Adhikarana atha sarpaviShapratiShedho nAma dvAtriMsho~adhyAyaH, pratij~jA (1) · Śloka 1
અથાતઃ સર્પવિષપ્રતિષેધં નામાધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ| ઇતિ હસ્ સ્માહુરાત્રેયાદયો મહર્ષયઃ||૧||
अथातः सर्पविषप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति हस् स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShacikitsAyAH shIghrArambhakatvam (2) · Śloka 2
માત્રાશતં વિષં સ્થિત્વા દંશે દષ્ટસ્ય દેહિનઃ| દેહં પ્રક્રમતે ધાતૂન્ રુધિરાદીન્ પ્રદૂષયત્| એતસ્મિન્નન્તરે કર્મ દંશસ્યોત્કર્ત્તનાદિકમ્| કુર્યાચ્છીઘ્રં યથા દેહે વિષવલ્લી ન રોહતિ||૨||
मात्राशतं विषं स्थित्वा दंशे दष्टस्य देहिनः| देहं प्रक्रमते धातून् रुधिरादीन् प्रदूषयत्| एतस्मिन्नन्तरे कर्म दंशस्योत्कर्त्तनादिकम्| कुर्याच्छीघ्रं यथा देहे विषवल्ली न रोहति||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daShTamAtre karttavyaM kRutyam (3) · Śloka 3
દષ્ટમાત્રો દશેદાશુ તમેવ પવનાશિનમ્| લોષ્ઠં મહીં વા દશનૈશ્છિત્વા વાનુ સસમ્ભ્રમમ્| નિષ્ઠીવેન સમાલિમ્પેદ્દંશં કર્ણમલેન વા| દંશસ્યોપરિ બધ્નીયાદરિષ્ટાં ચતુરઙ્ગુલે| ક્ષૌમાદિભિર્વેણિકયા સિદ્ધૈર્મન્ત્રૈશ્ચ મન્ત્રવિત્||૩||
दष्टमात्रो दशेदाशु तमेव पवनाशिनम्| लोष्ठं महीं वा दशनैश्छित्वा वानु ससम्भ्रमम्| निष्ठीवेन समालिम्पेद्दंशं कर्णमलेन वा| दंशस्योपरि बध्नीयादरिष्टां चतुरङ्गुले| क्षौमादिभिर्वेणिकया सिद्धैर्मन्त्रैश्च मन्त्रवित्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bandhasvarUpam (4) · Śloka 4
બન્ધો દેશાનુસારેણ નાતિગાઢશ્લથો હિતઃ| દંશપૂતિત્વશોફાદીન્ કુરુતે હ્યતિપીડિતઃ| અશક્તઃ શિથિલો રોદ્ધું વિષં દેશાન્તરં વ્રજન્||૪||
बन्धो देशानुसारेण नातिगाढश्लथो हितः| दंशपूतित्वशोफादीन् कुरुते ह्यतिपीडितः| अशक्तः शिथिलो रोद्धुं विषं देशान्तरं व्रजन्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bandhaguNaH (5) · Śloka 5
અમ્બુવત્ સેતુબન્ધેન બન્ધેન સ્તભ્યતે વિષમ્| ન વહન્તિ સિરાશ્ચાસ્ય વિષં બન્ધાભિપીડિતાઃ||૫||
अम्बुवत् सेतुबन्धेन बन्धेन स्तभ्यते विषम्| न वहन्ति सिराश्चास्य विषं बन्धाभिपीडिताः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daMshasyoddharaNaM tatphala~jca (6) · Śloka 6
નિષ્પીડ્ય ચોદ્ધરેદ્દંશં મર્મસન્ધ્યગતં તથા| ન જાયતે વિષાવેગો બીજનાશાદિવાઙ્કુરઃ| મર્મગે પ્રાપ્નુયાન્મૃત્યું સન્ધિસ્થે વિકલાઙ્ગતામ્||૬||
निष्पीड्य चोद्धरेद्दंशं मर्मसन्ध्यगतं तथा| न जायते विषावेगो बीजनाशादिवाङ्कुरः| मर्मगे प्राप्नुयान्मृत्युं सन्धिस्थे विकलाङ्गताम्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daMshadahanaM tatphala~jca (7) · Śloka 7
દંશં મણ્ડલિનાં મુક્ત્વા પિત્તલત્વાદથાપરમ્| પ્રતપ્તૈર્હેમલોહાદ્યૈર્દ્દહેદાશૂલ્મુકેન વા| કરોતિ ભસ્મસાત્સદ્યો વહ્નિઃ કિન્નામ ન ક્ષણાત્||૭||
दंशं मण्डलिनां मुक्त्वा पित्तलत्वादथापरम्| प्रतप्तैर्हेमलोहाद्यैर्द्दहेदाशूल्मुकेन वा| करोति भस्मसात्सद्यो वह्निः किन्नाम न क्षणात्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daMshasyAcUShaNam (8) · Śloka 8
આચૂષેત્ પૂર્ણવક્ત્રો વા મૃદ્ભસ્માગદગોમયૈઃ| પ્રચ્છાયાન્તરરિષ્ટાયાં માંસલં તુ વિશેષતઃ||૮||
आचूषेत् पूर्णवक्त्रो वा मृद्भस्मागदगोमयैः| प्रच्छायान्तररिष्टायां मांसलं तु विशेषतः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agadalepaH (9) · Śloka 9
અઙ્ગં સહૈવ દંશેન લેપયેદગદૈર્મુહુઃ| ચન્દનોશીરયુક્તેન સલિલેન ચ સેચયેત્||૯||
अङ्गं सहैव दंशेन लेपयेदगदैर्मुहुः| चन्दनोशीरयुक्तेन सलिलेन च सेचयेत्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAvedhaH tasya visheShatA (10) · Śloka 10
વિષે પ્રવિસૃતે વિધ્યેત્સિરાં સા પરમા ક્રિયા| રક્તે નિહ્રિયમાણે હિ કૃત્સ્નં નિહ્રિયતે વિષમ્| દુષ્ટે હિ વ્યાપ્નુયાદઙ્ગં ધ્રુવં મૃત્યુર્ભવત્યતઃ| સિરાવ્યધોદિતૈરસ્રમપ્રવૃત્તં પ્રવર્ત્તયેત્| સ્તમ્ભયેદતિવૃત્તં ચ તૈરેવ પ્રાણરક્ષયા||૧૦||
विषे प्रविसृते विध्येत्सिरां सा परमा क्रिया| रक्ते निह्रियमाणे हि कृत्स्नं निह्रियते विषम्| दुष्टे हि व्याप्नुयादङ्गं ध्रुवं मृत्युर्भवत्यतः| सिराव्यधोदितैरस्रमप्रवृत्तं प्रवर्त्तयेत्| स्तम्भयेदतिवृत्तं च तैरेव प्राणरक्षया||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktasya saviShanirviShatvaparIkShaNam (11) · Śloka 11
દુર્ગન્ધં સવિષં રક્તમગ્નૌ ચટચટાયતે| યથાદોષં વિશુદ્ધં ચ પૂર્વવલ્લક્ષયેદસૃક્||૧૧||
दुर्गन्धं सविषं रक्तमग्नौ चटचटायते| यथादोषं विशुद्धं च पूर्ववल्लक्षयेदसृक्||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shRu~ggajalaukasoH prayogaH (12) · Śloka 12
સિરાસ્વદૃશ્યમાનાસુ યોજ્યાઃ શૃઙ્ગજલૌકસઃ||૧૨||
सिरास्वदृश्यमानासु योज्याः शृङ्गजलौकसः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shoNitastambhanam (13) · Śloka 13
શોણિતં સ્રુતશેષં ચ પ્રવિલીનં વિષોષ્મણા| લેપસેકૈઃ સુબહુશઃ સ્તમ્ભયેદ્ ભૃશશીતલૈઃ||૧૩||
शोणितं स्रुतशेषं च प्रविलीनं विषोष्मणा| लेपसेकैः सुबहुशः स्तम्भयेद् भृशशीतलैः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana askannaraktadoShAH (14) · Śloka 14
અસ્કન્ને વિષવેગાદ્ધિ મૂર્ચ્છાયમદહૃદ્દ્રવાઃ| ભવન્તિ તાન્ જયેચ્છીતૈર્વીજેચ્ચારોમહર્ષતઃ||૧૪||
अस्कन्ने विषवेगाद्धि मूर्च्छायमदहृद्द्रवाः| भवन्ति तान् जयेच्छीतैर्वीजेच्चारोमहर्षतः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudayAvaraNam (15) · Śloka 15
વિષં કર્ષતિ તીક્ષ્ણત્વાદ્ હૃદયં તસ્ય ગુપ્તયે| પિબેદ્ ઘૃતં ઘૃતક્ષૌદ્રમગદં વા ઘૃતાપ્લુતમ્| મજ્જાનં ગોમયરસં ભસ્મામ્ભઃ કૃષ્ણમૃજ્જલમ્| ઐકધ્યં પઞ્ચગવ્યં વા દધિ ગૈરિકવારિ વા| ખાદેદ્વા કોવિદારાર્કશિરીષકટભીચ્છદાન્| છાગમેષવરાહાસૃક્શિશુસ્થવિરયોષિતઃ| પિબેયુર્ગર્ભિણી શીતમધુરાન્ પયસાગદાન્| તથા મૂર્ચ્છાદયો ન સ્યુર્વિષં ચાશ્વેતિનાનિલમ્||૧૫||
विषं कर्षति तीक्ष्णत्वाद् हृदयं तस्य गुप्तये| पिबेद् घृतं घृतक्षौद्रमगदं वा घृताप्लुतम्| मज्जानं गोमयरसं भस्माम्भः कृष्णमृज्जलम्| ऐकध्यं पञ्चगव्यं वा दधि गैरिकवारि वा| खादेद्वा कोविदारार्कशिरीषकटभीच्छदान्| छागमेषवराहासृक्शिशुस्थविरयोषितः| पिबेयुर्गर्भिणी शीतमधुरान् पयसागदान्| तथा मूर्च्छादयो न स्युर्विषं चाश्वेतिनानिलम्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanam (16) · Śloka 16
હૃદયાવરણેનાસ્ય શ્લેષ્મા હૃદ્યુપચીયતે| પ્રવૃત્તગૌરવોત્ક્લેશહૃલ્લાસં વામયેત્તતઃ| દ્રવૈઃ કાઞ્જિકકૌલત્થતૈલમદ્યાદિવર્જિતૈઃ| વમનૈર્વિષહૃદ્ભિશ્ચ નૈવં વ્યાપ્નોતિ તદ્વપુઃ||૧૬||
हृदयावरणेनास्य श्लेष्मा हृद्युपचीयते| प्रवृत्तगौरवोत्क्लेशहृल्लासं वामयेत्ततः| द्रवैः काञ्जिककौलत्थतैलमद्यादिवर्जितैः| वमनैर्विषहृद्भिश्च नैवं व्याप्नोति तद्वपुः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarpaviShasAmAnyacikitsopasaMhAraH (17) · Śloka 17
ભુજઙ્ગદોષપ્રકૃતિસ્થાનવેગવિશેષતઃ| સુસૂક્ષ્મં સમ્યગાલોચ્ય વિશિષ્ટાં ચાચરેત્ક્રિયામ્||૧૭||
भुजङ्गदोषप्रकृतिस्थानवेगविशेषतः| सुसूक्ष्मं सम्यगालोच्य विशिष्टां चाचरेत्क्रियाम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana darvIkaraviShacikitsA (18) · Śloka 18
સિન્દુવારકમૂલાનિ રસેન સ્વેન પેષયેત્| મધુયુક્તોઽયમગદઃ પાનં દર્વીકૃતાં વિષે| સિન્દુવારકમૂલાનિ શ્વેતા ચ ગિરિકર્ણિકા| પાનં દર્વીકરૈર્દષ્ટે નસ્યં મધુ સપાકલમ્| કૃષ્ણસર્પેણ દષ્ટસ્ય લિમ્પેદ્દંશં હૃતેઽસૃજિ| ચારટીનાકુલીભ્યાં વા તીક્ષ્ણમૂલવિષેણ વા| પાનં ચ ક્ષૌદ્રમઞ્જિષ્ઠાગૃહધૂમયુતં ઘૃતમ્||૧૮||
सिन्दुवारकमूलानि रसेन स्वेन पेषयेत्| मधुयुक्तोऽयमगदः पानं दर्वीकृतां विषे| सिन्दुवारकमूलानि श्वेता च गिरिकर्णिका| पानं दर्वीकरैर्दष्टे नस्यं मधु सपाकलम्| कृष्णसर्पेण दष्टस्य लिम्पेद्दंशं हृतेऽसृजि| चारटीनाकुलीभ्यां वा तीक्ष्णमूलविषेण वा| पानं च क्षौद्रमञ्जिष्ठागृहधूमयुतं घृतम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana taNDulIyAdyagadaH (19) · Śloka 19
તણ્ડુલીયકકાશ્મર્યકિણિહીગિરિકર્ણિકાઃ| માતુલુઙ્ગી સિતા શેલુઃ પાનનસ્યાઞ્જને હિતઃ| અગદઃ ફણિનાં ઘોરે વિષે રાજીમતામપિ||૧૯||
तण्डुलीयककाश्मर्यकिणिहीगिरिकर्णिकाः| मातुलुङ्गी सिता शेलुः पाननस्याञ्जने हितः| अगदः फणिनां घोरे विषे राजीमतामपि||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNDaliviShacikitsA (20) · Śloka 20
સમાઃ સુગન્ધામૃદ્વીકાશ્વેતાખ્યાગજકર્ણિકાઃ| અર્દ્ધાશં સૌરસં પત્રં કપિત્થં બિલ્વદાડિમમ્| સક્ષૌદ્રો મણ્ડલિવિષે વિશેષાદગદો હિતઃ| પઞ્ચવલ્કવરાયષ્ટી નાગપુષ્પૈલવાલુકમ્| જીવકર્ષભકૌ શીતં સિતા પદ્મકમુત્પલમ્| સક્ષૌદ્રો હિમવાન્નામ હન્તિ મણ્ડલિનાં વિષમ્| લેપાચ્છ્વયથુવીસર્પવિસ્ફોટજ્વરદાહહા| કાશ્મર્યં વટશૃઙ્ગાણિ જીવકર્ષભકૌ સિતામ્| મઞ્જિષ્ઠાં મધુકં ચેતિ દષ્ટો મણ્ડલિના પિબેત્||૨૦||
समाः सुगन्धामृद्वीकाश्वेताख्यागजकर्णिकाः| अर्द्धाशं सौरसं पत्रं कपित्थं बिल्वदाडिमम्| सक्षौद्रो मण्डलिविषे विशेषादगदो हितः| पञ्चवल्कवरायष्टी नागपुष्पैलवालुकम्| जीवकर्षभकौ शीतं सिता पद्मकमुत्पलम्| सक्षौद्रो हिमवान्नाम हन्ति मण्डलिनां विषम्| लेपाच्छ्वयथुवीसर्पविस्फोटज्वरदाहहा| काश्मर्यं वटशृङ्गाणि जीवकर्षभकौ सिताम्| मञ्जिष्ठां मधुकं चेति दष्टो मण्डलिना पिबेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gonasaviShacikitsA (21) · Śloka 21
વંશત્વગ્બીજકટુકા પાટલીબીજનાગરમ્| શિરીષબીજાતિવિષે મૂલં ગાવેધુકં વચામ્| પિષ્ટો ગોવારિણાષ્ટાઙ્ગો હન્તિ ગોનસજં વિષમ્||૨૧||
वंशत्वग्बीजकटुका पाटलीबीजनागरम्| शिरीषबीजातिविषे मूलं गावेधुकं वचाम्| पिष्टो गोवारिणाष्टाङ्गो हन्ति गोनसजं विषम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjilaviShacikitsA (22) · Śloka 22
કટુકાતિવિષાકુષ્ઠગૃહધૂમહરેણુકાઃ| સક્ષૌદ્રવ્યોષતગરા ઘ્નન્તિ રાજીમતાં વિષમ્||૨૨||
कटुकातिविषाकुष्ठगृहधूमहरेणुकाः| सक्षौद्रव्योषतगरा घ्नन्ति राजीमतां विषम्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kANDacitrAviShacikitsA (23) · Śloka 23
નિખનેત્કાણ્ડચિત્રાયા દંશં યામદ્વયં ભુવિ| ઉદ્ધૃત્ય પ્રચ્છિતં સર્પિર્દ્ધાન્યમૃદ્ભ્યાં પ્રલેપયેત્| પિબેત્ પુરાણં ચ ઘૃતં વરાચૂર્ણાવચૂર્ણિતમ્| જીર્ણે વિરક્તે ભુઞ્જીત યવાન્નં સૂપસંસ્કૃતમ્||૨૩||
निखनेत्काण्डचित्राया दंशं यामद्वयं भुवि| उद्धृत्य प्रच्छितं सर्पिर्द्धान्यमृद्भ्यां प्रलेपयेत्| पिबेत् पुराणं च घृतं वराचूर्णावचूर्णितम्| जीर्णे विरक्ते भुञ्जीत यवान्नं सूपसंस्कृतम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyantaradaShTacikitsA (24) · Śloka 24
કરવીરાર્કકુસુમમૂલલાઙ્ગલિકાકણાઃ| કલ્કયેદારનાલેન પાઠામરિચસંયુતાઃ| એષ વ્યન્તરદષ્ટાનામગદઃ સાર્વકાર્મિકઃ||૨૪||
करवीरार्ककुसुममूललाङ्गलिकाकणाः| कल्कयेदारनालेन पाठामरिचसंयुताः| एष व्यन्तरदष्टानामगदः सार्वकार्मिकः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shirIShapuShpAdiyogaH (25) · Śloka 25
શિરીષપુષ્પસ્વરસે સપ્તાહં મરિચં સિતમ્| ભાવિતં સર્પદષ્ટાનાં પાનનસ્યાઞ્જને હિતમ્||૨૫||
शिरीषपुष्पस्वरसे सप्ताहं मरिचं सितम्| भावितं सर्पदष्टानां पाननस्याञ्जने हितम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vakrakuShThAdipAnam (26) · Śloka 26
દ્વિપલં વક્રકુષ્ઠાભ્યાં ઘૃતક્ષૌદ્રં ચતુષ્પલમ્| અપિ તક્ષકદષ્ટાનાં પાનમેતત્સુખપ્રદમ્||૨૬||
द्विपलं वक्रकुष्ठाभ्यां घृतक्षौद्रं चतुष्पलम्| अपि तक्षकदष्टानां पानमेतत्सुखप्रदम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gRuhadhUmAdipAnam (27) · Śloka 27
ગૃહધૂમં હરિદ્રે દ્વે સમૂલં તણ્ડુલીયકમ્| અપિ વાસુકિના દષ્ટઃ પિબેન્મધુઘૃતાપ્લુતમ્||૨૭||
गृहधूमं हरिद्रे द्वे समूलं तण्डुलीयकम्| अपि वासुकिना दष्टः पिबेन्मधुघृताप्लुतम्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rasAdigate viShe pAnam (28) · Śloka 28
રક્તં માંસઞ્ચ ગોધાયાઃ શુષ્કં ચૂર્ણીકૃતં હિતમ્| વિષે રસગતે પાનં કપિત્થરસસંયુતમ્| શેલુમૂલત્વગગ્રાણિ બાદરોદુમ્બરાણિ ચ| કટભ્યાશ્ચ પિબેદ્રક્તગતે માંસગતે પુનઃ| સક્ષૌદ્રં ખાદિરારિષ્ટં કૌટજં મૂલમમ્ભસા| સર્વેષ્વપિ બલાયુગ્મં મધુકં મદનં નતમ્||૨૮||
रक्तं मांसञ्च गोधायाः शुष्कं चूर्णीकृतं हितम्| विषे रसगते पानं कपित्थरससंयुतम्| शेलुमूलत्वगग्राणि बादरोदुम्बराणि च| कटभ्याश्च पिबेद्रक्तगते मांसगते पुनः| सक्षौद्रं खादिरारिष्टं कौटजं मूलमम्भसा| सर्वेष्वपि बलायुग्मं मधुकं मदनं नतम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shirogataviShe cikitsA (29) · Śloka 29
શિરોગતે વિષે મૂલં નસ્યકર્મણિ યોજયેત્| બન્ધુજીવસ્ય ભાઙ્ગર્યાશ્ચ સુરસસ્યાસિતસ્ય ચ| અથવા પિલ્લીહિઙ્ગુવૃશ્ચિકાલીમનશિશલાઃ| શિરીષબીજાપામાર્ગલવણં ચેતનાકરમ્| કલ્કશ્ચૂર્ણોઽથવા કૃષ્ણક્ષવકાતિવિષોષણાત્||૨૯||
शिरोगते विषे मूलं नस्यकर्मणि योजयेत्| बन्धुजीवस्य भाङ्गर्याश्च सुरसस्यासितस्य च| अथवा पिल्लीहिङ्गुवृश्चिकालीमनशिशलाः| शिरीषबीजापामार्गलवणं चेतनाकरम्| कल्कश्चूर्णोऽथवा कृष्णक्षवकातिविषोषणात्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana akShigataviShacikitsA (30) · Śloka 30
પિપ્પલીમરિચક્ષારવચાસૈન્ધવશિગ્રુકાઃ| પિષ્ટા રોહિતપિત્તેન ઘ્નન્ત્યક્ષિગતમઞ્જનાત્| ચન્દનં મધુકં માંસી પિપ્પલીમરિચોત્પલમ્| સૈન્ધવં ચાઞ્જનં શ્રેષ્ઠં ગવાં પિત્તેન કલ્કિતમ્||૩૦||
पिप्पलीमरिचक्षारवचासैन्धवशिग्रुकाः| पिष्टा रोहितपित्तेन घ्नन्त्यक्षिगतमञ्जनात्| चन्दनं मधुकं मांसी पिप्पलीमरिचोत्पलम्| सैन्धवं चाञ्जनं श्रेष्ठं गवां पित्तेन कल्कितम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhojavaitaraNaproktama~jjanam (31) · Śloka 31
નક્તમાલફલં વ્યોષં બિલ્વમૂલં નિશાદ્વયમ્| પુષ્પં ચ સૌરસં પિષ્ટમઞ્જનં બસ્તવારિણા| ભોજવૈતરણોદ્દિષ્ટં વિષસુપ્તપ્રબોધનમ્||૩૧||
नक्तमालफलं व्योषं बिल्वमूलं निशाद्वयम्| पुष्पं च सौरसं पिष्टमञ्जनं बस्तवारिणा| भोजवैतरणोद्दिष्टं विषसुप्तप्रबोधनम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gAruDA~jjanam (32) · Śloka 32
વારિગુઞ્જાફલોશીરં નેત્રયોર્વિષદુષ્ટયોઃ| અઞ્જનં વારિણા પિષ્ટં ગારુડં ગરુડોપમમ્||૩૨||
वारिगुञ्जाफलोशीरं नेत्रयोर्विषदुष्टयोः| अञ्जनं वारिणा पिष्टं गारुडं गरुडोपमम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cUrNA~jjanam (33) · Śloka 33
સમુદ્રફેનં મરિચં કણાસૌવીરકાઞ્જનમ્| ચૂર્ણાઞ્જનં સસિન્ધૂત્થં વિષોપહતચક્ષુષામ્||૩૩||
समुद्रफेनं मरिचं कणासौवीरकाञ्जनम्| चूर्णाञ्जनं ससिन्धूत्थं विषोपहतचक्षुषाम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmAshayagataviShacikitsA (34) · Śloka 34
કપિત્થમાંસં સસિતાક્ષૌદ્રં કણ્ઠગતે વિષે| લિહ્યાદામાશયગતે તાભ્યાં ચૂર્ણપલં નતાત્||૩૪||
कपित्थमांसं ससिताक्षौद्रं कण्ठगते विषे| लिह्यादामाशयगते ताभ्यां चूर्णपलं नतात्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakvAshayagataviShacikitsA (35) · Śloka 35
વિષે પક્વાશયગતે મઞ્જિષ્ઠા રજનીદ્વયમ્| પિપ્પલીં ચ સમં પિષ્ટ્વા ગવ્યપિત્તેન પાયયેત્||૩૫||
विषे पक्वाशयगते मञ्जिष्ठा रजनीद्वयम्| पिप्पलीं च समं पिष्ट्वा गव्यपित्तेन पाययेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaNThagataviShacikitsA (36) · Śloka 36
પિપ્પલીનાગરક્ષારં નવનીતેન મૂર્ચ્છિતમ્| પ્રવૃદ્ધે કણ્ઠગે દદ્યાચ્છ્લેષ્મણિ પ્રતિસારણમ્||૩૬||
पिप्पलीनागरक्षारं नवनीतेन मूर्च्छितम्| प्रवृद्धे कण्ठगे दद्याच्छ्लेष्मणि प्रतिसारणम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasa~gkrAmaNam (37) · Śloka 37
જયેત્સઙ્ક્રામણૈરાશુ વિષં શિરસિ સંશ્રિતમ્| દદ્યાદધસ્તાદ્દષ્ટસ્ય મૂર્ધ્નિ કાકપદે કૃતે| કાકદક્ષશિખિચ્છાગગવ્યમાહિષકૌક્કુટમ્| બિલ્વપ્રમાણં માંસાસ્રમૂર્ધ્વદષ્ટસ્ય પાદયોઃ| વિષં સઙ્ક્રમતે તત્ર નિહન્યાચ્છીઘ્રમન્યથા||૩૭||
जयेत्सङ्क्रामणैराशु विषं शिरसि संश्रितम्| दद्यादधस्ताद्दष्टस्य मूर्ध्नि काकपदे कृते| काकदक्षशिखिच्छागगव्यमाहिषकौक्कुटम्| बिल्वप्रमाणं मांसास्रमूर्ध्वदष्टस्य पादयोः| विषं सङ्क्रमते तत्र निहन्याच्छीघ्रमन्यथा||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tIkShNanasyA~jjanottaraM kRutyam (38) · Śloka 38
તીક્ષ્ણનસ્યાઞ્જનાન્તે ચ ભૂરિમાત્રં પિબેદ્ ઘૃતમ્| વિષં હિ નેત્રં રૂક્ષસ્ય તીક્ષ્ણૈર્હન્તિ સમીરિતમ્| વામયેત તતશ્ચૈનં વિષશેષોપશાન્તયે| શ્લેષ્મલં શ્લેષ્મલૈર્દષ્ટં નાભેરૂર્ધ્વં વિશેષતઃ||૩૮||
तीक्ष्णनस्याञ्जनान्ते च भूरिमात्रं पिबेद् घृतम्| विषं हि नेत्रं रूक्षस्य तीक्ष्णैर्हन्ति समीरितम्| वामयेत ततश्चैनं विषशेषोपशान्तये| श्लेष्मलं श्लेष्मलैर्दष्टं नाभेरूर्ध्वं विशेषतः||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanam (39) · Śloka 39
ધામાર્ગવઃ શક્રયવાઃ સર્ષપા મદનં મધુ| સૈન્ધવં વમનં કોષ્ણં વિષે શ્લેષ્માશયાશ્રિતે| સુરસં સર્પવેતાલીમીશ્વરાં ગૌરસર્ષપમ્| પટોલનિમ્બપત્રં ચ પિબેત્ સક્ષૌદ્રસૈન્ધવમ્| શુકાહ્વાજાલિનીદન્તીમદનેક્ષ્વાકુકૌટજમ્| કાલા લાઙ્ગલિકા તિક્તા વમનં તણ્ડુલામ્બુના||૩૯||
धामार्गवः शक्रयवाः सर्षपा मदनं मधु| सैन्धवं वमनं कोष्णं विषे श्लेष्माशयाश्रिते| सुरसं सर्पवेतालीमीश्वरां गौरसर्षपम्| पटोलनिम्बपत्रं च पिबेत् सक्षौद्रसैन्धवम्| शुकाह्वाजालिनीदन्तीमदनेक्ष्वाकुकौटजम्| काला लाङ्गलिका तिक्ता वमनं तण्डुलाम्बुना||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittike virecanam (40) · Śloka 40
પૈત્તિકં પૈત્તિકૈર્દષ્ટમધો નાભેર્વિશેષતઃ| વિષે પિત્તાશયગતે પાયયેત વિરેચનમ્| સનીલીફલદાં દન્તીં પયસા મસ્તુનાઽથવા| શ્લક્ષ્ણચૂર્ણીકૃતં કુમ્ભં ક્વાથેન ત્રૈફલેન વા| ક્ષીરેણ વા ત્રિવૃચ્છ્યામાસુરસાનીલિનીરજઃ| પિણ્ડીતકફલં વ્યોષં ત્રિવૃદ્વેલ્લં હરીતકી| વિરેચનં કફપ્રાયે લવણં મૂત્રસમ્પ્લુતમ્| ઘૃતાપ્લુતં સલવણં મારુતે નીલિનીફલમ્| શયાનઃ શયને છિદ્રે વિરેચ્યો વિષપીડિતઃ| મુહુરુત્તિષ્ઠતો હ્યસ્ય વિષં દૂષયતેઽનિલમ્| પિબેદ્વાન્તો વિરિક્તો વા યવાગૂં વિષનાશિનીમ્||૪૦||
पैत्तिकं पैत्तिकैर्दष्टमधो नाभेर्विशेषतः| विषे पित्ताशयगते पाययेत विरेचनम्| सनीलीफलदां दन्तीं पयसा मस्तुनाऽथवा| श्लक्ष्णचूर्णीकृतं कुम्भं क्वाथेन त्रैफलेन वा| क्षीरेण वा त्रिवृच्छ्यामासुरसानीलिनीरजः| पिण्डीतकफलं व्योषं त्रिवृद्वेल्लं हरीतकी| विरेचनं कफप्राये लवणं मूत्रसम्प्लुतम्| घृताप्लुतं सलवणं मारुते नीलिनीफलम्| शयानः शयने छिद्रे विरेच्यो विषपीडितः| मुहुरुत्तिष्ठतो ह्यस्य विषं दूषयतेऽनिलम्| पिबेद्वान्तो विरिक्तो वा यवागूं विषनाशिनीम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtAshayagataviShacikitsA (41) · Śloka 41
વિષે વાતાશયગતે સર્પિષઃ પાનમિષ્યતે| આદ્યપશ્ચિમયોર્યચ્ચ પ્રોક્તં વિષનિષેધયોઃ||૪૧||
विषे वाताशयगते सर्पिषः पानमिष्यते| आद्यपश्चिमयोर्यच्च प्रोक्तं विषनिषेधयोः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana darvIkaraviShavegeShu cikitsA (42) · Śloka 42
અથ દર્વીકૃતાં વેગે પૂર્વે વિસ્રાવ્ય શોણિતમ્| અગદં મધુસર્પિર્ભ્યાં સંયુક્તં ત્વરિતં પિબેત્| દ્વિતીયે વમનં કૃત્વા તદ્વદેવાગદં પિબેત્| વિષાપહે પ્રયુઞ્જીત તૃતીયેઽઞ્જનનાવને| પિબેચ્ચતુર્થે પૂર્વોક્તાં યવાગૂં વમને કૃતે| ષષ્ઠપઞ્ચમયોઃ શીતૈર્દિગ્ધસિક્તમભીક્ષ્ણશઃ| પાયયેદ્વમનં તીક્ષ્ણં યવાગૂં ચ યથોદિતામ્| અગદં સપ્તમે તીક્ષ્ણં યુઞ્જ્યાદઞ્જનનસ્યયોઃ| કૃત્વાવગાઢં શસ્ત્રેણ મુર્ધ્નિ કાકપદં તતઃ| માંસં સરુધિરં તસ્ય ચર્મ વા તત્ર નિક્ષિપેત્||૪૨||
अथ दर्वीकृतां वेगे पूर्वे विस्राव्य शोणितम्| अगदं मधुसर्पिर्भ्यां संयुक्तं त्वरितं पिबेत्| द्वितीये वमनं कृत्वा तद्वदेवागदं पिबेत्| विषापहे प्रयुञ्जीत तृतीयेऽञ्जननावने| पिबेच्चतुर्थे पूर्वोक्तां यवागूं वमने कृते| षष्ठपञ्चमयोः शीतैर्दिग्धसिक्तमभीक्ष्णशः| पाययेद्वमनं तीक्ष्णं यवागूं च यथोदिताम्| अगदं सप्तमे तीक्ष्णं युञ्ज्यादञ्जननस्ययोः| कृत्वावगाढं शस्त्रेण मुर्ध्नि काकपदं ततः| मांसं सरुधिरं तस्य चर्म वा तत्र निक्षिपेत्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNDalivegacikitsA (43) · Śloka 43
તૃતીયે વામિતઃ પેયાં વેગે મણ્ડલિનાં પિબેત્| અતીક્ષ્ણમગદં ષષ્ઠે ગણં વા પદ્મકાદિકમ્||૪૩||
तृतीये वामितः पेयां वेगे मण्डलिनां पिबेत्| अतीक्ष्णमगदं षष्ठे गणं वा पद्मकादिकम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjilavegacikitsA (44) · Śloka 44
આદ્યેઽવગાઢં પ્રચ્છાય વેગે દષ્ટસ્ય રાજિલૈઃ| અલાબુના હરેદ્રક્તં પુર્વવચ્ચાગદં પિબેત્| ષષ્ઠે વેગેઽઞ્જનં તીક્ષ્ણમવપીડં ચ યોજયેત્| અનુક્તેષુ ચ વેગેષુ ક્રિયાં દર્વીકરોદિતામ્||૪૪||
आद्येऽवगाढं प्रच्छाय वेगे दष्टस्य राजिलैः| अलाबुना हरेद्रक्तं पुर्ववच्चागदं पिबेत्| षष्ठे वेगेऽञ्जनं तीक्ष्णमवपीडं च योजयेत्| अनुक्तेषु च वेगेषु क्रियां दर्वीकरोदिताम्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAdau sirAvyadhaniShedhaH (45) · Śloka 45
ગર્ભિણીબાલવૃદ્ધેષુ મૃદુ વિધ્યેત્ સિરાઞ્ચ ન||૪૫||
गर्भिणीबालवृद्धेषु मृदु विध्येत् सिराञ्च न||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vajrAkhyaM cUrNam (46) · Śloka 46
ત્વઙ્મનોહ્વા નિશે વક્રં રસઃ શાર્દૂલજો નખઃ| તમાલઃ કેસરં શીતં પીતં તણ્ડુલવારિણા| હન્તિ સર્વવિષાણ્યેતદ્વજ્રં વજ્રમિવાસુરાન્||૪૬||
त्वङ्मनोह्वा निशे वक्रं रसः शार्दूलजो नखः| तमालः केसरं शीतं पीतं तण्डुलवारिणा| हन्ति सर्वविषाण्येतद्वज्रं वज्रमिवासुरान्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tArkShyo agadaH (47) · Śloka 47
પ્રપૌણ્ડરીકં કટુકા દેવદારુસુવર્ચિકા| કાલાનુસારી સ્થૌણેયશૈલેયધનપદ્મકમ્| કુટન્નટૈલાપુન્નાગનતકુષ્ઠપ્રિયઙ્ગુકમ્| લોધ્રગુગ્ગુલુતાલીસપિપ્પલીસ્વર્ણગૈરિકમ્| સિન્દુવારઃ સિતઃ શુણ્ઠી ધ્યામકં લવણોત્તમમ્| શ્લક્ષ્ણચૂર્ણીકૃતં શૃઙ્ગે નિદધ્યાન્માક્ષિકદ્રુતમ્| તાર્ક્ષ્યસ્તાર્ક્ષ્યોપમઃ પાનનાવનાભ્યઞ્જનાઞ્જનૈઃ| અગદસ્તક્ષકસ્યાપિ વિષવેગં નિવર્ત્તયેત્||૪૭||
प्रपौण्डरीकं कटुका देवदारुसुवर्चिका| कालानुसारी स्थौणेयशैलेयधनपद्मकम्| कुटन्नटैलापुन्नागनतकुष्ठप्रियङ्गुकम्| लोध्रगुग्गुलुतालीसपिप्पलीस्वर्णगैरिकम्| सिन्दुवारः सितः शुण्ठी ध्यामकं लवणोत्तमम्| श्लक्ष्णचूर्णीकृतं शृङ्गे निदध्यान्माक्षिकद्रुतम्| तार्क्ष्यस्तार्क्ष्योपमः पाननावनाभ्यञ्जनाञ्जनैः| अगदस्तक्षकस्यापि विषवेगं निवर्त्तयेत्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lodhrAdyagadaH (48) · Śloka 48
લોધ્રં શિરીષપુષ્પાણિ સમઙ્ગા હિઙ્ગુ રેણુકાઃ| કણોષણૈલા નેપાલી વચા યષ્ટી મધૂત્પલમ્| સિન્દુવારકમન્દારમૂલં બીજં કરઞ્જજમ્| જ્યોતિષ્મતી નતં કુષ્ઠં શ્વેતા ચ ગિરિકર્ણિકા| ચૂર્ણિતઃ કન્યયા ક્ષૌદ્રગોપિત્તાભ્યાં ચ વર્ત્તિતઃ| અગદો હન્તિ સર્પાખુકણભં ચ સૃગાલજમ્| બિડાલકાણ્ડચિત્રોત્થં વિષં ભૂતગ્રહં જ્વરમ્| અપસ્મારગ્રહોન્માદગુલ્માજીર્ણં વિષૂચિકામ્||૪૮||
लोध्रं शिरीषपुष्पाणि समङ्गा हिङ्गु रेणुकाः| कणोषणैला नेपाली वचा यष्टी मधूत्पलम्| सिन्दुवारकमन्दारमूलं बीजं करञ्जजम्| ज्योतिष्मती नतं कुष्ठं श्वेता च गिरिकर्णिका| चूर्णितः कन्यया क्षौद्रगोपित्ताभ्यां च वर्त्तितः| अगदो हन्ति सर्पाखुकणभं च सृगालजम्| बिडालकाण्डचित्रोत्थं विषं भूतग्रहं ज्वरम्| अपस्मारग्रहोन्मादगुल्माजीर्णं विषूचिकाम्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bilvamUlAdyagadaH (49) · Śloka 49
બિલ્વસ્ય મૂલં સુરસસ્ય પુષ્પં ફલં કરઞ્જસ્ય નતં સુરાહ્વમ્| ફલત્રયં વ્યોષનિશાદ્વયં ચ બસ્તસ્ય મૂત્રેણ સુસૂક્ષ્મપિષ્ટમ્| ભુજઙ્ગલૂતોન્દુરુવૃશ્ચિકાદ્યૈ ર્વિષૂચિકાજીર્ણગરજ્વરૈશ્ચ| આર્ત્તાન્નરાન્ ભૂતવિધર્ષિતાંશ્ચ સ્વસ્થીકરોત્યઞ્જનપાનનસ્યૈઃ||૪૯||
बिल्वस्य मूलं सुरसस्य पुष्पं फलं करञ्जस्य नतं सुराह्वम्| फलत्रयं व्योषनिशाद्वयं च बस्तस्य मूत्रेण सुसूक्ष्मपिष्टम्| भुजङ्गलूतोन्दुरुवृश्चिकाद्यै र्विषूचिकाजीर्णगरज्वरैश्च| आर्त्तान्नरान् भूतविधर्षितांश्च स्वस्थीकरोत्यञ्जनपाननस्यैः||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAgadaH (50) · Śloka 50
ત્રિવૃદ્વિશલ્યા મધુકં નિશે લવણપઞ્ચકમ્| મઞ્જિષ્ઠા ત્ર્યૂષણં તદ્વત્ કલ્કયેત્ સ મહાગદઃ||૫૦||
त्रिवृद्विशल्या मधुकं निशे लवणपञ्चकम्| मञ्जिष्ठा त्र्यूषणं तद्वत् कल्कयेत् स महागदः||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ArShabhaH agadaH (51) · Śloka 51
માંસીહરેણુત્રિફલામુરુઙ્ગી મધુયષ્ટિકા| મઞ્જિષ્ઠા પદ્મકાશોકકુષ્ઠતાલીસચન્દનમ્| સુગન્ધિકૈલા કિણિહી ત્વક્પટોલી મૃગાદિની| ભાર્ઙ્ગીં વિડઙ્ગં પાલિન્દી પાઠા ક્રોષ્ટુકમેખલા| પુષ્પમારુષ્કરં પત્રં સૌરસં ક્રમુકં પુરમ્| પિત્તં નકુલમાર્જારગોધાશલ્યકસૂકરાત્| પૃષતાચ્ચિત્રપત્રાચ્ચ ગોશૃઙ્ગે પુર્વવત્ સ્થિતઃ| યત્ર ગેહે ન તત્રાહિકીટાદિભ્યો ભયોદ્ભવઃ| એતેન ભેરીપટહાઃ પતાકાશ્ચ પ્રલેપિતાઃ| આર્ષભેણ વિષં ઘ્નન્તિ સ્પર્શશ્રવણદર્શનૈઃ||૫૧||
मांसीहरेणुत्रिफलामुरुङ्गी मधुयष्टिका| मञ्जिष्ठा पद्मकाशोककुष्ठतालीसचन्दनम्| सुगन्धिकैला किणिही त्वक्पटोली मृगादिनी| भार्ङ्गीं विडङ्गं पालिन्दी पाठा क्रोष्टुकमेखला| पुष्पमारुष्करं पत्रं सौरसं क्रमुकं पुरम्| पित्तं नकुलमार्जारगोधाशल्यकसूकरात्| पृषताच्चित्रपत्राच्च गोशृङ्गे पुर्ववत् स्थितः| यत्र गेहे न तत्राहिकीटादिभ्यो भयोद्भवः| एतेन भेरीपटहाः पताकाश्च प्रलेपिताः| आर्षभेण विषं घ्नन्ति स्पर्शश्रवणदर्शनैः||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasheShabhayam (52) · Śloka 52
પ્રલેપાદ્યૈશ્ચ નિશ્શેષં દંશાદપ્યુદ્ધરેદ્વિષમ્| ભૂયો વેગાય જાયેત શેષં દૂષીવિષાય વા||૫૨||
प्रलेपाद्यैश्च निश्शेषं दंशादप्युद्धरेद्विषम्| भूयो वेगाय जायेत शेषं दूषीविषाय वा||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShApAye doShacikitsA (53) · Śloka 53
વિષાપાયેઽનિલં ક્રુદ્ધં સ્નેહાદિભિરુપાચરેત્| તૈલમદ્યકુલત્થામ્લવર્જ્યૈઃ પવનનાશનૈઃ| પિત્તં પિત્તજ્વરહરૈઃ કષાયસ્નેહબસ્તિભિઃ| સમાક્ષિકેણ વર્ગેણ કફમારગ્વધાદિના||૫૩||
विषापायेऽनिलं क्रुद्धं स्नेहादिभिरुपाचरेत्| तैलमद्यकुलत्थाम्लवर्ज्यैः पवननाशनैः| पित्तं पित्तज्वरहरैः कषायस्नेहबस्तिभिः| समाक्षिकेण वर्गेण कफमारग्वधादिना||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarpA~ggAbhihatasha~gkAviShayoshcikitsA (54) · Śloka 54
સિતા વૈગન્ધિકો દ્રાક્ષા પયસ્યા મધુકં મધુ| પાનં સમન્ત્રપૂતામ્બુપ્રોક્ષણં સાન્ત્વહર્ષણમ્| સર્પાઙ્ગાભિહતે યુઞ્જ્યાત્તથા શઙ્કાવિષાર્દિતે||૫૪||
सिता वैगन्धिको द्राक्षा पयस्या मधुकं मधु| पानं समन्त्रपूताम्बुप्रोक्षणं सान्त्वहर्षणम्| सर्पाङ्गाभिहते युञ्ज्यात्तथा शङ्काविषार्दिते||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rakShAprayojanam (55) · Śloka 55
પૂતનાપ્રેતકૂષ્માણ્ડપિશાચાદ્યા નરદ્વિષઃ| હન્યુરૌષધવીર્યાણિ રક્ષાકર્મણ્યવારિતાઃ| તસ્માદ્રક્ષાં પ્રયુઞ્જીત રક્ષોગણનિવારિણીમ્||૫૫||
पूतनाप्रेतकूष्माण्डपिशाचाद्या नरद्विषः| हन्युरौषधवीर्याणि रक्षाकर्मण्यवारिताः| तस्माद्रक्षां प्रयुञ्जीत रक्षोगणनिवारिणीम्||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rakShAvidhAnam (56) · Śloka 56
ગોમયેન સુસમ્મૃષ્ટે ધૂપાગરુસુધૂપિતે| ગન્ધમાલ્યોપહારાદ્યૈર્ગૃહે પૂજિતદૈવતે| સૂત્રકારાન્સમભ્યર્ચ્ય શઙ્કરાસ્તિકકાશ્યપાન્| સન્તર્પ્ય હવ્યકવ્યાભ્યાં સમિદ્ધાનનલદ્વિજાન્| પ્રાઙ્મુખાયોપવિષ્ટાય વિષાર્ત્તાય ચિકિત્સકઃ| ઉત્તરાભિમુખો યુઞ્જ્યાદ્વિદ્યાં મન્ત્રાણિ ભેષજમ્| સમપ્રમાણૈર્હરિતૈર્દર્ભૈઃ પ્રાગભિમન્ત્રિતૈઃ| અચ્છિન્નાગ્રૈઃ સમૂલૈશ્ચ કુર્યાત્તસ્યાપમાર્જનમ્| બ્રાહ્માદ્યૈરગદૈરેનં નિત્યમેવાનુલેપયેત્| સઞ્જીવનાદીન્ પાનાદૌ દંશલેપે ચ યોજયેત્| પૂર્ણકુમ્ભં સકુસુમં સર્ષપાન્ છાગલં પયઃ| શસ્ત્રં દૂર્વાં મધુ ઘૃતં કુર્યાદ્દષ્ટસ્ય મૂર્દ્ધતઃ| એવં શામ્યતિ સપ્તાહાદ્વિષમાત્મવતઃ સતઃ||૫૬||
गोमयेन सुसम्मृष्टे धूपागरुसुधूपिते| गन्धमाल्योपहाराद्यैर्गृहे पूजितदैवते| सूत्रकारान्समभ्यर्च्य शङ्करास्तिककाश्यपान्| सन्तर्प्य हव्यकव्याभ्यां समिद्धाननलद्विजान्| प्राङ्मुखायोपविष्टाय विषार्त्ताय चिकित्सकः| उत्तराभिमुखो युञ्ज्याद्विद्यां मन्त्राणि भेषजम्| समप्रमाणैर्हरितैर्दर्भैः प्रागभिमन्त्रितैः| अच्छिन्नाग्रैः समूलैश्च कुर्यात्तस्यापमार्जनम्| ब्राह्माद्यैरगदैरेनं नित्यमेवानुलेपयेत्| सञ्जीवनादीन् पानादौ दंशलेपे च योजयेत्| पूर्णकुम्भं सकुसुमं सर्षपान् छागलं पयः| शस्त्रं दूर्वां मधु घृतं कुर्याद्दष्टस्य मूर्द्धतः| एवं शाम्यति सप्ताहाद्विषमात्मवतः सतः||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShaghnaM dhAraNam (57) · Śloka 57
કર્કેતનં મરકતં વજ્રં વારણમૌક્તિકમ્| વૈડૂર્યં ગર્દભમણિં પિચુકાં વિષમુષ્ટિકામ્| હિમવદ્ગિરિસમ્ભૂતાં સોમરાજીં પુનર્નવામ્| તથા દ્રોણં મહાદ્રોણં માનસીં સર્પજં મણિમ્| વિષાણિ વિષશાન્ત્યર્થં વીર્યવન્તિ ચ ધારયેત્||૫૭||
कर्केतनं मरकतं वज्रं वारणमौक्तिकम्| वैडूर्यं गर्दभमणिं पिचुकां विषमुष्टिकाम्| हिमवद्गिरिसम्भूतां सोमराजीं पुनर्नवाम्| तथा द्रोणं महाद्रोणं मानसीं सर्पजं मणिम्| विषाणि विषशान्त्यर्थं वीर्यवन्ति च धारयेत्||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana chatryAdidhAraNam (58-42) · Śloka 42
છત્રી ઝર્ઝરપાણિશ્ચ ચરેદ્રાત્રૌ વિશેષતઃ| તચ્છાયાશબ્દવિત્રસ્તાઃ પ્રણશ્યન્તિ ભુજઙ્ગમાઃ||૫૮|| ઇતિ વૈદ્યપતિસિંહગુપ્તસ્ય સૂનોર્વાગ્ભટસ્ય કૃતા વષ્ટાઙ્ગસંગ્રહસંહિતાયામુત્તરતન્ત્રે સર્પવિષ પ્રતિષેધો નામ દ્વિચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ||૪૨||
छत्री झर्झरपाणिश्च चरेद्रात्रौ विशेषतः| तच्छायाशब्दवित्रस्ताः प्रणश्यन्ति भुजङ्गमाः||५८|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे सर्पविष प्रतिषेधो नाम द्विचत्वारिंशोऽध्यायः||४२||
🔊 Audio coming soon