Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതഃ സ്വരഭേദപ്രതിഷേധമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
अथातः स्वरभेदप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
ശ്വാസകാസപ്രതിഷേധാനന്തരമൂര്ധ്വഗതത്വസാമാന്യാത് ശ്വാസകാസചികിത്സിതസാധ്യത്വാച്ച സ്വരഭേദപ്രതിഷേധാരമ്ഭോ യുക്ത ഇത്യത ആഹ- അഥാത ഇത്യാദി| സ്വരഭേദഃ സ്വരോപഘാതഃ||൧-൨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
അത്യുച്ചഭാഷണവിഷാധ്യയനാതിഗീതശീതാദിഭിഃ പ്രകുപിതാഃ പവനാദയസ്തു | സ്രോതഃസു തേ സ്വരവഹേഷു ഗതാഃ പ്രതിഷ്ഠാം ഹന്യുഃ സ്വരം ഭവതി ചാപി ഹി ഷഡ്വിധഃ സഃ ||൩||
अत्युच्चभाषणविषाध्ययनातिगीतशीतादिभिः प्रकुपिताः पवनादयस्तु | स्रोतःसु ते स्वरवहेषु गताः प्रतिष्ठां हन्युः स्वरं भवति चापि हि षड्विधः सः ||३||
🔊 Audio coming soon
സ്വരഭേദഹേതുസമ്പ്രാപ്തിസങ്ഖ്യാ ആഹ- അത്യുച്ചഭാഷണേത്യാദി| അധ്യയനമ് അനവരതം വേദാദിപാഠഃ| അതിഗീതം നിരന്തരം മങ്ഗലാദിഗാനമ്| ശീതാദിഭിരിത്യത്രാദിശബ്ദാത് പിത്തകഫകോപഹേതവോ ഗൃഹ്യന്തേ| യദത്ര അത്യുച്ചഭാഷണാദീനാം വാതകോപഹേതൂനാമേവ സാക്ഷാത് കഥനം കൃതം ന പിത്തകഫകോപഹേതൂനാം തത് സ്വരോപഘാതകര്തൃത്വേ വായോഃ പ്രാധാന്യഖ്യാപനാര്ഥമ്| അന്യേ തു ശീതാദീത്യത്ര ആദിശബ്ദേന ഗുരുലഘുസ്നിഗ്ധരൂക്ഷാദീന് ഗുണാന് ഗൃഹ്ണന്തി| സ്വരവഹേഷു സ്രോതഃസു ശബ്ദവാഹിനീഷു ധമനീഷു, തേ വാതാദയഃ, ഗതാഃ പ്രാപ്താഃ, പ്രതിഷ്ഠാം സ്ഥിതിമ്| ഷഡ്വിധഃ ഷട്പ്രകാരഃ; പൃഥക് വാതാദിഭിസ്ത്രയഃ, സന്നിപാതേനൈകഃ, മേദഃക്ഷയാഭ്യാം പ്രത്യേകമേകഃ; ഏവം ഷട്പ്രകാരഃ| നനു, സമാനതന്ത്രേ ‘വാതാത് പിത്താത് കഫാത് കാസാദ്രക്തവേഗാത് സപീനസാത്’ (ച. ചി. ൮) ഇത്യത്ര യഥാ ഷഡ്വിധഃ സ്വരഭേദ ഉക്തസ്തേന സാര്ധം കഥം ന വിരോധഃ| സത്യം, കാസജപ്രതിശ്യായജയോര്ലിങ്ഗത്വേനോക്തത്വാദ്ഗ്രഹണം, രക്തജസ്യ തു കഫഗ്രഹണേനൈവ ഗ്രഹണം, യതോ രക്തം കഫയുക്തം സ്വരഭേദം കരോതി സമാനതന്ത്രോക്തത്വാത്| യദ്യേവം തര്ഹി കഥം ന സങ്ഖ്യാധിക്യം? സ്ത്യം, കാസജപ്രതിശ്യായജയോര്വാതികത്വേന ഗ്രഹണമ്| അത്യുച്ചഭാഷണേത്യാദികോ ഹേതുഃ, പ്രകുപിതാഃ പവനാദയ ഇത്യാദികാ സമ്പ്രാപ്തിഃ, ഭവതി ചാപി ഹി ഷഡ്വിധഃ സ ഇതി സങ്ഖ്യാ||൩||
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
വാതേന കൃഷ്ണനയനാനനമൂത്രവര്ചാ ഭിന്നം ശനൈര്വദതി ഗദ്ഗദവത് സ്വരം ച |൪|
वातेन कृष्णनयनाननमूत्रवर्चा भिन्नं शनैर्वदति गद्गदवत् स्वरं च |४|
🔊 Audio coming soon
വാതികസ്വരഭേദലക്ഷണമാഹ- വാതേനേത്യാദി| കൃഷ്ണശബ്ദോ നയനാദിഭിര്വര്ചഃപര്യന്തൈഃ സമ്ബധ്യതേ| ഭിന്നമ് അനവസ്ഥിതമ്| ഉക്തം ച തന്ത്രാന്തരേ- “സ്വരഭേദോ ഭവേദ്വാതാദ്രൂക്ഷഃ ക്ഷാമശ്ചലഃ സ്വരഃ” (ച. ചി. ൮)- ഇതി| ‘ഗദ്ഗദവത് സ്വരമ്’ ഇത്യത്ര കേചിത് ‘ഗര്ദഭവത് സ്വരം’ ഇതി പഠന്തി|൪|-
Adhikarana 4 (4) · Śloka 4
പിത്തേന പീതവദനാക്ഷിപുരീഷമൂത്രോ ബ്രൂയാദ്ഗലേന പരിദാഹസമന്വിതേന ||൪||
पित्तेन पीतवदनाक्षिपुरीषमूत्रो ब्रूयाद्गलेन परिदाहसमन्वितेन ||४||
🔊 Audio coming soon
പിത്തജസ്വരഭേദലക്ഷണമാഹ- പിത്തേനേത്യാദി| പീതശബ്ദോ വദനാദിഭിര്മൂത്രാന്തൈഃ സമ്ബധ്യതേ| 'സ വിദാഹസമന്വിതേന’ ഇതി കേചിത് പഠന്തി, തത്ര സ ഇതി സ്വരഭേദീ പുരുഷഃ||൪||
Adhikarana 5 (5) · Śloka 5
കൃച്ഛ്രാത് കഫേന സതതം കഫരുദ്ധകണ്ഠോ മന്ദം ശനൈര്വദതി ചാപി ദിവാ വിശേഷഃ |൫|
कृच्छ्रात् कफेन सततं कफरुद्धकण्ठो मन्दं शनैर्वदति चापि दिवा विशेषः |५|
🔊 Audio coming soon
കഫജസ്വരഭേദലക്ഷണമാഹ- കൃച്ഛ്രാദിത്യാദി| സതതമ് അനവരതമ്| കഫരുദ്ധകണ്ഠഃ ശ്ലേഷ്മാവൃതകണ്ഠഃ| മന്ദം ശനൈരിതി മന്ദം മന്ദമിത്യര്ഥഃ| ദിവാ വിശേഷ ഇതി ദിവസേ വിശേഷോ ഭവേത്, കഫക്ഷയാത്| ‘ദിവാ വിശേഷാത്’ ഇതി കേചിത് പഠന്തി; രാത്രൌ താവത് കഫരുദ്ധകണ്ഠത്വാന്ന വദത്യേവ, ദിവാ പുനഃ കഫാപചയാദ്വിശേഷോ ഭവതി, തസ്മാച്ച വിശേഷാന്മന്ദം മന്ദം വദതീതി വ്യാഖ്യാനയന്തി|൫|-
Adhikarana 6 (5) · Śloka 5
സര്വാത്മകേ ഭവതി സര്വവികാരസമ്പദവ്യക്തതാ ച വചസസ്തമസാധ്യമാഹുഃ ||൫||
सर्वात्मके भवति सर्वविकारसम्पदव्यक्तता च वचसस्तमसाध्यमाहुः ||५||
🔊 Audio coming soon
സാന്നിപാതികസ്വരഭേദലക്ഷണമാഹ- സര്വാത്മക ഇത്യാദി| സര്വാത്മകേ സന്നിപാതോത്ഥസ്വരഭേദേ| സര്വവികാരസമ്പദ് വാതാദിലിങ്ഗപ്രാദുര്ഭാവഃ| അവ്യക്തതാ ച വചസഃ അസ്പഷ്ടവാക്ത്വമ്| തം സാന്നിപാതികസ്വരഭേദമ്||൫||
