Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஸ்தஷ்ணாப்ரதிஷேதமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
View original
अथातस्तृष्णाप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஸ்தஷ்ணாப்ரதிஷேதமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातस्तृष्णाप्रतिषेधमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ஸததஂ யஃ பிபேத்வாரி ந தப்திமதிகச்சதி | புநஃ காங்க்ஷதி தோயஂ ச தஂ தஷ்ணார்திதமாதிஶேத் ||௩||
सततं यः पिबेद्वारि न तृप्तिमधिगच्छति | पुनः काङ्क्षति तोयं च तं तृष्णार्दितमादिशेत् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ஸங்க்ஷோபஶோகஶ்ரமமத்யபாநாத்ரூக்ஷாம்லஶுஷ்கோஷ்ணகடூபயோகாத் | தாதுக்ஷயால்லங்கநஸூர்யதாபாத் பித்தஂ ச வாதஶ்ச பஶஂ ப்ரவத்தௌ ||௪|| ஸ்ரோதாஂஸி ஸந்தூஷயதஃ ஸமேதௌ யாந்யம்புவாஹீநி ஶரீரிணாஂ ஹி | ஸ்ரோதஃஸ்வபாஂவாஹிஷு தூஷிதேஷு ஜாயேத தஷ்ணாऽதிபலா ததஸ்து ||௫||
सङ्क्षोभशोकश्रममद्यपानाद्रूक्षाम्लशुष्कोष्णकटूपयोगात् | धातुक्षयाल्लङ्घनसूर्यतापात् पित्तं च वातश्च भृशं प्रवृद्धौ ||४|| स्रोतांसि सन्दूषयतः समेतौ यान्यम्बुवाहीनि शरीरिणां हि | स्रोतःस्वपांवाहिषु दूषितेषु जायेत तृष्णाऽतिबला ततस्तु ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
திஸ்ரஃ ஸ்மதாஸ்தாஃ க்ஷதஜா சதுர்தீ க்ஷயாத்ததாऽந்யாऽऽமஸமுத்பவா ச | ஸ்யாத் ஸப்தமீ பக்தநிமித்தஜா து நிபோத லிங்காந்யநுபூர்வஶஸ்து ||௬||
तिस्रः स्मृतास्ताः क्षतजा चतुर्थी क्षयात्तथाऽन्याऽऽमसमुद्भवा च | स्यात् सप्तमी भक्तनिमित्तजा तु निबोध लिङ्गान्यनुपूर्वशस्तु ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
தால்வோஷ்டகண்டாஸ்யவிஶோஷதாஹாஃ ஸந்தாபமோஹப்ரமவிப்ரலாபாஃ | பூர்வாணி ரூபாணி பவந்தி தாஸாமுத்பத்திகாலேஷு விஶேஷதஸ்து ||௭||
ताल्वोष्ठकण्ठास्यविशोषदाहाः सन्तापमोहभ्रमविप्रलापाः | पूर्वाणि रूपाणि भवन्ति तासामुत्पत्तिकालेषु विशेषतस्तु ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ஶுஷ்காஸ்யதா மாருதஸம்பவாயாஂ தோதஸ்ததா ஶங்கஶிரஃஸு சாபி | ஸ்ரோதோநிரோதோ விரஸஂ ச வக்த்ரஂ ஶீதாபிரத்பிஶ்ச விவத்திமேதி ||௮||
शुष्कास्यता मारुतसम्भवायां तोदस्तथा शङ्खशिरःसु चापि | स्रोतोनिरोधो विरसं च वक्त्रं शीताभिरद्भिश्च विवृद्धिमेति ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
மூர்ச்சாப்ரலாபாருசிவக்த்ரஶோஷாஃ பீதேக்ஷணத்வஂ ப்ரததஶ்ச தாஹஃ | ஶீதாபிகாங்க்ஷா முகதிக்ததா ச பித்தாத்மிகாயாஂ பரிதூபநஂ ச ||௯||
