Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

11. ślēṣmābhiṣyandapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ਅਥਾਤਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||

View original

अथातः श्लेष्माभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

ਪਿਤ੍ਤਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਨਨ੍ਤਰਂ ਦੋਸਕ੍ਰਮੇਣ ਕਫਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਰਮ੍ਭਃ- ਅਥਾਤ ਇਤ੍ਯਾਦਿ||੧-੨||

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 5

ਸ੍ਯਨ੍ਦਾਧਿਮਨ੍ਥੌ ਕਫਜੌ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧੌ ਜਯੇਤ੍ ਸਿਰਾਣਾਮਥ ਮੋਕ੍ਸਣੇਨ | ਸ੍ਵੇਦਾਵਪੀਡਾਞ੍ਜਨਧੂਮਸੇਕਪ੍ਰਲੇਪਯੋਗੈਃ ਕਵਲਗ੍ਰਹੈਸ਼੍ਚ ||੩|| ਰੂਕ੍ਸੈਸ੍ਤਥਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਸਂਵਿਧਾਨੈਸ੍ਤਥੈਵ ਰੂਕ੍ਸੈਃ ਪੁਟਪਾਕਯੋਗੈਃ | ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਚ੍ਚਾਪ੍ਯਪਤਰ੍ਪਣਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਯੋਸ੍ਤਿਕ੍ਤਘਤਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮ੍ ||੪|| ਤਦਨ੍ਨਪਾਨਂ ਚ ਸਮਾਚਰੇਦ੍ਧਿ ਯਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਣੋ ਨੈਵ ਕਰੋਤਿ ਵਦ੍ਧਿਮ੍ |੫|

View original

स्यन्दाधिमन्थौ कफजौ प्रवृद्धौ जयेत् सिराणामथ मोक्षणेन | स्वेदावपीडाञ्जनधूमसेकप्रलेपयोगैः कवलग्रहैश्च ||३|| रूक्षैस्तथाऽऽश्च्योतनसंविधानैस्तथैव रूक्षैः पुटपाकयोगैः | त्र्यहात्त्र्यहाच्चाप्यपतर्पणान्ते प्रातस्तयोस्तिक्तघृतं प्रशस्तम् ||४|| तदन्नपानं च समाचरेद्धि यच्छ्लेष्मणो नैव करोति वृद्धिम् |५|

🔊 Audio coming soon

ਸਿਰਾਣਾਮਥ ਮੋਕ੍ਸਣੇਨੇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਥਸ਼ਬ੍ਦਾਦਯਮਭਿਪ੍ਰਾਯਃ- ਕਤਸ੍ਨੇਹਾਦਿਪੂਰ੍ਵਕ੍ਰਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਾਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਸਿਰਾਮੋਕ੍ਸਃ| ਪੂਰ੍ਵਕ੍ਰਮਮਾਹ- ਸ੍ਵੇਦਾਵਪੀਡੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਤ੍ ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਦਿਤਿ ਅਤਰ੍ਪਣਪ੍ਰੇਰਿਤਦਿਨਚਤੁਸ੍ਟਯਸ੍ਯ ਤਿਕ੍ਤਦ੍ਰਵ੍ਯਸਾਧਿਤਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਘਤਂ, ਤੇਨ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਯ ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਤ੍ ਸਿਰਾਮੋਕ੍ਸਃ| ‘ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਯੋਸ੍ਤਿਕ੍ਤਘਤਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ‘ਤੌ ਪ੍ਰਾਤਰੇਵਾਨੁ ਘਤਂ ਪਿਬੇਤਾਂ’ ਇਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਠਨ੍ਤਿ| ‘ਤਦਨ੍ਨਪਾਨਂ ਚ ਸਮਾਚਰੇਦ੍ਧਿ’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ‘ਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਤਰਨ੍ਨਂ ਚ ਸਮਾਚਰੇਦ੍ਧਿ’ ਇਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਠਨ੍ਤਿ; ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਗ੍ਰਹਣਂ ਦ੍ਵਿਰਨ੍ਨਕਾਲਨਿਸੇਧਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤਿ||੩-੪||-