Adhikarana 7 (6) · Śloka 6
ധൂപ്യേത വാക് ക്ഷയകൃതേ ക്ഷയമാപ്നുയാച്ച വാഗേഷ ചാ(വാ)പി ഹതവാക് പരിവര്ജനീയഃ |൬|
धूप्येत वाक् क्षयकृते क्षयमाप्नुयाच्च वागेष चा(वा)पि हतवाक् परिवर्जनीयः |६|
🔊 Audio coming soon
ക്ഷയജസ്വരഭേദലക്ഷണമാഹ- ധൂപ്യേതേത്യാദി| ധൂപ്യേത മുഖാദ്ധൂമമിവോദ്വമതി, ‘ബ്രുവന്’ ഇതി വാക്യശേഷഃ| ക്ഷയമാപ്നുയാദ് വാഗിതി വചനക്ഷയം പ്രാപ്നുയാത് ‘വാതാത്’ ഇതി ശേഷഃ|൬|-
Adhikarana 8 (6-7) · Śloka 7
അന്തര്ഗലം സ്വരമലക്ഷ്യപദം ചിരേണ മേദശ്ചയാദ്വദതി ദിഗ്ധഗലൌഷ്ഠതാലുഃ ||൬|| ക്ഷീണസ്യ വൃദ്ധസ്യ കൃശസ്യ ചാപി ചിരോത്ഥിതോ യശ്ച സഹോപജാതഃ | മേദസ്വിനഃ സര്വസമുദ്ഭവശ്ച സ്വരാമയോ യോ ന സ സിദ്ധിമേതി ||൭||
अन्तर्गलं स्वरमलक्ष्यपदं चिरेण मेदश्चयाद्वदति दिग्धगलौष्ठतालुः ||६|| क्षीणस्य वृद्धस्य कृशस्य चापि चिरोत्थितो यश्च सहोपजातः | मेदस्विनः सर्वसमुद्भवश्च स्वरामयो यो न स सिद्धिमेति ||७||
🔊 Audio coming soon
മേദോജസ്വരഭേദലക്ഷണമാഹ- അന്തര്ഗലമിത്യാദി| അന്തര്ഗലം ഗലസ്യാന്തരേ| സ്വരം വദതി ശബ്ദം കരോതി| ‘അന്തര്ഗതം’ ഇതി കേചിത് പഠന്തി, തത്രാപി സ ഏവാര്ഥഃ| യതോऽന്തര്ഗലം സ്വരം വദതി അത ഏവ അലക്ഷ്യപദമിതി, ന ലക്ഷ്യന്തേ പദാനി യസ്യേത്യര്ഥഃ| ഭേദശ്ചയാത് മേദോവൃദ്ധേഃ| ദിഗ്ധം മേദോദിഗ്ധം ഗലൌഷ്ഠതാലു യസ്യ സ തഥാ| ‘മേദോऽന്വയാത്’ ഇതി കേചിത് പഠന്തി||൬-൭||
Adhikarana 9 (8) · Śloka 8
സ്നിഗ്ധാന് സ്വരാതുരനരാനപകൃഷ്ടദോഷാന് ന്യായേന താന് വമനരേചനബസ്തിഭിശ്ച | നസ്യാവപീഡമുഖധാവനധൂമലേഹൈഃ സമ്പാദയേച്ച വിവിധൈഃ കവലഗ്രഹൈശ്ച ||൮||
स्निग्धान् स्वरातुरनरानपकृष्टदोषान् न्यायेन तान् वमनरेचनबस्तिभिश्च | नस्यावपीडमुखधावनधूमलेहैः सम्पादयेच्च विविधैः कवलग्रहैश्च ||८||
🔊 Audio coming soon
