Adhikarana atha vidradhivRuddhicikitsitannAma pa~jcadasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋ ವಿದ್ರಧಿವೃದ್ಧಿಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातो विद्रधिवृद्धिचिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarveShvAmeShu sAmAnyakriyA (2) · Śloka 2
ಸರ್ವಮೇವ ವಿದ್ರಧಿಮಾಮಂ ಶೋಫವಿಧಿನಾ ಯಥಾದೋಷಮುಪಾಚರೇತ್| ಪ್ರತತಞ್ಚ ಶೋಣಿತಮಪಹರೇತ್| ಪಾಕಾಭಿಮುಖಂ ಚೋಪನಾಹ್ಯ ಪಕ್ವಂ ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ವ್ರಣವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್||೨||
सर्वमेव विद्रधिमामं शोफविधिना यथादोषमुपाचरेत्| प्रततञ्च शोणितमपहरेत्| पाकाभिमुखं चोपनाह्य पक्वं पाटयित्वा व्रणवच्चिकित्सेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Abhyantare vidradhau kriyAvisheShaH (3) · Śloka 3
ಆಭ್ಯನ್ತರೇ ತು ವಿದ್ರಧೌ ವರಣಾದಿಕ್ವಾಥಮೂಷಕಾದಿಪ್ರತೀವಾಪಂ ಪಿಬೇತ್| ಆಭ್ಯಾಮೇವ ಚ ವರ್ಗಾಭ್ಯಾಂ ವಿರೇಚನದ್ರವ್ಯೈಶ್ಚ ಪಾನಾಯ ಸರ್ಪಿಃ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್| ಆಸ್ಥಾಪನಮನುವಾಸನಞ್ಚ| ಮಧುಶಿಗ್ರುಞ್ಚ ಪಾನಭೋಜನಲೇಪನೇಷು| ಶಿಲಾಹ್ವಯಂ ವಾ ಕಲ್ಪವಿಧಾನೇನೋಪಯುಞ್ಜೀತ| ಗುಗ್ಗುಲುಂ ವಾ| ಯಥಾದೋಷಂ ಚ ಸರ್ವಶೋ ಗುಲ್ಮವದುಪಕ್ರಮೇತ್||೩||
आभ्यन्तरे तु विद्रधौ वरणादिक्वाथमूषकादिप्रतीवापं पिबेत्| आभ्यामेव च वर्गाभ्यां विरेचनद्रव्यैश्च पानाय सर्पिः प्रकल्पयेत्| आस्थापनमनुवासनञ्च| मधुशिग्रुञ्च पानभोजनलेपनेषु| शिलाह्वयं वा कल्पविधानेनोपयुञ्जीत| गुग्गुलुं वा| यथादोषं च सर्वशो गुल्मवदुपक्रमेत्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana triphalAdikaShAyaH (4) · Śloka 4
ತ್ರಿಫಲಾಪಿಚುಮನ್ದಮಧುಕಕಟುಪಾಕಪಟೋಲಾನಿ ಶಾಣಾಂಶಾನಿ| ತ್ರಿವೃತ್ತ್ರಾಯಮಾಣಯೋಃ ಕರ್ಷಮ್| ಮಸೂರಪಲಂ ಚೈಕಧ್ಯಮಷ್ಟಗುಣೇ ಽಭಸಿ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ಪೂತಂ ರಸಂ ಘೃತಮೂರ್ಚ್ಛಿತಂ ಪಿಬೇತ್| ತೇನ ವಿದ್ರಧಿಗುಲ್ಮಜ್ವರದಾಹಶೂಲತೃಷ್ಣಾಹೃದ್ರೋಗಭ್ರಮಾರತಿಮುರ್ಚ್ಛಾರಕ್ತ ಪಿತ್ತಕಾಮಿಲಾಕುಷ್ಠವಿಸರ್ಪಾಃ ಪ್ರಶಾಮ್ಯನ್ತಿ||೪||
त्रिफलापिचुमन्दमधुककटुपाकपटोलानि शाणांशानि| त्रिवृत्त्रायमाणयोः कर्षम्| मसूरपलं चैकध्यमष्टगुणे ऽभसि साधयित्वा पूतं रसं घृतमूर्च्छितं पिबेत्| तेन विद्रधिगुल्मज्वरदाहशूलतृष्णाहृद्रोगभ्रमारतिमुर्च्छारक्त पित्तकामिलाकुष्ठविसर्पाः प्रशाम्यन्ति||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trAyamANAdighRutam (5) · Śloka 5
ತ್ರಾಯಮಾಣಾಪ್ರಸ್ಥಕ್ವಾಥೇ ಮುಸ್ತಕಟುಕಾತಾಮಲಕೀತ್ರಾಯಮಾಣಾ ಚನ್ದನದುರಾಲಭಾಜೀವನ್ತೀವೀರೋತ್ಪಲೈಃ ಪಾಲಿಕೈರ್ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಕ್ಷೀರಾ ಮಲಕರಸಪ್ರಸ್ಥದ್ವಯೋಪೇತಂ ವಿಪಕ್ವಂ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೫||
त्रायमाणाप्रस्थक्वाथे मुस्तकटुकातामलकीत्रायमाणा चन्दनदुरालभाजीवन्तीवीरोत्पलैः पालिकैर्घृतप्रस्थं क्षीरा मलकरसप्रस्थद्वयोपेतं विपक्वं समानं पूर्वेण||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana drAkShAdighRutam (6) · Śloka 6
ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧೂಕಖರ್ಜೂರಾಭೀರುವಿದಾರೀಪರೂಷಕತ್ರಿಫಲಾಕ್ವಾಥೇ ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುಧಾತ್ರೀಸ್ವರಸಸಮೇತಮಭಯಾಗರ್ಭಸರ್ಪಿರ್ವಿಪಾಚಯೇತ್| ತಚ್ಛೀತಂ ಮಧುಶರ್ಕರಾಪಾದಯುಕ್ತಂ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೬||
द्राक्षामधूकखर्जूराभीरुविदारीपरूषकत्रिफलाक्वाथे क्षीरेक्षुधात्रीस्वरससमेतमभयागर्भसर्पिर्विपाचयेत्| तच्छीतं मधुशर्करापादयुक्तं समानं पूर्वेण||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shoNitAvasecanam (7) · Śloka 7
ಭೃಶಞ್ಚ ಶೃಙ್ಗಾದಿಭಿಃ ಶೋಣಿತಮವಸೇಚಯೇದ್ಯಥಾಸನ್ನಮ್| ಬಾಹು ಮಧ್ಯೇ ವಾ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್||೭||
भृशञ्च शृङ्गादिभिः शोणितमवसेचयेद्यथासन्नम्| बाहु मध्ये वा सिरां विध्येत्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana koShThasthe pacyamAne cikitsA (8) · Śloka 8
ಪಚ್ಯಮಾನಞ್ಚ ಕೋಷ್ಠಗತಂ ಬಹಿರುನ್ನತಮುಪನಾಹಯೇತ್| ತತ್ರೈವ ಚ ಪಿಣ್ಡಿತೇ ಶೂಲೇ ತತ್ಪಾರ್ಶ್ವಪೀಡನೇನ ಲಬ್ಧಸುಪ್ತೌ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮವಿಧಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟೈಶ್ಚ ಚಿಹ್ನೈಃ ಪಕ್ವಮುಪಲಕ್ಷ್ಯ ಭಿತ್ವಾ ವ್ರಣ್ವತ್ಸಾಧಯೇತ್||೮||
पच्यमानञ्च कोष्ठगतं बहिरुन्नतमुपनाहयेत्| तत्रैव च पिण्डिते शूले तत्पार्श्वपीडनेन लब्धसुप्तौ शस्त्रकर्मविधि निर्दिष्टैश्च चिह्नैः पक्वमुपलक्ष्य भित्वा व्रण्वत्साधयेत्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AbhyantarAyAH pakvAyAH srAvopekShA (9) · Śloka 9
ಆಬ್ಯನ್ತರ ಏವ ಚ ಪಕ್ವಮೂರ್ಧ್ವಮಧೋ ವಾ ಪ್ರವೃತ್ತಂ ಪೂಯಮುಪ ದ್ರವಾನ್ ಪರಿರಕ್ಷನ್ ಉಪೇಕ್ಷೇತ ದಶಾಹಮಾತ್ರಮ್||೯||
आब्यन्तर एव च पक्वमूर्ध्वमधो वा प्रवृत्तं पूयमुप द्रवान् परिरक्षन् उपेक्षेत दशाहमात्रम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asamyagvahane upacArAH (10) · Śloka 10
ಅಸಮ್ಯಗ್ವಹತಿ ವಾ ಕ್ಲೇದೇ ತನ್ನಿರ್ವಾಹಣಾರ್ಥಮಮ್ಲಸುರಾಸವಮೈರೇ ಯೋಷ್ಣೋದಕಾನ್ಯತಮೇನ ವರಣಾದಿಂ ಮಧುಶಿಗ್ರುಂ ವಾ ಪಿಬೇತ್| ತನ್ಮೂ ಲೈರ್ವಾ ಕೃತಾಂ ಯವಾಗೂಂ ಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥಯೂಷೇಣ ಚಾಶ್ನೀಯಾತ್||೧೦||
असम्यग्वहति वा क्लेदे तन्निर्वाहणार्थमम्लसुरासवमैरे योष्णोदकान्यतमेन वरणादिं मधुशिग्रुं वा पिबेत्| तन्मू लैर्वा कृतां यवागूं यवकोलकुलत्थयूषेण चाश्नीयात्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakve dashAhordhvaM kRutyam (11) · Śloka 11
ಊರ್ಧ್ವಞ್ಚ ದಶಾಹಾತ್ತಿಲ್ವಕಘೃತೇನ ತ್ರಾಯಮಾಣಾಘೃತೇನ ವಾ ಯಥಾ ಬಲಂ ಶೋಧಯೇತ್|೧೧|
ऊर्ध्वञ्च दशाहात्तिल्वकघृतेन त्रायमाणाघृतेन वा यथा बलं शोधयेत्|११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanottaraM kRutyam (11) · Śloka 11
ವಿಶುದ್ಧಶ್ಚ ತಿಕ್ತಕಮಲ್ಪಮಲ್ಪಂ ಸರ್ಪಿಃ ಮಧುನೋಪೇತಮುಪಯು ಞ್ಜೀತ||೧೧||
विशुद्धश्च तिक्तकमल्पमल्पं सर्पिः मधुनोपेतमुपयु ञ्जीत||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAkAtsaMrakShaNIyA (13) · Śloka 13
ಯಥಾ ಚ ನೋಪೈತಿ ಪಾಕಂ ತಥಾ ಪ್ರಯತಿತವ್ಯಮ್| ಶೀಘ್ರವಿದಾ- ಹಿತ್ವಾತ್ತಸ್ಯ ವಿದ್ರಧಿರಿತಿ ಸಂಜ್ಞಾ| ಪಕ್ವೇ ತು ಪುನರ್ದೈವಿಕೀ ಸಿದ್ಧಿ- ರಾಶುಕಾರಿತರಶ್ಚ ಸರ್ವಾಮೇಭ್ಯೋ ವಿದ್ರಧಿಃ||೧೩||
यथा च नोपैति पाकं तथा प्रयतितव्यम्| शीघ्रविदा- हित्वात्तस्य विद्रधिरिति संज्ञा| पक्वे तु पुनर्दैविकी सिद्धि- राशुकारितरश्च सर्वामेभ्यो विद्रधिः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pramehacikitsAtideshaH (14) · Śloka 14
ಸತಿ ಚ ಪ್ರಮೇಹೇ ಪ್ರಮೇಹಚಿಕಿತ್ಸಿತಮೀಕ್ಷೇತ||೧೪||
सति च प्रमेहे प्रमेहचिकित्सितमीक्षेत||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanavidradhicikitsA (15) · Śloka 15