Adhikarana 3 (5) · Śloka 6

ਕੁਟਨ੍ਨਟਾਸ੍ਫੋਟਫਣਿਜ੍ਝਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਤੂਰਪਿਲ੍ਵਰ੍ਕਕਪਿਤ੍ਥਭਙ੍ਗੈਃ ||੫|| ਸ੍ਵੇਦਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍... |੬|

View original

कुटन्नटास्फोटफणिज्झबिल्वपत्तूरपिल्वर्ककपित्थभङ्गैः ||५|| स्वेदं विदध्यात्... |६|

🔊 Audio coming soon

ਸ੍ਵੇਦਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਹ- ਕੁਟਨ੍ਨਟੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੁਟਨ੍ਨਟਂ ਤਗਰਂ; ਫਣਿਜ੍ਝਕਃ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਗਨ੍ਧਃ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨੈਵ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਮਾਹੁਃ; ਪਤ੍ਤੂਰਃ ਸ਼ਰਬਾਲਿਕਃ, ਭਙ੍ਗੈਃ ਪਤ੍ਰਭਙ੍ਗੈਃ, ਅਨ੍ਯੇ ਭਙ੍ਗਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪਲ੍ਲਵਾਨਾਹੁਃ||੫||-

Adhikarana 4 (6) · Śloka 6

... ਅਥਵਾਨੁਲੇਪਂ ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸੁਰਕਾਸ੍ਠਕੁਸ੍ਠੈਃ |੬|

View original

... अथवाऽनुलेपं बर्हिष्ठशुण्ठीसुरकाष्ठकुष्ठैः |६|

🔊 Audio coming soon

ਅਨੁਲੇਪਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਹ- ਅਥਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਂ ਬਾਲਕਮ੍|੬|-

Adhikarana 5 (6-9) · Śloka 10

ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਹਿਙ੍ਗੁਤ੍ਰਿਫਲਾਮਧੂਕਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਞ੍ਜਨਤੁਤ੍ਥਤਾਮ੍ਰੈਃ ||੬|| ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਜਲੇਨਾਞ੍ਜਨਵਰ੍ਤਯਃ ਸ੍ਯੁਃ ਪਥ੍ਯਾਹਰਿਦ੍ਰਾਮਧੁਕਾਞ੍ਜਨੈਰ੍ਵਾ | ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੂਸਣਾਨਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਵਿਡਙ੍ਗਸਾਰਸ਼੍ਚ ਸਮਾਨਿ ਚ ਸ੍ਯੁਃ ||੭|| ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਕੁਸ੍ਠਾਮਰਕਾਸ੍ਠਸ਼ਙ੍ਖਪਾਠਾਮਲਵ੍ਯੋਸਮਨਃਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ਚ | ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਮ੍ਬੁਨਾ ਵਾ ਕੁਸੁਮਾਨਿ ਜਾਤਿਕਰਞ੍ਜਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਜਾਨਿ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ ||੮|| ਫਲਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਾਦਥਵਾਪਿ ਸ਼ਿਗ੍ਰੋਃ ਪੁਸ੍ਪਂ ਚ ਤੁਲ੍ਯਂ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਸ੍ਯ | ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਸੈਨ੍ਧਵਚਨ੍ਦਨਂ ਚ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਲੇ ਲਸ਼ੁਨਂ ਚ ਤੁਲ੍ਯਮ੍ ||੯|| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥੇ ਕਫਜੇਸੁ ਧੀਮਾਨ੍ ਵਰ੍ਤੀਰ੍ਵਿਦਧ੍ਯਾਨ੍ਨਯਨਾਮਯੇਸੁ |੧੦|

View original

सिन्धूत्थहिङ्गुत्रिफलामधूकप्रपौण्डरीकाञ्जनतुत्थताम्रैः ||६|| पिष्टैर्जलेनाञ्जनवर्तयः स्युः पथ्याहरिद्रामधुकाञ्जनैर्वा | त्रीण्यूषणानि त्रिफला हरिद्रा विडङ्गसारश्च समानि च स्युः ||७|| बर्हिष्ठकुष्ठामरकाष्ठशङ्खपाठामलव्योषमनःशिलाश्च | पिष्ट्वाऽम्बुना वा कुसुमानि जातिकरञ्जशोभाञ्जनजानि युञ्ज्यात् ||८|| फलं प्रकीर्यादथवाऽपि शिग्रोः पुष्पं च तुल्यं बृहतीद्वयस्य | रसाञ्जनं सैन्धवचन्दनं च मनःशिलाले लशुनं च तुल्यम् ||९|| पिष्ट्वाऽञ्जनार्थे कफजेषु धीमान् वर्तीर्विदध्यान्नयनामयेषु |१०|

🔊 Audio coming soon

ਵਰ੍ਤ੍ਯਞ੍ਜਨਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਹ- ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੂਸਣਾਨੀਤਿ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਂ ਵਾਲਕਮ੍| ਅਮਰਕਾਸ੍ਠਂ ਦੇਵਦਾਰੁ| ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਃ ਕਣ੍ਟਕਿਕਰਞ੍ਜਃ| ਕੇਚਿਤ੍ ਪੁਸ੍ਪਮਪਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਾਦੇਵੇਤਿ ਕਥਯਨ੍ਤਿ| ਤਥਾ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਸ੍ਯ ਪੁਸ੍ਪਂ ਫਲਂ ਚ| ਆਲਂ ਹਰਿਤਾਲਮ੍| ਏਤਾ ਵਰ੍ਤ੍ਯੋਰ੍ਧਸ਼੍ਲੋਕਸਮਾਪਨਾਃ ਪਞ੍ਚ ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾਃ| ਪਞ੍ਜਿਕਾਯਾਂ ਤੁ ‘ਵ੍ਯੋਸਮਨਃਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ਚ’ ਇਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰਂ ‘ਮੂਰ੍ਵਾ ਚ ਜਾਤੀਮੁਕੁਲਾਨਿ ਚਾਪਿ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਮ੍ਬੁਨੈਤਾਨ੍ ਵਿਤਰੇਤ੍ਤਥੈਵ’ ਇਤਿ ਪਠ੍ਯਤੇ; ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਂ ਚ- ਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਾਦ੍ਯਸ੍ਟਾਙ੍ਗਮਞ੍ਜਨਂ, ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਾਦਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗਂ, ਅਥਵੇਤ੍ਯਨੇਨ ਵਿਕਲ੍ਪਵਾਚਿਨਾ ਕਣ੍ਟਕਿਕਰਞ੍ਜਫਲਤੁਲ੍ਯਾਂਸ਼ੈਰ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੈਰੌਸਧੈਰੇਕਮਞ੍ਜਨਂ, ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਫਲਤੁਲ੍ਯਾਂਸ਼ੈਰ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੈਰ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਞ੍ਜਨਮ੍| ‘ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਹਿਙ੍ਗੁ’ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਕੇਚਿਤ੍ ‘ਸਿਨ੍ਧੁਪ੍ਰਸੂਤਂ’ ਇਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ||੬-੯||-

Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12

ਰੋਗੇ ਬਲਾਸਗ੍ਰਥਿਤੇਞ੍ਜਨਂ ਜ੍ਞੈਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੇਤਤ੍ ਸੁਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਯੇ ||੧੦|| ਨੀਲਾਨ੍ ਯਵਾਨ੍ ਗਵ੍ਯਪਯੋਨੁਪੀਤਾਨ੍ ਸ਼ਲਾਕਿਨਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਤਨੂਨ੍ ਵਿਦਹ੍ਯ | ਤਥਾਰ੍ਜਕਾਸ੍ਫੋਤਕਪਿਤ੍ਥਬਿਲ੍ਵਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡਿਜਾਤੀਕੁਸੁਮਾਨਿ ਚੈਵ ||੧੧|| ਤਤ੍ਕ੍ਸਾਰਵਤ੍ਸੈਨ੍ਧਵਤੁਤ੍ਥਰੋਚਨਂ ਪਕ੍ਵਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦਥ ਲੋਹਨਾਡ੍ਯਾਮ੍ | ਏਤਦ੍ਬਲਾਸਗ੍ਰਥਿਤੇਞ੍ਜਨਂ ਸ੍ਯਾਦੇਸੋਨੁਕਲ੍ਪਸ੍ਤੁ ਫਣਿਜ੍ਝਕਾਦੌ ||੧੨||

