Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातः श्लेष्माभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
11. ślēṣmābhiṣyandapratiṣēdhādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 5
ਸ੍ਯਨ੍ਦਾਧਿਮਨ੍ਥੌ ਕਫਜੌ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧੌ ਜਯੇਤ੍ ਸਿਰਾਣਾਮਥ ਮੋਕ੍ਸਣੇਨ | ਸ੍ਵੇਦਾਵਪੀਡਾਞ੍ਜਨਧੂਮਸੇਕਪ੍ਰਲੇਪਯੋਗੈਃ ਕਵਲਗ੍ਰਹੈਸ਼੍ਚ ||੩|| ਰੂਕ੍ਸੈਸ੍ਤਥਾਸ਼੍ਚ੍ਯੋਤਨਸਂਵਿਧਾਨੈਸ੍ਤਥੈਵ ਰੂਕ੍ਸੈਃ ਪੁਟਪਾਕਯੋਗੈਃ | ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਤ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਚ੍ਚਾਪ੍ਯਪਤਰ੍ਪਣਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਤਯੋਸ੍ਤਿਕ੍ਤਘਤਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮ੍ ||੪|| ਤਦਨ੍ਨਪਾਨਂ ਚ ਸਮਾਚਰੇਦ੍ਧਿ ਯਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਣੋ ਨੈਵ ਕਰੋਤਿ ਵਦ੍ਧਿਮ੍ |੫|
View original
स्यन्दाधिमन्थौ कफजौ प्रवृद्धौ जयेत् सिराणामथ मोक्षणेन | स्वेदावपीडाञ्जनधूमसेकप्रलेपयोगैः कवलग्रहैश्च ||३|| रूक्षैस्तथाऽऽश्च्योतनसंविधानैस्तथैव रूक्षैः पुटपाकयोगैः | त्र्यहात्त्र्यहाच्चाप्यपतर्पणान्ते प्रातस्तयोस्तिक्तघृतं प्रशस्तम् ||४|| तदन्नपानं च समाचरेद्धि यच्छ्लेष्मणो नैव करोति वृद्धिम् |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 6
ਕੁਟਨ੍ਨਟਾਸ੍ਫੋਟਫਣਿਜ੍ਝਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਤੂਰਪਿਲ੍ਵਰ੍ਕਕਪਿਤ੍ਥਭਙ੍ਗੈਃ ||੫|| ਸ੍ਵੇਦਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍... |੬|
View original
कुटन्नटास्फोटफणिज्झबिल्वपत्तूरपिल्वर्ककपित्थभङ्गैः ||५|| स्वेदं विदध्यात्... |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
... ਅਥਵਾਨੁਲੇਪਂ ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸੁਰਕਾਸ੍ਠਕੁਸ੍ਠੈਃ |੬|
View original
... अथवाऽनुलेपं बर्हिष्ठशुण्ठीसुरकाष्ठकुष्ठैः |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6-9) · Śloka 10
ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਹਿਙ੍ਗੁਤ੍ਰਿਫਲਾਮਧੂਕਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਞ੍ਜਨਤੁਤ੍ਥਤਾਮ੍ਰੈਃ ||੬|| ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਜਲੇਨਾਞ੍ਜਨਵਰ੍ਤਯਃ ਸ੍ਯੁਃ ਪਥ੍ਯਾਹਰਿਦ੍ਰਾਮਧੁਕਾਞ੍ਜਨੈਰ੍ਵਾ | ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੂਸਣਾਨਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਵਿਡਙ੍ਗਸਾਰਸ਼੍ਚ ਸਮਾਨਿ ਚ ਸ੍ਯੁਃ ||੭|| ਬਰ੍ਹਿਸ੍ਠਕੁਸ੍ਠਾਮਰਕਾਸ੍ਠਸ਼ਙ੍ਖਪਾਠਾਮਲਵ੍ਯੋਸਮਨਃਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ਚ | ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਮ੍ਬੁਨਾ ਵਾ ਕੁਸੁਮਾਨਿ ਜਾਤਿਕਰਞ੍ਜਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਜਾਨਿ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ ||੮|| ਫਲਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਾਦਥਵਾਪਿ ਸ਼ਿਗ੍ਰੋਃ ਪੁਸ੍ਪਂ ਚ ਤੁਲ੍ਯਂ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਸ੍ਯ | ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਸੈਨ੍ਧਵਚਨ੍ਦਨਂ ਚ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾਲੇ ਲਸ਼ੁਨਂ ਚ ਤੁਲ੍ਯਮ੍ ||੯|| ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥੇ ਕਫਜੇਸੁ ਧੀਮਾਨ੍ ਵਰ੍ਤੀਰ੍ਵਿਦਧ੍ਯਾਨ੍ਨਯਨਾਮਯੇਸੁ |੧੦|