സ്വരഭേദസ്യ സാമാന്യചികിത്സാമാഹ- സ്നിഗ്ധാനിത്യാദി| യദ്യപി കഫജമേദോജയോഃ സ്വരഭേദയോരപതര്പണസാധ്യത്വാത് സ്നേഹനം ന യുക്തം, തഥാऽപി യഥാദോഷപ്രത്യനീകൈര്യഥാദോഷപ്രത്യനീകസാധിതൈശ്ച സ്നേഹൈഃ സ്നേഹനം യുക്തമേവ, അഥവാ മേദഃകഫജയോരപി വായുസദ്ഭാവാത് സ്നേഹനോപദേശഃ| അപകൃഷ്ടദോഷാന് ആകൃഷ്ടദോഷാന്; അത്ര വമനവിരേചനബസ്തിഭിരിതി സമ്ബധ്യതേ| ന്യായേന യഥാവിധീത്യര്ഥഃ| വമനാദിഭിരപകൃഷ്ടദോഷാന് സ്വരഭേദാതുരാന് കിം കുര്യാദിത്യാഹ- നസ്യാവപീഡേത്യാദി| അവപീഡ്യ ദീയതേ ഇത്യവപീഡോ നസ്യഭേദഃ| മുഖധാവനം ഗണ്ഡൂഷാദി| സമ്പാദയേത് യോജയേത്| വിവിധൈഃ ദോഷപ്രത്യനീകത്വേന നാനാപ്രകാരൈഃ| കവലഗ്രഹൈഃ ഗണ്ഡൂഷഭേദൈഃ| തഥാ ച- “സുഖം സഞ്ചാര്യതേ യാ തു ഗണ്ഡൂഷേ സാ പ്രകീര്തിതാ| അസഞ്ചാര്യാ തു യാ മാത്രാ കവലേ സാ പ്രകീര്തിതാ ”- ഇതി||൮||
Adhikarana 10 (9) · Śloka 9
യഃ ശ്വാസകാസവിധിരാദിത ഏവ ചോക്തസ്തം ചാപ്യശേഷമവതാരയിതും യതേത |൯|
यः श्वासकासविधिरादित एव चोक्तस्तं चाप्यशेषमवतारयितुं यतेत |९|
🔊 Audio coming soon
അന്യദപി സ്വരഭേദചികിത്സിതമതിദേശേനാഹ- യ ഇത്യാദി| ശ്വാസകാസപ്രതിഷേധേ സാമാന്യേനാദൌ യഃ ശ്വാസകാസവിധിരുദ്ദിഷ്ടസ്തം വിധിം സമസ്തമപി യഥാദോഷം കര്തും യതേതേതി പിണ്ഡാര്ഥഃ|൯|
Adhikarana 11 (9) · Śloka 9
വൈശേഷികം ച വിധിമൂര്ധ്വമതോ വദാമി തം വൈ സ്വരാതുരഹിതം നിഖിലം നിബോധ ||൯||
वैशेषिकं च विधिमूर्ध्वमतो वदामि तं वै स्वरातुरहितं निखिलं निबोध ||९||
🔊 Audio coming soon
വൈശേഷികമിത്യാദി| അത ഇതി സാമാന്യചികിത്സാനന്തരമ്| തം വൈ സ്വരാതുരഹിതമിതി സ്വരഭേദാതുരഹിതമ്| നിബോധ ജാനീഹി||൯||
Adhikarana 12 (10) · Śloka 11
സ്വരോപഘാതേऽനിലജേ ഭുക്തോപരി ഘൃതം പിബേത് | കാസമര്ദകവാര്താകമാര്കവസ്വരസേ ശൃതമ് ||൧൦|| പീതം ഘൃതം ഹന്ത്യനിലം സിദ്ധമാര്തഗലേ രസേ |൧൧|
स्वरोपघातेऽनिलजे भुक्तोपरि घृतं पिबेत् | कासमर्दकवार्ताकमार्कवस्वरसे शृतम् ||१०|| पीतं घृतं हन्त्यनिलं सिद्धमार्तगले रसे |११|
🔊 Audio coming soon
തമേവ വൈശേഷികവിധിമാഹ- സ്വരോപഘാത ഇത്യാദി| ഭുക്തോപരി ഭോജനോപരി| മാര്കവോ ഭൃങ്ഗരാജഃ, ശൃതം പക്വമ്| അനിലം വാതജസ്വരഭേദമ്, ഉപചാരാത്| ആര്തഗലഃ കകുഭഃ||൧൦||-
Adhikarana 13 (11) · Śloka 12
യവക്ഷാരാജമോദാഭ്യാം ചിത്രകാമലകേഷു വാ ||൧൧|| ദേവദാര്വഗ്നികാഭ്യാം വാ സിദ്ധമാജം സമാക്ഷികമ് |൧൨|
यवक्षाराजमोदाभ्यां चित्रकामलकेषु वा ||११|| देवदार्वग्निकाभ्यां वा सिद्धमाजं समाक्षिकम् |१२|
