Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

6. kr̥tavēdhanakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

athātaḥ kr̥tavēdhanakalpaṁ vyākhyāsyāmaḥ||1|| iti ha smāha bhagavānātrēyaḥ||2||

View original

अथातः कृतवेधनकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

kr̥tavēdhananāmāni kalpaṁ cāsya nibōdhata| kṣvēḍaḥ kōśātakī cōktaṁ mr̥daṅgaphalamēva ca||3|| atyarthakaṭutīkṣṇōṣṇaṁ gāḍhēṣviṣṭaṁ gadēṣu ca| kuṣṭhapāṇḍvāmayaplīhaśōphagulmagarādiṣu||4||

View original

कृतवेधननामानि कल्पं चास्य निबोधत| क्ष्वेडः कोशातकी चोक्तं मृदङ्गफलमेव च||३|| अत्यर्थकटुतीक्ष्णोष्णं गाढेष्विष्टं गदेषु च| कुष्ठपाण्ड्वामयप्लीहशोफगुल्मगरादिषु||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (5) · Śloka 5

kṣīrādi kusumādīnāṁ surā caitēṣu pūrvavat|5|

View original

क्षीरादि कुसुमादीनां सुरा चैतेषु पूर्ववत्|५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5-7) · Śloka 7

suśuṣkāṇāṁ tu jīrṇānāmēkaṁ dvē vā yathābalam||5|| kaṣāyairmadhukādīnāṁ navabhiḥ phalavat pibēt| kvāthayitvā phalaṁ tasya pūtvā lēhaṁ nidhāpayēt||6|| kr̥tavēdhanakalkāṁśaṁ phalādyardhāṁśasaṁyutam | pr̥thak cāragvadhādīnāṁ trayōdaśabhirāsutam||7||

View original

सुशुष्काणां तु जीर्णानामेकं द्वे वा यथाबलम्||५|| कषायैर्मधुकादीनां नवभिः फलवत् पिबेत्| क्वाथयित्वा फलं तस्य पूत्वा लेहं निधापयेत्||६|| कृतवेधनकल्कांशं फलाद्यर्धांशसंयुतम् | पृथक् चारग्वधादीनां त्रयोदशभिरासुतम्||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (8) · Śloka 8

śālmalīmūlacūrṇānāṁ picchābhirdaśabhistathā|8|

View original

शाल्मलीमूलचूर्णानां पिच्छाभिर्दशभिस्तथा|८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

vartikriyāḥ ṣaṭ phalavat, phalādīnāṁ ghr̥taṁ tathā||8||

View original

वर्तिक्रियाः षट् फलवत्, फलादीनां घृतं तथा||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (9-10) · Śloka 10

kōśātakāni pañcāśat kōvidārarasē pacēt| taṁ kaṣāyaṁ phalādīnāṁ kalkairlēhaṁ punaḥ pacēt||9|| kṣvēḍasya tatra bhāgaḥ syācchēṣāṇyardhāṁśikāni tu| kaṣāyaiḥ kōvidārādyairēvaṁ tat kalpayēt pr̥thak||10||

View original

कोशातकानि पञ्चाशत् कोविदाररसे पचेत्| तं कषायं फलादीनां कल्कैर्लेहं पुनः पचेत्||९|| क्ष्वेडस्य तत्र भागः स्याच्छेषाण्यर्धांशिकानि तु| कषायैः कोविदाराद्यैरेवं तत् कल्पयेत् पृथक्||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (11) · Śloka 12

kaṣāyēṣu phalādīnāmānūpaṁ piśitaṁ pr̥thak| kōśātakyā samaṁ paktvā rasaṁ salavaṇaṁ pibēt||11|| phalādipippalītulyaṁ tadvat kṣvēḍarasaṁ pibēt|12|

View original

कषायेषु फलादीनामानूपं पिशितं पृथक्| कोशातक्या समं पक्त्वा रसं सलवणं पिबेत्||११|| फलादिपिप्पलीतुल्यं तद्वत् क्ष्वेडरसं पिबेत्|१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (12) · Śloka 12

kṣvēḍaṁ kāsī pibēt siddhaṁ miśramikṣurasēna ca||12||

View original

क्ष्वेडं कासी पिबेत् सिद्धं मिश्रमिक्षुरसेन च||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (13-14) · Śloka 14

tatra ślōkau- kṣīrē dvau dvau surā caikā kvāthā dvāviṁśatistathā| daśa picchā ghr̥taṁ caikaṁ ṣaṭ ca vartikriyāḥ śubhāḥ||13|| lēhē'ṣṭau sapta māṁsē ca yōga ikṣurasē'paraḥ| kr̥tavēdhanakalpē'smin ṣaṣṭiryōgāḥ prakīrtitāḥ||14||

View original

तत्र श्लोकौ- क्षीरे द्वौ द्वौ सुरा चैका क्वाथा द्वाविंशतिस्तथा| दश पिच्छा घृतं चैकं षट् च वर्तिक्रियाः शुभाः||१३|| लेहेऽष्टौ सप्त मांसे च योग इक्षुरसेऽपरः| कृतवेधनकल्पेऽस्मिन् षष्टिर्योगाः प्रकीर्तिताः||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 6

ityagnivēśakr̥tē tantrē carakapratisaṁskr̥tē'prāptē dr̥ḍhabalasampūritē kalpasthānē kr̥tavēdhanakalpō nāma ṣaṣṭhō'dhyāyaḥ||6||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने कृतवेधनकल्पो नाम षष्ठोऽध्यायः||६||

🔊 Audio coming soon

6. kr̥tavēdhanakalpaḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi