Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

13. kuṣṭhacikitsitam

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ குஷ்டசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||

View original

अथातः कुष्ठचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ஹேதுஂ த்ரவ்யஂ லிங்கஂ குஷ்டாநாமாஶ்ரயஂ ப்ரஶமநஂ ச| ஶண்வக்நிவேஶ! ஸம்யக்விஶேஷதஃ ஸ்பர்ஶநக்நாநாம்||௩||

View original

हेतुं द्रव्यं लिङ्गं कुष्ठानामाश्रयं प्रशमनं च| शृण्वग्निवेश! सम्यग्विशेषतः स्पर्शनघ्नानाम्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4-8) · Śloka 8

விரோதீந்யந்நபாநாநி த்ரவஸ்நிக்தகுரூணி ச| பஜதாமாகதாஂ சர்திஂ வேகாஂஶ்சாந்யாந்ப்ரதிக்நதாம்||௪|| வ்யாயாமமதிஸந்தாபமதிபுக்த்வோபஸேவிநாம்| ஶீதோஷ்ணலங்கநாஹாராந் க்ரமஂ முக்த்வா நிஷேவிணாம்||௫|| கர்மஶ்ரமபயார்தாநாஂ த்ருதஂ ஶீதாம்புஸேவிநாம்| அஜீர்ணாத்யஶிநாஂ சைவ பஞ்சகர்மாபசாரிணாம்||௬|| நவாந்நததிமத்ஸ்யாதிலவணாம்லநிஷேவிணாம்| மாஷமூலகபிஷ்டாந்நதிலக்ஷீரகுடாஶிநாம்||௭|| வ்யவாயஂ சாப்யஜீர்ணேऽந்நே நித்ராஂ ச பஜதாஂ திவா| விப்ராந் குரூந் தர்ஷயதாஂ பாபஂ கர்ம ச குர்வதாம்||௮||

View original

विरोधीन्यन्नपानानि द्रवस्निग्धगुरूणि च| भजतामागतां छर्दिं वेगांश्चान्यान्प्रतिघ्नताम्||४|| व्यायाममतिसन्तापमतिभुक्त्वोपसेविनाम्| शीतोष्णलङ्घनाहारान् क्रमं मुक्त्वा निषेविणाम्||५|| घर्मश्रमभयार्तानां द्रुतं शीताम्बुसेविनाम्| अजीर्णाध्यशिनां चैव पञ्चकर्मापचारिणाम्||६|| नवान्नदधिमत्स्यातिलवणाम्लनिषेविणाम्| माषमूलकपिष्टान्नतिलक्षीरगुडाशिनाम्||७|| व्यवायं चाप्यजीर्णेऽन्ने निद्रां च भजतां दिवा| विप्रान् गुरून् धर्षयतां पापं कर्म च कुर्वताम्||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (9-10) · Śloka 10

வாதாதயஸ்த்ரயோ துஷ்டாஸ்த்வக்ரக்தஂ மாஂஸமம்பு ச| தூஷயந்தி ஸ குஷ்டாநாஂ ஸப்தகோ த்ரவ்யஸங்க்ரஹஃ||௯|| அதஃ குஷ்டாநி ஜாயந்தே ஸப்த சைகாதஶைவ ச| ந சைகதோஷஜஂ கிஞ்சித் குஷ்டஂ ஸமுபலப்யதே||௧௦||

View original

वातादयस्त्रयो दुष्टास्त्वग्रक्तं मांसमम्बु च| दूषयन्ति स कुष्ठानां सप्तको द्रव्यसङ्ग्रहः||९|| अतः कुष्ठानि जायन्ते सप्त चैकादशैव च| न चैकदोषजं किञ्चित् कुष्ठं समुपलभ्यते||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (11-12) · Śloka 12

ஸ்பர்ஶாஜ்ஞத்வமதிஸ்வேதோ ந வா வைவர்ண்யமுந்நதிஃ| கோடாநாஂ லோமஹர்ஷஶ்ச கண்டூஸ்தோதஃ ஶ்ரமஃ க்லமஃ||௧௧|| வ்ரணாநாமதிகஂ ஶூலஂ ஶீக்ரோத்பத்திஶ்சிரஸ்திதிஃ| தாஹஃ ஸுப்தாங்கதா சேதி குஷ்டலக்ஷணமக்ரஜம்||௧௨||

View original

स्पर्शाज्ञत्वमतिस्वेदो न वा वैवर्ण्यमुन्नतिः| कोठानां लोमहर्षश्च कण्डूस्तोदः श्रमः क्लमः||११|| व्रणानामधिकं शूलं शीघ्रोत्पत्तिश्चिरस्थितिः| दाहः सुप्ताङ्गता चेति कुष्ठलक्षणमग्रजम्||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (13-20) · Śloka 20

அத ஊர்த்வமஷ்டாதஶாநாஂ குஷ்டாநாஂ கபாலோதும்பரமண்டலர்ஷ்யஜிஹ்வபுண்டரீகஸித்மகாகணகைககுஷ்டசர்மாக்ய- கிடிமவிபாதிகாலஸகதத்ருசர்மதலபாமாவிஸ்போடகஶதாருர்விசர்சிகாநாஂ லக்ஷணாந்யுபதேக்ஷ்யாமஃ||௧௩|| கஷ்ணாருணகபாலாபஂ யத்ரூக்ஷஂ பருஷஂ தநு| காபாலஂ தோதபஹுலஂ தத்குஷ்டஂ விஷமஂ ஸ்மதம்||௧௪|| தாஹகண்டூருஜாராகபரீதஂ லோமபிஞ்ஜரம்| உதும்பரபலாபாஸஂ குஷ்டமௌதும்பரஂ விதுஃ||௧௫|| ஶ்வேதஂ ரக்தஂ ஸ்திரஂ ஸ்த்யாநஂ ஸ்நிக்தமுத்ஸந்நமண்டலம்| கச்ச்ரமந்யோந்யஸஂஸக்தஂ குஷ்டஂ மண்டலமுச்யதே||௧௬|| கர்கஶஂ ரக்தபர்யந்தமந்தஃ ஶ்யாவஂ ஸவேதநம்| யதஷ்யஜிஹ்வாஸஂஸ்தாநமஷ்யஜிஹ்வஂ ததுச்யதே||௧௭|| ஸஶ்வேதஂ ரக்தபர்யந்தஂ புண்டரீகதலோபமம்| ஸோத்ஸேதஂ ச ஸதாஹஂ ச புண்டரீகஂ ததுச்யதே||௧௮|| ஶ்வேதஂ தாம்ரஂ தநு ச யத்ரஜோ கஷ்டஂ விமுஞ்சதி| அலாபூபுஷ்பவர்ணஂ தத் ஸித்மஂ ப்ராயேண சோரஸி||௧௯|| யத் காகணந்திகாவர்ணமபாகஂ தீவ்ரவேதநம்| த்ரிதோஷலிங்கஂ தத் குஷ்டஂ காகணஂ நைவ ஸித்யதி||௨௦|| இதி ஸப்தமஹாகுஷ்டாநி|

View original

अत ऊर्ध्वमष्टादशानां कुष्ठानां कपालोदुम्बरमण्डलर्ष्यजिह्वपुण्डरीकसिध्मकाकणकैककुष्ठचर्माख्य- किटिमविपादिकालसकदद्रुचर्मदलपामाविस्फोटकशतारुर्विचर्चिकानां लक्षणान्युपदेक्ष्यामः||१३|| कृष्णारुणकपालाभं यद्रूक्षं परुषं तनु| कापालं तोदबहुलं तत्कुष्ठं विषमं स्मृतम्||१४|| दाहकण्डूरुजारागपरीतं लोमपिञ्जरम्| उदुम्बरफलाभासं कुष्ठमौदुम्बरं विदुः||१५|| श्वेतं रक्तं स्थिरं स्त्यानं स्निग्धमुत्सन्नमण्डलम्| कृच्छ्रमन्योन्यसंसक्तं कुष्ठं मण्डलमुच्यते||१६|| कर्कशं रक्तपर्यन्तमन्तः श्यावं सवेदनम्| यदृष्यजिह्वासंस्थानमृष्यजिह्वं तदुच्यते||१७|| सश्वेतं रक्तपर्यन्तं पुण्डरीकदलोपमम्| सोत्सेधं च सदाहं च पुण्डरीकं तदुच्यते||१८|| श्वेतं ताम्रं तनु च यद्रजो घृष्टं विमुञ्चति| अलाबूपुष्पवर्णं तत् सिध्मं प्रायेण चोरसि||१९|| यत् काकणन्तिकावर्णमपाकं तीव्रवेदनम्| त्रिदोषलिङ्गं तत् कुष्ठं काकणं नैव सिध्यति||२०|| इति सप्तमहाकुष्ठानि|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (21-26) · Śloka 26

அஸ்வேதநஂ மஹாவாஸ்து யந்மத்ஸ்யஶகலோபமம்| ததேககுஷ்டஂ, சர்மாக்யஂ பஹலஂ ஹஸ்திசர்மவத்||௨௧|| ஶ்யாவஂ கிணகரஸ்பர்ஶஂ பருஷஂ கிடிமஂ ஸ்மதம்| வைபாதிகஂ பாணிபாதஸ்புடநஂ தீவ்ரவேதநம்||௨௨|| கண்டூமத்பிஃ ஸராகைஶ்ச கண்டைரலஸகஂ சிதம்| ஸகண்டூராகபிடகஂ தத்ருமண்டலமுத்கதம்||௨௩|| ரக்தஂ ஸகண்டு ஸஸ்போடஂ ஸருக்தலதி சாபி யத்| தச்சர்மதலமாக்யாதஂ ஸஂஸ்பர்ஶாஸஹமுச்யதே||௨௪|| பாமாஶ்வேதாருணஶ்யாவாஃ கண்டூலாஃ பிடகா பஶம்| ஸ்போடாஃ ஶ்வேதாருணாபாஸோ விஸ்போடாஃ ஸ்யுஸ்தநுத்வசஃ||௨௫|| ரக்தஂ ஶ்யாவஂ ஸதாஹார்தி ஶதாருஃ ஸ்யாத்பஹுவ்ரணம்| ஸகண்டூஃ பிடகா ஶ்யாவா பஹுஸ்ராவா விசர்சிகா||௨௬|| இத்யேகாதஶ க்ஷுத்ரகுஷ்டாநி|

View original

अस्वेदनं महावास्तु यन्मत्स्यशकलोपमम्| तदेककुष्टं, चर्माख्यं बहलं हस्तिचर्मवत्||२१|| श्यावं किणखरस्पर्शं परुषं किटिमं स्मृतम्| वैपादिकं पाणिपादस्फुटनं तीव्रवेदनम्||२२|| कण्डूमद्भिः सरागैश्च गण्डैरलसकं चितम्| सकण्डूरागपिडकं दद्रुमण्डलमुद्गतम्||२३|| रक्तं सकण्डु सस्फोटं सरुग्दलति चापि यत्| तच्चर्मदलमाख्यातं संस्पर्शासहमुच्यते||२४|| पामाश्वेतारुणश्यावाः कण्डूलाः पिडका भृशम्| स्फोटाः श्वेतारुणाभासो विस्फोटाः स्युस्तनुत्वचः||२५|| रक्तं श्यावं सदाहार्ति शतारुः स्याद्बहुव्रणम्| सकण्डूः पिडका श्यावा बहुस्रावा विचर्चिका||२६|| इत्येकादश क्षुद्रकुष्ठानि|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (27-30) · Śloka 30

வாதேऽதிகதரே குஷ்டஂ காபாலஂ மண்டலஂ கபே| பித்தே த்வௌதும்பரஂ வித்யாத் காகணஂ து த்ரதோஷஜம்||௨௭|| வாதபித்தே ஶ்லேஷ்மபித்தே வாதஶ்லேஷ்மணி சாதிகே| ஷ்யஜிஹ்வஂ புண்டரீகஂ ஸித்மகுஷ்டஂ ச ஜாயதே||௨௮|| சர்மாக்யமேககுஷ்டஂ ச கிடிமஂ ஸவிபாதிகம்| குஷ்டஂ சாலஸகஂ ஜ்ஞேயஂ ப்ராயோ வாதகபாதிகம்||௨௯|| பாமா ஶதாருர்விஸ்போடஂ தத்ருஶ்சர்மதலஂ ததா| பித்தஶ்லேஷ்மாதிகஂ ப்ராயஃ கபப்ராயா விசர்சிகா||௩௦||

View original

वातेऽधिकतरे कुष्ठं कापालं मण्डलं कफे| पित्ते त्वौदुम्बरं विद्यात् काकणं तु त्रदोषजम्||२७|| वातपित्ते श्लेष्मपित्ते वातश्लेष्मणि चाधिके| ऋष्यजिह्वं पुण्डरीकं सिध्मकुष्ठं च जायते||२८|| चर्माख्यमेककुष्ठं च किटिमं सविपादिकम्| कुष्ठं चालसकं ज्ञेयं प्रायो वातकफाधिकम्||२९|| पामा शतारुर्विस्फोटं दद्रुश्चर्मदलं तथा| पित्तश्लेष्माधिकं प्रायः कफप्राया विचर्चिका||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (31-32) · Śloka 32

ஸர்வஂ த்ரிதோஷஜஂ குஷ்டஂ தோஷாணாஂ து பலாபலம்| யதாஸ்வைர்லக்ஷணைர்புத்த்வா குஷ்டாநாஂ க்ரியதே க்ரியா||௩௧|| தோஷஸ்ய யஸ்ய பஶ்யேத் குஷ்டேஷு விஶேஷலிங்கமத்ரிக்தம்| தஸ்யைவ ஶமஂ குர்யாத்ததஃ பரஂ சாநுபந்தஸ்ய||௩௨||

View original

सर्वं त्रिदोषजं कुष्ठं दोषाणां तु बलाबलम्| यथास्वैर्लक्षणैर्बुद्ध्वा कुष्ठानां क्रियते क्रिया||३१|| दोषस्य यस्य पश्येत् कुष्ठेषु विशेषलिङ्गमद्रिक्तम्| तस्यैव शमं कुर्यात्ततः परं चानुबन्धस्य||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (33) · Śloka 33

குஷ்டவிஶேஷைர்தோஷா தோஷவிஶேஷைஃ புநஶ்ச குஷ்டாநி| ஜ்ஞாயந்தே தைர்ஹேதுர்ஹேதுஸ்தாஂஶ்ச ப்ரகாஶயதி||௩௩||

View original

कुष्ठविशेषैर्दोषा दोषविशेषैः पुनश्च कुष्ठानि| ज्ञायन्ते तैर्हेतुर्हेतुस्तांश्च प्रकाशयति||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (34-36) · Śloka 36

ரௌக்ஷ்யஂ ஶோஷஸ்தோதஃ ஶூலஂ ஸங்கோசநஂ ததாऽऽயாமஃ| பாருஷ்யஂ கரபாவோ ஹர்ஷஃ ஶ்யாவாருணத்வஂ ச||௩௪|| குஷ்டேஷு வாதலிங்கஂ, தாஹோ ராகஃ பரிஸ்ரவஃ பாகஃ| விஸ்ரோ கந்தஃ க்லேதஸ்ததாऽங்கபதநஂ ச பித்தகதம்||௩௫|| ஶ்வைத்யஂ ஶைத்யஂ கண்டூஃ ஸ்தைர்யஂ சோத்ஸேதகௌரவஸ்நேஹாஃ| குஷ்டேஷு து கபலிங்கஂ ஜந்துபிரபிபக்ஷணஂ க்லேதஃ||௩௬||

View original

रौक्ष्यं शोषस्तोदः शूलं सङ्कोचनं तथाऽऽयामः| पारुष्यं खरभावो हर्षः श्यावारुणत्वं च||३४|| कुष्ठेषु वातलिङ्गं, दाहो रागः परिस्रवः पाकः| विस्रो गन्धः क्लेदस्तथाऽङ्गपतनं च पित्तकृतम्||३५|| श्वैत्यं शैत्यं कण्डूः स्थैर्यं चोत्सेधगौरवस्नेहाः| कुष्ठेषु तु कफलिङ्गं जन्तुभिरभिभक्षणं क्लेदः||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (37-38) · Śloka 38

ஸர்வைர்லிங்கைர்யுக்தஂ மதிமாந் விவர்ஜயேதபலம்| தஷ்ணாதாஹபரீதஂ ஶாந்தாக்நிஂ ஜந்துபிர்ஜக்தம்||௩௭|| வாதகபப்ரபலஂ யத்யதேகதோஷோல்பணஂ ந தத் கச்ச்ரம்| கபபித்த-வாதபித்தப்ரபலாநி து கச்ச்ரஸாத்யாநி||௩௮||

View original

सर्वैर्लिङ्गैर्युक्तं मतिमान् विवर्जयेदबलम्| तृष्णादाहपरीतं शान्ताग्निं जन्तुभिर्जग्धम्||३७|| वातकफप्रबलं यद्यदेकदोषोल्बणं न तत् कृच्छ्रम्| कफपित्त-वातपित्तप्रबलानि तु कृच्छ्रसाध्यानि||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (39-42) · Śloka 42

வாதோத்தரேஷு ஸர்பிர்வமநஂ ஶ்லேஷ்மோத்தரேஷு குஷ்டேஷு| பித்தோத்தரேஷு மோக்ஷோ ரக்தஸ்ய விரேசநஂ சாக்ரே||௩௯|| வமநவிரேசநயோகாஃ கல்போக்தாஃ குஷ்டிநாஂ ப்ரயோக்தவ்யாஃ| ப்ரச்சநமல்பே குஷ்டே மஹதி ச ஶஸ்தஂ ஸிராவ்யதநம்||௪௦|| பஹுதோஷஃ ஸஂஶோத்யஃ குஷ்டீ பஹுஶோऽநுரக்ஷதா ப்ராணாந்| தோஷே ஹ்யதிமாத்ரஹதே வாயுர்ஹந்யாதபலமாஶு||௪௧|| ஸ்நேஹஸ்ய பாநமிஷ்டஂ ஶுத்தே கோஷ்டே ப்ரவாஹிதே ரக்தே| வாயுர்ஹி ஶுத்தகோஷ்டஂ குஷ்டிநமபலஂ விஶதி ஶீக்ரம்||௪௨||

View original

वातोत्तरेषु सर्पिर्वमनं श्लेष्मोत्तरेषु कुष्ठेषु| पित्तोत्तरेषु मोक्षो रक्तस्य विरेचनं चाग्रे||३९|| वमनविरेचनयोगाः कल्पोक्ताः कुष्ठिनां प्रयोक्तव्याः| प्रच्छनमल्पे कुष्ठे महति च शस्तं सिराव्यधनम्||४०|| बहुदोषः संशोध्यः कुष्ठी बहुशोऽनुरक्षता प्राणान्| दोषे ह्यतिमात्रहृते वायुर्हन्यादबलमाशु||४१|| स्नेहस्य पानमिष्टं शुद्धे कोष्ठे प्रवाहिते रक्ते| वायुर्हि शुद्धकोष्ठं कुष्ठिनमबलं विशति शीघ्रम्||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (43-49) · Śloka 49

தோஷோத்க்லிஷ்டே ஹதயே வாம்யஃ குஷ்டேஷு சோர்த்வபாகேஷு| குடஜபலமதநமதுகைஃ ஸபடோலைர்நிம்பரஸயுக்தைஃ||௪௩|| ஶீதரஸஃ பக்வரஸோ மதூநி மதுகஂ ச வமநாநி| குஷ்டேஷு த்ரிவதா தந்தீ த்ரிபலா ச விரேசநே ஶஸ்தா||௪௪|| ஸௌவீரகஂ துஷோதகமாலோடநமாஸவாஶ்ச ஸீதூநி| ஶஂஸந்த்யதோஹராணாஂ யதாவிரேகஂ க்ரமஶ்சேஷ்டஃ||௪௫|| தார்வீபஹதீஸேவ்யைஃ படோலபிசுமர்தமதநகதமாலைஃ| ஸஸ்நேஹைராஸ்தாப்யஃ குஷ்டீ ஸகலிங்கயவமுஸ்தைஃ||௪௬|| வாதோல்பணஂ விரிக்தஂ நிரூடமநுவாஸநார்ஹமாலக்ஷ்ய| பலமதுகநிம்பகுடஜைஃ ஸபடோலைஃ ஸாதயேத்ஸ்நேஹம்||௪௭|| ஸைந்தவதந்தீமரிசஂ பணிஜ்ஜகஃ பிப்பலீ கரஞ்ஜபலம்| நஸ்யஂ ஸ்யாத்ஸவிடங்கஂ க்ரிமிகுஷ்டகபப்ரகோபக்நம் ||௪௮|| வைரேசநிகைர்தூமைஃ ஶ்லோகஸ்தாநேரிதைஃ ப்ரஶாம்யந்தி| கமயஃ குஷ்டகிலாஸாஃ ப்ரயோஜிதைருத்தமாங்கஸ்தாஃ||௪௯||

View original

दोषोत्क्लिष्टे हृदये वाम्यः कुष्ठेषु चोर्ध्वभागेषु| कुटजफलमदनमधुकैः सपटोलैर्निम्बरसयुक्तैः||४३|| शीतरसः पक्वरसो मधूनि मधुकं च वमनानि| कुष्ठेषु त्रिवृता दन्ती त्रिफला च विरेचने शस्ता||४४|| सौवीरकं तुषोदकमालोडनमासवाश्च सीधूनि| शंसन्त्यधोहराणां यथाविरेकं क्रमश्चेष्टः||४५|| दार्वीबृहतीसेव्यैः पटोलपिचुमर्दमदनकृतमालैः| सस्नेहैरास्थाप्यः कुष्ठी सकलिङ्गयवमुस्तैः||४६|| वातोल्बणं विरिक्तं निरूढमनुवासनार्हमालक्ष्य| फलमधुकनिम्बकुटजैः सपटोलैः साधयेत्स्नेहम्||४७|| सैन्धवदन्तीमरिचं फणिज्झकः पिप्पली करञ्जफलम्| नस्यं स्यात्सविडङ्गं क्रिमिकुष्ठकफप्रकोपघ्नम् ||४८|| वैरेचनिकैर्धूमैः श्लोकस्थानेरितैः प्रशाम्यन्ति| कृमयः कुष्ठकिलासाः प्रयोजितैरुत्तमाङ्गस्थाः||४९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (50-53) · Śloka 53

ஸ்திரகடிநமண்டலாநாஂ ஸ்விந்நாநாஂ ப்ரஸ்தரப்ரணாடீபிஃ| கூர்சைர்விகட்டிதாநாஂ ரக்தோத்க்லேஶோऽபநேதவ்யஃ||௫௦|| ஆநூபவாரிஜாநாஂ மாஂஸாநாஂ போட்டலைஃ ஸுகோஷ்ணைஶ்ச| ஸ்விந்நோத்ஸந்நஂ விலிகேத் குஷ்டஂ தீக்ஷ்ணேந ஶஸ்த்ரேண||௫௧|| ருதிராகமார்தமதவா ஶங்காலாபூநி யோஜயேத் குஷ்டே| ப்ரச்சிதமல்பஂ குஷ்டஂ விரேசயேத்வா ஜலௌகோபிஃ||௫௨|| யே லேபாஃ குஷ்டாநாஂ யுஜ்யந்தே நிர்ஹதாஸ்ரதோஷாணாம்| ஸஂஶோதிதாஶயாநாஂ ஸத்யஃ ஸித்திர்பவேத்தேஷாம்||௫௩||

View original

स्थिरकठिनमण्डलानां स्विन्नानां प्रस्तरप्रणाडीभिः| कूर्चैर्विघट्टितानां रक्तोत्क्लेशोऽपनेतव्यः||५०|| आनूपवारिजानां मांसानां पोट्टलैः सुखोष्णैश्च| स्विन्नोत्सन्नं विलिखेत् कुष्ठं तीक्ष्णेन शस्त्रेण||५१|| रुधिरागमार्थमथवा शृङ्गालाबूनि योजयेत् कुष्ठे| प्रच्छितमल्पं कुष्ठं विरेचयेद्वा जलौकोभिः||५२|| ये लेपाः कुष्ठानां युज्यन्ते निर्हृतास्रदोषाणाम्| संशोधिताशयानां सद्यः सिद्धिर्भवेत्तेषाम्||५३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (54-57) · Śloka 57

யேஷு ந ஶஸ்த்ரஂ க்ரமதே ஸ்பர்ஶேந்த்ரியநாஶநாநி யாநி ஸ்யுஃ| தேஷு நிபாத்யஃ க்ஷாரோ ரக்தஂ தோஷஂ ச விஸ்ராவ்ய||௫௪|| பாஷாணகடிநபருஷே ஸுப்தே குஷ்டே ஸ்திரே புராணே ச| பீதாகதஸ்ய கார்யோ விஷைஃ ப்ரதேஹோऽகதைஶ்சாநு||௫௫|| ஸ்தப்தாநி ஸுப்தஸுப்தாந்யஸ்வேதநகண்டுலாநி குஷ்டாநி| கூர்சைர்தந்தீத்ரிவதாகரவீரகரஞ்ஜகுடஜாநாம்||௫௬|| ஜாத்யர்கநிம்பஜைர்வா பத்ரைஃ ஶஸ்த்ரைஃ ஸமுத்ரபேநைர்வா| கஷ்டாநி கோமயைர்வா ததஃ ப்ரதேஹைஃ ப்ரதேஹ்யாநி||௫௭||

View original

येषु न शस्त्रं क्रमते स्पर्शेन्द्रियनाशनानि यानि स्युः| तेषु निपात्यः क्षारो रक्तं दोषं च विस्राव्य||५४|| पाषाणकठिनपरुषे सुप्ते कुष्ठे स्थिरे पुराणे च| पीतागदस्य कार्यो विषैः प्रदेहोऽगदैश्चानु||५५|| स्तब्धानि सुप्तसुप्तान्यस्वेदनकण्डुलानि कुष्ठानि| कूर्चैर्दन्तीत्रिवृताकरवीरकरञ्जकुटजानाम्||५६|| जात्यर्कनिम्बजैर्वा पत्रैः शस्त्रैः समुद्रफेनैर्वा| घृष्टानि गोमयैर्वा ततः प्रदेहैः प्रदेह्यानि||५७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (58-59) · Śloka 59

மாருதகபகுஷ்டக்நஂ கர்மோக்தஂ பித்தகுஷ்டிநாஂ கார்யம்| கபபித்தரக்தஹரணஂ திக்தகஷாயைஃ ப்ரஶமநஂ ச||௫௮|| ஸர்பீஂஷி திக்தகாநி ச யச்சாந்யத்ரக்தபித்தநுத் கர்ம| பாஹ்யாப்யந்தரமக்ர்யஂ தத் கார்யஂ பித்தகுஷ்டேஷு||௫௯||

View original

मारुतकफकुष्ठघ्नं कर्मोक्तं पित्तकुष्ठिनां कार्यम्| कफपित्तरक्तहरणं तिक्तकषायैः प्रशमनं च||५८|| सर्पींषि तिक्तकानि च यच्चान्यद्रक्तपित्तनुत् कर्म| बाह्याभ्यन्तरमग्र्यं तत् कार्यं पित्तकुष्ठेषु||५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (60-64) · Śloka 64

தோஷாதிக்யவிபாகாதித்யேதத் கர்ம குஷ்டநுத் ப்ரோக்தம்| வக்ஷ்யாமி குஷ்டஶமநஂ ப்ராயஸ்த்வக்தோஷஸாமாந்யாத்||௬௦|| தார்வீ ரஸாஞ்ஜநஂ வா கோமூத்ரேண ப்ரபாததே குஷ்டம்| அபயா ப்ரயோஜிதா வா மாஸஂ ஸவ்யோஷகுடதைலா||௬௧|| மூலஂ படோலஸ்ய ததா கவாக்ஷ்யாஃ பதக் பலாஂஶஂ த்ரிபலாத்வசஶ்ச | ஸ்யாத்த்ராயமாணா கடுரோஹிணீ ச பாகார்திகா நாகரபாதயுக்தா||௬௨|| பலஂ ததைஷாஂ ஸஹ சூர்ணிதாநாஂ ஜலே ஶதஂ தோஷஹரஂ பிபேந்நா| ஜீர்ணே ரஸைர்தந்வமகத்விஜாநாஂ புராணஶால்யோதநமாததீத||௬௩|| குஷ்டாநி ஶோபஂ க்ரஹணீப்ரதோஷமர்ஶாஂஸி கச்ச்ராணி ஹலீமகஂ ச| ஷட்ராத்ரயோகேந நிஹந்தி சைஷ ஹத்பஸ்திஶூலஂ விஷமஜ்வரஂ ச||௬௪||

View original

दोषाधिक्यविभागादित्येतत् कर्म कुष्ठनुत् प्रोक्तम्| वक्ष्यामि कुष्ठशमनं प्रायस्त्वग्दोषसामान्यात्||६०|| दार्वी रसाञ्जनं वा गोमूत्रेण प्रबाधते कुष्ठम्| अभया प्रयोजिता वा मासं सव्योषगुडतैला||६१|| मूलं पटोलस्य तथा गवाक्ष्याः पृथक् पलांशं त्रिफलात्वचश्च | स्यात्त्रायमाणा कटुरोहिणी च भागार्धिका नागरपादयुक्ता||६२|| पलं तथैषां सह चूर्णितानां जले शृतं दोषहरं पिबेन्ना| जीर्णे रसैर्धन्वमृगद्विजानां पुराणशाल्योदनमाददीत||६३|| कुष्ठानि शोफं ग्रहणीप्रदोषमर्शांसि कृच्छ्राणि हलीमकं च| षड्रात्रयोगेन निहन्ति चैष हृद्बस्तिशूलं विषमज्वरं च||६४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (65-69) · Śloka 69

முஸ்தஂ வ்யோஷஂ த்ரிபலா மஞ்ஜிஷ்டா தாரு பஞ்சமூல்யௌ த்வே| ஸப்தச்சதநிம்பத்வக் ஸவிஶாலஶ்சித்ரகோ மூர்வா||௬௫|| சூர்ணஂ தர்பணபாகைர்நவபிஃ ஸஂயோஜிதஂ ஸமத்வாஜ்யம் | ஸித்தஂ குஷ்டநிபர்ஹணமேதத் ப்ராயோகிகஂ பக்ஷ்யம்||௬௬|| ஶ்வயதுஂ ஸபாண்டுரோகஂ ஶ்வித்ரஂ க்ரஹணீப்ரதோஷமர்ஶாஂஸி| ப்ரக்நபகந்தரபிடகாகண்டூகோடாஂஶ்ச விநிஹந்தி||௬௭|| இதி முஸ்தாதிசூர்ணம்| த்ரிபலாதிவிஷாகடுகாநிம்பகலிங்ககவசாபடோலாநாம்| மாகதிகாரஜநீத்வயபத்மகமூர்வாவிஶாலாநாம்||௬௮|| பூநிம்பபலாஶாநாஂ தத்யாத்விபலஂ ததஸ்த்ரிவத்த்விகுணா| தஸ்யாஶ்ச புநர்ப்ராஹ்மீ தச்சூர்ணஂ ஸுப்திநுத் பரமம்||௬௯||

View original

मुस्तं व्योषं त्रिफला मञ्जिष्ठा दारु पञ्चमूल्यौ द्वे| सप्तच्छदनिम्बत्वक् सविशालश्चित्रको मूर्वा||६५|| चूर्णं तर्पणभागैर्नवभिः संयोजितं समध्वाज्यम् | सिद्धं कुष्ठनिबर्हणमेतत् प्रायोगिकं भक्ष्यम्||६६|| श्वयथुं सपाण्डुरोगं श्वित्रं ग्रहणीप्रदोषमर्शांसि| ब्रघ्नभगन्दरपिडकाकण्डूकोठांश्च विनिहन्ति||६७|| इति मुस्तादिचूर्णम्| त्रिफलातिविषाकटुकानिम्बकलिङ्गकवचापटोलानाम्| मागधिकारजनीद्वयपद्मकमूर्वाविशालानाम्||६८|| भूनिम्बपलाशानां दद्याद्विपलं ततस्त्रिवृद्द्विगुणा| तस्याश्च पुनर्ब्राह्मी तच्चूर्णं सुप्तिनुत् परमम्||६९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (70-72) · Śloka 72