मूर्च्छाप्रलापारुचिवक्त्रशोषाः पीतेक्षणत्वं प्रततश्च दाहः | शीताभिकाङ्क्षा मुखतिक्तता च पित्तात्मिकायां परिधूपनं च ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10-11) · Śloka 11
கபாவதாப்யாமநிலாநலாப்யாஂ கபோऽபி ஶுஷ்கஃ ப்ரகரோதி தஷ்ணாம் | நித்ரா குருத்வஂ மதுராஸ்யதா ச தயாऽர்திதஃ ஶுஷ்யதி சாதிமாத்ரம் ||௧௦|| கண்டோபலேபோ முகபிச்சிலத்வஂ ஶீதஜ்வரஶ்சர்திரரோசகஶ்ச | கபாத்மிகாயாஂ குருகாத்ரதா ச ஶாகாஸு ஶோபஸ்த்வவிபாக ஏவ | ஏதாநி ரூபாணி பவந்தி தஸ்யாஂ தயாऽர்திதஃ காங்க்ஷதி நாதி சாம்பஃ ||௧௧||
कफावृताभ्यामनिलानलाभ्यां कफोऽपि शुष्कः प्रकरोति तृष्णाम् | निद्रा गुरुत्वं मधुरास्यता च तयाऽर्दितः शुष्यति चातिमात्रम् ||१०|| कण्ठोपलेपो मुखपिच्छिलत्वं शीतज्वरश्छर्दिररोचकश्च | कफात्मिकायां गुरुगात्रता च शाखासु शोफस्त्वविपाक एव | एतानि रूपाणि भवन्ति तस्यां तयाऽर्दितः काङ्क्षति नाति चाम्भः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (12) · Śloka 12
க்ஷதஸ்ய ருக்ஶோணிதநிர்கமாப்யாஂ தஷ்ணா சதுர்தீ க்ஷதஜா மதா து | தயாऽபிபூதஸ்ய நிஶாதிநாநி கச்சந்தி துஃகஂ பிபதோऽபி தோயம் ||௧௨||
क्षतस्य रुक्शोणितनिर्गमाभ्यां तृष्णा चतुर्थी क्षतजा मता तु | तयाऽभिभूतस्य निशादिनानि गच्छन्ति दुःखं पिबतोऽपि तोयम् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (13) · Śloka 14
ரஸக்ஷயாத்யா க்ஷயஜா மதா ஸா தயாऽர்திதஃ ஶுஷ்யதி தஹ்யதே ச | அத்யர்தமாகாங்க்ஷதி சாபி தோயஂ தாஂ ஸந்நிபாதாதிதி கேசிதாஹுஃ ||௧௩|| ரஸக்ஷயோக்தாநி ச லக்ஷணாநி தஸ்யாமஶேஷேண பிஷக்வ்யவஸ்யேத் |௧௪|
रसक्षयाद्या क्षयजा मता सा तयाऽर्दितः शुष्यति दह्यते च | अत्यर्थमाकाङ्क्षति चापि तोयं तां सन्निपातादिति केचिदाहुः ||१३|| रसक्षयोक्तानि च लक्षणानि तस्यामशेषेण भिषग्व्यवस्येत् |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (14) · Śloka 14
த்ரிதோஷலிங்காऽऽமஸமுத்பவா ச ஹச்சூலநிஷ்டீவநஸாதயுக்தா ||௧௪||
त्रिदोषलिङ्गाऽऽमसमुद्भवा च हृच्छूलनिष्ठीवनसादयुक्ता ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (15) · Śloka 15
ஸ்நிக்தஂ ததாऽம்லஂ லவணஂ ச புக்தஂ குர்வந்நமேவாதிதஷாஂ கரோதி |௧௫|
स्निग्धं तथाऽम्लं लवणं च भुक्तं गुर्वन्नमेवातितृषां करोति |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
க்ஷீணஂ விசித்தஂ பதிரஂ தஷார்தஂ விவர்ஜயேந்நிர்கதஜிஹ்வமாஶு ||௧௫||
क्षीणं विचित्तं बधिरं तृषार्तं विवर्जयेन्निर्गतजिह्वमाशु ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (16) · Śloka 17