View original

रोगे बलासग्रथितेऽञ्जनं ज्ञैः कर्तव्यमेतत् सुविशुद्धकाये ||१०|| नीलान् यवान् गव्यपयोऽनुपीतान् शलाकिनः शुष्कतनून् विदह्य | तथाऽर्जकास्फोतकपित्थबिल्वनिर्गुण्डिजातीकुसुमानि चैव ||११|| तत्क्षारवत्सैन्धवतुत्थरोचनं पक्वं विदध्यादथ लोहनाड्याम् | एतद्बलासग्रथितेऽञ्जनं स्यादेषोऽनुकल्पस्तु फणिज्झकादौ ||१२||

🔊 Audio coming soon

ਰੋਗੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਜ੍ਞੈਰਿਤਿ ਕੁਸ਼ਲੈਰ੍ਵੈਦ੍ਯੈਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਏਤਦ੍ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਂ ਕ੍ਸਾਰਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਸੁਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਯੇ ਇਤਿ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਵਿਰੇਕਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਕੈਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤਦੇਵ ਕ੍ਸਾਰਞ੍ਜਨਂ ਵ੍ਯੁਤ੍ਪਾਦਯਨ੍ਨਾਹ- ਨੀਲਾਨਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਨੀਲਾਨ੍ ਅਪਕ੍ਵਾਨ੍ | ਗਵ੍ਯਪਯੋਨੁਪੀਤਾਨ੍ ਕਸ੍ਣਗੋਦੁਗ੍ਧਭਾਵਿਤਾਨ੍, ਪੀਤਾਨਿਤਿ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯੇ ਅਨੁਪੀਤਾਨਿਤਿ ਯਤ੍ ਕਤਂ ਤਤ੍ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਸਪ੍ਤਾਹਦ੍ਵਯਂ ਵਾ ਭਾਵਨਾ ਕਾਰ੍ਯੇਤਿ ਬੋਧਯਤਿ| ਸ਼ਲਾਕਿਨਃ ਸ਼ੂਕਯੁਕ੍ਤਾਨ੍| ਤਦਿਤਿ ਭਸ੍ਮੇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਨੀਲਯਵਾਦਿਭਸ੍ਮਪ੍ਰਸ੍ਥਂ, ਉਸ੍ਣੋਦਕਾਢਕੇਨ ਸਹ ਮੇਲਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰਾਸ੍ਰਾਵਯੇਤ੍, ਯਾਵਤ੍ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਪਿਚ੍ਛਿਲਂ ਰਕ੍ਤਂ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਤਦਾ ਭਸ੍ਮ ਵਿਹਾਯ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕੇ ਸੈਨ੍ਧਵਤੁਤ੍ਥਰੋਚਨਮਾਵਾਪਂ ਕ੍ਸਾਰੋਦਕਾਦ੍ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਭਾਗਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚੇਤ੍| ਕੇਚਿਤ੍ ਸੈਨ੍ਧਵਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਭਸ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਨ ਤੁ ਆਵਾਪਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਨ੍ਮਤੇਪ੍ਰਤਿਵਾਪਮੇਵ ਪਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਫਣਿਜ੍ਝਕਾਦਾਵਿਤ੍ਯਤ੍ਰਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ ਕੁਸੁਮਾਦਯੋ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ||੧੧-੧੨||

Adhikarana 7 (13) · Śloka 13

ਮਹੌਸਧਂ ਮਾਗਧਿਕਾਂ ਚ ਮੁਸ੍ਤਾਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਂ ਯਨ੍ਮਰਿਚਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮ੍ | ਤਨ੍ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਵਰਸੇਨ ਪਿਸ੍ਟਂ ਨੇਤ੍ਰਾਞ੍ਜਨਂ ਪਿਸ੍ਟਕਮਾਸ਼ੁ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ ||੧੩||