🔊 Audio coming soon
അപരമപി വാതജേ ഘൃതത്രയമാഹ- യവക്ഷാരാജമോദാഭ്യാമിത്യാദി| അഗ്നികോ അജമോദാ| ആജം ‘ഘൃതം’ ശേഷഃ| സമാക്ഷികം സമധു| അത്രാപി പീതമിതി യോജ്യമ്||൧൧||-
Adhikarana 14 (12) · Śloka 12
സുഖോദകാനുപാനോ വാ സസര്പിഷ്കോ ഗുഡൌദനഃ ||൧൨||
सुखोदकानुपानो वा ससर्पिष्को गुडौदनः ||१२||
🔊 Audio coming soon
വാതികേ പഥ്യയോഗമാഹ- സുഖോദകാനുപാന ഇത്യാദി| സുഖോദകമ് ഈഷദുഷ്ണോദകമ്| കേചിദമും യോഗം പൈത്തികേ മന്യന്തേ; തന്ന, സമാനതന്ത്രേഷു വാതികസ്വരഭേദ ഏവ പ്രയുക്തത്വാത്||൧൨||
Adhikarana 15 (13) · Śloka 13
ക്ഷീരാനുപാനം പിത്തേ തു പിബേത് സര്പിരതന്ദ്രിതഃ |൧൩|
क्षीरानुपानं पित्ते तु पिबेत् सर्पिरतन्द्रितः |१३|
🔊 Audio coming soon
പൈത്തികസ്വരഭേദചികിത്സാമാഹ- ക്ഷീരാനുപാനമിത്യാദി| അതന്ദ്രിതഃ അനലസഃ|൧൩|-
Adhikarana 16 (13) · Śloka 13
അശ്നീയാച്ച സസര്പിഷ്കം യഷ്ടീമധുകപായസമ് ||൧൩||
अश्नीयाच्च ससर्पिष्कं यष्टीमधुकपायसम् ||१३||
🔊 Audio coming soon
പൈത്തികേ പഥ്യയോഗമാഹ- അശ്നീയാദിത്യാദി| യഷ്ടീമധുകപായസമിതി യഷ്ടീമധുകസാധിതക്ഷീരസിദ്ധാംസ്തണ്ഡുലാന്; അഥവാ യഷ്ടീമധുകാന്വിതം പായസം യഷ്ടീമധുകപായസമ്||൧൩||
Adhikarana 17 (14) · Śloka 14
ലിഹ്യാന്മധുരകാണാം വാ ചൂര്ണം മധുഘൃതാപ്ലുതമ് | ശതാവരീചൂര്ണയോഗം ബലാചൂര്ണമഥാപി വാ ||൧൪||
लिह्यान्मधुरकाणां वा चूर्णं मधुघृताप्लुतम् | शतावरीचूर्णयोगं बलाचूर्णमथापि वा ||१४||
🔊 Audio coming soon
ലിഹ്യാദിത്യാദി| മധുരകാണാം കാകോലീപ്രഭൃതീനാമ്| ശതാവരീചൂര്ണയോഗമിതി ശതാവരീചൂര്ണസ്യ യോഗഃ സംയോഗോ യത്ര തത്തഥാ, അത്രാപി മധുഘൃതാപ്ലുതം ലിഹ്യാദിതി സമ്ബന്ധനീയമ്||൧൪||
Adhikarana 18 (15) · Śloka 15
പിബേത് കടൂനി മൂത്രേണ കഫജേ സ്വരസങ്ക്ഷയേ | ലിഹ്യാദ്വാ മധുതൈലാഭ്യാം ഭുക്ത്വാ ഖാദേത് കടൂനി വാ ||൧൫||
पिबेत् कटूनि मूत्रेण कफजे स्वरसङ्क्षये | लिह्याद्वा मधुतैलाभ्यां भुक्त्वा खादेत् कटूनि वा ||१५||
🔊 Audio coming soon
കഫജസ്വരഭേദചികിത്സാമാഹ- പിബേദിത്യാദി| കടൂനി ത്രികടുകാദീനി| മൂത്രേണ ഗോമൂത്രേണ പ്രാധാന്യാത്| സ്വരസങ്ക്ഷയേ സ്വരഭേദേ| ലിഹ്യാദ്വാ മധുതൈലാഭ്യാമിത്യാദി മധുതൈലാഭ്യാം വാ കടൂനി ത്രികടുകപ്രഭൃതീനി ലിഹ്യാത്, ഭുക്ത്വാ വാ താനി ഖാദേത്||൧൫||
Adhikarana 19 (16) · Śloka 16
സ്വരോപഘാതേ മേദോജേ കഫവദ്വിധിരിഷ്യതേ |൧൬|
स्वरोपघाते मेदोजे कफवद्विधिरिष्यते |१६|
🔊 Audio coming soon
മേദോജസ്വരഭേദേ കഫജചികിത്സാമതിദിശന്നാഹ- സ്വരോപഘാത ഇത്യാദി| കഫവത് കഫജസ്വരഭേദവത്|൧൬|-
Adhikarana 20 (16) · Śloka 16
സര്വജേ ക്ഷയജേ ചാപി പ്രത്യാഖ്യായാചരേത് ക്രിയാമ് ||൧൬||
सर्वजे क्षयजे चापि प्रत्याख्यायाचरेत् क्रियाम् ||१६||
🔊 Audio coming soon
സാന്നിപാതികക്ഷയജയോരസാധ്യയോരപി ചികിത്സാ കര്തവ്യേത്യാഹ- സര്വജ ഇത്യാദി| പ്രത്യാഖ്യായ അസാധ്യത്വേന നിരാകൃത്യ| ആചരേത് കുര്യാത്| ക്രിയാമിതി സാന്നിപാതികേ സര്വേഷാം വാതാദിസ്വരഭേദാനാം സര്വമേവ ചികിത്സിതം കാര്യം, ക്ഷയജേ തു ക്ഷയോക്തമിതി; കേചിദുഭയോരപി സാമാന്യചികിത്സിതം കുര്യാദിത്യാഹുഃ||൧൬||
Adhikarana 21 (17) · Śloka 17
ശര്കരാമധുമിശ്രാണി ശൃതാനി മധുരൈഃ സഹ | പിബേത് പയാംസി യസ്യോച്ചൈര്വദതോऽഭിഹതഃ സ്വരഃ ||൧൭||
शर्करामधुमिश्राणि शृतानि मधुरैः सह | पिबेत् पयांसि यस्योच्चैर्वदतोऽभिहतः स्वरः ||१७||
🔊 Audio coming soon
അത്യുച്ചഭാഷണോത്ഥസ്വരഭേദസ്യ വാതാത്മകത്വേऽപി നിമിത്തഭേദമാശ്രിത്യ വിശിഷ്ടാം ചികിത്സാമാഹ- ശര്കരേത്യാദി| മധുരൈഃ കാകോല്യാദിഭിഃ ശൃതാനി പയാംസി ശര്കരാമധുമിശ്രാണി പിബേദിതി പിണ്ഡാര്ഥഃ| പയാംസീത്യത്ര ബഹുവചനം ഗോമഹിഷ്യജാനാം ക്ഷീരപരിഗ്രഹായ||൧൭||
Adhikarana puShpikA · Śloka 53
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കായചികിത്സാതന്ത്രേ ഛര്ദിപ്രതിഷേധോ നാമ (പഞ്ചദശോऽധ്യായഃ, ആദിതഃ) ത്രിപഞ്ചാശത്തമോऽധ്യായഃ ||൫൩||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे छर्दिप्रतिषेधो नाम (पञ्चदशोऽध्यायः, आदितः) त्रिपञ्चाशत्तमोऽध्यायः ||५३||
🔊 Audio coming soon
ഇതി ശ്രീഡല്ഹ(ഹ്ല)ണവിരചിതായാം നിബന്ധസങ്ഗ്രഹാഖ്യായാം സുശ്രുതവ്യാഖ്യായാമുത്തരതന്ത്രാന്തര്ഗതേ കായചികിത്സാതന്ത്രേ സ്വരഭേദപ്രതിഷേധോ നാമ ത്രിപഞ്ചാശത്തമോऽധ്യായഃ||൫൩||