லேலீதகப்ரயோகோ ரஸேந ஜாத்யாஃ ஸமாக்ஷிகஃ பரமஃ| ஸப்ததஶகுஷ்டகாதீ மாக்ஷிகதாதுஶ்ச மூத்ரேண||௭௦|| ஶ்ரேஷ்டஂ கந்தகயோகாத் ஸுவர்ணமாக்ஷிகப்ரயோகாத்வா| ஸர்வவ்யாதிநிபர்ஹணமத்யாத் குஷ்டீ ரஸஂ ச நிகஹீதம்||௭௧|| வஜ்ரஶிலாஜதுஸஹிதஂ ஸஹிதஂ வா யோகராஜேந| ஸர்வவ்யாதிப்ரஶமநமத்யாத்குஷ்டீ நிகஹ்ய நித்யஂ ச||௭௨||

View original

लेलीतकप्रयोगो रसेन जात्याः समाक्षिकः परमः| सप्तदशकुष्ठघाती माक्षिकधातुश्च मूत्रेण||७०|| श्रेष्ठं गन्धकयोगात् सुवर्णमाक्षिकप्रयोगाद्वा| सर्वव्याधिनिबर्हणमद्यात् कुष्ठी रसं च निगृहीतम्||७१|| वज्रशिलाजतुसहितं सहितं वा योगराजेन| सर्वव्याधिप्रशमनमद्यात्कुष्ठी निगृह्य नित्यं च||७२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (73-75) · Śloka 75

கதிரஸுரதாருஸாரஂ ஶ்ரபயித்வா தத்ரஸேந தோயார்தஃ| க்ஷௌத்ரப்ரஸ்தே கார்யஃ கார்யே தே சாஷ்டபலிகே ச||௭௩|| தத்ராஶ்சூர்ணாநாமஷ்டபலஂ ப்ரக்ஷிபேத்ததாऽமூநி| த்ரிபலைலே த்வங்மரிசஂ பத்ரஂ கநகஂ ச கர்ஷாஂஶம்||௭௪|| மத்ஸ்யண்டிகா மதுஸமா தந்மாஸஂ ஜாதமாயஸே பாண்டே| மத்வாஸவமாசரதஃ குஷ்டகிலாஸே ஶமஂ யாதஃ||௭௫|| இதி மத்வாஸவஃ|

View original

खदिरसुरदारुसारं श्रपयित्वा तद्रसेन तोयार्थः| क्षौद्रप्रस्थे कार्यः कार्ये ते चाष्टपलिके च||७३|| तत्राश्चूर्णानामष्टपलं प्रक्षिपेत्तथाऽमूनि| त्रिफलैले त्वङ्मरिचं पत्रं कनकं च कर्षांशम्||७४|| मत्स्यण्डिका मधुसमा तन्मासं जातमायसे भाण्डे| मध्वासवमाचरतः कुष्ठकिलासे शमं यातः||७५|| इति मध्वासवः|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (76-80) · Śloka 80

கதிரகஷாயத்ரோணஂ கும்பே கதபாவிதே ஸமாவாப்ய| த்ரவ்யாணி சூர்ணிதாநி ச ஷட்பலிகாந்யத்ர தேயாநி||௭௬|| த்ரிபலாவ்யோஷவிடங்கரஜநீமுஸ்தாடரூஷகேந்த்ரயவாஃ| ஸௌவர்ணீ ச ததா த்வக் சிந்நருஹா சேதி தந்மாஸம்||௭௭|| நிததீத தாந்யமத்யே ப்ராதஃ ப்ராதஃ பிபேத்ததோ யுக்த்யா| மாஸேந மஹாகுஷ்டஂ ஹந்த்யேவால்பஂ து பக்ஷேண||௭௮|| அர்ஶஃஶ்வாஸபகந்தரகாஸகிலாஸப்ரமேஹஶோஷாஂஶ்ச| நா பவதி கநகவர்ணஃ பீத்வாऽரிஷ்டஂ கநகபிந்தும்||௭௯|| இதி கநகபிந்த்வரிஷ்டம்| குஷ்டேஷ்வநிலகபகதேஷ்வேவஂ பேயஸ்ததாऽபி பைத்தேஷு| கதமாலக்வாதஶ்சாப்யேஷ விஶேஷாத் கபகதேஷு||௮௦||

View original

खदिरकषायद्रोणं कुम्भे घृतभाविते समावाप्य| द्रव्याणि चूर्णितानि च षट्पलिकान्यत्र देयानि||७६|| त्रिफलाव्योषविडङ्गरजनीमुस्ताटरूषकेन्द्रयवाः| सौवर्णी च तथा त्वक् छिन्नरुहा चेति तन्मासम्||७७|| निदधीत धान्यमध्ये प्रातः प्रातः पिबेत्ततो युक्त्या| मासेन महाकुष्ठं हन्त्येवाल्पं तु पक्षेण||७८|| अर्शःश्वासभगन्दरकासकिलासप्रमेहशोषांश्च| ना भवति कनकवर्णः पीत्वाऽरिष्टं कनकबिन्दुम्||७९|| इति कनकबिन्द्वरिष्टम्| कुष्ठेष्वनिलकफकृतेष्वेवं पेयस्तथाऽपि पैत्तेषु| कृतमालक्वाथश्चाप्येष विशेषात् कफकृतेषु||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (81) · Śloka 81

த்ரிபலாஸவஶ்ச கௌடஃ ஸசித்ரகஃ குஷ்டரோகவிநிஹந்தா| க்ரமுகதஶமூலதந்தீவராங்கமதுயோகஸஂயுக்தஃ||௮௧||

View original

त्रिफलासवश्च गौडः सचित्रकः कुष्ठरोगविनिहन्ता| क्रमुकदशमूलदन्तीवराङ्गमधुयोगसंयुक्तः||८१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (82-83) · Śloka 83

லகூநி சாந்நாநி ஹிதாநி வித்யாத் குஷ்டேஷு ஶாகநி ச திக்தகாநி| பல்லாதகைஃ ஸத்ரிபலைஃ ஸநிம்பைர்யுக்தாநி சாந்நாநி கதாநி சைவ||௮௨|| புராணதாந்யாந்யத ஜாங்கலாநி மாஂஸாநி முத்காஶ்ச படோலயுக்தாஃ| ஶஸ்தா, ந குர்வம்லபயோததீநி நாநூபமத்ஸ்யா ந குடஸ்திலாஶ்ச||௮௩||

View original

लघूनि चान्नानि हितानि विद्यात् कुष्ठेषु शाकनि च तिक्तकानि| भल्लातकैः सत्रिफलैः सनिम्बैर्युक्तानि चान्नानि घृतानि चैव||८२|| पुराणधान्यान्यथ जाङ्गलानि मांसानि मुद्गाश्च पटोलयुक्ताः| शस्ता, न गुर्वम्लपयोदधीनि नानूपमत्स्या न गुडस्तिलाश्च||८३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (84-96) · Śloka 96

ஏலா குஷ்டஂ தார்வீ ஶதபுஷ்பா சித்ரகோ விடங்கஶ்ச| குஷ்டாலேபநமிஷ்டஂ ரஸாஞ்ஜநஂ சாபயா சைவ||௮௪|| சித்ரகமேலாஂ பிம்பீஂ வஷகஂ த்ரிவதர்கநாகரகம்| சூர்ணீகதமஷ்டாஹஂ பாவயிதவ்யஂ பலாஶஸ்ய||௮௫|| க்ஷாரேண கவாஂ மூத்ரஸ்ருதேந தேநாஸ்ய மண்டலாந்யாஶு| பித்யந்தே விலயந்தி ச லிப்தாந்யர்காபிதப்தாநி||௮௬|| மாஂஸீ மரிசஂ லவணஂ ரஜநீ தகரஂ ஸுதா கஹாத்தூமஃ| மூத்ரஂ பித்தஂ க்ஷாரஃ பாலாஶஃ குஷ்டஹா லேபஃ||௮௭|| த்ரபு ஸீஸமயஶ்சூர்ணஂ மண்டலநுத் பல்குசித்ரகௌ பஹதீ| கோதாரஸஃ ஸலவணோ தாரு ச மூத்ரஂ ச மண்டலநுத்||௮௮|| கதலீபலாஶபாடலிநிசுலக்ஷாராம்பஸா ப்ரஸந்நேந| மாஂஸேஷு தோயகார்யஂ கார்யஂ பிஷ்டே ச கிண்வே ச||௮௯|| தைர்மேதகஃ ஸுஜாதஃ கிண்வைர்ஜநிதஂ ப்ரலேபநஂ ஶஸ்தம்| மண்டலகுஷ்டவிநாஶநமாதபஸஂஸ்தஂ கமிக்நஂ ச||௯௦|| முஸ்தஂ மதநஂ த்ரிபலா கரஞ்ஜ ஆரக்வதகலிங்கயவாஃ| தார்வீ ஸஸப்தபர்ணா ஸ்நாநஂ ஸித்தார்தகஂ நாம||௯௧|| ஏஷ கஷாயோ வமநஂ விரேசநஂ வர்ணகஸ்ததோத்கர்ஷஃ| த்வக்தோஷகுஷ்டஶோபப்ரபாதநஃ பாண்டுரோகக்நஃ||௯௨|| குஷ்டஂ கரஞ்ஜபீஜாந்யேடகஜஃ குஷ்டஸூதநோ லேபஃ| ப்ரபுந்நாடபீஜஸைந்தவரஸாஞ்ஜநகபித்தலோத்ராஶ்ச||௯௩|| ஶ்வேதகரவீரமூலஂ குடஜகரஞ்ஜயோஃ பலஂ த்வசோ தார்வ்யாஃ| ஸுமநஃப்ரவாலயுக்தோ லேபஃ குஷ்டாபஹஃ ஸித்தஃ||௯௪|| லோத்ரஸ்ய தாதகீநாஂ வத்ஸகபீஜஸ்ய நக்தமாலஸ்ய| கல்கஶ்ச மாலதீநாஂ குஷ்டேஷூந்மர்தநாலேபௌ||௯௫|| ஶைரீஷீ த்வக் புஷ்பஂ கார்பாஸ்யா ராஜவக்ஷபத்ராணி| பிஷ்டா ச காகமாசீ சதுர்விதஃ குஷ்டநுல்லேபஃ||௯௬|| இதி லேபாஃ|