View original

महौषधं मागधिकां च मुस्तां ससैन्धवं यन्मरिचं च शुक्लम् | तन्मातुलुङ्गस्वरसेन पिष्टं नेत्राञ्जनं पिष्टकमाशु हन्यात् ||१३||

🔊 Audio coming soon

ਪਿਸ੍ਟਕਰੋਗੇਞ੍ਜਨਮਾਹ- ਮਹੌਸਧਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਰਿਚਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਬੀਜਮ੍||੧੩||

Adhikarana 8 (14) · Śloka 14

ਫਲੇ ਬਹਤ੍ਯਾ ਮਗਧੋਦ੍ਭਵਾਨਾਂ ਨਿਧਾਯ ਕਲ੍ਕਂ ਫਲਪਾਕਕਾਲੇ | ਸ੍ਰੋਤੋਜਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਤਦੁਦ੍ਧਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਤੁ ਪਿਸ੍ਟੇ ... |੧੪|

View original

फले बृहत्या मगधोद्भवानां निधाय कल्कं फलपाककाले | स्रोतोजयुक्तं च तदुद्धृतं स्यात्तद्वत्तु पिष्टे ... |१४|

🔊 Audio coming soon

ਅਪਰਮਪ੍ਯਞ੍ਜਨਮਾਹ- ਫਲੇ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਫਲਪਾਕਕਾਲੇ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਫਲਮੁਦ੍ਧਤਬੀਜਂ ਸੌਵੀਰਾਞ੍ਜਨਸਮਭਾਗੇਨ ਪਿਪ੍ਪਲੀਕਲ੍ਕੇਨ ਪੂਰਯੇਤ੍, ਤਤ੍ਕਲ੍ਕਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਦਨਨ੍ਤਰਮੁਦ੍ਧਤਂ ਮਹੌਸਧਾਦ੍ਯਞ੍ਜਨਵਤ੍ ਪਿਸ੍ਟਕਰੋਗੇ ਹਿਤਂ ਪਥ੍ਯਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|੧੪|-

Adhikarana 9 (14) · Śloka 15

...ਵਿਧਿਰੇਸ ਚਾਪਿ ||੧੪|| ਵਾਰ੍ਤਾਕਸ਼ਿਗ੍ਰ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਸੁਰਾਪਟੋਲਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਾਮਲਕੀਫਲੇਸੁ |੧੫|

View original

...विधिरेष चापि ||१४|| वार्ताकशिग्र्विन्द्रसुरापटोलकिराततिक्तामलकीफलेषु |१५|

🔊 Audio coming soon

ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਫਲਵਿਧਿਮਨ੍ਯਤ੍ਰਾਪਿ ਫਲੇਤਿਦਿਸ਼ਨ੍ਨਾਹ- ਵਿਧਿਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀ||੧੪||-

Adhikarana 10 (15) · Śloka 16

ਕਾਸੀਸਸਾਮੁਦ੍ਰਰਸਾਞ੍ਜਨਾਨਿ ਜਾਤ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਸਾ(ਕੋ)ਰਕਮੇਵ ਚਾਪਿ ||੧੫|| ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਨ੍ਯੁਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ ਤੁ ਯੋਗਾਞ੍ਜਨਂ ਤਨ੍ਮਧੁਨਾਵਘਸ੍ਟਮ੍ |੧੬|

View original

कासीससामुद्ररसाञ्जनानि जात्यास्तथा क्षा(को)रकमेव चापि ||१५|| प्रक्लिन्नवर्त्मन्युपदिश्यते तु योगाञ्जनं तन्मधुनाऽवघृष्टम् |१६|

🔊 Audio coming soon

ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਰੋਗੇ ਯੋਗਾਞ੍ਜਨਮਾਹ- ਕਾਸੀਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਜਾਤ੍ਯਾਃ ਕੋਰਕਂ ਜਾਤੀਕਲਿਕਾ||੧੫||

Adhikarana 11 (16) · Śloka 17

ਨਾਦੇਯਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਮਰਿਚਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਨੇਪਾਲਜਾਤਾ ਚ ਸਮਪ੍ਰਮਾਣਾ ||੧੬|| ਸਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਦ੍ਰਵ ਏਸ ਯੋਗਃ ਕਣ੍ਡੂਂ ਨਿਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਸਕਦਞ੍ਜਨੇਨ |੧੭|