View original
सिन्धूत्थहिङ्गुत्रिफलामधूकप्रपौण्डरीकाञ्जनतुत्थताम्रैः ||६|| पिष्टैर्जलेनाञ्जनवर्तयः स्युः पथ्याहरिद्रामधुकाञ्जनैर्वा | त्रीण्यूषणानि त्रिफला हरिद्रा विडङ्गसारश्च समानि च स्युः ||७|| बर्हिष्ठकुष्ठामरकाष्ठशङ्खपाठामलव्योषमनःशिलाश्च | पिष्ट्वाऽम्बुना वा कुसुमानि जातिकरञ्जशोभाञ्जनजानि युञ्ज्यात् ||८|| फलं प्रकीर्यादथवाऽपि शिग्रोः पुष्पं च तुल्यं बृहतीद्वयस्य | रसाञ्जनं सैन्धवचन्दनं च मनःशिलाले लशुनं च तुल्यम् ||९|| पिष्ट्वाऽञ्जनार्थे कफजेषु धीमान् वर्तीर्विदध्यान्नयनामयेषु |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11-12) · Śloka 12
ਰੋਗੇ ਬਲਾਸਗ੍ਰਥਿਤੇਞ੍ਜਨਂ ਜ੍ਞੈਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੇਤਤ੍ ਸੁਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਯੇ ||੧੦|| ਨੀਲਾਨ੍ ਯਵਾਨ੍ ਗਵ੍ਯਪਯੋਨੁਪੀਤਾਨ੍ ਸ਼ਲਾਕਿਨਃ ਸ਼ੁਸ੍ਕਤਨੂਨ੍ ਵਿਦਹ੍ਯ | ਤਥਾਰ੍ਜਕਾਸ੍ਫੋਤਕਪਿਤ੍ਥਬਿਲ੍ਵਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡਿਜਾਤੀਕੁਸੁਮਾਨਿ ਚੈਵ ||੧੧|| ਤਤ੍ਕ੍ਸਾਰਵਤ੍ਸੈਨ੍ਧਵਤੁਤ੍ਥਰੋਚਨਂ ਪਕ੍ਵਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦਥ ਲੋਹਨਾਡ੍ਯਾਮ੍ | ਏਤਦ੍ਬਲਾਸਗ੍ਰਥਿਤੇਞ੍ਜਨਂ ਸ੍ਯਾਦੇਸੋਨੁਕਲ੍ਪਸ੍ਤੁ ਫਣਿਜ੍ਝਕਾਦੌ ||੧੨||
View original
रोगे बलासग्रथितेऽञ्जनं ज्ञैः कर्तव्यमेतत् सुविशुद्धकाये ||१०|| नीलान् यवान् गव्यपयोऽनुपीतान् शलाकिनः शुष्कतनून् विदह्य | तथाऽर्जकास्फोतकपित्थबिल्वनिर्गुण्डिजातीकुसुमानि चैव ||११|| तत्क्षारवत्सैन्धवतुत्थरोचनं पक्वं विदध्यादथ लोहनाड्याम् | एतद्बलासग्रथितेऽञ्जनं स्यादेषोऽनुकल्पस्तु फणिज्झकादौ ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (13) · Śloka 13
ਮਹੌਸਧਂ ਮਾਗਧਿਕਾਂ ਚ ਮੁਸ੍ਤਾਂ ਸਸੈਨ੍ਧਵਂ ਯਨ੍ਮਰਿਚਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮ੍ | ਤਨ੍ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਵਰਸੇਨ ਪਿਸ੍ਟਂ ਨੇਤ੍ਰਾਞ੍ਜਨਂ ਪਿਸ੍ਟਕਮਾਸ਼ੁ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ ||੧੩||
View original
महौषधं मागधिकां च मुस्तां ससैन्धवं यन्मरिचं च शुक्लम् | तन्मातुलुङ्गस्वरसेन पिष्टं नेत्राञ्जनं पिष्टकमाशु हन्यात् ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (14) · Śloka 14
ਫਲੇ ਬਹਤ੍ਯਾ ਮਗਧੋਦ੍ਭਵਾਨਾਂ ਨਿਧਾਯ ਕਲ੍ਕਂ ਫਲਪਾਕਕਾਲੇ | ਸ੍ਰੋਤੋਜਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਤਦੁਦ੍ਧਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਤੁ ਪਿਸ੍ਟੇ ... |੧੪|
View original
फले बृहत्या मगधोद्भवानां निधाय कल्कं फलपाककाले | स्रोतोजयुक्तं च तदुद्धृतं स्यात्तद्वत्तु पिष्टे ... |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (14) · Śloka 15
...ਵਿਧਿਰੇਸ ਚਾਪਿ ||੧੪|| ਵਾਰ੍ਤਾਕਸ਼ਿਗ੍ਰ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਸੁਰਾਪਟੋਲਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਾਮਲਕੀਫਲੇਸੁ |੧੫|
View original
...विधिरेष चापि ||१४|| वार्ताकशिग्र्विन्द्रसुरापटोलकिराततिक्तामलकीफलेषु |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (15) · Śloka 16
ਕਾਸੀਸਸਾਮੁਦ੍ਰਰਸਾਞ੍ਜਨਾਨਿ ਜਾਤ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਸਾ(ਕੋ)ਰਕਮੇਵ ਚਾਪਿ ||੧੫|| ਪ੍ਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਵਰ੍ਤ੍ਮਨ੍ਯੁਪਦਿਸ਼੍ਯਤੇ ਤੁ ਯੋਗਾਞ੍ਜਨਂ ਤਨ੍ਮਧੁਨਾਵਘਸ੍ਟਮ੍ |੧੬|
View original
कासीससामुद्ररसाञ्जनानि जात्यास्तथा क्षा(को)रकमेव चापि ||१५|| प्रक्लिन्नवर्त्मन्युपदिश्यते तु योगाञ्जनं तन्मधुनाऽवघृष्टम् |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (16) · Śloka 17
ਨਾਦੇਯਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਮਰਿਚਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਨੇਪਾਲਜਾਤਾ ਚ ਸਮਪ੍ਰਮਾਣਾ ||੧੬|| ਸਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਦ੍ਰਵ ਏਸ ਯੋਗਃ ਕਣ੍ਡੂਂ ਨਿਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਸਕਦਞ੍ਜਨੇਨ |੧੭|
View original
नादेयमग्र्यं मरिचं च शुक्लं नेपालजाता च समप्रमाणा ||१६|| समातुलुङ्गद्रव एष योगः कण्डूं निहन्यात् सकृदञ्जनेन |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (17) · Śloka 18
ਸਸ਼ਙ੍ਗਵੇਰਂ ਸੁਰਦਾਰੁ ਮੁਸ੍ਤਂ ਸਿਨ੍ਧੁਪ੍ਰਭੂ(ਸੂ)ਤਂ ਮੁਕੁਲਾਨਿ ਜਾਤ੍ਯਾਃ ||੧੭|| ਸੁਰਾਪ੍ਰਪਿਸ੍ਟਂ ਤ੍ਵਿਦਮਞ੍ਜਨਂ ਹਿ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਂ ਚ ਸ਼ੋਫੇ ਚ ਹਿਤਂ ਵਦਨ੍ਤਿ |੧੮|
View original
सशृङ्गवेरं सुरदारु मुस्तं सिन्धुप्रभू(सू)तं मुकुलानि जात्याः ||१७|| सुराप्रपिष्टं त्विदमञ्जनं हि कण्ड्वां च शोफे च हितं वदन्ति |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (18) · Śloka 19
ਸ੍ਯਨ੍ਦਾਧਿਮਨ੍ਥਕ੍ਰਮਮਾਚਰੇਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਚੈਤੇਸੁ ਸਦਾਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ||੧੮|| (ਵਿਸ਼ੇਸਤੋ ਨਾਵਨਮੇਵ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਂਸਰ੍ਜਨਂ ਚਾਪਿ ਯਥੋਪਦਿਸ੍ਟਮ੍ ) ||੧੯||
View original
स्यन्दाधिमन्थक्रममाचरेच्च सर्वेषु चैतेषु सदाऽप्रमत्तः ||१८|| (विशेषतो नावनमेव कार्यं संसर्जनं चापि यथोपदिष्टम् ) ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 11
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਸ਼ਾਲਾਕ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਕਫਾਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੧੧||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते शालाक्यतन्त्रे कफाभिष्यन्दप्रतिषेधो नामैकादशोऽध्यायः ||११||
🔊 Audio coming soon