View original

एला कुष्ठं दार्वी शतपुष्पा चित्रको विडङ्गश्च| कुष्ठालेपनमिष्टं रसाञ्जनं चाभया चैव||८४|| चित्रकमेलां बिम्बीं वृषकं त्रिवृदर्कनागरकम्| चूर्णीकृतमष्टाहं भावयितव्यं पलाशस्य||८५|| क्षारेण गवां मूत्रस्रुतेन तेनास्य मण्डलान्याशु| भिद्यन्ते विलयन्ति च लिप्तान्यर्काभितप्तानि||८६|| मांसी मरिचं लवणं रजनी तगरं सुधा गृहाद्धूमः| मूत्रं पित्तं क्षारः पालाशः कुष्ठहा लेपः||८७|| त्रपु सीसमयश्चूर्णं मण्डलनुत् फल्गुचित्रकौ बृहती| गोधारसः सलवणो दारु च मूत्रं च मण्डलनुत्||८८|| कदलीपलाशपाटलिनिचुलक्षाराम्भसा प्रसन्नेन| मांसेषु तोयकार्यं कार्यं पिष्टे च किण्वे च||८९|| तैर्मेदकः सुजातः किण्वैर्जनितं प्रलेपनं शस्तम्| मण्डलकुष्ठविनाशनमातपसंस्थं कृमिघ्नं च||९०|| मुस्तं मदनं त्रिफला करञ्ज आरग्वधकलिङ्गयवाः| दार्वी ससप्तपर्णा स्नानं सिद्धार्थकं नाम||९१|| एष कषायो वमनं विरेचनं वर्णकस्तथोद्घर्षः| त्वग्दोषकुष्ठशोफप्रबाधनः पाण्डुरोगघ्नः||९२|| कुष्ठं करञ्जबीजान्येडगजः कुष्ठसूदनो लेपः| प्रपुन्नाडबीजसैन्धवरसाञ्जनकपित्थलोध्राश्च||९३|| श्वेतकरवीरमूलं कुटजकरञ्जयोः फलं त्वचो दार्व्याः| सुमनःप्रवालयुक्तो लेपः कुष्ठापहः सिद्धः||९४|| लोध्रस्य धातकीनां वत्सकबीजस्य नक्तमालस्य| कल्कश्च मालतीनां कुष्ठेषून्मर्दनालेपौ||९५|| शैरीषी त्वक् पुष्पं कार्पास्या राजवृक्षपत्राणि| पिष्टा च काकमाची चतुर्विधः कुष्ठनुल्लेपः||९६|| इति लेपाः|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (97-101) · Śloka 101

தார்வ்யா ரஸாஞ்ஜநஸ்ய ச நிம்பபடோலஸ்ய கதிரஸாரஸ்ய| ஆரக்வதவக்ஷகயோஸ்த்ரிபலாயாஃ ஸப்தபர்ணஸ்ய||௯௭|| இதி ஷட் கஷாயயோகாஃ குஷ்டக்நாஃ ஸப்தமஶ்ச திநிஶஸ்ய| ஸ்நாநே பாநே ச ஹிதாஸ்ததாऽஷ்டமஶ்சாஶ்வமாரஸ்ய||௯௮|| ஆலேபநஂ ப்ரகர்ஷணமவசூர்ணநமேத ஏவ ச கஷாயாஃ| தைலகதபாகயோகே சேஷ்யந்தே குஷ்டஶாந்த்யர்தம்||௯௯|| த்ரிபலா நிம்பபடோலஂ மஞ்ஜிஷ்டா ரோஹிணீ வசா ரஜநீ| ஏஷ கஷாயோऽப்யஸ்தோ நிஹந்தி கபபித்தஜஂ குஷ்டம்||௧௦௦|| ஏதைரேவ ச ஸர்பிஃ ஸித்தஂ வாதோல்பணஂ ஜயதி குஷ்டம்| ஏஷ ச கல்போ திஷ்டஃ கதிராஸநதாருநிம்பாநாம்||௧௦௧||

View original

दार्व्या रसाञ्जनस्य च निम्बपटोलस्य खदिरसारस्य| आरग्वधवृक्षकयोस्त्रिफलायाः सप्तपर्णस्य||९७|| इति षट् कषाययोगाः कुष्ठघ्नाः सप्तमश्च तिनिशस्य| स्नाने पाने च हितास्तथाऽष्टमश्चाश्वमारस्य||९८|| आलेपनं प्रघर्षणमवचूर्णनमेत एव च कषायाः| तैलघृतपाकयोगे चेष्यन्ते कुष्ठशान्त्यर्थम्||९९|| त्रिफला निम्बपटोलं मञ्जिष्ठा रोहिणी वचा रजनी| एष कषायोऽभ्यस्तो निहन्ति कफपित्तजं कुष्ठम्||१००|| एतैरेव च सर्पिः सिद्धं वातोल्बणं जयति कुष्ठम्| एष च कल्पो दिष्टः खदिरासनदारुनिम्बानाम्||१०१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (102-104) · Śloka 104

குஷ்டார்கதுத்தகட்பலமூலகபீஜாநி ரோஹிணீ கடுகா| குடஜபலோத்பலமுஸ்தஂ பஹதீகரவீரகாஸீஸம்||௧௦௨|| ஏடகஜநிம்பபாடா துராலபா சித்ரகோ விடங்கஶ்ச| திக்தாலாபுகபீஜஂ கம்பில்லகஸர்ஷபௌ வசா தார்வீ||௧௦௩|| ஏதைஸ்தைலஂ ஸித்தஂ குஷ்டக்நஂ யோக ஏஷ சாலேபஃ| உத்வர்தநஂ ப்ரகர்ஷணமவசூர்ணநமேஷ ஏவேஷ்டஃ||௧௦௪||

View original

कुष्ठार्कतुत्थकट्फलमूलकबीजानि रोहिणी कटुका| कुटजफलोत्पलमुस्तं बृहतीकरवीरकासीसम्||१०२|| एडगजनिम्बपाठा दुरालभा चित्रको विडङ्गश्च| तिक्तालाबुकबीजं कम्पिल्लकसर्षपौ वचा दार्वी||१०३|| एतैस्तैलं सिद्धं कुष्ठघ्नं योग एष चालेपः| उद्वर्तनं प्रघर्षणमवचूर्णनमेष एवेष्टः||१०४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (105) · Śloka 105

ஶ்வேதகரவீரகரஸோ கோமூத்ரஂ சித்ரகோ விடங்கஶ்ச| குஷ்டேஷு தைலயோகஃ ஸித்தோऽயஂ ஸம்மதோ பிஷஜாம்||௧௦௫|| இதி ஶ்வேதகரவீராத்யஂ தைலம்|

View original

श्वेतकरवीरकरसो गोमूत्रं चित्रको विडङ्गश्च| कुष्ठेषु तैलयोगः सिद्धोऽयं सम्मतो भिषजाम्||१०५|| इति श्वेतकरवीराद्यं तैलम्|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (106-107) · Śloka 107

ஶ்வேதகரவீரபல்லவமூலத்வக்வத்ஸகோ விடங்கஶ்ச| குஷ்டார்கமூலஸர்ஷபஶிக்ருத்வக்ரோஹிணீ கடுகா||௧௦௬|| ஏதைஸ்தைலஂ ஸித்தஂ கல்கைஃ பாதாஂஶிகைர்கவாஂ மூத்ரம்| தத்த்வா தைலசதுர்குணமப்யங்காத் குஷ்டகண்டூக்நம்||௧௦௭|| இதி ஶ்வேதகரவீரபல்லவாத்யஂ தைலம்|

View original

श्वेतकरवीरपल्लवमूलत्वग्वत्सको विडङ्गश्च| कुष्ठार्कमूलसर्षपशिग्रुत्वग्रोहिणी कटुका||१०६|| एतैस्तैलं सिद्धं कल्कैः पादांशिकैर्गवां मूत्रम्| दत्त्वा तैलचतुर्गुणमभ्यङ्गात् कुष्ठकण्डूघ्नम्||१०७|| इति श्वेतकरवीरपल्लवाद्यं तैलम्|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (108-110) · Śloka 110

திக்தாலாபுகபீஜஂ த்வே துத்தே ரோசநா ஹரித்ரே த்வே| பஹதீபலமேரண்டஃ ஸவிஶாலஶ்சித்ரகோ மூர்வா||௧௦௮|| காஸீஸஹிங்குஶிக்ருத்ர்யூஷணஸுரதாருதும்புருவிடங்கம்| லாங்காலகஂ குடஜத்வக் கடுகாக்யா ரோஹிணீ சைவ||௧௦௯|| ஸர்ஷபதைலஂ கல்கைரேதைர்மூத்ரே சதுர்குணே ஸாத்யம்| கண்டூகுஷ்டவிநாஶநமப்யங்காந்மாருதகபஹந்த||௧௧௦|| இதி திக்தேக்ஷ்வாக்வாதிதைலம்|

View original

तिक्तालाबुकबीजं द्वे तुत्थे रोचना हरिद्रे द्वे| बृहतीफलमेरण्डः सविशालश्चित्रको मूर्वा||१०८|| कासीसहिङ्गुशिग्रुत्र्यूषणसुरदारुतुम्बुरुविडङ्गम्| लाङ्गालकं कुटजत्वक् कटुकाख्या रोहिणी चैव||१०९|| सर्षपतैलं कल्कैरेतैर्मूत्रे चतुर्गुणे साध्यम्| कण्डूकुष्ठविनाशनमभ्यङ्गान्मारुतकफहन्तृ||११०|| इति तिक्तेक्ष्वाक्वादितैलम्|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (111-116) · Śloka 116

கநகக்ஷீரீ ஶைலா பார்கீ தந்த்யாஃ பலாநி மூலஂ ச| ஜாதீப்ரவாலஸர்ஷபலஶுநவிடங்கஂ கரஞ்ஜத்வக்||௧௧௧|| ஸப்தச்சதார்கபல்லவமூலத்வங்நிம்பசித்ரகாஸ்போதாஃ| குஞ்ஜைரண்டஂ பஹதீமூலகஸுரஸார்ஜகபலாநி||௧௧௨|| குஷ்டஂ பாடா முஸ்தஂ தும்புருமூர்வாவசாஃ ஸஷட்க்ரந்தாஃ | ஏடகஜகுடஜஶிக்ருத்ர்யூஷணபல்லாதகக்ஷவகாஃ||௧௧௩|| ஹரிதாலமவாக்புஷ்பீ துத்தஂ கம்பில்லகோऽமதாஸஞ்ஜ்ஞஃ| ஸௌராஷ்ட்ரீ காஸீஸஂ தார்வீத்வக் ஸர்ஜிகாலவணம்||௧௧௪|| கல்கைரேதைஸ்தைலஂ கரவீரகமூலபல்லவகஷாயே| ஸார்ஷபமதவா தைலஂ கோமூத்ரசதுர்குணஂ ஸாத்யம்||௧௧௫|| ஸ்தாப்யஂ கடுகாலாபுநி தத்ஸித்தஂ தேந மண்டலாந்யாஶு| பிந்த்யாத்பிஷகப்யங்காத்கமீஂஶ்ச கண்டூஂ ச விநிஹந்யாத்||௧௧௬|| இதி கநகக்ஷீரீதைலம்|

View original

कनकक्षीरी शैला भार्गी दन्त्याः फलानि मूलं च| जातीप्रवालसर्षपलशुनविडङ्गं करञ्जत्वक्||१११|| सप्तच्छदार्कपल्लवमूलत्वङ्निम्बचित्रकास्फोताः| गुञ्जैरण्डं बृहतीमूलकसुरसार्जकफलानि||११२|| कुष्ठं पाठा मुस्तं तुम्बुरुमूर्वावचाः सषड्ग्रन्थाः | एडगजकुटजशिग्रुत्र्यूषणभल्लातकक्षवकाः||११३|| हरितालमवाक्पुष्पी तुत्थं कम्पिल्लकोऽमृतासञ्ज्ञः| सौराष्ट्री कासीसं दार्वीत्वक् सर्जिकालवणम्||११४|| कल्कैरेतैस्तैलं करवीरकमूलपल्लवकषाये| सार्षपमथवा तैलं गोमूत्रचतुर्गुणं साध्यम्||११५|| स्थाप्यं कटुकालाबुनि तत्सिद्धं तेन मण्डलान्याशु| भिन्द्याद्भिषगभ्यङ्गात्कृमींश्च कण्डूं च विनिहन्यात्||११६|| इति कनकक्षीरीतैलम्|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (117-118) · Śloka 118

குஷ்டஂ தமாலபத்ரஂ மரிசஂ ஸமநஃஶிலஂ ஸகாஸீஸம்| தைலேந யுக்தமுஷிதஂ ஸப்தாஹஂ பாஜநே தாம்ரே||௧௧௭|| தேநாலிப்தஂ ஸித்மஂ ஸப்தாஹாஹ்யேதி திஷ்டதோ கர்மே| மாஸாந்நவஂ கிலாஸஂ ஸ்நாநஂ முக்த்வா விஶுத்ததநோஃ||௧௧௮|| இதி ஸித்மே லேபஃ|

View original

कुष्ठं तमालपत्रं मरिचं समनःशिलं सकासीसम्| तैलेन युक्तमुषितं सप्ताहं भाजने ताम्रे||११७|| तेनालिप्तं सिध्मं सप्ताहाह्येति तिष्ठतो घर्मे| मासान्नवं किलासं स्नानं मुक्त्वा विशुद्धतनोः||११८|| इति सिध्मे लेपः|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (119) · Śloka 119

ஸர்ஷபகரஞ்ஜகோஷாதகீநாஂ தைலாந்யதேங்குதீநாஂ ச| குஷ்டேஷு ஹிதாந்யாஹுஸ்தைலஂ யச்சாபி கதிரஸாரஸ்ய||௧௧௯||

View original

सर्षपकरञ्जकोषातकीनां तैलान्यथेङ्गुदीनां च| कुष्ठेषु हितान्याहुस्तैलं यच्चापि खदिरसारस्य||११९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (120-134) · Śloka 134

ஜீவந்தீ மஞ்ஜிஷ்டா தார்வீ கம்பில்லகஃ பயஸ்துத்தம்| ஏஷ கததைலபாகஃ ஸித்தஃ ஸித்தே ச ஸர்ஜரஸஃ||௧௨௦|| தேயஃ ஸமதூச்சிஷ்டோ விபாதிகா தேந ஶாம்யதேऽப்யக்தா| சர்மைககுஷ்டகிடிமஂ குஷ்டஂ ஶாம்யத்யலஸகஂ ச||௧௨௧|| இதி விபாதிகாஹரகததைலே| கிண்வஂ வராஹருதிரஂ பத்வீகா ஸைந்தவஂ ச லேபஃ ஸ்யாத்| லேபோ யோஜ்யஃ குஸ்தும்புரூணி குஷ்டஂ ச மண்டலநுத்||௧௨௨|| பூதீகதாருஜடிலாஃ பக்வஸுரா க்ஷௌத்ரமுத்கபர்ண்யௌ ச| லேபஃ ஸகாகநாஸோ மண்டலகுஷ்டாபஹஃ ஸித்தஃ||௧௨௩|| சித்ரகஶோபாஞ்ஜநகௌ குடூச்யபாமார்கதேவதாரூணி| கதிரோ தவஶ்ச லேபஃ ஶ்யாமா தந்தீ த்ரவந்தீ ச||௧௨௪|| லாக்ஷாரஸாஞ்ஜநைலாஃ புநர்நவா சேதி குஷ்டிநோ லேபாஃ| ததிமண்டயுதாஃ ஸர்வே தேயாஃ ஷண்மாருதகபகுஷ்டக்நாஃ||௧௨௫|| ஏடகஜகுஷ்டஸைந்தவஸௌவீரகஸர்ஷபைஃ கமிக்நைஶ்ச| கமிகுஷ்டமண்டலாக்யஂ தத்ரூகுஷ்டஂ ச ஶமமுபைதி||௧௨௬|| ஏடகஜஃ ஸர்ஜரஸோ மூலகபீஜஂ ச ஸித்மகுஷ்டாநாம்| காஞ்ஜிகயுக்தஂ து பதங்மதமிதமுத்வர்தநஂ லேபாஃ||௧௨௭|| வாஸா திபலா பாநே ஸ்நாநே சோத்வர்தநே ப்ரலேபே ச| பஹதீஸேவ்யபடோலாஃ ஸஸாரிவா ரோஹிணீ சைவ||௧௨௮|| கதிராவகாதககுபரோஹீதகலோத்ரகுடஜதவநிம்பாஃ| ஸப்தச்சதகரவீராஃ ஶஸ்யந்தே ஸ்நாநபாநேஷு||௧௨௯|| ஜலவாப்யலோஹகேஶரபத்ரப்லவசந்தநஂ மணாலாநி| பாகோத்தராணி ஸித்தஂ ப்ரலேபநஂ பித்தகபகுஷ்டே||௧௩௦|| யஷ்ட்யாஹ்வலோத்ரபத்மகபடோலபிசுமர்தசந்தநரஸாஶ்ச| ஸ்நாநே பாநே ச ஹிதாஃ ஸுஶீதலாஃ பித்தகுஷ்டிப்யஃ||௧௩௧|| ஆலேபநஂ ப்ரியங்குர்ஹரேணுகா வத்ஸகஸ்ய ச பலாநி| ஸாதிவிஷா ச ஸஸேவ்யா ஸசந்தநா ரோஹிணீ கடுகா||௧௩௨|| திக்தகதைர்தௌதகதைரப்யங்கோ தஹ்யமாநகுஷ்டேஷு| தைலைஶ்சந்தநமதுகப்ரபௌண்டரீகோத்பலயுதைஶ்ச||௧௩௩|| க்லேதே ப்ரபததி சாங்கே தாஹே விஸ்போடகே ஸசர்மதலே| ஶீதாஃ ப்ரதேஹஸேகா வ்யதோ விரேகோ கதஂ திக்தம்||௧௩௪||

View original

जीवन्ती मञ्जिष्ठा दार्वी कम्पिल्लकः पयस्तुत्थम्| एष घृततैलपाकः सिद्धः सिद्धे च सर्जरसः||१२०|| देयः समधूच्छिष्टो विपादिका तेन शाम्यतेऽभ्यक्ता| चर्मैककुष्ठकिटिमं कुष्ठं शाम्यत्यलसकं च||१२१|| इति विपादिकाहरघृततैले| किण्वं वराहरुधिरं पृथ्वीका सैन्धवं च लेपः स्यात्| लेपो योज्यः कुस्तुम्बुरूणि कुष्ठं च मण्डलनुत्||१२२|| पूतीकदारुजटिलाः पक्वसुरा क्षौद्रमुद्गपर्ण्यौ च| लेपः सकाकनासो मण्डलकुष्ठापहः सिद्धः||१२३|| चित्रकशोभाञ्जनकौ गुडूच्यपामार्गदेवदारूणि| खदिरो धवश्च लेपः श्यामा दन्ती द्रवन्ती च||१२४|| लाक्षारसाञ्जनैलाः पुनर्नवा चेति कुष्ठिनो लेपाः| दधिमण्डयुताः सर्वे देयाः षण्मारुतकफकुष्ठघ्नाः||१२५|| एडगजकुष्ठसैन्धवसौवीरकसर्षपैः कृमिघ्नैश्च| कृमिकुष्ठमण्डलाख्यं दद्रूकुष्ठं च शममुपैति||१२६|| एडगजः सर्जरसो मूलकबीजं च सिध्मकुष्ठानाम्| काञ्जिकयुक्तं तु पृथङ्मतमिदमुद्वर्तनं लेपाः||१२७|| वासा तिफला पाने स्नाने चोद्वर्तने प्रलेपे च| बृहतीसेव्यपटोलाः ससारिवा रोहिणी चैव||१२८|| खदिरावघातककुभरोहीतकलोध्रकुटजधवनिम्बाः| सप्तच्छदकरवीराः शस्यन्ते स्नानपानेषु||१२९|| जलवाप्यलोहकेशरपत्रप्लवचन्दनं मृणालानि| भागोत्तराणि सिद्धं प्रलेपनं पित्तकफकुष्ठे||१३०|| यष्ट्याह्वलोध्रपद्मकपटोलपिचुमर्दचन्दनरसाश्च| स्नाने पाने च हिताः सुशीतलाः पित्तकुष्ठिभ्यः||१३१|| आलेपनं प्रियङ्गुर्हरेणुका वत्सकस्य च फलानि| सातिविषा च ससेव्या सचन्दना रोहिणी कटुका||१३२|| तिक्तघृतैर्धौतघृतैरभ्यङ्गो दह्यमानकुष्ठेषु| तैलैश्चन्दनमधुकप्रपौण्डरीकोत्पलयुतैश्च||१३३|| क्लेदे प्रपतति चाङ्गे दाहे विस्फोटके सचर्मदले| शीताः प्रदेहसेका व्यधो विरेको घृतं तिक्तम्||१३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (135) · Śloka 135

கதிரகதஂ நிம்பகதஂ தார்வீகதமுத்தமஂ படோலகதம்| குஷ்டேஷு ரக்தபித்தப்ரபலேஷு பிஷக்ஜிதஂ ஸித்தம்||௧௩௫||

View original

खदिरघृतं निम्बघृतं दार्वीघृतमुत्तमं पटोलघृतम्| कुष्ठेषु रक्तपित्तप्रबलेषु भिषग्जितं सिद्धम्||१३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (136-139) · Śloka 139

த்ரிபலாத்வசோऽர்தபலிகாஃ படோலபத்ரஂ ச கார்ஷிகாஃ ஶேஷாஃ| கடுரோஹிணீ ஸநிம்பா யஷ்ட்யாஹ்வா த்ராயமாணா ச||௧௩௬|| ஏஷ கஷாயஃ ஸாத்யோ தத்த்வா த்விபலஂ மஸூரவிதலாநாம்| ஸலிலாடகேऽஷ்டபாகே ஶேஷே பூதோ ரஸோ க்ராஹ்யஃ||௧௩௭|| தே ச கஷாயேऽஷ்டபலே சதுஷ்பலஂ ஸர்பிஷஶ்ச பக்தவ்யம்| யாவத்ஸ்யாதஷ்டபலஂ ஶேஷஂ பேயஂ ததஃ கோஷ்ணம்||௧௩௮|| தத்வாதபித்தகுஷ்டஂ வீஸர்பஂ வாதஶோணிதஂ ப்ரபலம்| ஜ்வரதாஹகுல்மவித்ரதிவிப்ரமவிஸ்போடகாந் ஹந்தி||௧௩௯||

View original

त्रिफलात्वचोऽर्धपलिकाः पटोलपत्रं च कार्षिकाः शेषाः| कटुरोहिणी सनिम्बा यष्ट्याह्वा त्रायमाणा च||१३६|| एष कषायः साध्यो दत्त्वा द्विपलं मसूरविदलानाम्| सलिलाढकेऽष्टभागे शेषे पूतो रसो ग्राह्यः||१३७|| ते च कषायेऽष्टपले चतुष्पलं सर्पिषश्च पक्तव्यम्| यावत्स्यादष्टपलं शेषं पेयं ततः कोष्णम्||१३८|| तद्वातपित्तकुष्ठं वीसर्पं वातशोणितं प्रबलम्| ज्वरदाहगुल्मविद्रधिविभ्रमविस्फोटकान् हन्ति||१३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (140-143) · Śloka 143

நிம்பபடோலஂ தார்வீஂ துராலபாஂ திக்தரோஹிணீஂ த்ரிபலாம்| குர்யாதர்ததலாஂஶஂ பர்படகஂ த்ராயமாணாஂ ச||௧௪௦|| ஸலிலாடகஸித்தாநாஂ ரஸேऽஷ்டபாகஸ்திதே க்ஷிபேத் பூதே| சந்தநகிராததிக்தகமாகதிகாஸ்த்ராயமாணாஂ ச||௧௪௧|| முஸ்தஂ வத்ஸகபீஜஂ கல்கீகத்யார்தகார்ஷிகாந் பாகாந்| நவஸர்பிஷஶ்ச ஷட்பலமேதத்ஸித்தஂ கதஂ பேயம்||௧௪௨|| குஷ்டஜ்வரகுல்மார்ஶோக்ரஹணீபாண்ட்வாமயஶ்வயதுஹாரி| பாமாவிஸர்பபிடகாகண்டூமதகண்டநுத்ஸித்தம்||௧௪௩|| இதி திக்தஷட்பலகஂ கதம்|

View original

निम्बपटोलं दार्वीं दुरालभां तिक्तरोहिणीं त्रिफलाम्| कुर्यादर्धदलांशं पर्पटकं त्रायमाणां च||१४०|| सलिलाढकसिद्धानां रसेऽष्टभागस्थिते क्षिपेत् पूते| चन्दनकिराततिक्तकमागधिकास्त्रायमाणां च||१४१|| मुस्तं वत्सकबीजं कल्कीकृत्यार्धकार्षिकान् भागान्| नवसर्पिषश्च षट्पलमेतत्सिद्धं घृतं पेयम्||१४२|| कुष्ठज्वरगुल्मार्शोग्रहणीपाण्ड्वामयश्वयथुहारि| पामाविसर्पपिडकाकण्डूमदगण्डनुत्सिद्धम्||१४३|| इति तिक्तषट्पलकं घृतम्|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (144-150) · Śloka 150

ஸப்தச்சதஂ ப்ரதிவிஷாஂ ஶம்பாகஂ திக்தரோஹிணீஂ பாடாம்| முஸ்தமுஶீரஂ த்ரிபலாஂ படோலபிசுமர்தபர்படகம்||௧௪௪|| தந்வயவாஸஂ சந்தநமுபகுல்யாஂ பத்மகஂ ஹரித்ரே த்வே| ஷட்க்ரந்தாஂ ஸவிஶாலாஂ ஶதாவரீஂ ஸாரிவே சோபே||௧௪௫|| வத்ஸகபீஜஂ யாஸஂ மூர்வாமமதாஂ கிராததிக்தஂ ச| கல்காந் குர்யாந்மதிமாந்யஷ்ட்யாஹ்வஂ த்ராயமாணாஂ ச||௧௪௬|| கல்கஶ்சாதுர்பாகோ ஜலமஷ்டகுணஂ ரஸோऽமதபலாநாம்| த்விகுணோ கதாத்ப்ரதேயஸ்தத்ஸர்பிஃ பாயயேத்ஸித்தம்||௧௪௭|| குஷ்டாநி ரக்தபித்தப்ரபலாந்யர்ஶாஂஸி ரக்தவாஹீநி| வீஸர்பமம்லபித்தஂ வாதாஸக் பாண்டுரோகஂ ச||௧௪௮|| விஸ்போடகாந்ஸபாமாநுந்மாதஂ காமலாஂ ஜ்வரஂ கண்டூம்| ஹத்ரோககுல்மபிடகா அஸக்தரஂ கண்தமாலாஂ ச||௧௪௯|| ஹந்யாதேதத் ஸர்பிஃ பீதஂ காலே யதாபலஂ ஸத்யஃ| யோகஶதைரப்யஜிதாந்மஹாவிகாராந்மஹாதிக்தம்||௧௫௦|| இதி மஹாதிக்தகஂ கதம்|

View original

सप्तच्छदं प्रतिविषां शम्पाकं तिक्तरोहिणीं पाठाम्| मुस्तमुशीरं त्रिफलां पटोलपिचुमर्दपर्पटकम्||१४४|| धन्वयवासं चन्दनमुपकुल्यां पद्मकं हरिद्रे द्वे| षड्ग्रन्थां सविशालां शतावरीं सारिवे चोभे||१४५|| वत्सकबीजं यासं मूर्वाममृतां किराततिक्तं च| कल्कान् कुर्यान्मतिमान्यष्ट्याह्वं त्रायमाणां च||१४६|| कल्कश्चातुर्भागो जलमष्टगुणं रसोऽमृतफलानाम्| द्विगुणो घृतात्प्रदेयस्तत्सर्पिः पाययेत्सिद्धम्||१४७|| कुष्ठानि रक्तपित्तप्रबलान्यर्शांसि रक्तवाहीनि| वीसर्पमम्लपित्तं वातासृक् पाण्डुरोगं च||१४८|| विस्फोटकान्सपामानुन्मादं कामलां ज्वरं कण्डूम्| हृद्रोगगुल्मपिडका असृग्दरं गण्दमालां च||१४९|| हन्यादेतत् सर्पिः पीतं काले यथाबलं सद्यः| योगशतैरप्यजितान्महाविकारान्महातिक्तम्||१५०|| इति महातिक्तकं घृतम्|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (151) · Śloka 151

தோஷே ஹதேऽபநீதே ரக்தே பாஹ்யாந்தரே கதே ஶமநே | ஸ்நேஹே ச காலயுக்தே ந குஷ்டமநுவர்ததே ஸாத்யம்||௧௫௧||

View original

दोषे हृतेऽपनीते रक्ते बाह्यान्तरे कृते शमने | स्नेहे च कालयुक्ते न कुष्ठमनुवर्तते साध्यम्||१५१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (152-156) · Śloka 156

கதிரஸ்ய துலாஃ பஞ்ச ஶிஂஶபாஸநயோஸ்துலே| துலார்தாஃ ஸர்வ ஏவைதே கரஞ்ஜாரிஷ்டவேதஸாஃ||௧௫௨|| பர்படஃ குடஜஶ்சைவ வஷஃ கமிஹரஸ்ததா| ஹரித்ரே கதமாலஶ்ச குடூசீ த்ரிபலா த்ரிவத்||௧௫௩|| ஸப்தபர்ணஶ்ச ஸங்க்ஷுண்ணா தஶத்ரோணேஷு வாரிணஃ| அஷ்டபாகாவஶேஷஂ து கஷாயமவதாரயேத்||௧௫௪|| தாத்ரீரஸஂ ச துல்யாஂஶஂ ஸர்பிஷஶ்சாடகஂ பசேத்| மஹாதிக்தககல்கைஸ்து யதோக்தைஃ பலஸம்மிதைஃ||௧௫௫|| நிஹந்தி ஸர்வகுஷ்டாநி பாநாப்யங்கநிஷேவணாத்| மஹாகதிரமித்யேதத் பரஂ குஷ்டவிகாரநுத்||௧௫௬|| இதி மஹாகதிரஂ கதம்|

View original

खदिरस्य तुलाः पञ्च शिंशपासनयोस्तुले| तुलार्धाः सर्व एवैते करञ्जारिष्टवेतसाः||१५२|| पर्पटः कुटजश्चैव वृषः कृमिहरस्तथा| हरिद्रे कृतमालश्च गुडूची त्रिफला त्रिवृत्||१५३|| सप्तपर्णश्च सङ्क्षुण्णा दशद्रोणेषु वारिणः| अष्टभागावशेषं तु कषायमवतारयेत्||१५४|| धात्रीरसं च तुल्यांशं सर्पिषश्चाढकं पचेत्| महातिक्तककल्कैस्तु यथोक्तैः पलसम्मितैः||१५५|| निहन्ति सर्वकुष्ठानि पानाभ्यङ्गनिषेवणात्| महाखदिरमित्येतत् परं कुष्ठविकारनुत्||१५६|| इति महाखदिरं घृतम्|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (157-161) · Śloka 161

ப்ரபதத்ஸு லஸீகாப்ரஸ்ருதேஷு காத்ரேஷு ஜந்துஜக்தேஷு| மூத்ரஂ நிம்பவிடங்கே ஸ்நாநஂ பாநஂ ப்ரதேஹஶ்ச||௧௫௭|| வஷகுடஜஸப்தபர்ணாஃ கரவீரகரஞ்ஜநிம்பகதிராஶ்ச| ஸ்நாநே பாநே லேபே க்ரிமிகுஷ்டநுதஃ ஸகோமூத்ராஃ||௧௫௮|| பாநாஹாரவிதாநே ப்ரஸேசநே தூபநே ப்ரதேஹே ச| கமிநாஶநஂ விடங்கஂ விஶிஷ்யதே குஷ்டஹா கதிரஃ||௧௫௯|| ஏடகஜஃ ஸவிடங்கோ மூலாந்யாரக்வதஸ்ய குஷ்டாநாம்| உத்தாலநஂ ஶ்வதந்தா கோஶ்வவராஹோஷ்ட்ரதந்தாஶ்ச||௧௬௦|| ஏதகஜஃ ஸவிடங்கோ த்வே ச நிஶே ராஜவக்ஷமூலஂ ச| குஷ்டோத்தாலநமக்ர்யஂ ஸபிப்பலீபாகலஂ யோஜ்யம்||௧௬௧||

View original

प्रपतत्सु लसीकाप्रस्रुतेषु गात्रेषु जन्तुजग्धेषु| मूत्रं निम्बविडङ्गे स्नानं पानं प्रदेहश्च||१५७|| वृषकुटजसप्तपर्णाः करवीरकरञ्जनिम्बखदिराश्च| स्नाने पाने लेपे क्रिमिकुष्ठनुदः सगोमूत्राः||१५८|| पानाहारविधाने प्रसेचने धूपने प्रदेहे च| कृमिनाशनं विडङ्गं विशिष्यते कुष्ठहा खदिरः||१५९|| एडगजः सविडङ्गो मूलान्यारग्वधस्य कुष्ठानाम्| उद्दालनं श्वदन्ता गोश्ववराहोष्ट्रदन्ताश्च||१६०|| एदगजः सविडङ्गो द्वे च निशे राजवृक्षमूलं च| कुष्ठोद्दालनमग्र्यं सपिप्पलीपाकलं योज्यम्||१६१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (162-172) · Śloka 172

ஶ்வித்ராணாஂ ஸவிஶேஷஂ யோக்தவ்யஂ ஸர்வதோ விஶுத்தாநாம்| ஶ்வித்ரே ஸ்ரஂஸநமக்ர்யஂ மலபூரஸ இஷ்யதே ஸகுடஃ||௧௬௨|| தஂ பீத்வா ஸுஸ்நிக்தோ யதாபலஂ ஸூர்யபாதஸந்தாபம்| ஸஂஸேவேத விரிக்தஸ்த்ர்யஹஂ பிபாஸுஃ பிபேத் பேயாம்||௧௬௩|| ஶ்வித்ரேऽங்கே யே ஸ்போடா ஜாயந்தே கண்டகேந தாந்பிந்த்யாத்| ஸ்போடேஷு விஸ்ருதேஷு ப்ராதஃ ப்ராதஃ பிபேத் பக்ஷம்||௧௬௪|| மலபூமஸநஂ ப்ரியங்குஂ ஶதபுஷ்பாஂ சாம்பஸா ஸமுத்க்வாத்ய| பாலாஶஂ வா க்ஷாரஂ யதாபலஂ பாணிதோபேதம்||௧௬௫|| யச்சாந்யத் குஷ்டக்நஂ ஶ்வித்ராணாஂ ஸர்வமேவ தச்சஸ்தம்| கதிரோதகஸஂயுக்தஂ கதிரோதகபாநக்ர்யஂ வா||௧௬௬|| ஸமநஃஶிலஂ விடங்கஂ காஸீஸஂ ரோசநாஂ கநகபுஷ்பீம்| ஶ்வித்ராணாஂ ப்ரஶமார்தஂ ஸஸைந்தவஂ லேபநஂ தத்யாத்||௧௬௭|| கதலீக்ஷாரயுதஂ வா கராஸ்தி தக்தஂ கவாஂ ருதிரயுக்தம்| ஹஸ்திமதாத்யுஷிதஂ வா மாலத்யாஃ கோரகக்ஷாரம்||௧௬௮|| நீலோத்பலஂ ஸகுஷ்டஂ ஸஸைந்தவஂ ஹஸ்திமூத்ரபிஷ்டஂ வா| மூலகபீஜாவல்குஜலேபஃ பிஷ்டோ கவாஂ மூத்ரே||௧௬௯|| காகோதும்பரிகா வா ஸாவல்குஜசித்ரகா கவாஂ மூத்ரே| பிஷ்டா மநஃஶிலா வா ஸஂயுக்தா பர்ஹிபித்தேந||௧௭௦|| லேபஃ கிலாஸஹந்தா பீஜாந்யாவல்குஜாநி லாக்ஷா ச| கோபித்தமஞ்ஜநே த்வே பிப்பல்யஃ காலலோஹரஜஃ||௧௭௧|| ஶுத்த்யா ஶோணிதமோக்ஷைர்விரூக்ஷணைர்பக்ஷணைஶ்ச ஸக்தூநாம்| ஶ்வித்ரஂ கஸ்யசிதேவ ப்ரணஶ்யதி க்ஷீணபாபஸ்ய||௧௭௨||

View original

श्वित्राणां सविशेषं योक्तव्यं सर्वतो विशुद्धानाम्| श्वित्रे स्रंसनमग्र्यं मलपूरस इष्यते सगुडः||१६२|| तं पीत्वा सुस्निग्धो यथाबलं सूर्यपादसन्तापम्| संसेवेत विरिक्तस्त्र्यहं पिपासुः पिबेत् पेयाम्||१६३|| श्वित्रेऽङ्गे ये स्फोटा जायन्ते कण्टकेन तान्भिन्द्यात्| स्फोटेषु विस्रुतेषु प्रातः प्रातः पिबेत् पक्षम्||१६४|| मलपूमसनं प्रियङ्गुं शतपुष्पां चाम्भसा समुत्क्वाथ्य| पालाशं वा क्षारं यथाबलं फाणितोपेतम्||१६५|| यच्चान्यत् कुष्ठघ्नं श्वित्राणां सर्वमेव तच्छस्तम्| खदिरोदकसंयुक्तं खदिरोदकपानग्र्यं वा||१६६|| समनःशिलं विडङ्गं कासीसं रोचनां कनकपुष्पीम्| श्वित्राणां प्रशमार्थं ससैन्धवं लेपनं दद्यात्||१६७|| कदलीक्षारयुतं वा खरास्थि दग्धं गवां रुधिरयुक्तम्| हस्तिमदाध्युषितं वा मालत्याः कोरकक्षारम्||१६८|| नीलोत्पलं सकुष्ठं ससैन्धवं हस्तिमूत्रपिष्टं वा| मूलकबीजावल्गुजलेपः पिष्टो गवां मूत्रे||१६९|| काकोदुम्बरिका वा सावल्गुजचित्रका गवां मूत्रे| पिष्टा मनःशिला वा संयुक्ता बर्हिपित्तेन||१७०|| लेपः किलासहन्ता बीजान्यावल्गुजानि लाक्षा च| गोपित्तमञ्जने द्वे पिप्पल्यः काललोहरजः||१७१|| शुद्ध्या शोणितमोक्षैर्विरूक्षणैर्भक्षणैश्च सक्तूनाम्| श्वित्रं कस्यचिदेव प्रणश्यति क्षीणपापस्य||१७२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (173-176) · Śloka 176

தாருணஂ சாருணஂ ஶ்வித்ரஂ கிலாஸஂ நாமபிஸ்த்ரிபிஃ| விஜ்ஞேயஂ த்ரிவிதஂ தச்ச த்ரிதோஷஂ ப்ராயஶஶ்ச தத்||௧௭௩|| தோஷே ரக்தாஶ்ரிதே ரக்தஂ தாம்ரஂ மாஂஸஸமாஶ்ரிதே| ஶ்வேதஂ மேதஃஶ்ரிதே ஶ்வித்ரஂ குரு தச்சோத்தரோத்தரம்||௧௭௪|| யத் பரஸ்பரதோऽபிந்நஂ பஹு யத்ரக்தலோமவத்| யச்ச வர்ஷகணோத்பந்நஂ தச்ச்வித்ரஂ நைவ ஸித்யதி||௧௭௫|| அரக்தலோம தநு யத் பாண்டு நாதிசிரோத்திதம்| மத்யாவகாஶே சோச்சூநஂ ஶ்வித்ரஂ தத்ஸாத்யமுச்யதே||௧௭௬||

View original

दारुणं चारुणं श्वित्रं किलासं नामभिस्त्रिभिः| विज्ञेयं त्रिविधं तच्च त्रिदोषं प्रायशश्च तत्||१७३|| दोषे रक्ताश्रिते रक्तं ताम्रं मांससमाश्रिते| श्वेतं मेदःश्रिते श्वित्रं गुरु तच्चोत्तरोत्तरम्||१७४|| यत् परस्परतोऽभिन्नं बहु यद्रक्तलोमवत्| यच्च वर्षगणोत्पन्नं तच्छ्वित्रं नैव सिध्यति||१७५|| अरक्तलोम तनु यत् पाण्डु नातिचिरोत्थितम्| मध्यावकाशे चोच्छूनं श्वित्रं तत्साध्यमुच्यते||१७६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (177) · Śloka 177

வசாஂஸ்யதத்யாநி கதக்நபாவோ நிந்தா ஸுராணாஂ குருதர்ஷணஂ ச| பாபக்ரியா பூர்வகதஂ ச கர்ம ஹேதுஃ கிலாஸஸ்ய விரோதி சாந்நம்||௧௭௭||

View original

वचांस्यतथ्यानि कृतघ्नभावो निन्दा सुराणां गुरुधर्षणं च| पापक्रिया पूर्वकृतं च कर्म हेतुः किलासस्य विरोधि चान्नम्||१७७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (178-180) · Śloka 180

தத்ர ஶ்லோகாஃ- ஹேதுர்த்ரவ்யஂ லிங்கஂ விவிதஂ யே யேஷு சாதிகா தோஷாஃ| குஷ்டேஷு தோஷலிங்கஂ ஸமாஸதோ தோஷநிர்தேஶஃ||௧௭௮|| ஸாத்யமஸாத்யஂ கச்ச்ரஂ குஷ்டஂ குஷ்டாபஹாஶ்ச யே யோகாஃ| ஸித்தாஃ கிலாஸஹேதுர்லிங்கஂ குருலாகவஂ ததா ஶாந்திஃ||௧௭௯|| இதி ஸங்க்ரஹஃ ப்ரணீதோ மஹர்ஷிணா குஷ்டநாஶநேऽத்யாயே| ஸ்மதிபுத்திவர்கநார்தஂ ஶிஷ்யாய ஹுதாஶவேஶாய||௧௮௦||

View original

तत्र श्लोकाः- हेतुर्द्रव्यं लिङ्गं विविधं ये येषु चाधिका दोषाः| कुष्ठेषु दोषलिङ्गं समासतो दोषनिर्देशः||१७८|| साध्यमसाध्यं कृच्छ्रं कुष्ठं कुष्ठापहाश्च ये योगाः| सिद्धाः किलासहेतुर्लिङ्गं गुरुलाघवं तथा शान्तिः||१७९|| इति सङ्ग्रहः प्रणीतो महर्षिणा कुष्ठनाशनेऽध्याये| स्मृतिबुद्धिवर्घनार्थं शिष्याय हुताशवेशाय||१८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 7

இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே சிகித்ஸிதஸ்தாநே குஷ்டசிகித்ஸிதஂ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௭||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सितस्थाने कुष्ठचिकित्सितं नाम सप्तमोऽध्यायः||७||

🔊 Audio coming soon