ಸ್ತನವಿದ್ರಧಿಮಪಿ ವ್ರಣವಿಧಾನೇನೋಪಚರೇತ್| ಪಚ್ಯಮಾನಂ ಯಥೇಷ್ಟ ಭೋಜನೇನ ಪಾಚಯೇತ್| ನ ಪುನರುಪನಾಹಯೇತ್| ಉಪನದ್ಧೋ ಹಿ ಸ್ತನೋ ಮೃದುಮಾಂಸತಯಾ ಶೀಘ್ರಮೇವ ಪಕ್ವಃ ಸಙ್ಕೋಥಮವಾಪ್ಯಾವದೀರ್ಯೇತ| ಪಕ್ವಂ ಚ ಸ್ತನವಿದ್ರಧಿಂ ಸ್ತನ್ಯವಾಹಿನೀಃ ಸಿರಾಃ ಸಚೂಚುಕಂ ಚ ಕೃಷ್ಣಮಣ್ಡಲಂ ಪರಿಹರನ್ ಶಸ್ತ್ರೇಣೋಪಕ್ರಮೇತ್| ಸರ್ವಾಸು ಚಾಮ ವಿದಗ್ಧಪಕ್ವವ್ರಣಾವಸ್ಥಾಸು ಸ್ತನಂ ನಿರ್ದುಹೀತ||೧೫||
स्तनविद्रधिमपि व्रणविधानेनोपचरेत्| पच्यमानं यथेष्ट भोजनेन पाचयेत्| न पुनरुपनाहयेत्| उपनद्धो हि स्तनो मृदुमांसतया शीघ्रमेव पक्वः सङ्कोथमवाप्यावदीर्येत| पक्वं च स्तनविद्रधिं स्तन्यवाहिनीः सिराः सचूचुकं च कृष्णमण्डलं परिहरन् शस्त्रेणोपक्रमेत्| सर्वासु चाम विदग्धपक्वव्रणावस्थासु स्तनं निर्दुहीत||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantAdividradhayaH (16) · Śloka 16
ದನ್ತಾದಿವಿದ್ರಧೀನಾಮಪಿ ಯಥಾಸ್ವಮೇವ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಲಕ್ಷಣಂ ಸಾಧನಂ ಚ||೧೬||
दन्तादिविद्रधीनामपि यथास्वमेव वक्ष्यते लक्षणं साधनं च||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtavRuddhicikitsA (17) · Śloka 17
ವೃದ್ಧೌ ತು ಮಾರುತಜೇ ತ್ರಿವೃತಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಮಾತುರಂ ಸ್ವಿನ್ನಞ್ಚ ಮಿಶ್ರ ಸುಕುಮಾರಕತಿಲ್ವಕೈರಣ್ಡಕೋಶಾಮ್ರಫಲಸ್ನೇಹಾನಾಮನ್ಯತಮೇನ ವಿರೇಚಯೇತ್| ತತೋಽನಿಲಘ್ನಕ್ವಾಥಕಲ್ಕೈರ್ನಿರೂಹಯೇತ್| ನಿರೂಢಂ ಚ ಮಾಂಸರಸೇನಾಶಿತಂ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕತೈಲೇನಾನುವಾಸಯೇತ್| ಸ್ವೇದ ಪ್ರಲೇಪೋಪನಾಹಾಂಶ್ಚ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಪಕ್ವಂ ಚ ಭಿತ್ವಾ ವ್ರಣಮಿವ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್||೧೭||
वृद्धौ तु मारुतजे त्रिवृता स्निग्धमातुरं स्विन्नञ्च मिश्र सुकुमारकतिल्वकैरण्डकोशाम्रफलस्नेहानामन्यतमेन विरेचयेत्| ततोऽनिलघ्नक्वाथकल्कैर्निरूहयेत्| निरूढं च मांसरसेनाशितं यष्टीमधुकतैलेनानुवासयेत्| स्वेद प्रलेपोपनाहांश्च प्रयुञ्जीत| पक्वं च भित्वा व्रणमिव चिकित्सेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittavRuddhiH (18) · Śloka 18
ಪಿತ್ತವೃದ್ಧಿಂ ಪಿತ್ತಶೋಫವತ್| ಪಕ್ವಞ್ಚ ಪಿತ್ತವ್ರಣವತ್||೧೮||
पित्तवृद्धिं पित्तशोफवत्| पक्वञ्च पित्तव्रणवत्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shleShmavRuddhiH (19) · Śloka 19
ಕಫವೃದ್ಧಿಮಪಿ ಕಫಶೋಫವತ್| ಪಿಬೇಚ್ಚ ಪೀತದಾರುಕಷಾಯಂ ಮೂತ್ರೇಣ| ಕಫಗ್ರನ್ಥಿವಚ್ಚ ಸರ್ವಂ ವಿಮ್ಲಾಪನವರ್ಜ್ಯಮಾಚರೇತ್| ಪಕ್ವಂ ಚ ಪಾಟಿತಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮವ್ರಣವತ್||೧೯||
कफवृद्धिमपि कफशोफवत्| पिबेच्च पीतदारुकषायं मूत्रेण| कफग्रन्थिवच्च सर्वं विम्लापनवर्ज्यमाचरेत्| पक्वं च पाटितं श्लेष्मव्रणवत्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktavRuddhiH (20) · Śloka 20
ರಕ್ತಜಂ ಪಿತ್ತವಿದ್ರಧಿವತ್| ಪ್ರತತಞ್ಚಾತ್ರ ರಕ್ತಮಪಹರೇತ್||೨೦||
रक्तजं पित्तविद्रधिवत्| प्रततञ्चात्र रक्तमपहरेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana medovRuddhiH (21) · Śloka 21
ಮೇದೋವೃದ್ಧಿಂ ಗವಾದಿಕರೀಷತುಷಕಿಣ್ವಸುರಸಾದಿಭಿರುಷ್ಣರೂಕ್ಷೈರ್ಮೂತ್ರ ಯುಕ್ತೈಃ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ಪುನಸ್ತದ್ವಿಧೈರೇವ ಸುಖೋಷ್ಣೈಃ ಸೋತ್ಸೇಧಂ ಲೇಪ ಯೇತ್| ತದ್ವಚ್ಛಿರೋವಿರೇಕದ್ರವ್ಯೈರ್ವಾ| ಸ್ವಿನ್ನಂ ಚೈವಂ ಫಲಸೇವನೀಂ ಪರಿಹರನ್ ವೃದ್ಧಿಪತ್ರೇಣ ವಿದಾರ್ಯಾಪನೀಯಮೇದಃ ಕಾಸೀಸಸೈನ್ಧವ ಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರ್ಯ ಸೀವ್ಯೇತ್| ತತಃ ಸುಮನೋಗ್ರನ್ಥಿಮನಃ ಶಿ ಲೈಲಾಭಲ್ಲಾತಕೈಸ್ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಾರ್ಥಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಆವ್ರಣಸನ್ಧಾ ನಾಚ್ಚ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೌ||೨೧||
मेदोवृद्धिं गवादिकरीषतुषकिण्वसुरसादिभिरुष्णरूक्षैर्मूत्र युक्तैः स्वेदयित्वा पुनस्तद्विधैरेव सुखोष्णैः सोत्सेधं लेप येत्| तद्वच्छिरोविरेकद्रव्यैर्वा| स्विन्नं चैवं फलसेवनीं परिहरन् वृद्धिपत्रेण विदार्यापनीयमेदः कासीससैन्धव माक्षिकैः प्रतिसार्य सीव्येत्| ततः सुमनोग्रन्थिमनः शि लैलाभल्लातकैस्तैलमभ्यङ्गार्थं कुर्यात्| आव्रणसन्धा नाच्च स्नेहस्वेदौ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtravRuddhiH (22) · Śloka 22
ಮೂತ್ರವೃದ್ಧಿಂ ಸ್ನಿಗ್ಧೈಃ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ವಸ್ತ್ರಪಟ್ಟೇನ ವೇಷ್ಟಯೇತ್| ತತೋ ಽಧಸ್ತಾತ್ ಸೇವನ್ಯಾ ದಕೋದರವದ್ ವ್ರೀಹಿಮುಖೇನ ಭಿತ್ವಾ ನಾಡ್ಯಾ ಸ್ರಾವಯೇತ್| ತತಃ ಸ್ಥಗಿಕಾಬನ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ವ್ರಣೇ ಚ ಶೋಧನ ರೋಪಣಾನಿ||೨೨||
मूत्रवृद्धिं स्निग्धैः स्वेदयित्वा वस्त्रपट्टेन वेष्टयेत्| ततो ऽधस्तात् सेवन्या दकोदरवद् व्रीहिमुखेन भित्वा नाड्या स्रावयेत्| ततः स्थगिकाबन्धं कुर्यात्| व्रणे च शोधन रोपणानि||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AntravRuddhiH (23) · Śloka 23
ಆನ್ತ್ರವೃದ್ಧಿಂ ಫಲಕೋಶಮಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಂ ವಾತವೃದ್ಧಿವದುಪಚರೇತ್||೨೩||
आन्त्रवृद्धिं फलकोशमसम्प्राप्तं वातवृद्धिवदुपचरेत्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sukumAraghRutam (24) · Śloka 24
ಪುನರ್ನವಶತಪಲಂ ದಶಪಲಾನಿ ಚ ಪೃಥಕ್ ದಶಮೂಲಪಯಸ್ಯಾ ಶ್ವಗನ್ಧಾಶತಾವರ್ಯೇರಣ್ಡಮೂಲಾನ್ಯಪಾಂ ವಹೇಽಷ್ಟಾಂಶಾವಶೇಷಂ ಸಾಧಯೇತ್| ಪೂತಶೀತೇ ಚ ತಸ್ಮಿನ್ ನಿರ್ಯೂಹೇ ತ್ರಿಂಶದ್ಗುಡಪಲಾನ್ಯೇರಣ್ಡತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಘೃತದ್ವಿಪ್ರಸ್ಥಂ ಕ್ಷೀರದ್ವಿಪ್ರಸ್ಥಂ ಕಲ್ಕೀಕೃತಾನಿ ಚ ದ್ವಿಪಲಿಕಾನಿ ದ್ರಾಕ್ಷಾನಾಗರಪಿಪ್ಪಲೀಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಯವಾನೀಯವಕ್ಷಾರಚಿತ್ರಕ ಮಧುಕಸೈನ್ಧವಾನ್ಯಾವಾಪ್ಯೈಕಧ್ಯಂ ವಿಪಚೇತ್| ಏತತ್ ಸರ್ವಯನ್ತ್ರ ಣಾಸ್ವಪರಿಕ್ಲೇಶೇನ ಸುಕುಮಾರಾಖ್ಯಂ ಸುಕುಮಾರಾಣಾಮೀಶ್ವರಾಣಾಂ ನಾರೀಣಾಂ ಕ್ಷೀಣರೇತಸಾಮಪ್ರಜಾನಾಮಲ್ಪಾಗ್ನೀನಾಂ ವಿಷಮಾಗ್ನೀನಾಂ ಚ ಕಾಮತೋಽನ್ನಪಾನೇ ವಾ ಪ್ರಯುಕ್ತಮಲಕ್ಷ್ಮೀಘ್ನಂ ಕಾನ್ತಿಕರಂ ಬಲ್ಯಂ ಬೃಂಹಣಂ ವಯಃಸ್ಥಾಪನಂ ವರ್ಧ್ಮವಿದ್ರಧಿಪ್ಲೀಹಗುಲ್ಮೋದಾವರ್ತ ಶೋಫೋದರಾರ್ಶೋಮೇಢ್ರಯೋನಿರೋಗೇಷು ಮಹಾವಾತವ್ಯಾಧಿಷು ಚ ಪರಮ ಮೌಷಧಮ್||೨೪||
पुनर्नवशतपलं दशपलानि च पृथक् दशमूलपयस्या श्वगन्धाशतावर्येरण्डमूलान्यपां वहेऽष्टांशावशेषं साधयेत्| पूतशीते च तस्मिन् निर्यूहे त्रिंशद्गुडपलान्येरण्डतैलप्रस्थं घृतद्विप्रस्थं क्षीरद्विप्रस्थं कल्कीकृतानि च द्विपलिकानि द्राक्षानागरपिप्पलीपिप्पलीमूलयवानीयवक्षारचित्रक मधुकसैन्धवान्यावाप्यैकध्यं विपचेत्| एतत् सर्वयन्त्र णास्वपरिक्लेशेन सुकुमाराख्यं सुकुमाराणामीश्वराणां नारीणां क्षीणरेतसामप्रजानामल्पाग्नीनां विषमाग्नीनां च कामतोऽन्नपाने वा प्रयुक्तमलक्ष्मीघ्नं कान्तिकरं बल्यं बृंहणं वयःस्थापनं वर्ध्मविद्रधिप्लीहगुल्मोदावर्त शोफोदरार्शोमेढ्रयोनिरोगेषु महावातव्याधिषु च परम मौषधम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gandharvahastatailam (25) · Śloka 25
ಗನ್ಧರ್ವಹಸ್ತಮೂಲತುಲಾಂ ಯವಾಢಕಂ ನಾಗರಾರ್ಧಕುಡವಞ್ಚ ಸಲಿಲ ದ್ರೋಣೇ ಪಾದಶೇಷಂ ವಿಪಚೇತ್| ತೇನ ದ್ವಿಗುಣಕ್ಷೀರೇಣೈರಣ್ಡತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಾಧಯೇತ್| ಕಲ್ಕಪಿಷ್ಟಞ್ಚಾತ್ರ ದದ್ಯಾತ್ಪುನರ್ಗನ್ಧರ್ವಹಸ್ತಮೂಲಕುಡವಂ ಶುಣ್ಠೀಪಲಞ್ಚ| ಏತದ್ಗನ್ಧರ್ವಹಸ್ತತೈಲಂ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೨೫||
गन्धर्वहस्तमूलतुलां यवाढकं नागरार्धकुडवञ्च सलिल द्रोणे पादशेषं विपचेत्| तेन द्विगुणक्षीरेणैरण्डतैलप्रस्थं साधयेत्| कल्कपिष्टञ्चात्र दद्यात्पुनर्गन्धर्वहस्तमूलकुडवं शुण्ठीपलञ्च| एतद्गन्धर्वहस्ततैलं समानं पूर्वेण||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhavidhiH (26) · Śloka 26
ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಯಾಯಾದ್ವರ್ಧ್ಮ ನ ಚೇಚ್ಛಾನ್ತಿಂ ಸ್ನೇಹರೇಕಾನುವಾಸನೈಃ| ಬಸ್ತಿಕರ್ಮ ಪುರಃ ಕೃತ್ವಾ ವಙ್ಕ್ಷಣಸ್ಥಂ ತತೋ ದಹೇತ್| ಅಗ್ನಿನಾ ಮಾರ್ಗರೋಧಾರ್ಥಂ ಮರುತೋಽರ್ಧೇನ್ದುವಕ್ರಯಾ||೨೬||
भवति चात्र- यायाद्वर्ध्म न चेच्छान्तिं स्नेहरेकानुवासनैः| बस्तिकर्म पुरः कृत्वा वङ्क्षणस्थं ततो दहेत्| अग्निना मार्गरोधार्थं मरुतोऽर्धेन्दुवक्रया||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidhyantaram (27) · Śloka 27
ಅಙ್ಗುಷ್ಠಸ್ಯೋಪರಿ ಸ್ನಾವ ಪೀತಂ ತನ್ತುಸಮಂ ಚ ಯತ್| ಉತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ಸೂಚ್ಯಾ ತತ್ತಿರ್ಯಗ್ದಹೇಚ್ಛಿತ್ವಾ ಯತೋ ಗದಃ||೨೭||
अङ्गुष्ठस्योपरि स्नाव पीतं तन्तुसमं च यत्| उत्क्षिप्य सूच्या तत्तिर्यग्दहेच्छित्वा यतो गदः||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana matAntaram (28) · Śloka 28
ತತೋಽನ್ಯಪಾರ್ಶ್ವೇಽನ್ಯೇ ತ್ವಾಹುರ್ದಹೇದ್ವಾನಾಮಿಕಾಙ್ಗುಲೇ||೨೮||
ततोऽन्यपार्श्वेऽन्ये त्वाहुर्दहेद्वानामिकाङ्गुले||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhasyAnyatrApyatideshenopayogaH (29-15) · Śloka 15
ಗುಲ್ಮೇಽನೈರ್ವಾತಕಫಜೇ ಪ್ಲೀಹಿ ಚಾಯಂ ವಿಧಿ ಸ್ಮೃತಃ| ಕನಿಷ್ಠಿಕಾನಾಮಿಕಯೋರ್ವಿಶ್ವಭ್ಯಾಂ ತು ಯತೋ ಗದಃ||೨೯|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವ ಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ವಿದ್ರಧಿ ವೃದ್ಧಿಚಿಕಿತ್ಸಿತನ್ನಾಮ ಪಞ್ಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೫||
गुल्मेऽनैर्वातकफजे प्लीहि चायं विधि स्मृतः| कनिष्ठिकानामिकयोर्विश्वभ्यां तु यतो गदः||२९|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने विद्रधि वृद्धिचिकित्सितन्नाम पञ्चदशोऽध्यायः||१५||
🔊 Audio coming soon