தஷ்ணாபிவத்தாவுதரே ச பூர்ணே தஂ வாமயேந்மாகதிகோதகேந | விலோபநஂ சாத்ர ஹிதஂ விதேயஂ ஸ்யாத்தாடிமாம்ராதகமாதுலுங்கைஃ ||௧௬|| திஸ்ரஃ ப்ரயோகைரிஹ ஸந்நிவார்யாஃ ஶீதைஶ்ச ஸம்யக்ரஸவீர்யஜாதைஃ |௧௭|
तृष्णाभिवृद्धावुदरे च पूर्णे तं वामयेन्मागधिकोदकेन | विलोभनं चात्र हितं विधेयं स्याद्दाडिमाम्रातकमातुलुङ्गैः ||१६|| तिस्रः प्रयोगैरिह सन्निवार्याः शीतैश्च सम्यग्रसवीर्यजातैः |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (17) · Śloka 17
கண்டூஷமம்லைர்விரஸே ச வக்த்ரே குர்யாச்சுபைராமலகஸ்ய சூர்ணைஃ ||௧௭||
गण्डूषमम्लैर्विरसे च वक्त्रे कुर्याच्छुभैरामलकस्य चूर्णैः ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (18) · Śloka 18
ஸுவர்ணரூப்யாதிபிரக்நிதப்தைர்லோஷ்டைஃ கதஂ வா ஸிகதாதிபிர்வா | ஜலஂ ஸுகோஷ்ணஂ ஶமயேத்து தஷ்ணாஂ ஸஶர்கரஂ க்ஷௌத்ரயுதஂ ஹிமஂ வா ||௧௮||
सुवर्णरूप्यादिभिरग्नितप्तैर्लोष्टैः कृतं वा सिकतादिभिर्वा | जलं सुखोष्णं शमयेत्तु तृष्णां सशर्करं क्षौद्रयुतं हिमं वा ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (19) · Śloka 19
பஞ்சாங்கிகாஃ பஞ்சகணா ய உக்தாஸ்தேஷ்வம்பு ஸித்தஂ ப்ரதமே கணே வா | பிபேத் ஸுகோஷ்ணஂ மநுஜோऽசிரேண தஷோ விமுச்யேத ஹி வாதஜாயாஃ ||௧௯||
पञ्चाङ्गिकाः पञ्चगणा य उक्तास्तेष्वम्बु सिद्धं प्रथमे गणे वा | पिबेत् सुखोष्णं मनुजोऽचिरेण तृषो विमुच्येत हि वातजायाः ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (20) · Śloka 20
பித்தக்நவர்கைஸ்து கதஃ கஷாயஃ ஸஶர்கரஃ க்ஷௌத்ரயுதஃ ஸுஶீதஃ | பீதஸ்தஷாஂ பித்தகதாஂ நிஹந்தி க்ஷீரஂ ஶதஂ வாऽப்யத ஜீவநீயைஃ ||௨௦||
पित्तघ्नवर्गैस्तु कृतः कषायः सशर्करः क्षौद्रयुतः सुशीतः | पीतस्तृषां पित्तकृतां निहन्ति क्षीरं शृतं वाऽप्यथ जीवनीयैः ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (21) · Śloka 21
பில்வாடகீகந்யகபஞ்சமூலீதர்பேஷு ஸித்தஂ கபஜாஂ நிஹந்தி | ஹிதஂ பவேச்சர்தநமேவ சாத்ர தப்தேந நிம்பப்ரஸவோதகேந ||௨௧||
बिल्वाढकीकन्यकपञ्चमूलीदर्भेषु सिद्धं कफजां निहन्ति | हितं भवेच्छर्दनमेव चात्र तप्तेन निम्बप्रसवोदकेन ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (22) · Śloka 22
ஸர்வாஸு தஷ்ணாஸ்வதவாऽபி பைத்தஂ குர்யாத்விதிஂ தேந ஹி தா ந ஸந்தி |௨௨|
सर्वासु तृष्णास्वथवाऽपि पैत्तं कुर्याद्विधिं तेन हि ता न सन्ति |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (22) · Śloka 23
பர்யாகதோதும்பரஜோ ரஸஸ்து ஸஶர்கரஸ்தத்க்வதிதோதகஂ வா ||௨௨|| வர்கஸ்ய ஸித்தஸ்ய ச ஸாரிவாதேஃ பாதவ்யமம்பஃ ஶிஶிரஂ தஷார்தைஃ |௨௩|
पर्यागतोदुम्बरजो रसस्तु सशर्करस्तत्क्वथितोदकं वा ||२२|| वर्गस्य सिद्धस्य च सारिवादेः पातव्यमम्भः शिशिरं तृषार्तैः |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (23) · Śloka 23
கஶேருஶங்காடகபத்மமோசபிஸேக்ஷுஸித்தஂ க்ஷதஜாஂ நிஹந்தி ||௨௩||
कशेरुशृङ्गाटकपद्ममोचबिसेक्षुसिद्धं क्षतजां निहन्ति ||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (24) · Śloka 25
லாஜோத்பலோஶீரகுசந்தநாநி தத்த்வா ப்ரவாதே நிஶி வாஸயேத்து | ததுத்தமஂ தோயமுதாரகந்தி ஸிதாயுதஂ க்ஷௌத்ரயுதஂ வதந்தி ||௨௪|| த்ராக்ஷாப்ரகாடஂ ச ஹிதாய வைத்யஸ்தஷ்ணார்திதேப்யோ விதரேந்நரேப்யஃ |௨௫|
लाजोत्पलोशीरकुचन्दनानि दत्त्वा प्रवाते निशि वासयेत्तु | तदुत्तमं तोयमुदारगन्धि सितायुतं क्षौद्रयुतं वदन्ति ||२४|| द्राक्षाप्रगाढं च हिताय वैद्यस्तृष्णार्दितेभ्यो वितरेन्नरेभ्यः |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (25) · Śloka 26
ஸஸாரிவாதௌ தணபஞ்சமூலே ததோத்பலாதௌ ப்ரதமே கணே ச ||௨௫|| குர்யாத் கஷாயஂ ச யதேரிதேந ... |௨௬|
ससारिवादौ तृणपञ्चमूले तथोत्पलादौ प्रथमे गणे च ||२५|| कुर्यात् कषायं च यथेरितेन ... |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (26) · Śloka 26
... மதூகபுஷ்பாதிஷு சாபரேஷு | ராஜாதநக்ஷீரிகபீதநேஷு ஷட் பாநகாந்யத்ர ஹிதாநி ச ஸ்யுஃ ||௨௬||
... मधूकपुष्पादिषु चापरेषु | राजादनक्षीरिकपीतनेषु षट् पानकान्यत्र हितानि च स्युः ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (27) · Śloka 27
ஸதுண்டிகேராண்யதவா பிபேத்து பிஷ்டாநி கார்பாஸஸமுத்பவாநி |௨௭|
सतुण्डिकेराण्यथवा पिबेत्तु पिष्टानि कार्पाससमुद्भवानि |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (27) · Śloka 27
க்ஷதோத்பவாஂ ருக்விநிவாரணேந ஜயேத்ரஸாநாமஸஜஶ்ச பாநைஃ ||௨௭||
क्षतोद्भवां रुग्विनिवारणेन जयेद्रसानामसृजश्च पानैः ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (28) · Śloka 28
க்ஷயோத்திதாஂ க்ஷீரகதஂ நிஹந்யாந்மாஂஸோதகஂ வா மதுகோதகஂ வா |௨௮|
क्षयोत्थितां क्षीरघृतं निहन्यान्मांसोदकं वा मधुकोदकं वा |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (28) · Śloka 29
ஆமோத்பவாஂ பில்வவசாயுதைஸ்து ஜயேத் கஷாயைரத தீபநீயைஃ ||௨௮|| ஆம்ராதபல்லாதபலாயுதாநி பிபேத் கஷாயாண்யத தீபநாநி |௨௯|
आमोद्भवां बिल्ववचायुतैस्तु जयेत् कषायैरथ दीपनीयैः ||२८|| आम्रातभल्लातबलायुतानि पिबेत् कषायाण्यथ दीपनानि |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (29) · Śloka 29
குர்வந்நஜாதாஂ வமநைர்ஜயேச்ச க்ஷயாததே ஸர்வகதாஂ ச தஷ்ணாம் ||௨௯||
गुर्वन्नजातां वमनैर्जयेच्च क्षयादृते सर्वकृतां च तृष्णाम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (30) · Śloka 30
ஶ்ரமோத்பவாஂ மாஂஸரஸோ நிஹந்தி குடோதகஂ வாऽப்யதவாऽபி மந்தஃ |௩௦|
श्रमोद्भवां मांसरसो निहन्ति गुडोदकं वाऽप्यथवाऽपि मन्थः |३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (30) · Śloka 30
பக்தோபரோதாத்தஷிதோ யவாகூமுஷ்ணாஂ பிபேந்மந்தமதோ ஹிமஂ ச ||௩௦||
भक्तोपरोधात्तृषितो यवागूमुष्णां पिबेन्मन्थमथो हिमं च ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (31) · Śloka 31
யா ஸ்நேஹபீதஸ்ய பவேச்ச தஷ்ணா தத்ரோஷ்ணமம்பஃ ப்ரபிபேந்மநுஷ்யஃ |௩௧|
या स्नेहपीतस्य भवेच्च तृष्णा तत्रोष्णमम्भः प्रपिबेन्मनुष्यः |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (31) · Śloka 31
மத்யோத்பவாமர்தஜலஂ நிஹந்தி மத்யஂ தஷாஂ யாऽபி ச மத்யபஸ்ய ||௩௧||
मद्योद्भवामर्धजलं निहन्ति मद्यं तृषां याऽपि च मद्यपस्य ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (32) · Śloka 32
தஷ்ணோத்பவாஂ ஹந்தி ஜலஂ ஸுஶீதஂ ஸஶர்கரஂ ஸேக்ஷுரஸஂ ததாऽம்பஃ |௩௨|
तृष्णोद्भवां हन्ति जलं सुशीतं सशर्करं सेक्षुरसं तथाऽम्भः |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (32) · Śloka 32
ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஷாயைர்வமநாநி தாஸாஂ ததா ஜ்வரோக்தாநி ச பாசநாநி ||௩௨||
स्वैः स्वैः कषायैर्वमनानि तासां तथा ज्वरोक्तानि च पाचनानि ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (33) · Śloka 33
லேபாவகாஹௌ பரிஷேசநாநி குர்யாத்ததா ஶீதகஹாணி சாபி | ஸஂஶோதநஂ க்ஷீரரஸௌ கதாநி ஸர்வாஸு லேஹாந்மதுராந் ஹிமாஂஶ்ச ||௩௩||
लेपावगाहौ परिषेचनानि कुर्यात्तथा शीतगृहाणि चापि | संशोधनं क्षीररसौ घृतानि सर्वासु लेहान्मधुरान् हिमांश्च ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 48
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ராந்தர்கதே காயசிகித்ஸாதந்த்ரே (தஶமோऽத்யாயஃ, ஆதிதஃ) அஷ்டசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ ||௪௮||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कायचिकित्सातन्त्रे (दशमोऽध्यायः, आदितः) अष्टचत्वारिंशोऽध्यायः ||४८||
🔊 Audio coming soon