍| ਤਦਿਤਿ ਭਸ੍ਮੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਨੀਲਯਵਾਦਿਭਸ੍ਮਪ੍ਰਸ੍ਥਂ, ਉਸ੍ਣੋਦਕਾਢਕੇਨ ਸਹ ਮੇਲਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰਾਸ੍ਰਾਵਯੇਤ੍, ਯਾਵਤ੍ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਪਿਚ੍ਛਿਲਂ ਰਕ੍ਤਂ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਤਦਾ ਭਸ੍ਮ ਵਿਹਾਯ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕੇ ਸੈਨ੍ਧਵਤੁਤ੍ਥਰੋਚਨਮਾਵਾਪਂ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕਾਦ੍ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਭਾਗਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚੇਤ੍| ਕੇਚਿਤ੍ ਸੈਨ੍ਧਵਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਭਸ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਨ ਤੁ ਆਵਾਪਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਨ੍ਮਤੇਪ੍ਰਤਿਵਾਪਮੇਵ ਪਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਫਣਿਜ੍ਝਕਾਦਾਵਿਤ੍ਯਤ੍ਰਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ ਕੁਸੁਮਾਦਯੋ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ||੧੧-੧੨||
Adhikarana 7 (13) · Śloka 13
ਮਹੌਸਧਂ ਮਾਗਧਿਕਾਂ ਚ ਮੁਸ੍ਤਾਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਂ ਯਨ੍ਮਰਿਚਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮ੍ |
ਤਨ੍ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਵਰਸੇਨ ਪਿਸ੍ਟਂ ਨੇਤ੍ਰਾਞ੍ਜਨਂ ਪਿਸ੍ਟਕਮਾਸ਼ੁ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ ||੧੩||
View original
महौषधं मागधिकां च मुस्तां ससैन्धवं यन्मरिचं च शुक्लम् |
तन्मातुलुङ्गस्वरसेन पिष्टं नेत्राञ्जनं पिष्टकमाशु हन्यात् ||१३||
ਪਿਸ੍ਟਕਰੋਗੇਞ੍ਜਨਮਾਹ- ਮਹੌਸਧਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਰਿਚਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਬੀਜਮ੍||੧੩||
Adhikarana 8 (14) · Śloka 14
ਫਲੇ ਬਹਤ੍ਯਾ ਮਗਧੋਦ੍ਭਵਾਨਾਂ ਨਿਧਾਯ ਕਲ੍ਕਂ ਫਲਪਾਕਕਾਲੇ |
ਸ੍ਰੋਤੋਜਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਤਦੁਦ੍ਧਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਤੁ ਪਿਸ੍ਟੇ ... |੧੪|
View original
फले बृहत्या मगधोद्भवानां निधाय कल्कं फलपाककाले |
स्रोतोजयुक्तं च तदुद्धृतं स्यात्तद्वत्तु पिष्टे ... |१४|
ਅਪਰਮਪ੍ਯਞ੍ਜਨਮਾਹ- ਫਲੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਫਲਪਾਕਕਾਲੇ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਫਲਮੁਦ੍ਧਤਬੀਜਂ ਸੌਵੀਰਾਞ੍ਜਨਸਮਭਾਗੇਨ ਪਿਪ੍ਪਲੀਕਲ੍ਕੇਨ ਪੂਰਯੇਤ੍, ਤਤ੍ਕਲ੍ਕਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਦਨਨ੍ਤਰਮੁਦ੍ਧਤਂ ਮਹੌਸਧਾਦ੍ਯਞ੍ਜਨਵਤ੍ ਪਿਸ੍ਟਕਰੋਗੇ ਹਿਤਂ ਪਥ੍ਯਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|੧੪|-
Adhikarana 9 (14) · Śloka 15
...ਵਿਧਿਰੇਸ ਚਾਪਿ ||੧੪||
ਵਾਰ੍ਤਾਕਸ਼ਿਗ੍ਰ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਸੁਰਾਪਟੋਲਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਾਮਲਕੀਫਲੇਸੁ |੧੫|
View original
...विधिरेष चापि ||१४||
वार्ताकशिग्र्विन्द्रसुरापटोलकिराततिक्तामलकीफलेषु |१५|
ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਫਲਵਿਧਿਮਨ੍ਯਤ੍ਰਾਪਿ ਫਲੇਤਿਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਵਿਧਿਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀ||੧੪||-
Adhikarana 10 (15) · Śloka 16
ਕਾਸੀਸਸਾਮੁਦ੍ਰਰਸਾਞ੍ਜਨਾਨਿ ਜਾਤ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਸਾ(ਕੋ)ਰਕਮੇਵ ਚਾਪਿ ||੧੫||
ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਨ੍ਯੁਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ ਤੁ ਯੋਗਾਞ੍ਜਨਂ ਤਨ੍ਮਧੁਨਾਵਘਸ੍ਟਮ੍ |੧੬|
View original
