Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஸ்தஷ்ணாப்ரதிஷேதமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातस्तृष्णाप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
பாநாத்யயப்ரதிஷேதாநந்தரஂ மத்யஹேதுத்வாத்துல்யசிகித்ஸிதத்வாச்ச தஷ்ணாப்ரதிஷேதாரம்போ யுக்த இத்யத ஆஹ- அதாத இத்யாதி||௧-௨||
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ஸததஂ யஃ பிபேத்வாரி ந தப்திமதிகச்சதி | புநஃ காங்க்ஷதி தோயஂ ச தஂ தஷ்ணார்திதமாதிஶேத் ||௩||
सततं यः पिबेद्वारि न तृप्तिमधिगच्छति | पुनः काङ्क्षति तोयं च तं तृष्णार्दितमादिशेत् ||३||
🔊 Audio coming soon
தஷ்ணாரோகஸ்வரூபகதநாய யாதஶஸ்தஷ்ணார்திதோ பவதி தாதஶமாஹ- ஸததஂ ய இத்யாதி| நாதிகச்சதி ந ப்ராப்நோதி||௩||
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ஸங்க்ஷோபஶோகஶ்ரமமத்யபாநாத்ரூக்ஷாம்லஶுஷ்கோஷ்ணகடூபயோகாத் | தாதுக்ஷயால்லங்கநஸூர்யதாபாத் பித்தஂ ச வாதஶ்ச பஶஂ ப்ரவத்தௌ ||௪|| ஸ்ரோதாஂஸி ஸந்தூஷயதஃ ஸமேதௌ யாந்யம்புவாஹீநி ஶரீரிணாஂ ஹி | ஸ்ரோதஃஸ்வபாஂவாஹிஷு தூஷிதேஷு ஜாயேத தஷ்ணாऽதிபலா ததஸ்து ||௫||
सङ्क्षोभशोकश्रममद्यपानाद्रूक्षाम्लशुष्कोष्णकटूपयोगात् | धातुक्षयाल्लङ्घनसूर्यतापात् पित्तं च वातश्च भृशं प्रवृद्धौ ||४|| स्रोतांसि सन्दूषयतः समेतौ यान्यम्बुवाहीनि शरीरिणां हि | स्रोतःस्वपांवाहिषु दूषितेषु जायेत तृष्णाऽतिबला ततस्तु ||५||
🔊 Audio coming soon
தஷ்ணாயா ஹேதுஸம்ப்ராப்தீ ஆஹ- ஸங்க்ஷோபஶோகஶ்ரமேத்யாதி| ஸங்க்ஷோபஃ அத்யர்தசலநம்| ஶ்ரம ஆயாஸஜஃ ஸ்வே(கே)தஃ| ஸமேதௌ மிலிதௌ| அம்புவாஹீநி ஸ்ரோதாஂஸி ஜிஹ்வாகலதாலுக்லோமஜாநி ரஸவாஹிந்யஶ்ச தமந்யஃ| அதிபலா அதிஶயேந பலயுக்தா தஷ்ணா| ஸங்க்ஷோபேத்யாதிகஃ ஸூர்யதாபாந்தோ ஹேதுஃ, ‘பித்தஂ ச வாதஶ்ச பஶம்’ இத்யாதிகா ‘ஜாயேத தஷ்ணாऽதிபலா ததஸ்து’ இத்யந்தா ஸம்ப்ராப்திஃ||௪-௫||
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
திஸ்ரஃ ஸ்மதாஸ்தாஃ க்ஷதஜா சதுர்தீ க்ஷயாத்ததாऽந்யாऽऽமஸமுத்பவா ச | ஸ்யாத் ஸப்தமீ பக்தநிமித்தஜா து நிபோத லிங்காந்யநுபூர்வஶஸ்து ||௬||
तिस्रः स्मृतास्ताः क्षतजा चतुर्थी क्षयात्तथाऽन्याऽऽमसमुद्भवा च | स्यात् सप्तमी भक्तनिमित्तजा तु निबोध लिङ्गान्यनुपूर्वशस्तु ||६||
🔊 Audio coming soon
தஷ்ணாஸங்க்யாமாஹ- திஸ்ர இத்யாதி| திஸ்ர இதி வாதபித்தகபைஃ| யத்யபி கபஸ்ய ஸ்தைமித்யாத்தஷ்ணாஜநகத்வஂ ந ஸம்பவதி, ததாऽபி வத்தஃ ஶ்லேஷ்மா யதா வாதஂ பித்தேந ஸஹ ஆவணோதி ததா தாப்யாஂ ஸஂஶோஷ்யமாணஸ்தஷ்ணாஂ ஜநயதி| தா இதி தஷ்ணாஃ| க்ஷதஜா வ்ரணநிமித்தா| சதுர்தீதி சதுர்தக்ரஹணாதாத்யாநாஂ சதஸணாஂ தஷ்ணாநாஂ ஸுகஸாத்யத்வஂ ரஸக்ஷயாமஸமுத்பவயோர்துஃஸாத்யத்வஂ ச போதயதி| க்ஷயாத் ரஸக்ஷயாத், ‘ரஸக்ஷயாத்யா க்ஷயஸம்பவா ஸா’ இதி வக்ஷ்யமாணவசநாத்| அந்யா அபரா| ஆமஸமுத்பவா அஜீர்ணஜா| புக்தநிமித்தஜா சேதி ஸ்நிக்தாதிபோஜநநிமித்தா| யத்யபி தந்த்ராந்தரே பஞ்சைவ தஷ்ணா நிர்திஷ்டாஃ, ததாऽப்யத்ர நிதாநபேதேந சிகித்ஸாபேதாத் ஸப்த நிர்திஷ்டாஃ| யா ச ஸ்வபாவஜா தஸ்யா அத்ராநதிகாரஃ, ஸ்வஸ்தோஜஸ்கரசிகித்ஸிதவிஷயத்வாத்; யா ச புபுக்ஷாப்ரபவா ஸா ஜ்வராதிகாரே ஸம்யக்லங்கநலக்ஷணத்வேநோக்தா, தஸ்யா அப்யநதிகாரத்வேநாகணநஂ; யா ச பித்தஜ்வரலிங்கத்வேந கதிதா ஸா பைத்திகாயாமவருத்தா யா ச பாநஜா ஸா க்ஷயஜாயாமவருத்தேதி; அதோ ந ஸங்க்யாதிரேகஃ| நிபோத ஜாநீஹி| அநுபூர்வஶஃ யதாக்ரமேண| கேசித் ‘லிங்காநி தாஸாஂ ஶணு ஸௌஷதாநி’ இதி படந்தி||௬||
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
தால்வோஷ்டகண்டாஸ்யவிஶோஷதாஹாஃ ஸந்தாபமோஹப்ரமவிப்ரலாபாஃ | பூர்வாணி ரூபாணி பவந்தி தாஸாமுத்பத்திகாலேஷு விஶேஷதஸ்து ||௭||
ताल्वोष्ठकण्ठास्यविशोषदाहाः सन्तापमोहभ्रमविप्रलापाः | पूर्वाणि रूपाणि भवन्ति तासामुत्पत्तिकालेषु विशेषतस्तु ||७||
🔊 Audio coming soon
தஷ்ணாயாஃ பூர்வரூபமாஹ- தால்வோஷ்டகண்டாஸ்யேத்யாதி| விஶோஷதாஹா இதி தால்வாதிபிஃ ஸஹ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| விஶோஷோ விஶேஷேண ஶோஷஃ| ஸந்தாபோ கர்மாதிபிரிவ| மோஹோ வைசித்த்யம்| விப்ரலாபோ விவிதப்ரகாரேண பாஷணம்| தாஸாஂ தஷ்ணாநாம்| உத்பத்திகாலேஷு விஶேஷதஸ்த்விதி தாநி பூர்வரூபாணி அத்திஶயேநோத்பத்திகாலேஷு ஸம்பவந்தீத்யர்தஃ||௭||
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ஶுஷ்காஸ்யதா மாருதஸம்பவாயாஂ தோதஸ்ததா ஶங்கஶிரஃஸு சாபி | ஸ்ரோதோநிரோதோ விரஸஂ ச வக்த்ரஂ ஶீதாபிரத்பிஶ்ச விவத்திமேதி ||௮||
शुष्कास्यता मारुतसम्भवायां तोदस्तथा शङ्खशिरःसु चापि | स्रोतोनिरोधो विरसं च वक्त्रं शीताभिरद्भिश्च विवृद्धिमेति ||८||
🔊 Audio coming soon
வாதஜதஷ்ணாலக்ஷணமாஹ- ஶுஷ்காஸ்யதா மாருதஸம்பவாயாமித்யாதி| ஶுஷ்காஸ்யதா முகஶோஷஃ| ஶங்கஶிரஃஸு ஶங்கயோஃ ஶிரஸி சேத்யர்தஃ| ஸ்ரோதோநிரோதஃ கர்ணஸ்ரோதோநிரோதஃ | விரஸஂ விருத்தரஸம்| ஏதி ப்ராப்நோதி| கேசித் ‘ஶுஷ்காஸ்யதா’ இத்யத்ர ‘க்ஷாமாஸ்யதா’ இதி படித்வா வக்துஂ சர்வயிதுஂ சாஸாமர்த்யமிதி வ்யாக்யாநயந்தி| ‘ஶங்கஶிரஃஸு சாபி’ இத்யத்ர ‘ஶங்கஶிரோகலேஷு’ இதி கேசித் படந்தி||௮||
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
மூர்ச்சாப்ரலாபாருசிவக்த்ரஶோஷாஃ பீதேக்ஷணத்வஂ ப்ரததஶ்ச தாஹஃ | ஶீதாபிகாங்க்ஷா முகதிக்ததா ச பித்தாத்மிகாயாஂ பரிதூபநஂ ச ||௯||
मूर्च्छाप्रलापारुचिवक्त्रशोषाः पीतेक्षणत्वं प्रततश्च दाहः | शीताभिकाङ्क्षा मुखतिक्तता च पित्तात्मिकायां परिधूपनं च ||९||
🔊 Audio coming soon
பித்தஜதஷ்ணாலக்ஷணமாஹ- மூர்ச்சேத்யாதி| மூர்ச்சா சேதநாச்யுதிஃ| பீதேக்ஷணத்வஂ பீதநேத்ரதா| ப்ரததஃ ஸந்ததஃ| ஶீதாபிகாங்க்ஷா ஶீதேச்சா| பரிதூபநஂ தூமோத்வம(ஹ)நமிவ||௯||
Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 11
கபாவதாப்யாமநிலாநலாப்யாஂ கபோऽபி ஶுஷ்கஃ ப்ரகரோதி தஷ்ணாம் | நித்ரா குருத்வஂ மதுராஸ்யதா ச தயாऽர்திதஃ ஶுஷ்யதி சாதிமாத்ரம் ||௧௦|| கண்டோபலேபோ முகபிச்சிலத்வஂ ஶீதஜ்வரஶ்சர்திரரோசகஶ்ச | கபாத்மிகாயாஂ குருகாத்ரதா ச ஶாகாஸு ஶோபஸ்த்வவிபாக ஏவ | ஏதாநி ரூபாணி பவந்தி தஸ்யாஂ தயாऽர்திதஃ காங்க்ஷதி நாதி சாம்பஃ ||௧௧||
कफावृताभ्यामनिलानलाभ्यां कफोऽपि शुष्कः प्रकरोति तृष्णाम् | निद्रा गुरुत्वं मधुरास्यता च तयाऽर्दितः शुष्यति चातिमात्रम् ||१०|| कण्ठोपलेपो मुखपिच्छिलत्वं शीतज्वरश्छर्दिररोचकश्च | कफात्मिकायां गुरुगात्रता च शाखासु शोफस्त्वविपाक एव | एतानि रूपाणि भवन्ति तस्यां तयाऽर्दितः काङ्क्षति नाति चाम्भः ||११||
🔊 Audio coming soon
கபஜதஷ்ணாலக்ஷணமாஹ- கபாவதாப்யாமித்யாதி| அநிலாநலாப்யாஂ வாதபித்தாப்யாம்| குருத்வமுதரே போத்தவ்யம்| தயாऽர்திதஃ கபதஷ்ணயா பீடிதஃ| கண்டோபலேபஃ கண்டே மலவத்திஃ| முகபிச்சிலத்வஂ ஶ்லேஷ்மணா லிப்தமுகத்வம்| ஶீதஜ்வரஃ ஶீதபூர்வோ ஜ்வரஃ| குருகாத்ரதா ஹஸ்தபாதஶிரோகுருத்வம்| ஶாகாஸு பாஹுபாதேஷு| ஶோபஃ ஶ்வயதுஃ| அவிபாக ஆஹாரஸ்யாபசநம்| நாதிகாங்க்ஷதி நாத்யபிலஷதீத்யர்தஃ| கேசிதமுஂ பாடமந்யதா படந்தி- ‘பாஷ்பாவரோதாத் கபஸஂவதேऽக்நௌ தஷ்ணா பலாஸேந பவேத்ததா ச’ இதி; ஶேஷஂ நித்ரேத்யாதி ஸமம்||௧௦-௧௧||
Adhikarana 9 (12) · Śloka 12
க்ஷதஸ்ய ருக்ஶோணிதநிர்கமாப்யாஂ தஷ்ணா சதுர்தீ க்ஷதஜா மதா து | தயாऽபிபூதஸ்ய நிஶாதிநாநி கச்சந்தி துஃகஂ பிபதோऽபி தோயம் ||௧௨||
क्षतस्य रुक्शोणितनिर्गमाभ्यां तृष्णा चतुर्थी क्षतजा मता तु | तयाऽभिभूतस्य निशादिनानि गच्छन्ति दुःखं पिबतोऽपि तोयम् ||१२||
🔊 Audio coming soon
க்ஷதஜதஷ்ணாலக்ஷணமாஹ- க்ஷதஸ்யேத்யாதி| க்ஷதஸ்ய வ்ரணிநஃ புருஷஸ்ய யா தஷ்ணா பவேத் ஸா சதுர்தீ க்ஷதஜா| தயா ச பீடிதஸ்ய புஂஸஃ தோயஂ பிபதோऽபி நிஶாதிநாநி துஃகஂ கச்சந்தீதி ஸம்பந்தஃ||௧௨||
Adhikarana 10 (13) · Śloka 14
ரஸக்ஷயாத்யா க்ஷயஜா மதா ஸா தயாऽர்திதஃ ஶுஷ்யதி தஹ்யதே ச | அத்யர்தமாகாங்க்ஷதி சாபி தோயஂ தாஂ ஸந்நிபாதாதிதி கேசிதாஹுஃ ||௧௩|| ரஸக்ஷயோக்தாநி ச லக்ஷணாநி தஸ்யாமஶேஷேண பிஷக்வ்யவஸ்யேத் |௧௪|
रसक्षयाद्या क्षयजा मता सा तयाऽर्दितः शुष्यति दह्यते च | अत्यर्थमाकाङ्क्षति चापि तोयं तां सन्निपातादिति केचिदाहुः ||१३|| रसक्षयोक्तानि च लक्षणानि तस्यामशेषेण भिषग्व्यवस्येत् |१४|
🔊 Audio coming soon
ரஸக்ஷயாச்ச க்ஷயஜேத்யாதி| மதா கதிதா| ஆகாங்க்ஷதி அபிலஷதி| தாஂ ஸந்நிபாதாதிதி கேசிதாஹுரிதி ராத்ர்யஹ்நோஃ ஷட்ஸு காலேஷ்வத்யர்தஂ பாநீயபாநேநாபி ததநுபஶமாத்| பரமதமப்ரதிஷித்தம் அநுமதம்| ரஸக்ஷயோக்தாநி லக்ஷணாநி ‘ரஸக்ஷயே ஹத்பீடா கம்பஃ’ இத்யாதீநி| ‘ரஸக்ஷயோத்தாநி’ இதி கேசித் படந்தி| தஸ்யாஂ க்ஷயஜதஷ்ணாயாம்| வ்யவஸ்யேத் ஜாநீயாத்||௧௩||-
Adhikarana 11 (14) · Śloka 14
த்ரிதோஷலிங்காऽऽமஸமுத்பவா ச ஹச்சூலநிஷ்டீவநஸாதயுக்தா ||௧௪||
त्रिदोषलिङ्गाऽऽमसमुद्भवा च हृच्छूलनिष्ठीवनसादयुक्ता ||१४||
🔊 Audio coming soon
ஆமஜதஷ்ணாலக்ஷணமாஹ- த்ரிதோஷலிங்காமஸமுத்பவேத்யாதி| த்ரிதோஷலிங்கா தோஷத்ரயலிங்கயுக்தா, அஜீர்ணதோ தோஷத்ரயகோபாத்| நிஷ்டீவநஂ துக்துகிகா| ஸாதஃ அங்கக்லாநிஃ||௧௪||
Adhikarana 12 (15) · Śloka 15
ஸ்நிக்தஂ ததாऽம்லஂ லவணஂ ச புக்தஂ குர்வந்நமேவாதிதஷாஂ கரோதி |௧௫|
स्निग्धं तथाऽम्लं लवणं च भुक्तं गुर्वन्नमेवातितृषां करोति |१५|
🔊 Audio coming soon
பக்தஜதஷ்ணாலக்ஷணமாஹ- ஸ்நிக்தஂ ததாऽம்லமித்யாதி| தஷாஂ தஷ்ணாம்| ஏஷா கபாத், வாதபித்தே து ஸர்வாஸ்வபி காரணே(?)|௧௫|-
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
க்ஷீணஂ விசித்தஂ பதிரஂ தஷார்தஂ விவர்ஜயேந்நிர்கதஜிஹ்வமாஶு ||௧௫||
क्षीणं विचित्तं बधिरं तृषार्तं विवर्जयेन्निर्गतजिह्वमाशु ||१५||
🔊 Audio coming soon
இதாநீமவஸ்தாயாஂ ஸர்வாஸாஂ வர்ஜநமாஹ- க்ஷீணஂ விசித்தமித்யாதி| விசித்தஂ நஷ்டமநஸ்கம்| தஷார்தஂ தஷ்ணாபீடிதஂ மநுஷ்யம்||௧௫||
Adhikarana 14 (16) · Śloka 17
தஷ்ணாபிவத்தாவுதரே ச பூர்ணே தஂ வாமயேந்மாகதிகோதகேந | விலோபநஂ சாத்ர ஹிதஂ விதேயஂ ஸ்யாத்தாடிமாம்ராதகமாதுலுங்கைஃ ||௧௬|| திஸ்ரஃ ப்ரயோகைரிஹ ஸந்நிவார்யாஃ ஶீதைஶ்ச ஸம்யக்ரஸவீர்யஜாதைஃ |௧௭|
तृष्णाभिवृद्धावुदरे च पूर्णे तं वामयेन्मागधिकोदकेन | विलोभनं चात्र हितं विधेयं स्याद्दाडिमाम्रातकमातुलुङ्गैः ||१६|| तिस्रः प्रयोगैरिह सन्निवार्याः शीतैश्च सम्यग्रसवीर्यजातैः |१७|
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ சிகித்ஸாவஸரஃ- தஷ்ணாபிவத்தாவித்யாதி| வாமயேத் சர்தயேத், பரஂ க்ஷயஜாஂ விஹாய; தத்ர ஹி க்ஷீணதாதுத்வாத்வமநமநுசிதம்| ததா ச தந்த்ராந்தரம்,- “உல்லேகநஂ து தஷ்ணாஸு க்ஷயாதந்யத்ர யுஜ்யதே”- இதி| மாகதிகோதகேந பிப்பலீமிஶ்ரிதஜலேந| விலோபநஂ விஶிஷ்டோ லோபஃ| கைர்விலோபநஂ விதேயஂ ஸ்யாதித்யாஹ- தாடிமாம்ராதகேத்யாதி| ஏதேந தல்லாலாஸ்ராவாய தஸ்ய புரதோ தாடிமாத்யம்லபலமந்யே காதேயுரித்யுக்தஂ, அந்யே நாநாப்ரகாராபிஃ கதாபிரபி விலோபநமிச்சந்தி| கேசித்விலோபநமித்யத்ர விலங்கநமிதி படந்தி; விலங்கநஂ லகுபோஜநஂ நது லங்கநஂ, தஸ்ய பித்தகரத்வாதிதி ச வ்யாக்யாநயந்தி| திஸ்ரஃ வாதபித்தகபஜாஸ்தஷ்ணாஃ| ஸந்நிவார்யா நிவாரணீயாஃ| ப்ரயோகைஃ வக்ஷ்யமாணைஃ| ஸம்யக்ரஸவீர்யஜாதைரிதி ஸம்பூர்ணரஸவீர்யைரித்யர்தஃ||௧௬||-
Adhikarana 15 (17) · Śloka 17
கண்டூஷமம்லைர்விரஸே ச வக்த்ரே குர்யாச்சுபைராமலகஸ்ய சூர்ணைஃ ||௧௭||
गण्डूषमम्लैर्विरसे च वक्त्रे कुर्याच्छुभैरामलकस्य चूर्णैः ||१७||
🔊 Audio coming soon
கண்டூஷமம்லைரித்யாதி| அம்லைஃ மத்யாரநாலமாதுலுங்காதிபிஃ| விரஸே சேதி சகார ஆமலகஸ்ய சூர்ணைரித்யத்ர த்ரஷ்டவ்யஃ| தேந ந கேவலமம்லைர்கண்டூஷஂ குர்யாத் ஆமலகஸ்ய சூர்ணைரபீத்யர்தஃ||௧௭||
Adhikarana 16 (18) · Śloka 18
ஸுவர்ணரூப்யாதிபிரக்நிதப்தைர்லோஷ்டைஃ கதஂ வா ஸிகதாதிபிர்வா | ஜலஂ ஸுகோஷ்ணஂ ஶமயேத்து தஷ்ணாஂ ஸஶர்கரஂ க்ஷௌத்ரயுதஂ ஹிமஂ வா ||௧௮||
सुवर्णरूप्यादिभिरग्नितप्तैर्लोष्टैः कृतं वा सिकतादिभिर्वा | जलं सुखोष्णं शमयेत्तु तृष्णां सशर्करं क्षौद्रयुतं हिमं वा ||१८||
🔊 Audio coming soon
ஸுவர்ணரூப்யாதிபிரித்யாதி| ஸுவர்ணாதிபிர்லோஷ்டைஃ ஸிகதாதிபிர்வா அக்நிதப்தைஃ கதஂ ஸஂஸ்கதஂ ஜலஂ ஸுகோஷ்ணஂ பீதஂ ஸத் தஷ்ணாஂ ஶமயேத், ததேவ வா ஹிமீகதஂ ஶர்கராமதுயுக்தஂ பீதஂ ஸ்த் தஷ்ணாஂ ஶமயேதிதி பிண்டார்தஃ||௧௮||
Adhikarana 17 (19) · Śloka 19
பஞ்சாங்கிகாஃ பஞ்சகணா ய உக்தாஸ்தேஷ்வம்பு ஸித்தஂ ப்ரதமே கணே வா | பிபேத் ஸுகோஷ்ணஂ மநுஜோऽசிரேண தஷோ விமுச்யேத ஹி வாதஜாயாஃ ||௧௯||
पञ्चाङ्गिकाः पञ्चगणा य उक्तास्तेष्वम्बु सिद्धं प्रथमे गणे वा | पिबेत् सुखोष्णं मनुजोऽचिरेण तृषो विमुच्येत हि वातजायाः ||१९||
🔊 Audio coming soon
ஸாமாந்யசிகித்ஸிதமபிதாயேதாநீஂ விஶிஷ்டசிகித்ஸிதமாஹ- பஞ்சாங்கிகாஃ பஞ்சகணா இத்யாதி| பஞ்சாங்கிகாஃ பஞ்சகணா யே உக்தாஃ பஞ்சமூலாநி| ப்ரதமே கணே விதாரிகந்தாதௌ||௧௯||
Adhikarana 18 (20) · Śloka 20
பித்தக்நவர்கைஸ்து கதஃ கஷாயஃ ஸஶர்கரஃ க்ஷௌத்ரயுதஃ ஸுஶீதஃ | பீதஸ்தஷாஂ பித்தகதாஂ நிஹந்தி க்ஷீரஂ ஶதஂ வாऽப்யத ஜீவநீயைஃ ||௨௦||
पित्तघ्नवर्गैस्तु कृतः कषायः सशर्करः क्षौद्रयुतः सुशीतः | पीतस्तृषां पित्तकृतां निहन्ति क्षीरं शृतं वाऽप्यथ जीवनीयैः ||२०||
🔊 Audio coming soon
பித்தஜதஷ்ணாசிகித்ஸிதமாஹ- பித்தக்நவர்கைஸ்த்வித்யாதி| பித்தக்நவர்கைஃ உத்பலஸாரிவாதிகாகோல்யாதிபிஃ| கதஃ ஸஂஸ்கதஃ| ஜீவநீயைஃ காகோல்யாதிபிஃ||௨௦||
Adhikarana 19 (21) · Śloka 21
பில்வாடகீகந்யகபஞ்சமூலீதர்பேஷு ஸித்தஂ கபஜாஂ நிஹந்தி | ஹிதஂ பவேச்சர்தநமேவ சாத்ர தப்தேந நிம்பப்ரஸவோதகேந ||௨௧||
बिल्वाढकीकन्यकपञ्चमूलीदर्भेषु सिद्धं कफजां निहन्ति | हितं भवेच्छर्दनमेव चात्र तप्तेन निम्बप्रसवोदकेन ||२१||
🔊 Audio coming soon
கபஜதஷ்ணாசிகித்ஸிதமாஹ- பில்வாடகீகந்யகபஞ்சமூலீத்யாதி| கந்யகபஞ்சமூலீ லகுபஞ்சமூலம்| அத்ர கபஜதஷ்ணாயாம்| நிம்பப்ரஸவோதகேந நிம்பபல்லவோதகேந| கேசித் ‘பில்வாடகீகண்டகபஞ்சமூலீதர்பேஷு’ இதி படந்தி| கண்டகிபஞ்சமூலஂ கரமர்தகத்ரிகண்டகேத்யாதிநோக்தம்| அபரே ‘பில்வாடகீகண்டகபஞ்சகோலதர்பேஷு ’ இதி படந்தி| தஂ ச பாடஂ கார்திககுண்டோ நேச்சதி, ஸர்வதஷ்ணாஸு பித்தஸத்பாவேந பஞ்சகோலஸ்யாநுசிதத்வாத்||௨௧||
Adhikarana 20 (22) · Śloka 22
ஸர்வாஸு தஷ்ணாஸ்வதவாऽபி பைத்தஂ குர்யாத்விதிஂ தேந ஹி தா ந ஸந்தி |௨௨|
सर्वासु तृष्णास्वथवाऽपि पैत्तं कुर्याद्विधिं तेन हि ता न सन्ति |२२|
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ ஸர்வதஷ்ணாஸு பித்தக்நோ விதிஃ கார்ய இதி தர்ஶயந்நாஹ- ஸர்வாஸு தஷ்ணாஸ்வதவேத்யாதி| பைத்தஂ விதிஂ வக்ஷ்யமாணஂ மதுரஶீதாதிபிஃ பாநாலேபநபரிஷேகாதிகம்| தேந பைத்தேந விதிநா, ஹி யஸ்மாத் தாஃ தஷ்ணாஃ, ந ஸந்தி ந பவந்தி|௨௨|-
Adhikarana 21 (22) · Śloka 23
பர்யாகதோதும்பரஜோ ரஸஸ்து ஸஶர்கரஸ்தத்க்வதிதோதகஂ வா ||௨௨|| வர்கஸ்ய ஸித்தஸ்ய ச ஸாரிவாதேஃ பாதவ்யமம்பஃ ஶிஶிரஂ தஷார்தைஃ |௨௩|
पर्यागतोदुम्बरजो रसस्तु सशर्करस्तत्क्वथितोदकं वा ||२२|| वर्गस्य सिद्धस्य च सारिवादेः पातव्यमम्भः शिशिरं तृषार्तैः |२३|
🔊 Audio coming soon
அபரமபி ஸர்வதஷ்ணாஸு விதிமாஹ- பர்யாகதோதும்பரஜ இத்யாதி| பர்யாகதோதும்பரஜோ ரஸ இதி பக்வோதும்பரஸ்வரஸஃ| தத்க்வதிதோதகஂ பக்வோதும்பரக்வதிதஜலம்| ஸுத்தஸ்ய க்வாதபாநபரிபாஷயா| ஶிஶிரஂ ஶீதலம்||௨௨||-
Adhikarana 22 (23) · Śloka 23
கஶேருஶங்காடகபத்மமோசபிஸேக்ஷுஸித்தஂ க்ஷதஜாஂ நிஹந்தி ||௨௩||
कशेरुशृङ्गाटकपद्ममोचबिसेक्षुसिद्धं क्षतजां निहन्ति ||२३||
🔊 Audio coming soon
க்ஷதஜதஷ்ணாசிகித்ஸிதமாஹ- கஶேருஶங்காடகேத்யாதி| மோசா கதலீ| பிஸஂ பத்மமூலம்| ஸித்தமித்யத்ர ‘தோயஂ’ இதி ஶேஷஃ||௨௩||
Adhikarana 23 (24) · Śloka 25
லாஜோத்பலோஶீரகுசந்தநாநி தத்த்வா ப்ரவாதே நிஶி வாஸயேத்து | ததுத்தமஂ தோயமுதாரகந்தி ஸிதாயுதஂ க்ஷௌத்ரயுதஂ வதந்தி ||௨௪|| த்ராக்ஷாப்ரகாடஂ ச ஹிதாய வைத்யஸ்தஷ்ணார்திதேப்யோ விதரேந்நரேப்யஃ |௨௫|
लाजोत्पलोशीरकुचन्दनानि दत्त्वा प्रवाते निशि वासयेत्तु | तदुत्तमं तोयमुदारगन्धि सितायुतं क्षौद्रयुतं वदन्ति ||२४|| द्राक्षाप्रगाढं च हिताय वैद्यस्तृष्णार्दितेभ्यो वितरेन्नरेभ्यः |२५|
🔊 Audio coming soon
இதாநீஂ க்ஷதஜதஷ்ணாயாஂ யோகாந்தரமாஹ- லாஜோத்பலோஶீரகுசந்தநாநீத்யாதி| ஏதாநி லாஜோத்பலாதீநி தத்த்வா தோயஂ ஜலஂ ப்ரவாதே நிஶி வாஸயேத், ததஶ்ச ததுதகமுதாரகந்தி ஸுகந்திபுஷ்பாதிவாஸிதஂ ஸிதாக்ஷௌத்ரயுதஂ க்ஷதஜதஷ்ணாயாமுத்தமஂ வதந்தி| ததுதகஂ யதா ப்ரயுஜ்யதே ததா(தா)ஹ- த்ராக்ஷாப்ரகாடமித்யாதி| கேசிதநந்தரோக்தஂ ‘கஶேருஶங்காடக’- இத்யாதிகஂ ததா ‘லாஜோத்பலோஶீரகுசந்தநாநி’ இத்யாதிகஂ சைகத்ர கத்வாऽந்யதா படந்தி, தே ச கஶேர்வாதிஸித்தே தோயே லாஜோத்பலாதீநி தத்த்வா நிஶி வாஸயேதிதி யோஜயந்தி; தே ச கஶேர்வாதிகஂ ‘குர்யாத் கஷாயாணி யதேரிதாநி’ இதி பர்யந்தஂ ஸாமாந்யதஷ்ணாசிகித்ஸிதமிதி மந்யந்தே, ஸ ச பாடோऽபாவாந்ந தர்ஶிதஃ||௨௪||-
Adhikarana 24 (25) · Śloka 26
ஸஸாரிவாதௌ தணபஞ்சமூலே ததோத்பலாதௌ ப்ரதமே கணே ச ||௨௫|| குர்யாத் கஷாயஂ ச யதேரிதேந ... |௨௬|
ससारिवादौ तृणपञ्चमूले तथोत्पलादौ प्रथमे गणे च ||२५|| कुर्यात् कषायं च यथेरितेन ... |२६|
🔊 Audio coming soon
க்ஷதஜதஷ்ணாயாமபராண்யபி யோகாந்தராண்யாஹ- ஸஸாரிவாதௌ தணபஞ்சமூலே இத்யாதி| ஸஸாரிவாதௌ ஸாரிவாதிகணஸஹிதே| ஏதத்விஶேஷணஂ தணபஞ்சமூலோத்பலாதீநாம்| தணபஞ்சமூலே குஶகாஶநலதர்பேத்யாதிகே| உத்பலாதௌ உத்பலரக்தோத்பலேத்யாதிகே| ப்ரதமோ கணோ விதாரிகந்தாதிஃ| யதேரிதேநேதி பூர்வோக்தவிதாநேந| ஏதேந லாஜாதி தத்த்வா ப்ரவாதே நிஶி வாஸநஂ ஶர்கராதிப்ரக்ஷேபஶ்ச லப்யதே| ‘யதேரிதேந’ இத்யத்ர கேசித் ‘யதைததுக்தம்’ இதி படந்தி; தத்ராபி ஸ ஏவார்தஃ||௨௫||-
Adhikarana 25 (26) · Śloka 26
... மதூகபுஷ்பாதிஷு சாபரேஷு | ராஜாதநக்ஷீரிகபீதநேஷு ஷட் பாநகாந்யத்ர ஹிதாநி ச ஸ்யுஃ ||௨௬||
... मधूकपुष्पादिषु चापरेषु | राजादनक्षीरिकपीतनेषु षट् पानकान्यत्र हितानि च स्युः ||२६||
🔊 Audio coming soon
க்ஷதஜதஷ்ணாயாஂ ஷட்பாநகாந்யாஹ- மதூகபுஷ்பாதிஷ்வித்யாதி| மதூகபுஷ்பாதிஷு மதூகஶோபாஞ்ஜநகோவிதாரப்ரியங்குபுஷ்பேஷு சதுர்ஷு ரக்தபித்தக்நகணபடிதேஷு; அந்யே மதூகபுஷ்பத்ராக்ஷாகாஶ்மர்யகர்ஜூரேஷு சதுர்ஷு ரக்தபித்தபடிதேஷ்விதி வதந்தி| ராஜாதநஃ சாரஃ, அந்யே க்ஷீரிகாமாஹுஃ| க்ஷீரிகபீதந ஆர்த்ரஶிரீஷஃ, அந்யே க்ஷீரீதி த்ரவ்யாந்தரமிச்சந்தி; ததா ஸதி ஸப்தத்ரவ்யத்வேந ஸங்க்யாதிரேகஃ ஸ்யாத்| பாநகாநி கஷாயாணி| அத்ராபி யதேரிதேநேதி யோஜ்யஂ; தேந லாஜாதி தத்த்வா ப்ரவாதே நிஶி வாஸநஂ ஶர்கராதிப்ரக்ஷேபஶ்ச கஹ்யதே| அத்ர க்ஷதஜதஷ்ணாயாம்| கேசித் ‘ஸஸாரிவாதௌ’ இத்யாதிநா ‘க்ஷீரிகபீதநேஷு’ இதி பர்யந்தேந ஷட்பாநகாநி வதந்தி; தந்ந, ஸாரிவாதேஸ்தணபஞ்சமூலாதீநாஂ விஶேஷணத்வேநோக்தத்வாத் பஞ்ச பாநகாநி ஸ்யுஃ| அபரே து குஶேர்வாதிமாரப்ய ஷட்பாநகாநீச்சந்தி; ததபி ந, தஸ்ய பதக்தர்ஶிதத்வாத்||௨௬||
Adhikarana 26 (27) · Śloka 27
ஸதுண்டிகேராண்யதவா பிபேத்து பிஷ்டாநி கார்பாஸஸமுத்பவாநி |௨௭|
सतुण्डिकेराण्यथवा पिबेत्तु पिष्टानि कार्पाससमुद्भवानि |२७|
🔊 Audio coming soon
க்ஷதஜதஷ்ணாயாமபரமபி யோகாந்தரமாஹ- ஸதுண்டிகேராண்யதவேத்யாதி| துண்டிகேரீ வநகார்பாஸீ| கார்பாஸஸமுத்பவாநி கார்பாஸபலாநி| ஏதேந வநக்ராம்யகார்பாஸீபலாநி பிஷ்டாநி பாதவ்யாநி| கார்திககுண்டஸ்து ‘ஸர்வாஸு தஷ்ணாஸ்வதவா’ இத்யாதிகஂ’ ‘கார்பாஸஸமுத்பவாநி’ இத்யந்தஂ ஸர்வாஸு தஷ்ணாஸு சிகித்ஸிதஂ மந்யதே|௨௭|-
Adhikarana 27 (27) · Śloka 27
க்ஷதோத்பவாஂ ருக்விநிவாரணேந ஜயேத்ரஸாநாமஸஜஶ்ச பாநைஃ ||௨௭||
क्षतोद्भवां रुग्विनिवारणेन जयेद्रसानामसृजश्च पानैः ||२७||
🔊 Audio coming soon
க்ஷதஜதஷ்ணாயாமபரமபி சிகித்ஸாவிஶேஷமாஹ- க்ஷதோத்பவாமித்யாதி| ருக்விநிவாரணேந க்ஷதோத்பவருகபநயநேந| ரஸாநாஂ மாஂஸரஸாநாம்| அஸஜ இதி ஏணாதிஶோணிதஸ்யேத்யர்தஃ||௨௭||
Adhikarana 28 (28) · Śloka 28
க்ஷயோத்திதாஂ க்ஷீரகதஂ நிஹந்யாந்மாஂஸோதகஂ வா மதுகோதகஂ வா |௨௮|
क्षयोत्थितां क्षीरघृतं निहन्यान्मांसोदकं वा मधुकोदकं वा |२८|
🔊 Audio coming soon
க்ஷயஜாயாஸ்தஷ்ணாயாஶ்சிகித்ஸிதமாஹ- க்ஷயோத்திதாஂ க்ஷீரகதமித்யாதி| க்ஷீரகதஂ க்ஷீரமதநோத்பூதஂ கதஂ க்ஷீரமிஶ்ரிதஂ கதஂ வா| மாஂஸோதகஂ மாஂஸரஸஸ்யாச்சோ பாகஃ ஸௌராவாக்யஃ| மதுகோதகஂ யஷ்டீமதுகோதகம்| கேசிதத்ர மாஷோதகமிதி படித்வா மாஷயூஷமிதி வ்யாக்யாநயந்தி|௨௮|-
Adhikarana 29 (28) · Śloka 29
ஆமோத்பவாஂ பில்வவசாயுதைஸ்து ஜயேத் கஷாயைரத தீபநீயைஃ ||௨௮|| ஆம்ராதபல்லாதபலாயுதாநி பிபேத் கஷாயாண்யத தீபநாநி |௨௯|
आमोद्भवां बिल्ववचायुतैस्तु जयेत् कषायैरथ दीपनीयैः ||२८|| आम्रातभल्लातबलायुतानि पिबेत् कषायाण्यथ दीपनानि |२९|
🔊 Audio coming soon
ஆமஜாயாஶ்சிகித்ஸாமாஹ- ஆமோத்பவாமித்யாதி| தீபநீயைஃ பிப்பல்யாதித்ரவ்யகதைஃ| ஆம்ராதேத்யாதி| ஆம்ராதகாதியுதாநி தீபநாநி கஷாயாணி ஆமஜதஷ்ணாயாஂ பிபேதித்யர்தஃ||௨௮||-
Adhikarana 30 (29) · Śloka 29
குர்வந்நஜாதாஂ வமநைர்ஜயேச்ச க்ஷயாததே ஸர்வகதாஂ ச தஷ்ணாம் ||௨௯||
गुर्वन्नजातां वमनैर्जयेच्च क्षयादृते सर्वकृतां च तृष्णाम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
பக்தஜதஷ்ணாசிகித்ஸாமாஹ- குர்வந்நஜாதாமித்யாதி| குர்வந்நஜாதாஂ தஷ்ணாஂ வமநைர்ஜயேதித்யர்தஃ| கிஂ குர்வந்நஜாதாமேவ வமநைர்ஜயேதுதாந்யாமபீத்யாஹ- க்ஷயாதித்யாதி| க்ஷயாததே இதி க்ஷயஜாஂ விஹாய, ஸர்வதோஷாரப்தாஂ தஷ்ணாமபி வமநைர்ஜயேதிதி பிண்டார்தஃ| க்ஷயஜாऽபி ஸர்வதோஷாரப்தா, தஸ்யாஂ க்ஷீணதாதுத்வாத்வமநஂ ந கார்யமிதி த்யோதநார்தஂ க்ஷயாததே இதி கதம்| ஸர்வகதாம் ஆமஜாமித்யர்தஃ, தஸ்யா அபி தோஷத்ரயோத்பந்நத்வாத்| அந்யே து ‘க்ஷயாததே ஸர்வகதாஶ்ச தஷ்ணா’ இதி படந்தி, க்ஷயஜாஂ விஹாய அந்யாஃ ஸர்வா அபி தஷ்ணா வமநைர்ஜயேதிதி வ்யாக்யாநயந்தி||௨௯||
Adhikarana 31 (30) · Śloka 30
ஶ்ரமோத்பவாஂ மாஂஸரஸோ நிஹந்தி குடோதகஂ வாऽப்யதவாऽபி மந்தஃ |௩௦|
श्रमोद्भवां मांसरसो निहन्ति गुडोदकं वाऽप्यथवाऽपि मन्थः |३०|
🔊 Audio coming soon
தஷ்ணாப்ரஸங்கேந ஶ்ரமாதிஜாதாநாமபி தஷ்ணாநாஂ ப்ரதீகாரமாஹ- ஶ்ரமோத்பவாமித்யாதி| மந்தஃ ‘ஸக்தவஃ ஸர்பிஷாऽப்யக்தா’ இத்யாத்யுக்தஃ| யதா ஶ்ரமஜதஷ்ணா வாதோல்பணா பவதி ததா தாஂ மாஂஸரஸோ நிஹந்தி, யதா பித்தோல்பணா ததா மந்த இதி தாத்பர்யார்தஃ|௩௦|-
Adhikarana 32 (30) · Śloka 30
பக்தோபரோதாத்தஷிதோ யவாகூமுஷ்ணாஂ பிபேந்மந்தமதோ ஹிமஂ ச ||௩௦||
भक्तोपरोधात्तृषितो यवागूमुष्णां पिबेन्मन्थमथो हिमं च ||३०||
🔊 Audio coming soon
பக்தோபரோதாதித்யாதி| பக்தோபரோதாத் ஆஹாரநிரோதாத்| உஷ்ணாஂ யவாகூஂ வாதோத்கடாயாஂ, ஹிமஂ மந்தஂ ச பித்தோத்கடாயாஂ, பிபேதிதி பர்யவஸிதோऽர்தஃ||௩௦||
Adhikarana 33 (31) · Śloka 31
யா ஸ்நேஹபீதஸ்ய பவேச்ச தஷ்ணா தத்ரோஷ்ணமம்பஃ ப்ரபிபேந்மநுஷ்யஃ |௩௧|
या स्नेहपीतस्य भवेच्च तृष्णा तत्रोष्णमम्भः प्रपिबेन्मनुष्यः |३१|
🔊 Audio coming soon
யா ஸ்நேஹபீதஸ்ய பவேதித்யாதி| யத்யபி ‘ஸ்நேஹபீதஸ்ய சேத்தஷ்ணா பிபேத்’ இத்யாதிநைவ ஸ்நேஹஜதஷ்ணாசிகித்ஸிதஂ ப்ராகுக்தஂ, ததாऽபி ப்ரகரணாந்தரத்வாத்தார்ட்யார்தஂ புநருக்தம்|௩௧|-
Adhikarana 34 (31) · Śloka 31
மத்யோத்பவாமர்தஜலஂ நிஹந்தி மத்யஂ தஷாஂ யாऽபி ச மத்யபஸ்ய ||௩௧||
मद्योद्भवामर्धजलं निहन्ति मद्यं तृषां याऽपि च मद्यपस्य ||३१||
🔊 Audio coming soon
மத்யோத்பவாமர்தஜலமித்யாதி| யத்யபி மதாத்யயப்ரஸ்தாவே மத்யஜதஷ்ணாசிகித்ஸிதமுக்தஂ, ததாऽப்யதிகரணவஶாத் புநருக்தமதோ ந தோஷஃ||௩௧||
Adhikarana 35 (32) · Śloka 32
தஷ்ணோத்பவாஂ ஹந்தி ஜலஂ ஸுஶீதஂ ஸஶர்கரஂ ஸேக்ஷுரஸஂ ததாऽம்பஃ |௩௨|
तृष्णोद्भवां हन्ति जलं सुशीतं सशर्करं सेक्षुरसं तथाऽम्भः |३२|
🔊 Audio coming soon
தஷ்ணோத்பவாமித்யாதி| தஷ்ணோத்பவாமிதி ஹத்ரோககர்ஷிதஸ்ய புருஷஸ்யோத்தரகாலோத்பந்நாமித்யர்தஃ| ஸஶர்கரஂ ஸுஶீதஂ பாநீயஂ ததா இக்ஷுரஸஸஹிதஂ ச பாநீயஂ தஷ்ணோத்பவாஂ தஷ்ணாஂ ஹந்தீதி பிண்டார்தஃ| கார்திககுண்டஸ்து ‘ஶ்ரமோத்பவாஂ மாஂஸரஸோ நிஹந்தி’ இத்யாரப்ய தஷ்ணோத்பவாஂ ஹந்தி ஜலஂ ஸுஶீதஂ ஸஶர்கரஂ ஸேக்ஷுரஸஂ ததாऽம்பஃ’ இதி யாவந்ந படதி; அஸ்மாபிஸ்து ஶ்ரீஜேஜ்ஜடேந படிதத்வாத் படிதஃ|௩௨|-
Adhikarana 36 (32) · Śloka 32
ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஷாயைர்வமநாநி தாஸாஂ ததா ஜ்வரோக்தாநி ச பாசநாநி ||௩௨||
स्वैः स्वैः कषायैर्वमनानि तासां तथा ज्वरोक्तानि च पाचनानि ||३२||
🔊 Audio coming soon
பூர்வஂ தஷ்ணாஸு வமநாந்யுக்தாநி, தாநி ச யைர்த்ரவ்யைஃ க்ரியந்தே தாந்யாஹ- ஸ்வைஃ ஸ்வைரித்யாதி| ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஷாயைஃ ஆத்மீயைராத்மீயைஃ க்வாதைஃ; ஏதேநைததுக்தஂ- யாஸு சர்திஷு ஶமநாய யே கஷாயா உக்தாஸ்தைரேவ வமநாநி தாஸு யோஜ்யாநி, ததா ஜ்வரோக்தாநி பாசநாநி ச கார்யாணி||௩௨||
Adhikarana 37 (33) · Śloka 33
லேபாவகாஹௌ பரிஷேசநாநி குர்யாத்ததா ஶீதகஹாணி சாபி | ஸஂஶோதநஂ க்ஷீரரஸௌ கதாநி ஸர்வாஸு லேஹாந்மதுராந் ஹிமாஂஶ்ச ||௩௩||
लेपावगाहौ परिषेचनानि कुर्यात्तथा शीतगृहाणि चापि | संशोधनं क्षीररसौ घृतानि सर्वासु लेहान्मधुरान् हिमांश्च ||३३||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வதஷ்ணாஸு பித்தஹரோ விதிஃ கார்ய இதி யத் ப்ராகுக்தஂ தமேவ பித்தஹரவிதிமாஹ- லேபாவகாஹாவித்யாதி| ஸஂஶோதநஂ விரேசநஂ, பித்தஹரத்வாத்||௩௩||
Adhikarana puShpikA · Śloka 48
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காயசிகித்ஸாதந்த்ரே (தஶமோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ) அஷ்டசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ ||௪௮||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे (दशमोऽध्यायः, आदितः) अष्टचत्वारिंशोऽध्यायः ||४८||
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காயசிகித்ஸாதந்த்ரே தஷ்ணாப்ரதிஷேதோ நாமாஷ்டசத்வாரிஂஶத்தமோऽத்யாயஃ||௪௮||