Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
athātaḥ prayēkagrahapratiṣēdhaṁ nāmādhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātrēyādayō maharṣayaḥ||1||
अथातः प्रयेकग्रहप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana skandagrahacikitsA - guggulvAdipradeha pariShekAbhya~ggaH (2(1)) · Śloka 2
skandagrahē guggulvēlāvālukamanaśiśalāharitālamañjiṣṭhō- śīrarāsnāgarudēvadāruśrīvēṣṭakaharēṇūgirikadambakacandanaiḥ ślakṣṇapiṣṭaiḥ pradēhō vātaharavr̥kṣapatrakvāthēna kavōṣṇēna pariṣēkastēṣāmēva ca mūlakvāthē sarvagandhasurarāmaṇḍākaiḍaryāvāpavattailaṁ vipakvamabhyaṅgaḥ| (1)|2|
स्कन्दग्रहे गुग्गुल्वेलावालुकमनशिशलाहरितालमञ्जिष्ठो- शीररास्नागरुदेवदारुश्रीवेष्टकहरेणूगिरिकदम्बकचन्दनैः श्लक्ष्णपिष्टैः प्रदेहो वातहरवृक्षपत्रक्वाथेन कवोष्णेन परिषेकस्तेषामेव च मूलक्वाथे सर्वगन्धसुररामण्डाकैडर्यावापवत्तैलं विपक्वमभ्यङ्गः| (१)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bRuhatyAditailamabhya~ggArthe (2(2)) · Śloka 2
br̥hatīdvayadvipunarnavarēṇukōpakulyāmustakhadiravacāśaṅkhanābhisaralasarpasugandhāsurāhvakalkavipakvaṁ vā| (2)|2|
बृहतीद्वयद्विपुनर्नवरेणुकोपकुल्यामुस्तखदिरवचाशङ्खनाभिसरलसर्पसुगन्धासुराह्वकल्कविपक्वं वा| (२)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShIrivRukShAdighRutaM pAnArthe (2(3)) · Śloka 2
kṣīrivr̥kṣakaṣāyēṇa kṣīrēṇa ca siddhamardhapalikaiśca piṣṭaiḥ śārivādvikākōlīdvibalāṁśumatīdvayahastikarṇaparṇairghr̥ta- prasthaṁ pānam| (3)|2|
क्षीरिवृक्षकषायेण क्षीरेण च सिद्धमर्धपलिकैश्च पिष्टैः शारिवाद्विकाकोलीद्विबलांशुमतीद्वयहस्तिकर्णपर्णैर्घृत- प्रस्थं पानम्| (३)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAsnAdisarpiHpAnam (2(4)) · Śloka 2
rāsnādēvadārvanyatarakalkēna vā sakṣīraṁ sādhitaṁ sarpiḥ| (4)|2|
रास्नादेवदार्वन्यतरकल्केन वा सक्षीरं साधितं सर्पिः| (४)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUpayogau (2 (5)) · Śloka 2
vacākākādanīsarpakañcukasarṣapairuṣṭrājāvyaśvagōrōmabhiśca saghr̥tairdhūpaḥ| siddhārthakasarjarasakuṣṭhahiṅguguggulubhirvā (5)|2|
वचाकाकादनीसर्पकञ्चुकसर्षपैरुष्ट्राजाव्यश्वगोरोमभिश्च सघृतैर्धूपः| सिद्धार्थकसर्जरसकुष्ठहिङ्गुगुग्गुलुभिर्वा (५)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana auShadhidhAraNam (2(6)) · Śloka 2
sōmavallīndravallīśamībilvavandākamr̥gādinīmūlāni sūtrēṇa grathitāni kaṇṭhēna śirasā vā dhārayēt| (6)|2|
सोमवल्लीन्द्रवल्लीशमीबिल्ववन्दाकमृगादिनीमूलानि सूत्रेण ग्रथितानि कण्ठेन शिरसा वा धारयेत्| (६)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana baliH (2(7)) · Śloka 2
raktamālyānulēpavasrapatākāmaṇibījairvividhaiśca bhakṣyaiḥ sadadhighr̥tamadhulājakulmāṣamāṁsamatsyasurāsavaṁ samayūraku- kkuṭaṁ saghaṇṭākaṁ saśūrpavyajanañca kumāragrahē raktaudanēna balimupōṣitō nivēdayēt| (7)|2|
रक्तमाल्यानुलेपवस्रपताकामणिबीजैर्विविधैश्च भक्ष्यैः सदधिघृतमधुलाजकुल्माषमांसमत्स्यसुरासवं समयूरकु- क्कुटं सघण्टाकं सशूर्पव्यजनञ्च कुमारग्रहे रक्तौदनेन बलिमुपोषितो निवेदयेत्| (७)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samantrako homaH (2(8)) · Śloka 2
tatra ca rātrāvigniṁ jvālayitvā mantramimaṁ paṭhan madhusarpiṣā juhuyāt| agnayē kr̥ttikābhyaśca svāhāsvāhēti cāntataḥ| namaḥ skandāya dēvāya grahādhipatayē namaḥ| śirasā tvābhivandēhaṁ pratigr̥hṇīṣva mē balim| nīrujō nirvikāraśca śiśurbhavatu sarvadā| svāhēti| (8)|2|
तत्र च रात्राविग्निं ज्वालयित्वा मन्त्रमिमं पठन् मधुसर्पिषा जुहुयात्| अग्नये कृत्तिकाभ्यश्च स्वाहास्वाहेति चान्ततः| नमः स्कन्दाय देवाय ग्रहाधिपतये नमः| शिरसा त्वाभिवन्देहं प्रतिगृह्णीष्व मे बलिम्| नीरुजो निर्विकारश्च शिशुर्भवतु सर्वदा| स्वाहेति| (८)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prasa~ggAtsAmAnyanirdeshaH (2(9)) · Śloka 2
sarvēṣvēva grahēṣu trikālamagniṁ pūjayēttarpayēcca| viśē- ṣataḥ skandagrahē trirātraṁ ca rātrau rātrau gāyatryabhimantritōda- kēna catvarē dhātrīkumārayōḥ snapanamācarēt| (9)|2|
सर्वेष्वेव ग्रहेषु त्रिकालमग्निं पूजयेत्तर्पयेच्च| विशे- षतः स्कन्दग्रहे त्रिरात्रं च रात्रौ रात्रौ गायत्र्यभिमन्त्रितोद- केन चत्वरे धात्रीकुमारयोः स्नपनमाचरेत्| (९)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pratisarAmantraH (2(10)) · Śloka 2
trikālaṁ ca mantrēṇānēna bālamapamārjayēt pratisarāṁ ca badhnīyāt| tapasāṁ tējasāṁ caivaṁ yaśasāṁ vapuṣāṁ tathā| vidhātā yō'vyayō dēvaḥ sa tē skandaḥ prasīdatu| grahasēnāpatirdēvō dēvasēnāpatirvibhuḥ| dēvasēnāripuharaḥ pātu tvā bhagavān guhaḥ| dēvadēvasya mahataḥ pāvakasya ca yaḥ sutaḥ| gaṅgōmākr̥ttikānāṁ ca sa tē śarma prayucchatu| raktamālyāmbaraḥ śrīmān raktacandanabhūṣitaḥ| raktādityavapurdēvaḥ pātu tvā krauñcasūdanaḥ| (10)||2||
त्रिकालं च मन्त्रेणानेन बालमपमार्जयेत् प्रतिसरां च बध्नीयात्| तपसां तेजसां चैवं यशसां वपुषां तथा| विधाता योऽव्ययो देवः स ते स्कन्दः प्रसीदतु| ग्रहसेनापतिर्देवो देवसेनापतिर्विभुः| देवसेनारिपुहरः पातु त्वा भगवान् गुहः| देवदेवस्य महतः पावकस्य च यः सुतः| गङ्गोमाकृत्तिकानां च स ते शर्म प्रयुच्छतु| रक्तमाल्याम्बरः श्रीमान् रक्तचन्दनभूषितः| रक्तादित्यवपुर्देवः पातु त्वा क्रौञ्चसूदनः| (१०)||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vishAkhAgrahacikitsA (3) · Śloka 3
viśākhē skandagrahōktō vacākuṣṭhānvitaḥ pradēhō gōlōmībilvaśirīṣamustasurasādikvāthēna pariṣēkaḥ| sarpasugandhādēvadārukuṣṭhamustākalkēna sagōmūtrabastamūtrēṇa siddhaṁ tailamabhyaṅgaḥ| kṣīrivr̥kṣakaṣāyēṇa jīvanīyagarbhaṁ sapayaskaṁ sarpiḥ siddhaṁ pānam| jīvakarṣabhakakṣīriṇībr̥hatīharidrāṁśumatīdvayakairvā vidārīdvayatavakṣīrīmr̥dvīkāmadhukarāsnānīlōtpalakandava- cāvyōṣairvā| gr̥dhrōlūkapurīṣavr̥ṣabharōmakēśahastinakhairghr̥tāktairdhūpaḥ| anantā kukkuṭīmarkaṭībimbīsamaṅgāśvētagirikarṇikāḥ pūrvōktāni ca pūrvavat dhārayēt| pakvāmamāṁsarudhiradadhivāruṇīyuktō vaṭavr̥kṣē baliśca- tuṣpathē snānam| mantraśca -- skandāpasmārasaṁjñō yaḥ skandasya dayitaḥ sakhā| viśākhasaṁjñaḥ sa śiśōḥ śivōstu vikr̥tānanaḥ||3||
विशाखे स्कन्दग्रहोक्तो वचाकुष्ठान्वितः प्रदेहो गोलोमीबिल्वशिरीषमुस्तसुरसादिक्वाथेन परिषेकः| सर्पसुगन्धादेवदारुकुष्ठमुस्ताकल्केन सगोमूत्रबस्तमूत्रेण सिद्धं तैलमभ्यङ्गः| क्षीरिवृक्षकषायेण जीवनीयगर्भं सपयस्कं सर्पिः सिद्धं पानम्| जीवकर्षभकक्षीरिणीबृहतीहरिद्रांशुमतीद्वयकैर्वा विदारीद्वयतवक्षीरीमृद्वीकामधुकरास्नानीलोत्पलकन्दव- चाव्योषैर्वा| गृध्रोलूकपुरीषवृषभरोमकेशहस्तिनखैर्घृताक्तैर्धूपः| अनन्ता कुक्कुटीमर्कटीबिम्बीसमङ्गाश्वेतगिरिकर्णिकाः पूर्वोक्तानि च पूर्ववत् धारयेत्| पक्वाममांसरुधिरदधिवारुणीयुक्तो वटवृक्षे बलिश्च- तुष्पथे स्नानम्| मन्त्रश्च -- स्कन्दापस्मारसंज्ञो यः स्कन्दस्य दयितः सखा| विशाखसंज्ञः स शिशोः शिवोस्तु विकृताननः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana naigameShagrahacikitsA (4) · Śloka 4
naigamēṣē viśākhōktaḥ pradēhō'gnimanthavaruṇanalarōhiṣapūtīkapāribhadrakaiḥ pariṣēkō dhānyamlēna sabījēna guggulu aśvagandhāsarṣapōśīraśvētākuṣṭhaśatāhvāvipakvaṁ tailamabhyaṅgaḥ| daśamūlakvāthē madhuraskandhagarbhaṁ sakṣīraṁ sarpiḥpānam| sarpagandhābastanakharōmabhirdhūpaḥ| sarpagandhābastagandhātumbī- mr̥gōrvāruśatāvarīsahadēvā punarnavabījāni dhārayēt| vicitramālyaphalaśuklavilēpanaudanadadhidhr̥taguḍakṣīraiḥ mahāpathē kṣīridrumē vā baliḥ| nadītīrē snānam| mantraśca -- ajānanaścalākṣibhrūḥ kāmarūpī mahāyaśāḥ| bālaṁ bālahitō dēvō naigamēṣō'bhirakṣatu| svāhā||4||
नैगमेषे विशाखोक्तः प्रदेहोऽग्निमन्थवरुणनलरोहिषपूतीकपारिभद्रकैः परिषेको धान्यम्लेन सबीजेन गुग्गुलु अश्वगन्धासर्षपोशीरश्वेताकुष्ठशताह्वाविपक्वं तैलमभ्यङ्गः| दशमूलक्वाथे मधुरस्कन्धगर्भं सक्षीरं सर्पिःपानम्| सर्पगन्धाबस्तनखरोमभिर्धूपः| सर्पगन्धाबस्तगन्धातुम्बी- मृगोर्वारुशतावरीसहदेवा पुनर्नवबीजानि धारयेत्| विचित्रमाल्यफलशुक्लविलेपनौदनदधिधृतगुडक्षीरैः महापथे क्षीरिद्रुमे वा बलिः| नदीतीरे स्नानम्| मन्त्रश्च -- अजाननश्चलाक्षिभ्रूः कामरूपी महायशाः| बालं बालहितो देवो नैगमेषोऽभिरक्षतु| स्वाहा||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvagrahe cikitsA (5) · Śloka 5
śvagrahē gavākṣībrahmadattābr̥hatīdvayaśārivāhnīvērakuṣṭhabhūmi- kadambasurasamañjarīkaravīrapuṣpaiḥ pradēhaḥ| mayūrōlūkāśva mahiṣīpurīṣarōmabhiśca| bilvairaṇḍanaktamālāralukapatrakvāthaḥ pariṣēkaḥ| vayasthāśatāvarīśārivāpayasyairaṇḍasahadēvā trikaṭukakalkakṣīrasiddhaṁ tailamabhyaṅgaḥ| tathaiva ca ghr̥taṁ pānam| gōvastamūtrabhāvitaśuṣkamatsyacūrṇō niśīthē dhūpaḥ| vacāvayasthābrāhmījaṭilāgōlōmīlambāpūtanākēśīgiri- kadambakēkaiṣīkāsahadēvīrdharayēt| saghr̥tasurāmāṁsadadhirudhirapalalaścatvarē baliḥ| aṅkarakūṭē snānam| mantraśca rakṣārthaṁ kārtikēyasya kr̥ttikōmāgniśūlibhiḥ| yō'sau śvavigrahaḥ sr̥ṣṭaḥ sa dēvastvābhirakṣatu| svāhā||5||
श्वग्रहे गवाक्षीब्रह्मदत्ताबृहतीद्वयशारिवाह्नीवेरकुष्ठभूमि- कदम्बसुरसमञ्जरीकरवीरपुष्पैः प्रदेहः| मयूरोलूकाश्व महिषीपुरीषरोमभिश्च| बिल्वैरण्डनक्तमालारलुकपत्रक्वाथः परिषेकः| वयस्थाशतावरीशारिवापयस्यैरण्डसहदेवा त्रिकटुककल्कक्षीरसिद्धं तैलमभ्यङ्गः| तथैव च घृतं पानम्| गोवस्तमूत्रभावितशुष्कमत्स्यचूर्णो निशीथे धूपः| वचावयस्थाब्राह्मीजटिलागोलोमीलम्बापूतनाकेशीगिरि- कदम्बकेकैषीकासहदेवीर्धरयेत्| सघृतसुरामांसदधिरुधिरपललश्चत्वरे बलिः| अङ्करकूटे स्नानम्| मन्त्रश्च रक्षार्थं कार्तिकेयस्य कृत्तिकोमाग्निशूलिभिः| योऽसौ श्वविग्रहः सृष्टः स देवस्त्वाभिरक्षतु| स्वाहा||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pitRugrahacikitsA (6) · Śloka 6
pitr̥grahē pūrvōktaḥ pradēhō vacāvayasthājīvantīdhātakī- priyaṅguguggulurāsnāmanaśśilālairvā| vacādibhirēva siddhaṁ tailamabhyaṅgaḥ| bilvakapitthakarañjatakkārīsurasapāṭalīvaraṇapāribhadraka- pārijātamātuluṅgapatrakvāthēna rātrau pariṣēkō bilvādibhirēva ca tailaṁ surābastramūtrayuktaṁ sādhitamabhyaṅgaḥ| triphalāṁśumatīdvayapayasyāmadhukakalkēna daśamūlaniryūhē sakṣīraṁ sarpiḥ pakvaṁ pānam| dēvadārubhārṅgīviḍaṅgaca- ndanakākōlīdvayajīvakarṣabhakairvā sakṣīraiḥ| lakṣmīpurakuṣṭhagōlōmījaṭilōgragandhābhiḥ siddhaṁ tailaṁ nāvanam| ēbhirēva ca surāpiṣṭairlēpaḥ| gr̥dhrōlūkavānararōmāṇi saghr̥tāni tatpurīṣaṁ vā suptajanē dhūpō vacādibhirvā pradēhōktaiḥ pūrvōktō vā| pūrvōktā ēva ca dhārayēt| surāsavaguḍāpūpapiṣṭatilakr̥tabhakṣō vr̥kṣamūlē savr̥ṣabhaḥ kañcanākṣiyugayuktaḥ svayaṁ pitrā kumārasya nirvāpaṇīyō baliḥ| kṣīrivr̥kṣasamīpē snānam| mantraśca yaḥ pitā sarvabālānāṁ grahāṇāṁ pūjitō varaḥ| vr̥kṣamūlē kr̥tāvāsaḥ sa tvāṁ pātu pitā sadā| svāhā||6||
पितृग्रहे पूर्वोक्तः प्रदेहो वचावयस्थाजीवन्तीधातकी- प्रियङ्गुगुग्गुलुरास्नामनश्शिलालैर्वा| वचादिभिरेव सिद्धं तैलमभ्यङ्गः| बिल्वकपित्थकरञ्जतक्कारीसुरसपाटलीवरणपारिभद्रक- पारिजातमातुलुङ्गपत्रक्वाथेन रात्रौ परिषेको बिल्वादिभिरेव च तैलं सुराबस्त्रमूत्रयुक्तं साधितमभ्यङ्गः| त्रिफलांशुमतीद्वयपयस्यामधुककल्केन दशमूलनिर्यूहे सक्षीरं सर्पिः पक्वं पानम्| देवदारुभार्ङ्गीविडङ्गच- न्दनकाकोलीद्वयजीवकर्षभकैर्वा सक्षीरैः| लक्ष्मीपुरकुष्ठगोलोमीजटिलोग्रगन्धाभिः सिद्धं तैलं नावनम्| एभिरेव च सुरापिष्टैर्लेपः| गृध्रोलूकवानररोमाणि सघृतानि तत्पुरीषं वा सुप्तजने धूपो वचादिभिर्वा प्रदेहोक्तैः पूर्वोक्तो वा| पूर्वोक्ता एव च धारयेत्| सुरासवगुडापूपपिष्टतिलकृतभक्षो वृक्षमूले सवृषभः कञ्चनाक्षियुगयुक्तः स्वयं पित्रा कुमारस्य निर्वापणीयो बलिः| क्षीरिवृक्षसमीपे स्नानम्| मन्त्रश्च यः पिता सर्वबालानां ग्रहाणां पूजितो वरः| वृक्षमूले कृतावासः स त्वां पातु पिता सदा| स्वाहा||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shukunigrahacikitsA (7) · Śloka 7
śakunyāṁ madhukahrīvērōśīraśārivāpadmakōtpalamañji- ṣṭhālōdhrapriyaṅgugairikaiḥ pradēhaḥ| surāmūtrapiṣṭairvā lōdhrayaṣṭī- madhukamañjiṣṭhāharītakīdēvarārubhirvraṇōktāśca pradēhāḥ| vētasāmlakapitthaiḥ sapañcamūlairvā| śuktiśaṅkhāśambūka- bhasma-mañjiṣṭhābhayāmadhukaistailaṁ pakvaṁ vraṇarōpaṇam| kṣīritarubhiḥ pariṣēkō mārkavamūlakāmalakītvakpatra- priyaṅgumanaśśilālailādvayayaṣṭīkramukalōdhradhātakīśāri- vāñjanōtpalapattaṅgasamaṅgādviharidrāmāṁsīmañjiṣṭhācandanapadma- kasuvarṇagairikaistailaṁ sapayaskaṁ pakvamābhyaṅgō grahahā vraṇarōpaṇaśca| arjunaphalalōdhramadhukōdumbaravacācūrṇaḥ kṣaudrayuktō mukha- pākē mukhōddharṣaḥ| viśākhōktaṁ sarpiḥpānam| skandōktō dhūpaḥ| kākāpicchēna vā gōbālōgragandhā rakṣōghnaghr̥ta- mayūracandrakairvā| kaṭambharākukkuṭīmarkaṭīlambāsahadēvahrīvērōśīrāṇī dhārayēt| nāgadantīlakṣmaṇābr̥hatīdvayamr̥gōrvāruśatāvarī- sahadēvā vā| tilataṇḍulamatsyamanaśiśalāharitālasampr̥ktastilapi- ṣṭakr̥taśakunikaiḥ karañjē balirniṣkuṭē snānam| mantraśca- antarikṣacarā dēvī sarvālaṅkārabhūṣitā| ayōmukhī tīkṣṇatuṇḍā śakunī tē prasīdatu| durdarśanā mahākāyā piṅgākṣī bhairavasvarā| lambōdarī śaṅkukarṇī śakunī tē prasīdatu||7||
शकुन्यां मधुकह्रीवेरोशीरशारिवापद्मकोत्पलमञ्जि- ष्ठालोध्रप्रियङ्गुगैरिकैः प्रदेहः| सुरामूत्रपिष्टैर्वा लोध्रयष्टी- मधुकमञ्जिष्ठाहरीतकीदेवरारुभिर्व्रणोक्ताश्च प्रदेहाः| वेतसाम्लकपित्थैः सपञ्चमूलैर्वा| शुक्तिशङ्खाशम्बूक- भस्म-मञ्जिष्ठाभयामधुकैस्तैलं पक्वं व्रणरोपणम्| क्षीरितरुभिः परिषेको मार्कवमूलकामलकीत्वक्पत्र- प्रियङ्गुमनश्शिलालैलाद्वययष्टीक्रमुकलोध्रधातकीशारि- वाञ्जनोत्पलपत्तङ्गसमङ्गाद्विहरिद्रामांसीमञ्जिष्ठाचन्दनपद्म- कसुवर्णगैरिकैस्तैलं सपयस्कं पक्वमाभ्यङ्गो ग्रहहा व्रणरोपणश्च| अर्जुनफललोध्रमधुकोदुम्बरवचाचूर्णः क्षौद्रयुक्तो मुख- पाके मुखोद्धर्षः| विशाखोक्तं सर्पिःपानम्| स्कन्दोक्तो धूपः| काकापिच्छेन वा गोबालोग्रगन्धा रक्षोघ्नघृत- मयूरचन्द्रकैर्वा| कटम्भराकुक्कुटीमर्कटीलम्बासहदेवह्रीवेरोशीराणी धारयेत्| नागदन्तीलक्ष्मणाबृहतीद्वयमृगोर्वारुशतावरी- सहदेवा वा| तिलतण्डुलमत्स्यमनशिशलाहरितालसम्पृक्तस्तिलपि- ष्टकृतशकुनिकैः करञ्जे बलिर्निष्कुटे स्नानम्| मन्त्रश्च- अन्तरिक्षचरा देवी सर्वालङ्कारभूषिता| अयोमुखी तीक्ष्णतुण्डा शकुनी ते प्रसीदतु| दुर्दर्शना महाकाया पिङ्गाक्षी भैरवस्वरा| लम्बोदरी शङ्कुकर्णी शकुनी ते प्रसीदतु||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUtanAgrahacikitsA (8) · Śloka 8
pūtanāyāṁ hiṅguvacāgirikadambakuṣṭhailādvayasurāhvaiḥ pradēhaḥ| kapitthaśirīṣanyagrōdhabilvairaṇḍabakuladhavavaṁśāgnimantha- patrakvāthaḥ sarvagandhōdakayuktaḥ pariṣēkō varaṇakaṭvaṅgāsphōtakapōtapaṅkāpāribhadrakairvā| kuṣṭhasarjarasavacāgōlōmīvayasthāmanaśśilālaistailaṁ sādhitamabhyaṅgaḥ| madhurauṣadhaiḥ sādhitaṁ sarpiḥpānam| ēlādvayakuṣṭhavacāhiṅgudēvadārugirikadambakaidhūrpaḥ| bibbīguñjākākādanīndravāruṇīcitrapalā dhārayēt| vicitramālyamatsyōdanakr̥sarapalalavān baliḥ saṅkara- kūṭē| tadvaccharāvasampuṭasthaḥ śūnyagr̥hē caturdiśaṁ prakṣēpyaḥ| tatra cōcchiṣṭēna snapanam| mantraśca - malināmbarasaṁvītā malinā rūkṣamūrdhajā| śūnyāgārāśrayā dēvī dārakaṁ pātu pūtanā| durdarśanā mahākāyā karālā mēghamālikā| bhinnāgārāśrayā dēvī dārakaṁ pātu pūtanā||8||
पूतनायां हिङ्गुवचागिरिकदम्बकुष्ठैलाद्वयसुराह्वैः प्रदेहः| कपित्थशिरीषन्यग्रोधबिल्वैरण्डबकुलधववंशाग्निमन्थ- पत्रक्वाथः सर्वगन्धोदकयुक्तः परिषेको वरणकट्वङ्गास्फोतकपोतपङ्कापारिभद्रकैर्वा| कुष्ठसर्जरसवचागोलोमीवयस्थामनश्शिलालैस्तैलं साधितमभ्यङ्गः| मधुरौषधैः साधितं सर्पिःपानम्| एलाद्वयकुष्ठवचाहिङ्गुदेवदारुगिरिकदम्बकैधूर्पः| बिब्बीगुञ्जाकाकादनीन्द्रवारुणीचित्रपला धारयेत्| विचित्रमाल्यमत्स्योदनकृसरपललवान् बलिः सङ्कर- कूटे| तद्वच्छरावसम्पुटस्थः शून्यगृहे चतुर्दिशं प्रक्षेप्यः| तत्र चोच्छिष्टेन स्नपनम्| मन्त्रश्च - मलिनाम्बरसंवीता मलिना रूक्षमूर्धजा| शून्यागाराश्रया देवी दारकं पातु पूतना| दुर्दर्शना महाकाया कराला मेघमालिका| भिन्नागाराश्रया देवी दारकं पातु पूतना||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shItapUtanAgrahacikitsA (9) · Śloka 9
śītapūtanāyaṁ pūtanōktaḥ pradēhō dhāraṇīyāni ca| varaṇa- kapitthatulasīpāśikāvaṁśībilvapāṭalīnandī bhallāta- kapatraniryūhēṇa pariṣēkaḥ| mustāmaradārukuṣṭhasarpagandhairgōbastamūtrayuktaṁ tailaṁ vipa kvamabhyaṅgaḥ| kāśmaryapr̥śnaparṇīlōdhramadhukairmadhuravargēṇa ca samakṣīraṁ sarpiḥ śr̥taṁ prāśyamānaṁ śītapūtanāṁ chardihidhmā- kāsaśvāsāṁśca śamayati| sātisārāyaṁ tu khadirapalāśasarjārjunarōhiṇītvakkvā- thēna tulyapayaḥ sarpiḥ| gr̥dhrōlūkaviḍbastagandhāhinirmō- kanimbapatrairdhūpaḥ| jīrṇagōcarmasarṣapabhikṣusaṅkaṭīsarpakañcu- kairvā| mudgaudanaprāyō jalāśayasamīpē balistatraiva ca snānam| mantraśca- mudgaudanāśanā dēvī surāśōṇitapāyinī| jalāśayālayaratā pātu tvā śītapūtanā||9||
शीतपूतनायं पूतनोक्तः प्रदेहो धारणीयानि च| वरण- कपित्थतुलसीपाशिकावंशीबिल्वपाटलीनन्दी भल्लात- कपत्रनिर्यूहेण परिषेकः| मुस्तामरदारुकुष्ठसर्पगन्धैर्गोबस्तमूत्रयुक्तं तैलं विप क्वमभ्यङ्गः| काश्मर्यपृश्नपर्णीलोध्रमधुकैर्मधुरवर्गेण च समक्षीरं सर्पिः शृतं प्राश्यमानं शीतपूतनां छर्दिहिध्मा- कासश्वासांश्च शमयति| सातिसारायं तु खदिरपलाशसर्जार्जुनरोहिणीत्वक्क्वा- थेन तुल्यपयः सर्पिः| गृध्रोलूकविड्बस्तगन्धाहिनिर्मो- कनिम्बपत्रैर्धूपः| जीर्णगोचर्मसर्षपभिक्षुसङ्कटीसर्पकञ्चु- कैर्वा| मुद्गौदनप्रायो जलाशयसमीपे बलिस्तत्रैव च स्नानम्| मन्त्रश्च- मुद्गौदनाशना देवी सुराशोणितपायिनी| जलाशयालयरता पातु त्वा शीतपूतना||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana andhapUtanAgrahacikitsA (10) · Śloka 10
andhapūtanāyāṁ sarvagandhaiḥ saśirōvaktrasya pradēhaḥ| varuṇāsphōtapāribhadrakavr̥kṣādanīnāgabalāgairikaśatāvarībhiḥ pariṣēkaḥ| haritālamanaḥśilākuṣṭhasarjarasasurāsauvī- rakasaṁskr̥taṁ tailamabhyaṅgaḥ| syandanasyōnākakāśmaryakhadirakuṣṭhairmadhuravargēṇa ca kṣīri- vr̥kṣakaṣāyē sakṣīraṁ śr̥taṁ ghr̥taṁ madhuyuktaṁ cakṣuḥ kāmō- pasr̥ṣṭānāṁ prāśaḥ| chardikātīsāravatāṁ tu tadēva pippalī- pippalīmūlasālaparṇībr̥hatīkalkōpētam| rakṣōghnāruṣkarasarjarasamadhubhirdhūpaḥ| jīrṇabhikṣusaṅghāṭī- kr̥kavākupurīṣāhitvakkēśacarmabhirvā| anantā kukkuṭī markaṭī bimbīrdhārayēt| tumbī citra- phalā mr̥gōvkrujālinī kākādanīrvā| pakvāmramāṁsaśōṇitaiścatuṣpathē baligr̥hē snānam| mantraśca- karālā piṅgalā muṇḍā kaṣāyāmbaravāsinī| dēvī bālamimaṁ prītā pālayatvandhapūtanā||10||
अन्धपूतनायां सर्वगन्धैः सशिरोवक्त्रस्य प्रदेहः| वरुणास्फोतपारिभद्रकवृक्षादनीनागबलागैरिकशतावरीभिः परिषेकः| हरितालमनःशिलाकुष्ठसर्जरससुरासौवी- रकसंस्कृतं तैलमभ्यङ्गः| स्यन्दनस्योनाककाश्मर्यखदिरकुष्ठैर्मधुरवर्गेण च क्षीरि- वृक्षकषाये सक्षीरं शृतं घृतं मधुयुक्तं चक्षुः कामो- पसृष्टानां प्राशः| छर्दिकातीसारवतां तु तदेव पिप्पली- पिप्पलीमूलसालपर्णीबृहतीकल्कोपेतम्| रक्षोघ्नारुष्करसर्जरसमधुभिर्धूपः| जीर्णभिक्षुसङ्घाटी- कृकवाकुपुरीषाहित्वक्केशचर्मभिर्वा| अनन्ता कुक्कुटी मर्कटी बिम्बीर्धारयेत्| तुम्बी चित्र- फला मृगोव्क्रुजालिनी काकादनीर्वा| पक्वाम्रमांसशोणितैश्चतुष्पथे बलिगृहे स्नानम्| मन्त्रश्च- कराला पिङ्गला मुण्डा कषायाम्बरवासिनी| देवी बालमिमं प्रीता पालयत्वन्धपूतना||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mukhamaNDitikAgrahacikitsA (11) · Śloka 11
mukhamaṇḍitikāyāṁ vāruṣyā ślakṣṇapiṣṭaiḥ sarvagandhairlēpaḥ| bilvairaṇḍakapitthāgnimanthavaṁśīkubērākṣīpatra- kvāthēna pariṣēkastēṣāmēva ca svarasēna madhukavājigandhā- garbhamaikadhyaṁ tailaṁ vasā ca pakvamabhyaṅgaḥ| hrasvapañcamūlamadhuravargasiddhaṁ ghr̥taṁ samadhuśarkaraṁ prāśaḥ| pāṭhākētakasūcīnimbaphalapippalīviḍaṅgaharītakībhasma- vacācōrakacūrṇō vā madhusarpirbhyām| r̥kṣarōmamaṣīpāṭhā- maricapippalīcūrṇō vā| dēvadārubhasmayuktō mūrvāvyōṣa- mustarāsnāgirikadambakāśvagandhācūrṇō vā'śōkarōhi- ṇīcūrṇā vā| ēbhirēva ca vipakvamājaṁ ghr̥taṁ payō vā pibēt| ēbhirēva ca yōgairdhūpōpadēhābhyaṅganasyatailākṣipūraṇapari- ṣēkān kuryāt| yavakuṣṭhasarjarasairdhūpaḥ| sarpacāṣakīrarallakajihvā dhārayēt| mātuścāsya ślēṣmaharamauṣadhaṁ pānē stanōdvartanē ca yuñjyāt| vividhagandhadhūpamālyāñjanapāradamanaśiśalāyuktō gōṣṭhamadhyē balirgavāṁ madhyē snānam| mantraśca- alaṅkr̥tā rūpavatī subhagā kāmarūpiṇī| gōṣṭhamadhyālayaratā pātu tva mukhamaṇḍitā||11||
मुखमण्डितिकायां वारुष्या श्लक्ष्णपिष्टैः सर्वगन्धैर्लेपः| बिल्वैरण्डकपित्थाग्निमन्थवंशीकुबेराक्षीपत्र- क्वाथेन परिषेकस्तेषामेव च स्वरसेन मधुकवाजिगन्धा- गर्भमैकध्यं तैलं वसा च पक्वमभ्यङ्गः| ह्रस्वपञ्चमूलमधुरवर्गसिद्धं घृतं समधुशर्करं प्राशः| पाठाकेतकसूचीनिम्बफलपिप्पलीविडङ्गहरीतकीभस्म- वचाचोरकचूर्णो वा मधुसर्पिर्भ्याम्| ऋक्षरोममषीपाठा- मरिचपिप्पलीचूर्णो वा| देवदारुभस्मयुक्तो मूर्वाव्योष- मुस्तरास्नागिरिकदम्बकाश्वगन्धाचूर्णो वाऽशोकरोहि- णीचूर्णा वा| एभिरेव च विपक्वमाजं घृतं पयो वा पिबेत्| एभिरेव च योगैर्धूपोपदेहाभ्यङ्गनस्यतैलाक्षिपूरणपरि- षेकान् कुर्यात्| यवकुष्ठसर्जरसैर्धूपः| सर्पचाषकीररल्लकजिह्वा धारयेत्| मातुश्चास्य श्लेष्महरमौषधं पाने स्तनोद्वर्तने च युञ्ज्यात्| विविधगन्धधूपमाल्याञ्जनपारदमनशिशलायुक्तो गोष्ठमध्ये बलिर्गवां मध्ये स्नानम्| मन्त्रश्च- अलङ्कृता रूपवती सुभगा कामरूपिणी| गोष्ठमध्यालयरता पातु त्व मुखमण्डिता||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana revatIgrahacikitsA (12) · Śloka 12
rēvatyāṁ sarvagandhaiḥ kulatthamāṣacūrṇēna ca pradēhaḥ| aśvaga- ndhājaśr̥ṅgīśārivādvipunarnavadvisahāvidārībhiḥ pariṣēkaḥ| kuṣṭhasarjarasasādhitaṁ tailamabhyaṅgaḥ| dhavāśvakarṇadhāta- kīkakubhatindukairjīvanīyaiśca piṣṭairghr̥taṁ śr̥taṁ prāśaḥ| yava-yavaphalōlūkagr̥dhraśakr̥dbhiḥ saghr̥tairdhūpaḥ| varaṇāriṣṭasindukānvitaścāvikamūtrēṇa kaṇḍakalēpaḥ| śuklamālyavilēpanalājaudanapāyasairgōtīrthē baliḥ| nadīsaṅgamē kṣīrivr̥kṣasamīpē vā snapanam| mantraśca- nānāvastradharā dēvī citramālyānulēpanā| calatkuṇḍalinī śyāmā rēvatī tē prasīdatu|12|
रेवत्यां सर्वगन्धैः कुलत्थमाषचूर्णेन च प्रदेहः| अश्वग- न्धाजशृङ्गीशारिवाद्विपुनर्नवद्विसहाविदारीभिः परिषेकः| कुष्ठसर्जरससाधितं तैलमभ्यङ्गः| धवाश्वकर्णधात- कीककुभतिन्दुकैर्जीवनीयैश्च पिष्टैर्घृतं शृतं प्राशः| यव-यवफलोलूकगृध्रशकृद्भिः सघृतैर्धूपः| वरणारिष्टसिन्दुकान्वितश्चाविकमूत्रेण कण्डकलेपः| शुक्लमाल्यविलेपनलाजौदनपायसैर्गोतीर्थे बलिः| नदीसङ्गमे क्षीरिवृक्षसमीपे वा स्नपनम्| मन्त्रश्च- नानावस्त्रधरा देवी चित्रमाल्यानुलेपना| चलत्कुण्डलिनी श्यामा रेवती ते प्रसीदतु|१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana revatIgrahacikitsA (12) · Śloka 12
rēvatyāṁ sarvagandhaiḥ kulatthamāṣacūrṇēna ca pradēhaḥ| aśvaga- ndhājaśr̥ṅgīśārivādvipunarnavadvisahāvidārībhiḥ pariṣēkaḥ| kuṣṭhasarjarasasādhitaṁ tailamabhyaṅgaḥ| dhavāśvakarṇadhāta- kīkakubhatindukairjīvanīyaiśca piṣṭairghr̥taṁ śr̥taṁ prāśaḥ| yava-yavaphalōlūkagr̥dhraśakr̥dbhiḥ saghr̥tairdhūpaḥ| varaṇāriṣṭasindukānvitaścāvikamūtrēṇa kaṇḍakalēpaḥ| śuklamālyavilēpanalājaudanapāyasairgōtīrthē baliḥ| nadīsaṅgamē kṣīrivr̥kṣasamīpē vā snapanam| mantraśca- nānāvastradharā dēvī citramālyānulēpanā| calatkuṇḍalinī śyāmā rēvatī tē prasīdatu||12||
रेवत्यां सर्वगन्धैः कुलत्थमाषचूर्णेन च प्रदेहः| अश्वग- न्धाजशृङ्गीशारिवाद्विपुनर्नवद्विसहाविदारीभिः परिषेकः| कुष्ठसर्जरससाधितं तैलमभ्यङ्गः| धवाश्वकर्णधात- कीककुभतिन्दुकैर्जीवनीयैश्च पिष्टैर्घृतं शृतं प्राशः| यव-यवफलोलूकगृध्रशकृद्भिः सघृतैर्धूपः| वरणारिष्टसिन्दुकान्वितश्चाविकमूत्रेण कण्डकलेपः| शुक्लमाल्यविलेपनलाजौदनपायसैर्गोतीर्थे बलिः| नदीसङ्गमे क्षीरिवृक्षसमीपे वा स्नपनम्| मन्त्रश्च- नानावस्त्रधरा देवी चित्रमाल्यानुलेपना| चलत्कुण्डलिनी श्यामा रेवती ते प्रसीदतु||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuShkarevatIgrahacikitsA (13) · Śloka 13
śuṣkarēvatyāṁ dhūpavarjyaḥ skandagrahōktō vidhiḥ| vacāśvagandhāhiṅgulājasiddhārtharudvartanam| sarṣapatailaṁ vacāsiddhaṁ nētrapūraṇam| kākagr̥dhragardabhaśakr̥dbhirlēpaḥ| kulīrakapālaśalyakaśuktitamēṣaśr̥ṅgahayakharajāhakahastinakhanakularōmabhirvapuḥ sarvagrahaghnaḥ| kulmāṣairmadyēna śuṣkamāṁsēna ca śuṣkavr̥kṣē baliḥ| tatraiva ca snānam| mantraścaupāsatē yāṁ satataṁ dēvyō vividhabhūṣaṇāḥ| lambā karālā vinatā tathaiva bahuputrikā| rēvatī śuṣkanāmā ca sā tē dēvī prasīdatu| iti||13||
शुष्करेवत्यां धूपवर्ज्यः स्कन्दग्रहोक्तो विधिः| वचाश्वगन्धाहिङ्गुलाजसिद्धार्थरुद्वर्तनम्| सर्षपतैलं वचासिद्धं नेत्रपूरणम्| काकगृध्रगर्दभशकृद्भिर्लेपः| कुलीरकपालशल्यकशुक्तितमेषशृङ्गहयखरजाहकहस्तिनखनकुलरोमभिर्वपुः सर्वग्रहघ्नः| कुल्माषैर्मद्येन शुष्कमांसेन च शुष्कवृक्षे बलिः| तत्रैव च स्नानम्| मन्त्रश्चौपासते यां सततं देव्यो विविधभूषणाः| लम्बा कराला विनता तथैव बहुपुत्रिका| रेवती शुष्कनामा च सा ते देवी प्रसीदतु| इति||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anubandhacikitsAsUtram (14-6) · Śloka 6
bhavati cātra anubandhānyathākr̥cchraṁ grahāpāyē'pyupadravān| bālāmayaniṣēdhōktabhēṣajaiḥ samupācarēt||14|| iti vaidyapatisiṁhaguptasya sūnōrvāgbhaṭasya kr̥tāvaṣṭāṅgasaṁgrahasaṁhitāyāmuttaratantrē pratyēkagrahapratiṣēdhō nāma ṣaṣṭhō'dhyāyaḥ||6||
भवति चात्र अनुबन्धान्यथाकृच्छ्रं ग्रहापायेऽप्युपद्रवान्| बालामयनिषेधोक्तभेषजैः समुपाचरेत्||१४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे प्रत्येकग्रहप्रतिषेधो नाम षष्ठोऽध्यायः||६||
🔊 Audio coming soon