कासीससामुद्ररसाञ्जनानि जात्यास्तथा क्षा(को)रकमेव चापि ||१५||
प्रक्लिन्नवर्त्मन्युपदिश्यते तु योगाञ्जनं तन्मधुनाऽवघृष्टम् |१६|
ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਰੋਗੇ ਯੋਗਾਞ੍ਜਨਮਾਹ- ਕਾਸੀਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਜਾਤ੍ਯਾਃ ਕੋਰਕਂ ਜਾਤੀਕਲਿਕਾ||੧੫||
Adhikarana 11 (16) · Śloka 17
ਨਾਦੇਯਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਮਰਿਚਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਨੇਪਾਲਜਾਤਾ ਚ ਸਮਪ੍ਰਮਾਣਾ ||੧੬||
ਸਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਦ੍ਰਵ ਏਸ ਯੋਗਃ ਕਣ੍ਡੂਂ ਨਿਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਸਕਦਞ੍ਜਨੇਨ |੧੭|
View original
नादेयमग्र्यं मरिचं च शुक्लं नेपालजाता च समप्रमाणा ||१६||
समातुलुङ्गद्रव एष योगः कण्डूं निहन्यात् सकृदञ्जनेन |१७|
ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਕਫਜਾਕ੍ਸਿਰੋਗਾਣਾਮੁਪਦ੍ਰਵਭੂਤਾਯਾਃ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ- ਨਾਦੇਯਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਨਾਦੇਯਮਿਤਿ ਸੈਨ੍ਧਵਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਮਰਿਚਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮਿਤਿ ਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਬੀਜਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਅਨ੍ਯੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮੇਵ ਮਰਿਚਂ ਕਥਯਨ੍ਤਿ| ਨੇਪਾਲਜਾਤਾ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾ||੧੬||-
Adhikarana 12 (17) · Śloka 18
ਸਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਂ ਸੁਰਦਾਰੁ ਮੁਸ੍ਤਂ ਸਿਨ੍ਧੁਪ੍ਰਭੂ(ਸੂ)ਤਂ ਮੁਕੁਲਾਨਿ ਜਾਤ੍ਯਾਃ ||੧੭||
ਸੁਰਾਪ੍ਰਪਿਸ੍ਟਂ ਤ੍ਵਿਦਮਞ੍ਜਨਂ ਹਿ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਂ ਚ ਸ਼ੋਫੇ ਚ ਹਿਤਂ ਵਦਨ੍ਤਿ |੧੮|
View original
सशृङ्गवेरं सुरदारु मुस्तं सिन्धुप्रभू(सू)तं मुकुलानि जात्याः ||१७||
सुराप्रपिष्टं त्विदमञ्जनं हि कण्ड्वां च शोफे च हितं वदन्ति |१८|
ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਮਪਰਮਪ੍ਯਞ੍ਜਨਮਾਹ- ਸੇਤ੍ਯਾਦਿ||੧੭||-
Adhikarana 13 (18) · Śloka 19
ਸ੍ਯਨ੍ਦਾਧਿਮਨ੍ਥਕ੍ਰਮਮਾਚਰੇਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਚੈਤੇਸੁ ਸਦਾਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ||੧੮||
(ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਨਾਵਨਮੇਵ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਂਸਰ੍ਜਨਂ ਚਾਪਿ ਯਥੋਪਦਿਸ੍ਟਮ੍ ) ||੧੯||
View original
स्यन्दाधिमन्थक्रममाचरेच्च सर्वेषु चैतेषु सदाऽप्रमत्तः ||१८||
(विशेषतो नावनमेव कार्यं संसर्जनं चापि यथोपदिष्टम् ) ||१९||
ਇਦਾਨੀਂ ਬਲਾਸਗ੍ਰਥਿਤਪਿਸ੍ਟਕਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਸੁ ਵਿਸ਼ੇਸਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਭਿਧਾਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ- ਸ੍ਯਨ੍ਦੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਏਤੇਸੁ ਬਲਸਗ੍ਰਥਿਤਪਿਸ੍ਟਕਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਸੁ| ਚਕਾਰਾਦਨ੍ਯੇਸ੍ਵਪਿ ਕਫਜਾਕ੍ਸਿਰੋਗੇਸੁ| ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਸਾਵਧਾਨਃ||੧੮||
Adhikarana puShpikA · Śloka 11
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਕਫਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੧੧||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कफाभिष्यन्दप्रतिषेधो नामैकादशोऽध्यायः ||११||
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਏਕਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੧||