View original

नादेयमग्र्यं मरिचं च शुक्लं नेपालजाता च समप्रमाणा ||१६|| समातुलुङ्गद्रव एष योगः कण्डूं निहन्यात् सकृदञ्जनेन |१७|

🔊 Audio coming soon

ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਕਫਜਾਕ੍ਸਿਰੋਗਾਣਾਮੁਪਦ੍ਰਵਭੂਤਾਯਾਃ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ- ਨਾਦੇਯਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਨਾਦੇਯਮਿਤਿ ਸੈਨ੍ਧਵਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਮਰਿਚਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮਿਤਿ ਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਬੀਜਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਅਨ੍ਯੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮੇਵ ਮਰਿਚਂ ਕਥਯਨ੍ਤਿ| ਨੇਪਾਲਜਾਤਾ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾ||੧੬||-

Adhikarana 12 (17) · Śloka 18

ਸਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਂ ਸੁਰਦਾਰੁ ਮੁਸ੍ਤਂ ਸਿਨ੍ਧੁਪ੍ਰਭੂ(ਸੂ)ਤਂ ਮੁਕੁਲਾਨਿ ਜਾਤ੍ਯਾਃ ||੧੭|| ਸੁਰਾਪ੍ਰਪਿਸ੍ਟਂ ਤ੍ਵਿਦਮਞ੍ਜਨਂ ਹਿ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਂ ਚ ਸ਼ੋਫੇ ਚ ਹਿਤਂ ਵਦਨ੍ਤਿ |੧੮|

View original

सशृङ्गवेरं सुरदारु मुस्तं सिन्धुप्रभू(सू)तं मुकुलानि जात्याः ||१७|| सुराप्रपिष्टं त्विदमञ्जनं हि कण्ड्वां च शोफे च हितं वदन्ति |१८|

🔊 Audio coming soon

ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਮਪਰਮਪ੍ਯਞ੍ਜਨਮਾਹ- ਸੇਤ੍ਯਾਦਿ||੧੭||-

Adhikarana 13 (18) · Śloka 19

ਸ੍ਯਨ੍ਦਾਧਿਮਨ੍ਥਕ੍ਰਮਮਾਚਰੇਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਚੈਤੇਸੁ ਸਦਾਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ||੧੮|| (ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਨਾਵਨਮੇਵ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਂਸਰ੍ਜਨਂ ਚਾਪਿ ਯਥੋਪਦਿਸ੍ਟਮ੍ ) ||੧੯||

View original

स्यन्दाधिमन्थक्रममाचरेच्च सर्वेषु चैतेषु सदाऽप्रमत्तः ||१८|| (विशेषतो नावनमेव कार्यं संसर्जनं चापि यथोपदिष्टम् ) ||१९||

🔊 Audio coming soon

ਇਦਾਨੀਂ ਬਲਾਸਗ੍ਰਥਿਤਪਿਸ੍ਟਕਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਸੁ ਵਿਸ਼ੇਸਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਭਿਧਾਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਚਿਕਿਤ੍ਸਾਮਾਹ- ਸ੍ਯਨ੍ਦੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਏਤੇਸੁ ਬਲਸਗ੍ਰਥਿਤਪਿਸ੍ਟਕਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਸੁ| ਚਕਾਰਾਦਨ੍ਯੇਸ੍ਵਪਿ ਕਫਜਾਕ੍ਸਿਰੋਗੇਸੁ| ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਸਾਵਧਾਨਃ||੧੮||

Adhikarana puShpikA · Śloka 11

ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਕਫਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੧੧||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कफाभिष्यन्दप्रतिषेधो नामैकादशोऽध्यायः ||११||

🔊 Audio coming soon

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਡਲ੍ਹ(ਹ੍ਲ)ਣਵਿਰਚਿਤਾਯਾਂ ਨਿਬਨ੍ਧਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਏਕਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੧||

11. ślēṣmābhiṣyandapratiṣēdhādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi