Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

9. tilvakakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

ಅಥಾತಸ್ತಿಲ್ವಕಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||

View original

अथातस्तिल्वककल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-5) · Śloka 5

ತಿಲ್ವಕಸ್ತು ಮತೋ ಲೋಧ್ರೋ ಬೃಹತ್ಪತ್ರಸ್ತಿರೀಟಕಃ| ತಸ್ಯ ಮೂಲತ್ವಚಂ ಶುಷ್ಕಾಮನ್ತರ್ವಲ್ಕಲವರ್ಜಿತಾಮ್||೩|| ಚೂರ್ಣಯೇತ್ತು ತ್ರಿಧಾ ಕೃತ್ವಾ ದ್ವೌ ಭಾಗೌ ಶ್ಚೋತಯೇತ್ತತಃ| ಲೋಧ್ರಸ್ಯೈವ ಕಷಾಯೇಣ ತೃತೀಯಂ ತೇನ ಭಾವಯೇತ್||೪|| ಭಾಗಂ ತಂ ದಶಮೂಲಸ್ಯ ಪುನಃ ಕ್ವಾಥೇನ ಭಾವಯೇತ್| ಶುಷ್ಕಂ ಚೂರ್ಣಂ ಪುನಃ ಕೃತ್ವಾ ತತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೫||

View original

तिल्वकस्तु मतो लोध्रो बृहत्पत्रस्तिरीटकः| तस्य मूलत्वचं शुष्कामन्तर्वल्कलवर्जिताम्||३|| चूर्णयेत्तु त्रिधा कृत्वा द्वौ भागौ श्चोतयेत्ततः| लोध्रस्यैव कषायेण तृतीयं तेन भावयेत्||४|| भागं तं दशमूलस्य पुनः क्वाथेन भावयेत्| शुष्कं चूर्णं पुनः कृत्वा तत ऊर्ध्वं प्रयोजयेत्||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (6) · Śloka 6

ದಧಿತಕ್ರಸುರಾಮಣ್ಡಮೂತ್ರೈರ್ಬದರಸೀಧುನಾ | ರಸೇನಾಮಲಕಾನಾಂ ವಾ ತತಃ ಪಾಣಿತಲಂ ಪಿಬೇತ್||೬||

View original

दधितक्रसुरामण्डमूत्रैर्बदरसीधुना | रसेनामलकानां वा ततः पाणितलं पिबेत्||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (7) · Śloka 8

ಮೇಷಶೃಙ್ಗ್ಯಭಯಾಕೃಷ್ಣಾಚಿತ್ರಕೈಃ ಸಲಿಲೇ ಶೃತೇ| ಮರುಜಾನ್ ಸುನುಯಾತ್ತಚ್ಚ ಜಾತಂ ಸೌವೀರಕಂ ಯದಾ||೭|| ಭವೇದಞ್ಜಲಿನಾ ತಸ್ಯ ಲೋಧ್ರಕಲ್ಕಂ ಪಿಬೇತ್ ಸದಾ|೮|

View original

मेषशृङ्ग्यभयाकृष्णाचित्रकैः सलिले शृते| मरुजान् सुनुयात्तच्च जातं सौवीरकं यदा||७|| भवेदञ्जलिना तस्य लोध्रकल्कं पिबेत् सदा|८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (8-9) · Śloka 10

ಸುರಾಂ ಲೋಧ್ರಕಷಾಯೇಣ ಜಾತಾಂ ಪಕ್ಷಸ್ಥಿತಾಂ ಪಿಬೇತ್||೮|| ದನ್ತೀಚಿತ್ರಕಯೋರ್ದ್ರೋಣೇ ಸಲಿಲಸ್ಯಾಢಕಂ ಪೃಥಕ್| ಸಮುತ್ಕ್ವಾಥ್ಯ ಗುಡಸ್ಯೈಕಾಂ ತುಲಾಂ ಲೋಧ್ರಸ್ಯ ಚಾಞ್ಜಲಿಮ್||೯|| ಆವಪೇತ್ತತ್ ಪರಂ ಪಕ್ಷಾನ್ಮದ್ಯಪಾನಾಂ ವಿರೇಚನಮ್|೧೦|

View original

सुरां लोध्रकषायेण जातां पक्षस्थितां पिबेत्||८|| दन्तीचित्रकयोर्द्रोणे सलिलस्याढकं पृथक्| समुत्क्वाथ्य गुडस्यैकां तुलां लोध्रस्य चाञ्जलिम्||९|| आवपेत्तत् परं पक्षान्मद्यपानां विरेचनम्|१०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (10) · Śloka 11

ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಕಷಾಯೇಣ ದಶಕೃತ್ವಃ ಸುಭಾವಿತಾಮ್||೧೦|| ಮಾತ್ರಾಂ ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಸ್ಯೈವ ಕಷಾಯೇಣ ಪುನಃ ಪಿಬೇತ್|೧೧|

View original

कम्पिल्लककषायेण दशकृत्वः सुभाविताम्||१०|| मात्रां कम्पिल्लकस्यैव कषायेण पुनः पिबेत्|११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (11-13) · Śloka 13

ಚತುರಙ್ಗುಲಕಲ್ಪೇನ ಲೇಹೋಽನ್ಯಃ ಕಾರ್ಯ ಏವ ಚ||೧೧|| ತ್ರಿಫಲಾಯಾಃ ಕಷಾಯೇಣ ಸಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಫಾಣಿತಃ| ಲೋಧ್ರಚೂರ್ಣಯುತಃ ಸಿದ್ಧೋ ಲೇಹಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವಿರೇಚನೇ||೧೨|| ತಿಲ್ವಕಸ್ಯ ಕಷಾಯೇಣ ಕಲ್ಕೇನ ಚ ಸಶರ್ಕರಃ| ಸಘೃತಃ ಸಾಧಿತೋ ಲೇಹಃ ಸ ಚ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವಿರೇಚನೇ||೧೩||

View original

चतुरङ्गुलकल्पेन लेहोऽन्यः कार्य एव च||११|| त्रिफलायाः कषायेण ससर्पिर्मधुफाणितः| लोध्रचूर्णयुतः सिद्धो लेहः श्रेष्ठो विरेचने||१२|| तिल्वकस्य कषायेण कल्केन च सशर्करः| सघृतः साधितो लेहः स च श्रेष्ठो विरेचने||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (14-16) · Śloka 16

ಅಷ್ಟಾಷ್ಟೌ ತ್ರಿವೃತಾದೀನಾಂ ಮುಷ್ಟೀಂಸ್ತು ಸನಖಾನ್ ಪೃಥಕ್| ದ್ರೋಣೇಽಪಾಂ ಸಾಧಯೇತ್ ಪಾದಶೇಷೇ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಘೃತಾತ್ ಪಚೇತ್||೧೪|| ಪಿಷ್ಟೈಸ್ತೈರೇವ ಬಿಲ್ವಾಂಶೈಃ ಸಮೂತ್ರಲವಣೈರಥ| ತತೋ ಮಾತ್ರಾಂ ಪಿಬೇತ್ ಕಾಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಮೇತದ್ವಿರೇಚನಮ್||೧೫|| ಲೋಧ್ರಕಲ್ಕೇನ ಮೂತ್ರಾಮ್ಲಲವಣೈಶ್ಚ ಪಚೇದ್ಘೃತಮ್| ಚತುರಙ್ಗುಲಕಲ್ಪೇನ ಸರ್ಪಿಷೀ ದ್ವೇ ಚ ಸಾಧಯೇತ್||೧೬||

View original

अष्टाष्टौ त्रिवृतादीनां मुष्टींस्तु सनखान् पृथक्| द्रोणेऽपां साधयेत् पादशेषे प्रस्थं घृतात् पचेत्||१४|| पिष्टैस्तैरेव बिल्वांशैः समूत्रलवणैरथ| ततो मात्रां पिबेत् काले श्रेष्ठमेतद्विरेचनम्||१५|| लोध्रकल्केन मूत्राम्ललवणैश्च पचेद्घृतम्| चतुरङ्गुलकल्पेन सर्पिषी द्वे च साधयेत्||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (17-18) · Śloka 18

ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕೌ- ಪಞ್ಚ ದಧ್ಯಾದಿಭಿಸ್ತ್ವೇಕಾ ಸುರಾ ಸೌವೀರಕೇಣ ಚ| ಏಕೋಽರಿಷ್ಟಸ್ತಥಾ ಯೋಗ ಏಕಃ ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕೇನ ಚ||೧೭|| ಲೇಹಾಸ್ತ್ರಯೋ ಘೃತೇನಾಪಿ ಚತ್ವಾರಃ ಸಮ್ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ| ಯೋಗಾಸ್ತೇ ಲೋಧ್ರಮೂಲಾನಾಂ ಕಲ್ಪೇ ಷೋಡಶ ದರ್ಶಿತಾಃ||೧೮||

View original

तत्र श्लोकौ- पञ्च दध्यादिभिस्त्वेका सुरा सौवीरकेण च| एकोऽरिष्टस्तथा योग एकः कम्पिल्लकेन च||१७|| लेहास्त्रयो घृतेनापि चत्वारः सम्प्रकीर्तिताः| योगास्ते लोध्रमूलानां कल्पे षोडश दर्शिताः||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 9

ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ತಿಲ್ವಕಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ನವಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೯||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने तिल्वककल्पो नाम नवमोऽध्यायः||९||

🔊 Audio coming soon

9. tilvakakalpaḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi