Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
ಅಥಾತಃ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧||
ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
ಬಿಲ್ವಃ ಶಿರೀಷೋ ಗೋಲೋಮೀ ಸುರಸಾದಿಶ್ಚ ಯೋ ಗಣಃ |
ಪರಿಷೇಕೇ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಃ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಶಾನ್ತಯೇ ||೩||
View original
अथातः स्कन्दापस्मारप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
बिल्वः शिरीषो गोलोमी सुरसादिश्च यो गणः |
परिषेके प्रयोक्तव्यः स्कन्दापस्मारशान्तये ||३||
ಸ್ಕನ್ದಪ್ರತಿಷೇಧಾನನ್ತರಂ ಪ್ರತ್ಯಾಸತ್ತ್ಯಾ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಪ್ರತಿಷೇಧಾರಮ್ಭೋ ಯುಜ್ಯತ ಇತ್ಯಾಹ- ಬಿಲ್ವ ಇತ್ಯಾದಿ| ಗೋಲೋಮೀ ದೂರ್ವಾ||೧-೩||
Adhikarana 2 (4) · Śloka 5
ಸರ್ವಗನ್ಧವಿಪಕ್ವಂ ತು ತೈಲಮಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಹಿತಮ್ |
ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಕಷಾಯೇ ಚ ಕಾಕೋಲ್ಯಾದೌ ಗಣೇ ತಥಾ ||೪||
ವಿಪಕ್ತವ್ಯಂ ಘೃತಂ ಚಾಪಿ ಪಾನೀಯಂ ಪಯಸಾ ಸಹ |೫|
View original
सर्वगन्धविपक्वं तु तैलमभ्यञ्जने हितम् |
क्षीरवृक्षकषाये च काकोल्यादौ गणे तथा ||४||
विपक्तव्यं घृतं चापि पानीयं पयसा सह |५|
ಸರ್ವೇತ್ಯಾದಿ| ಸರ್ವಗನ್ಧಾ ಏಲಾದಿಕಾಃ, ಯಥಾಲಾಭಮೇಲಾದಿಕತ್ವೇನ ಬಿಲ್ವಶಿರೀಷಾದೀನಾಂ ಕ್ವಾಥೇನ ತೈಲಂ ಪಕ್ತವ್ಯಮ್| ಅನ್ಯೇ ತು ‘ಗನ್ಧಮೂತ್ರವಿಪಕ್ವಮ್’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ; ಗನ್ಧಾಃ ಸರ್ವಗನ್ಧಾಃ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಃ, ಮೂತ್ರಂ ಗೋಮೂತ್ರಮ್| ಕ್ಷೀರೇತ್ಯಾದಿ| ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಕಷಾಯೇ ಚತುರ್ಗುಣೇ, ಪಯಸಾ ದುಗ್ಧೇನ ಚತುರ್ಗುಣೇನ, ಕಾಕೋಲ್ಯಾದೌ ಗಣೇ ಕಲ್ಕೀಕೃತೇ ಸ್ನೇಹಚತುರ್ಥಾಂಶೇ ಘೃತಂ ವಿಪಕ್ತವ್ಯಮ್| ತದ್ಘೃತಂ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಮಿತ್ಯಾಹ,- ಪಾನೀಯಂ ಪಾತವ್ಯಮ್, ‘ಅನ್ನಾದೇನ’ ಇತಿ ಶೇಷಃ| ಅನ್ಯೇ ತು ಪಾನೀಯಂ ಚತುರ್ಗುಣಂ ದತ್ತ್ವಾ ಘೃತಂ ಪಕ್ತವ್ಯಮಿತಿ ಮನ್ಯನ್ತೇ, ಶೇಷಂ ಪೂರ್ವವತ್||೪||-
Adhikarana 3 (5-6) · Śloka 6
ಉತ್ಸಾದನಂ ವಚಾಹಿಙ್ಗುಯುಕ್ತಂ ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹೇ ಹಿತಮ್ ||೫||
ಗೃಧ್ರೋಲೂಕಪುರೀಷಾಣಿ ಕೇಶಾ ಹಸ್ತಿನಖಾ ಘೃತಮ್ |
ವೃಷಭಸ್ಯ ಚ ರೋಮಾಣಿ ಯೋಜ್ಯಾನ್ಯುದ್ಧೂಪನೇಽಪಿ ಚ ||೬||
View original
उत्सादनं वचाहिङ्गुयुक्तं स्कन्दग्रहे हितम् ||५||
गृध्रोलूकपुरीषाणि केशा हस्तिनखा घृतम् |
वृषभस्य च रोमाणि योज्यान्युद्धूपनेऽपि च ||६||
ಉತ್ಸಾದನಮಿತ್ಯಾದಿ| ಉತ್ಸಾದನಮ್ ಉದ್ವರ್ತನಮ್| ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹೇ ಹಿತಮಿತ್ಯತ್ರ ಚಕಾರೋ ಲುಪ್ತೋ ಜ್ಞೇಯಃ, ತೇನ ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹೇ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರೇ ಚ ಹಿತಮ್| (‘ಏತದುದ್ವರ್ತನಂ ಹಿತಮ್’ ಇತ್ಯತ್ರಾನ್ಯೇ ‘ಏತದುದ್ವರ್ತನೇರಿತಮ್’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ; ತನ್ನ, ಉತ್ಸಾದನಸ್ಯಾನುಕ್ತತ್ವಾತ್)||೫-೬||
Adhikarana 4 (7) · Śloka 7
ಅನನ್ತಾಂ ಕುಕ್ಕುಟೀಂ ಬಿಮ್ಬೀಂ ಮರ್ಕಟೀಂ ಚಾಪಿ ಧಾರಯೇತ್ |೭|
View original
अनन्तां कुक्कुटीं बिम्बीं मर्कटीं चापि धारयेत् |७|
ಅನನ್ತೇತ್ಯಾದಿ| ಅನನ್ತಾ ಉತ್ಪಲಸಾರಿವಾ, ಕುಕ್ಕುಟೀ ಕುಕ್ಕುಟೀಶರೀರವತ್ ಕುಸುಮಚಿತ್ರಾ ವಲ್ಲೀ ಸ್ಫಟಿಕರಚಿತಕುಕ್ಕುಟಾಣ್ಡತುಲ್ಯಕನ್ದಾ, ಮರ್ಕಟೀ ಕಪಿಕಚ್ಛುಃ| ಧಾರಯೇತ್ ಶರೀರೇ ಇತಿ ಬೋದ್ಧವ್ಯಮ್|೭|-
Adhikarana 5 (7) · Śloka 8
ಪಕ್ವಾಪಕ್ವಾನಿ ಮಾಂಸಾನಿ ಪ್ರಸನ್ನಾ ರುಧಿರಂ ಪಯಃ ||೭||
ಭೂತೌದನೋ ನಿವೇದ್ಯಶ್ಚ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಿಣೇಽವಟೇ |೮|
View original
पक्वापक्वानि मांसानि प्रसन्ना रुधिरं पयः ||७||
भूतौदनो निवेद्यश्च स्कन्दापस्मारिणेऽवटे |८|
ಪಕ್ವೇತ್ಯಾದಿ| ಪ್ರಸನ್ನಾ ಸುರಾ, ರುಧಿರಂ ಛಾಗಲಸ್ಯ, ಪಯೋ ದುಗ್ಧಮ್| ಭೂತೌದನಃ ಭೂತಾನಾಮೋದನಃ ಸೋಪಹಾರೋ ಬಲಿಃ, ಉತ್ಸ್ವಿನ್ನಾ ಮಾಷವಿಕೃತಿರ್ಬಲಿರಿತ್ಯನ್ಯೇ| ಅವಟೇ ಗರ್ತಾಯಾಮ್||೭||-
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ಚತುಷ್ಪಥೇ ಚ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಸ್ನಾನಮಸ್ಯ ಯತಾತ್ಮನಾ ||೮||
View original
चतुष्पथे च कर्तव्यं स्नानमस्य यतात्मना ||८||
ಚತುಷ್ಪಥೇ ಇತ್ಯಾದಿ| ಅಸ್ಯ ಬಾಲಕಸ್ಯ| ಯತಾತ್ಮನಾ ಉಪವಾಸಾದಿಯುತೇನ| ‘ಯತಾತ್ಮನಾ’ ಇತ್ಯತ್ರ ಕೇಚಿತ್ ‘ಯಥಾವಿಧಿ’ ಇತಿ ಪಠನ್ತಿ; ಸ್ಕನ್ದಪ್ರತಿಷೇಧೋಕ್ತಸ್ನಾನವಿಧಾನೇನೇತಿ ಚ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ||೮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಸಞ್ಜ್ಞೋ ಯಃ ಸ್ಕನ್ದಸ್ಯ ದಯಿತಃ ಸಖಾ |
ವಿಶಾಖಸಞ್ಜ್ಞಶ್ಚ ಶಿಶೋಃ ಶಿವೋಽಸ್ತು ವಿಕೃತಾನನಃ ||೯||
View original
स्कन्दापस्मारसञ्ज्ञो यः स्कन्दस्य दयितः सखा |
विशाखसञ्ज्ञश्च शिशोः शिवोऽस्तु विकृताननः ||९||
ರಕ್ಷಾಮನ್ತ್ರಮಾಹ- ಸ್ಕನ್ದೇತ್ಯಾದಿ| ಸ್ಕನ್ದಸ್ಯ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಸ್ಯ, ದಯಿತಃ ಅಭೀಷ್ಟಃ, ಸಖಾ ಮಿತ್ರಂ, ವಿಶಾಖಸಞ್ಜ್ಞ ಇತಿ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಸ್ಯ ದ್ವಿತೀಯಂ ನಾಮ| ಶಿಶೋಃ ಬಾಲಕಸ್ಯ, ಶಿವೋಽಸ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಕೃದ್ಭವತು, ವಿಕೃತಾನನೋ ವಿಕೃತಮುಖಃ| ‘ವಿಶಾಖಸಞ್ಜ್ಞಸ್ಯ’ ಇತಿ ಕೇಚಿತ್ ಪಠನ್ತಿ, ತತ್ರ ಸ್ಕನ್ದಸ್ಯ ವಿಶೇಷಣಮ್||೯||
Adhikarana puShpikA · Śloka 29
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕುಮಾರತನ್ತ್ರೇ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ (ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಆದಿತಃ) ಏಕೋನತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೨೯||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे स्कन्दापस्मारप्रतिषेधो नाम (तृतीयोऽध्यायः, आदितः) एकोनत्रिंशोऽध्यायः ||२९||
ಇತಿ ಶ್ರೀಡಲ್ಹ(ಹ್ಲ)ಣವಿರಚಿತಾಯಾಂ ನಿಬನ್ಧಸಙ್ಗ್ರಹಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರಾನ್ತರ್ಗತೇ ಕೌಮಾರಭೃತ್ಯತನ್ತ್ರೇ ಸ್ಕನ್ದಾಪಸ್ಮಾರಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮೈಕೋನತ್ರಿಂಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೯||